Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

Religion

Աշխատությունը նվիրված է քրիստոնյաների և այլ ոչ մուսուլմանական համայնքների քաղաքական, իրավական, սոցիալական ու տնտեսական դրության ուսումնասիրությանը Օմայյան խալիֆայության ժամանակաշրջանում՝ VII–VIII դարերում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն գործընթացների վրա, որոնց միջոցով իսլամական իշխանության հաստատումից հետո նախկին բյուզանդական և սասանյան տարածքների բազմակրոն բնակչությունը ներառվեց նոր պետական համակարգի մեջ։ Քննության են առնվում քրիստոնեական տարբեր համայնքների կարգավիճակը, նրանց հարաբերությունները կենտրոնական և տեղական իշխանությունների հետ, հարկային պարտավորությունները, վարչական համակարգում մասնակցությունը և կրոնական կյանքի կազմակերպման պայմանները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում քրիստոնյաների դերին պետական կառավարման, գրագրության, ֆինանսական գործերի, բժշկության, կրթության և մտավոր կյանքի ոլորտներում, որտեղ նախորդ ժամանակաշրջաններից պահպանված գիտելիքներն ու մասնագիտական ավանդույթները շարունակում էին կարևոր նշանակություն ունենալ։ Ուսումնասիրվում է նաև արաբերենի՝ որպես պետական կառավարման հիմնական լեզվի աստիճանական հաստատումը և դրա ազդեցությունը քրիստոնեական ու մյուս համայնքների հասարակական դիրքի և մշակութային կյանքի վրա։ Կարևորվում են հարկային համակարգի փոփոխությունները, կրոնական պատկանելության և իրավական կարգավիճակի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև տարբեր շրջաններում իշխանությունների քաղաքականության առանձնահատկությունները։ Քրիստոնյաների հետ մեկտեղ դիտարկվում են հրեական, զրադաշտական և այլ կրոնական խմբերի հասարակական դիրքերը՝ հնարավորություն տալով ներկայացնել խալիֆայության բազմազգ ու բազմակրոն կառուցվածքը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է առօրյա համակեցության ուսումնասիրությունը՝ առևտրի, քաղաքային կյանքի, վարչական ծառայության և մշակութային փոխազդեցությունների տեսանկյունից։ Դիտարկվում են նաև կրոնական ինքնության պահպանման, եկեղեցական կառույցների գործունեության և համայնքային կազմակերպման հարցերը։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ տարբեր համայնքների դրությունը միատեսակ չէր և կարող էր փոփոխվել՝ կախված ժամանակաշրջանից, աշխարհագրական տարածքից, տեղական պայմաններից և իշխանությունների քաղաքականությունից։ Հատուկ նշանակություն է տրվում սկզբնաղբյուրների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ արաբական, քրիստոնեական և այլ պատմագրական ավանդույթների միջոցով ժամանակաշրջանի հասարակական հարաբերությունների առավել բազմակողմանի պատկերը վերականգնելու համար։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ վաղ իսլամական պետության կառավարման առանձնահատկությունները, կրոնական բազմազանության պայմաններում հասարակական հարաբերությունների զարգացումը և քրիստոնեական ու իսլամական մշակույթների միջև ձևավորված երկարատև փոխազդեցությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել Մերձավոր Արևելքի միջնադարյան պատմության, իսլամագիտության, քրիստոնեական համայնքների պատմության, կրոնագիտության և միջմշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է հուշագրության ժանրում հետահայացության և առաջահայացության տեքստային կարգերի լեզվական դրսևորումների ուսումնասիրությանը՝ անգլերեն լեզվով ստեղծված նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում ժամանակի և տեքստի կազմակերպման այն լեզվական մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով հեղինակը ներկայացնում է անցյալի իրադարձությունները, վերադառնում արդեն նկարագրված դրվագներին, կանխատեսում կամ ակնարկում հետագայում տեղի ունեցող իրադարձությունները և ձևավորում ընթերցողի ընկալման ժամանակային շրջանակը։ Հուշագրությունը առանձնահատուկ ժանր է, քանի որ դրանում պատմվող իրադարձությունները սովորաբար վերարտադրվում են անցյալից՝ հեղինակի հետագա գիտելիքի, հիշողության և գնահատականի տեսանկյունից։ Այդ պատճառով ժամանակային տարբեր հարթությունների փոխհարաբերությունը հուշագրական տեքստի կառուցվածքի և իմաստային կազմակերպման կարևորագույն առանձնահատկություններից է։ Հետահայացությունը տեքստում դրսևորվում է այն դեպքերում, երբ պատմողական ընթացքը ժամանակավորապես շեղվում է հիմնական ժամանակային հաջորդականությունից և վերադառնում ավելի վաղ տեղի ունեցած իրադարձությունների, հիշողությունների, իրավիճակների կամ անձնական փորձառությունների նկարագրությանը։ Նման հետադարձումները կարող են օգտագործվել հերոսների անցյալի, հարաբերությունների, իրադարձությունների պատճառների կամ պատմողի կենսափորձի վերաբերյալ լրացուցիչ տեղեկություն հաղորդելու նպատակով։ Դրանք ոչ միայն լրացնում են պատմությունը, այլև նպաստում են տարբեր դրվագների միջև պատճառահետևանքային և իմաստային կապերի բացահայտմանը։ Առաջահայացությունը, իր հերթին, կապված է պատմողական ժամանակի առաջ շարժվելու կամ ապագա իրադարձությունների նկատմամբ ընթերցողի ուշադրությունը նախապես ուղղորդելու հետ։ Տեքստում այն կարող է դրսևորվել ապագա գործողությունների ուղղակի ներկայացմամբ, կանխատեսումներով, ակնարկներով, նախազգուշացումներով կամ այնպիսի լեզվական ձևերով, որոնք հետագայում նկարագրվելիք իրադարձության վերաբերյալ նախնական տեղեկատվություն են հաղորդում։ Հուշագրության դեպքում առաջահայացությունը հետաքրքիր առանձնահատկություն ունի, քանի որ հեղինակը պատմում է արդեն ապրած իրադարձությունների մասին և հաճախ նախապես գիտի դրանց հետագա զարգացումն ու ավարտը։ Այդ պատճառով ապագային վերաբերող տեղեկատվությունը կարող է ներկայացվել ոչ միայն հերոսի տվյալ պահի սպասումների, այլև հետագայում ձևավորված հեղինակի գիտելիքի տեսանկյունից։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է հետահայացության և առաջահայացության լեզվական արտահայտման միջոցների դասակարգումը։ Ուսումնասիրվում են ժամանակային բայաձևերը, ժամանակային մակբայները, կապակցությունները, ժամանակային նշանակություն ունեցող բառային միավորները, բարդ նախադասությունների կառուցվածքները և այլ քերականական ու շարահյուսական միջոցներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բայային ժամանակների գործածությանը, քանի որ անգլերենում ժամանակային ձևերի ընտրությունը կարևոր դեր ունի իրադարձությունների հաջորդականության, միաժամանակության և ժամանակային հեռավորության արտահայտման գործում։ Հետահայացության ձևավորման ժամանակ կարող են կիրառվել այնպիսի կառուցվածքներ, որոնք ընթերցողին տեղափոխում են հիմնական պատմողական ժամանակից դեպի ավելի վաղ ժամանակային հարթություն։ Դրանք թույլ են տալիս տարբերակել պատմվող իրադարձության ժամանակը և դրանից ավելի վաղ տեղի ունեցած դեպքերը։ Այսպիսի միջոցների հետևողական կիրառումը նպաստում է հուշագրական պատմության ժամանակային կառուցվածքի հստակեցմանը և ընթերցողի համար տարբեր ժամանակային շերտերի տարանջատմանը։ Առաջահայացության դեպքում լեզվական միջոցները կարող են կապել տվյալ պահը հետագայում տեղի ունեցող իրադարձությունների հետ։ Ապագա ժամանակի ձևերը, համապատասխան բայական կառուցվածքները, մոդալ միջոցները և ժամանակային արտահայտությունները հնարավորություն են տալիս ստեղծել սպասման, կանխատեսման կամ հետագա զարգացումների վերաբերյալ ակնկալիքի ազդեցություն։ Միաժամանակ հեղինակը կարող է դիտավորյալ սահմանափակել կամ ընդլայնել ընթերցողի տեղեկացվածությունը՝ դրանով իսկ ձևավորելով պատմողական լարվածություն։ Հետազոտության մեջ կարևոր նշանակություն ունի նաև տեքստային կապակցվածության խնդիրը։ Հետահայաց և առաջահայաց ժամանակային անցումները պետք է ոչ միայն քերականորեն ճիշտ ձևակերպվեն, այլև ներդաշնակորեն կապվեն տեքստի մյուս հատվածների հետ։ Ժամանակային ցուցիչների, կրկնությունների, դերանունների, կապակցիչների և թեմատիկ շարունակականության միջոցով ապահովվում է տարբեր ժամանակային հատվածների փոխկապակցվածությունը։ Այսպիսով, ժամանակային հարաբերությունները հանդես են գալիս ոչ միայն որպես քերականական երևույթ, այլև որպես տեքստի ամբողջականության և իմաստային կազմակերպման կարևոր միջոց։ Հուշագրության ժանրում ժամանակային կառուցվածքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև հեղինակի սուբյեկտիվ դիրքորոշման դրսևորումները։ Հեղինակը կարող է անցյալի իրադարձություններին վերադառնալ արդեն ձևավորված փորձառության և հետագա գիտելիքի դիրքերից՝ վերագնահատելով նախկինում տեղի ունեցածը։ Այդ պատճառով հետահայաց հատվածները հաճախ ունեն ոչ միայն տեղեկատվական, այլև մեկնաբանական և գնահատողական գործառույթ։ Նույն կերպ առաջահայացությունը կարող է օգտագործվել ապագա իրադարձությունների նկատմամբ հեղինակի վերաբերմունքը, կանխատեսումները կամ հուզական արձագանքը փոխանցելու համար։ Աշխատության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նաև պատմողի և ընթերցողի միջև հաղորդակցական հարաբերությունը։ Ժամանակային շեղումների միջոցով հեղինակը կարող է վերահսկել տեղեկատվության մատուցման հաջորդականությունը՝ որոշ տեղեկություններ ներկայացնելով դրանց բնական ժամանակագրական հերթականությունից առաջ կամ հետո։ Այդ մեխանիզմը կարևոր դեր ունի տեքստի կառուցվածքային կազմակերպման և ընթերցողի հետաքրքրության պահպանման գործում։ Հետահայացության և առաջահայացության համադրումը հնարավորություն է տալիս ստեղծել բազմաշերտ պատմողական կառուցվածք, որտեղ անցյալը, պատմելու ներկա պահը և ապագայի վերաբերյալ գիտելիքը փոխկապակցվում են։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է ստացված արդյունքների հնարավոր կիրառմամբ անգլերեն տեքստերի լեզվական և տեքստաբանական վերլուծության, թարգմանության, օտար լեզվի ուսուցման և գրական ստեղծագործությունների ուսումնասիրության գործընթացներում։ Ժամանակային կարգերի լեզվական առանձնահատկությունների բացահայտումը կարող է օգնել ավելի ճշգրիտ հասկանալ հուշագրական տեքստերի կառուցվածքը, պատմողական ռազմավարությունները և հեղինակի հաղորդակցական նպատակները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ հետահայացությունն ու առաջահայացությունը հուշագրության մեջ ոչ միայն ժամանակային տեղեկության փոխանցման միջոցներ են, այլև տեքստի կառուցվածքը, իմաստային ամբողջականությունը, պատմողական ռիթմը և հեղինակի դիրքորոշումը ձևավորող կարևոր լեզվական գործիքներ։ Դրանց քերականական, շարահյուսական, բառային և տեքստային դրսևորումների համակարգված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ բացահայտել անգլերեն հուշագրական տեքստերի ժամանակային կազմակերպման առանձնահատկությունները և դրանցում հիշողության ու պատմողականության փոխհարաբերությունը։

History

Անի աշխատությունը պատմագիտական և հնագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի մայրաքաղաք Անիի պատմությանը, նրա քաղաքաշինական զարգացմանը և մշակութային ժառանգությանը, այն ներկայացնում է Անիի ձևավորումը Բագրատունյաց թագավորության շրջանում, քաղաքի քաղաքական և տնտեսական վերելքը, ինչպես նաև նրա՝ որպես միջնադարյան կարևոր քաղաքային կենտրոնի դերակատարությունը տարածաշրջանում, գիրքը անդրադառնում է Անիի ճարտարապետական հուշարձաններին՝ եկեղեցիներ, պալատներ, պարիսպներ և քաղաքային կառուցվածք, միաժամանակ վերլուծելով քաղաքի անկման պատճառները՝ ներառյալ քաղաքական անկայունությունը, արտաքին արշավանքները և տնտեսական փոփոխությունները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր միջնադարյան հայ պատմության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։

Literature

Դոն Կիխոտ-ը իսպանական և համաշխարհային գրականության դասական վեպ է, որի հեղինակն է Միգել դե Սերվանտեսը, ստեղծագործությունը պատմում է Ալոնսո Կիխանո անունով ազնվական մարդու մասին, ով կարդացած ասպետական վեպերի ազդեցության տակ կորցնում է իրականության զգացումը և իրեն համարում է ասպետ Դոն Կիխոտ՝ սկսելով «արդարության» և «պատվի» որոնումներով լի արկածային ճանապարհորդություն իր հավատարիմ ուղեկցի Սանչո Պանսայի հետ, վեպը համադրում է կատակերգական և ողբերգական տարրեր՝ ցույց տալով մարդու և իրականության բախումը, իդեալների և իրական կյանքի հակասությունները, ինչպես նաև հասարակության արժեքների քննադատական պատկերումը, ստեղծագործությունը համարվում է ժամանակակից վեպի հիմքերից մեկը և խորապես ազդել է եվրոպական գրականության զարգացման վրա՝ ընդգծելով մարդկային երևակայության ուժը և ինքնախաբեության վտանգները:

Other Subjects

Այս հրատարակությունը «Նոր գրքեր. Տեղեկատվական բուլետեն (2010, կեսամյա)» բնույթի մատենագիտական տեղեկատու է, որը պատրաստվում է գրադարանային և մատենագիտական ծառայությունների կողմից՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել տվյալ ժամանակահատվածում հրատարակված կամ գրադարան մուտք գործած նոր գրքերը։ Այն հանդիսանում է պաշտոնական տեղեկատվական աղբյուր, որտեղ գրականությունը դասակարգվում է ըստ թեմատիկ բաժինների՝ հասարակական գիտություններ, տեխնիկական գիտություններ, բնական գիտություններ, գրականություն, արվեստ և այլ ոլորտներ, ինչը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր հրատարակությունների բազմազանության մեջ։ Յուրաքանչյուր գրքի մասին տրվում են ստանդարտացված մատենագիտական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակման վայր, հրատարակչություն, տարեթիվ և էջերի քանակ, իսկ որոշ դեպքերում նաև թեմատիկ կամ բովանդակային կարճ նկարագրություն, ինչը հեշտացնում է գիտական և գրադարանային աշխատանքը։ Այսպիսի բուլետենները կարևոր դեր ունեն գիտական տեղեկատվության տարածման, գրադարանային ֆոնդերի համալրման, ինչպես նաև հետազոտողների և ուսանողների համար նոր աղբյուրների բացահայտման գործընթացում։ Դրանք նաև արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական ակտիվությունը և գիտական-մշակութային զարգացման ընդհանուր պատկերը։ Այսպիսով, տվյալ տեղեկատուն ոչ թե մեկ հեղինակային գիրք է, այլ բազմաբնույթ մատենագիտական ցուցակ, որը ծառայում է որպես գիտական տեղեկատվության համակարգված և օպերատիվ աղբյուր։

Law

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գովազդային գործունեության իրավական, տնտեսական և կազմակերպչական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ որպես ձեռնարկատիրական գործունեության առանձին ուղղություն Հայաստանի Հանրապետությունում։ Աշխատությունում վերլուծվում են գովազդային շուկայի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, գովազդային ծառայությունների մատուցման իրավական կարգավորումը, ձեռնարկատիրական հարաբերությունների շրջանակում գովազդի դերը, ինչպես նաև գովազդատուների, գովազդ արտադրողների և տարածողների իրավունքներն ու պարտականությունները։ Հեղինակը քննարկում է մրցակցության պաշտպանության, սպառողների շահերի ապահովման, անբարեխիղճ և ապակողմնորոշող գովազդի կանխարգելման, ինչպես նաև ոլորտի պետական վերահսկողության և կարգավորման հիմնական սկզբունքները՝ ներկայացնելով գործող օրենսդրության վերլուծություն և դրա կատարելագործման հնարավոր ուղիները։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում իրավաբանների, տնտեսագետների, ձեռնարկատերերի, մարքեթինգի մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների և գովազդային գործունեության իրավական ու գործնական հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։