Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1990, Ապրիլ, թիվ 4)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-09-21
Law
Եվրոպական միության արտաքին քաղաքականության իրավական ձևաչափը երրորդ պետությունների հետ հարաբերություններում
Աշխատանքը նվիրված է Եվրոպական միության արտաքին քաղաքականության իրավական ձևաչափի ուսումնասիրությանը երրորդ պետությունների հետ հարաբերություններում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ԵՄ արտաքին հարաբերությունների իրավական հիմքերը, արտաքին քաղաքականության և արտաքին գործողությունների իրականացման ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները, ինչպես նաև Միության և երրորդ պետությունների միջև համագործակցության հիմնական իրավական գործիքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային համաձայնագրերին, գործընկերության և համագործակցության պայմանագրերին, ասոցացման համաձայնագրերին, առևտրատնտեսական պայմանավորվածություններին, քաղաքական երկխոսության մեխանիզմներին և այլ իրավական ձևաչափերին, որոնց միջոցով ԵՄ-ն կարգավորում է հարաբերությունները ոչ անդամ պետությունների հետ։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել ԵՄ իրավասությունների սահմանները, անդամ պետությունների և Միության ինստիտուտների միջև լիազորությունների բաշխումը, ինչպես նաև ընդհանուր արտաքին և անվտանգության քաղաքականության առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է իրավական և քաղաքական գործիքների փոխհարաբերությունը, քանի որ ԵՄ արտաքին քաղաքականությունը ներառում է ինչպես պարտադիր իրավական բնույթ ունեցող համաձայնագրեր, այնպես էլ քաղաքական հայտարարություններ, դիրքորոշումներ, սահմանափակող միջոցներ և համագործակցության այլ ձևեր։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև երրորդ պետությունների հետ հարաբերություններում մարդու իրավունքների, ժողովրդավարության, իրավունքի գերակայության, անվտանգության և տնտեսական համագործակցության սկզբունքների ամրագրմանն ու կիրառմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում արտաքին համաձայնագրերի կնքման, վավերացման և իրականացման ընթացակարգերին, ինչպես նաև ԵՄ դատարանի իրավական դիրքորոշումների նշանակությանը արտաքին հարաբերությունների իրավական կարգավորման հարցում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ԵՄ արտաքին քաղաքականության իրավական համակարգի կառուցվածքը, դրա զարգացման հիմնական միտումները և երրորդ պետությունների հետ հարաբերությունների կարգավորման առավել արդյունավետ մեխանիզմները։ Աշխատանքը կարևոր է միջազգային և եվրոպական իրավունքի տեսանկյունից, քանի որ ցույց է տալիս, թե ինչպես է ինքնուրույն իրավական կարգ ունեցող միավորումը իրականացնում արտաքին հարաբերություններ և ինչպես են իրավական գործիքները նպաստում քաղաքական, տնտեսական և անվտանգության ոլորտներում երկարաժամկետ համագործակցության ձևավորմանը։
Updated: 2026-09-19
Informatics
Разработка интеллектуальной дистанционной системы поддержки диагностики и лечения травм
Այս աշխատությունը նվիրված է վնասվածքների ախտորոշման և բուժման գործընթացների աջակցման համար նախատեսված խելացի հեռահար համակարգերի մշակման և կիրառման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, արհեստական բանականության և բժշկական տվյալների մշակման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները առողջապահության ոլորտում՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել բժշկական որոշումների կայացման արդյունավետությունը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հեռաբժշկության սկզբունքները, բժշկական տվյալների հավաքագրման, վերլուծության և փոխանցման մեխանիզմները, ինչպես նաև համակարգերի կառուցման մոտեցումները, որոնք կարող են աջակցել մասնագետներին վնասվածքների հայտնաբերման, գնահատման և բուժման ընտրության փուլերում։ Հեղինակը անդրադառնում է ինտելեկտուալ ալգորիթմների, տվյալների բազաների և ծրագրային լուծումների կիրառմանը՝ ներկայացնելով դրանց դերը բժշկական օգնության հասանելիության, արագության և ճշգրտության բարձրացման գործում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է թվային առողջապահության զարգացման տեսանկյունից, քանի որ նման համակարգերը կարող են նպաստել հեռավոր վայրերում բժշկական խորհրդատվության կազմակերպմանը և մասնագիտական աջակցություն տրամադրել տարբեր կլինիկական իրավիճակներում։ Աշխատությունը նախատեսված է բժշկական ինֆորմատիկայի, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, կենսաբժշկական ճարտարագիտության և առողջապահության կառավարման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-19
Psychology
Экзистенцильно-гуманистические концепции личностно-развивающего обучения в системе высшего образования Армении (история, методология и технологии реализации)
Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է էքզիստենցիալ-հումանիստական մոտեցումների ազդեցությունը անձնային զարգացման վրա հիմնված ուսուցման համակարգի ձևավորման և կիրառման գործընթացներում Հայաստանի բարձրագույն կրթության ոլորտում՝ ընդգրկելով դրա պատմական զարգացումը, մեթոդաբանական հիմքերը և գործնական իրականացման տեխնոլոգիաները։ Հետազոտության մեջ անձնային զարգացումն ուսուցման համատեքստում դիտարկվում է որպես կրթական գործընթացի կենտրոնական նպատակ, որտեղ ուսանողը հանդես է գալիս ոչ միայն գիտելիքների ստացողի, այլև սեփական իմաստների ստեղծման, ինքնաճանաչման և արժեքային համակարգի ձևավորման ակտիվ սուբյեկտի դերում։ Աշխատությունը վերլուծում է էքզիստենցիալ փիլիսոփայության և հումանիստական հոգեբանության գաղափարական ազդեցությունները կրթական մոդելների վրա՝ ընդգծելով Կ. Ռոջերսի և Վ. Ֆրանկլի մոտեցումների դերը ուսանողի ներքին ազատության, պատասխանատվության և իմաստաստեղծ գործունեության զարգացման գործում։ Հայաստանի բարձրագույն կրթության համակարգի պատմական զարգացումը ներկայացվում է որպես փուլային գործընթաց՝ սկսած խորհրդային ավանդական դիդակտիկ մոդելներից մինչև անկախությունից հետո աստիճանաբար ձևավորվող ուսանողակենտրոն կրթական ռազմավարություններ, որոնք նպատակ ունեն բարձրացնել ուսուցման անհատականացված բնույթը և զարգացնել քննադատական մտածողությունը։ Մեթոդաբանական հատվածում քննարկվում են ուսանողակենտրոն, համագործակցային և ռեֆլեքսիվ ուսուցման մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց ինտեգրումը կրթական ծրագրերի կառուցվածքում՝ ապահովելով ոչ միայն գիտելիքների փոխանցում, այլև անձի ամբողջական զարգացում։ Տեխնոլոգիական իրականացման մասում դիտարկվում են ինտերակտիվ ուսուցման մեթոդները, նախագծային ուսուցումը, թվային կրթական միջավայրերի կիրառումը և մենթորական համակարգերը, որոնք նպաստում են ուսանողի ինքնուրույնության և ստեղծագործական ներուժի բացահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ էքզիստենցիալ-հումանիստական կրթական մոտեցումները Հայաստանի բարձրագույն կրթության համակարգում կարող են ծառայել որպես կարևոր հիմք կրթության որակի բարձրացման և անձի համակողմանի զարգացման ապահովման համար՝ հատկապես ժամանակակից գլոբալ կրթական մարտահրավերների պայմաններում։
Updated: 2026-09-23
Chemistry
Электросинтез и изучение свойств полимеров и полимерных покрытий на основе различных мономеров
Աշխատությունը նվիրված է տարբեր մոնոմերների հիման վրա պոլիմերների և պոլիմերային ծածկույթների էլեկտրասինթեզի գործընթացների ուսումնասիրմանը, ինչպես նաև ստացված նյութերի ֆիզիկաքիմիական, մեխանիկական և պաշտպանիչ հատկությունների հետազոտությանը։ Էլեկտրասինթեզը պոլիմերների ստացման արդյունավետ մեթոդներից է, որի դեպքում էլեկտրաքիմիական գործընթացների միջոցով մոնոմերները վերածվում են պոլիմերային կառուցվածքների, իսկ որոշ դեպքերում պոլիմերը ձևավորվում է անմիջապես էլեկտրոդի մակերևույթին՝ ստեղծելով համասեռ կամ բազմաշերտ ծածկույթ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս վերահսկել նյութի ձևավորման պայմանները և նպատակային կերպով փոփոխել ստացվող պոլիմերի կառուցվածքն ու հատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր մոնոմերների քիմիական կառուցվածքի և դրանց էլեկտրաքիմիական վարքագծի ուսումնասիրությունը։ Մոնոմերի կառուցվածքը, ակտիվ խմբերի բնույթը, լուծույթի բաղադրությունը և էլեկտրասինթեզի պայմանները կարող են էական ազդեցություն ունենալ պոլիմերացման ընթացքի, շղթաների կառուցվածքի, ծածկույթի հաստության և վերջնական նյութի հատկությունների վրա։ Այդ պատճառով աշխատանքի շրջանակում կարևոր նշանակություն ունի սինթեզի պայմանների և ստացվող պոլիմերային նյութերի բնութագրերի միջև փոխկապակցվածության բացահայտումը։ Աշխատության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել էլեկտրաքիմիական պոլիմերացման մեխանիզմները, մոնոմերների օքսիդացման կամ վերականգնման գործընթացները և էլեկտրոդի մակերևույթին պոլիմերային թաղանթի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Էլեկտրաքիմիական մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս հետևել սինթեզի ընթացքին և գնահատել համակարգի վարքագիծը տարբեր էլեկտրական պոտենցիալների և հոսանքի պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել էլեկտրոլիտի բաղադրությանը, լուծիչի բնույթին, մոնոմերի կոնցենտրացիային, ջերմաստիճանին, էլեկտրոդի նյութին և սինթեզի տևողությանը։ Այս պարամետրերի փոփոխությունը կարող է հանգեցնել պոլիմերային շերտի կառուցվածքի և հատկությունների էական փոփոխությունների։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչը ստացված պոլիմերների և պոլիմերային ծածկույթների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների գնահատումն է։ Կարող են ուսումնասիրվել նյութերի կառուցվածքը, մոլեկուլային կազմը, ջերմային կայունությունը, էլեկտրական հաղորդականությունը, մակերևութային հատկությունները, կպչունությունը, մեխանիկական ամրությունը և քիմիական միջավայրերի նկատմամբ դիմադրողականությունը։ Այս ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս որոշել սինթեզի պայմանների ազդեցությունը պոլիմերի գործնական հատկությունների վրա և բացահայտել տվյալ կիրառության համար առավել նպատակահարմար նյութերը։ Պոլիմերային ծածկույթների դեպքում առանձնահատուկ նշանակություն ունի մետաղական կամ այլ մակերևույթների պաշտպանության հնարավորությունը։ Ծածկույթը կարող է հանդես գալ որպես ֆիզիկական և քիմիական արգելք՝ սահմանափակելով հիմքային նյութի շփումը խոնավության, թթվածնի, էլեկտրոլիտների և ագրեսիվ քիմիական միջավայրերի հետ։ Այդ պատճառով աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ծածկույթների հակակոռոզիոն հատկությունները և դրանց արդյունավետությունը տարբեր պայմաններում։ Ծածկույթի պաշտպանիչ հատկությունների վրա կարող են ազդել ինչպես պոլիմերի քիմիական կառուցվածքը, այնպես էլ թաղանթի ամբողջականությունը, ծակոտկենությունը, հաստությունը և մակերևույթին կպչունության աստիճանը։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիր է տարբեր մոնոմերների հիման վրա ստացված նյութերի համեմատական գնահատումը։ Նման համեմատությունը հնարավորություն է տալիս պարզել, թե տվյալ մոնոմերի կառուցվածքային առանձնահատկություններն ինչպես են անդրադառնում պոլիմերացման գործընթացի արդյունավետության, թաղանթի ձևավորման և նյութի վերջնական հատկությունների վրա։ Միաժամանակ հնարավոր է որոշել սինթեզի այն պայմանները, որոնց դեպքում ստացվում են առավել կայուն, միատարր և ֆունկցիոնալ ծածկույթներ։ Աշխատության փորձարարական մասը կարող է ներառել էլեկտրաքիմիական չափումներ, ստացված պոլիմերների կառուցվածքային ուսումնասիրություն և ծածկույթների ֆիզիկական ու քիմիական հատկությունների փորձարկում։ Ստացված արդյունքների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել սինթեզի պարամետրերի և նյութի հատկությունների միջև օրինաչափությունները և մշակել պոլիմերային ծածկույթների ստացման առավել արդյունավետ պայմաններ։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է էլեկտրասինթեզով ստացվող պոլիմերների լայն կիրառական հնարավորություններով։ Նման նյութերը կարող են օգտագործվել պաշտպանիչ և հակակոռոզիոն ծածկույթներում, էլեկտրաքիմիական սարքերում, սենսորային համակարգերում, էլեկտրոնիկայում, էներգետիկայում և նյութերի մակերևութային հատկությունների բարելավմանն ուղղված տեխնոլոգիաներում։ Էլեկտրաքիմիական մեթոդների առավելություններից է նաև ծածկույթի ձևավորման գործընթացը համեմատաբար ճշգրիտ վերահսկելու հնարավորությունը, ինչը կարևոր է տարբեր տեխնիկական կիրառությունների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է էլեկտրաքիմիայի, պոլիմերային քիմիայի և նյութագիտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տարբեր մոնոմերներից էլեկտրասինթեզով ստացվող պոլիմերների և պոլիմերային ծածկույթների ձևավորման օրինաչափությունները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և շահագործական հատկությունները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել նոր ֆունկցիոնալ պոլիմերային նյութերի ստացման, դրանց հատկությունների նպատակային կարգավորման և տարբեր մակերևույթների համար արդյունավետ պաշտպանիչ ծածկույթների մշակման ուղղությամբ հետագա հետազոտությունների զարգացմանը։
Updated: 2026-09-23
Literature
ԳԵՐԻ ԿԱՀ - ԱՇԽԱՐՀԻ ԳՐԱՎՄԱՆ ՃԱՆԱՊԱՐՀԻՆ
Այս ստեղծագործությունը ներկայացնում է պատերազմական և արկածային բովանդակությամբ պատմություն, որտեղ կենտրոնական թեման իշխանության, նվաճման և մարդկային ճակատագրերի բախումն է աշխարհաքաղաքական լայն գործընթացների համատեքստում։ Պատմության մեջ շեշտվում են ռազմավարական որոշումների, ռազմական գործողությունների և առաջնորդների նպատակների ազդեցությունը հասարակությունների վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես են մեծ քաղաքական ծրագրերը փոխում մարդկանց կյանքը և արժեքային համակարգը։ Գործում առանձնանում են ուժի, իշխանության ձգտման և դրա հետևանքների գաղափարները, ինչպես նաև մարդկային դիմակայության, զոհողության և գոյատևման մոտիվները։ Հեղինակը փորձում է ընդգծել պատերազմի և նվաճման ճանապարհի բարդությունն ու հակասական բնույթը՝ ներկայացնելով ինչպես հերոսական, այնպես էլ ողբերգական կողմերը։ Ստեղծագործությունը հետաքրքիր է ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են պատմական-արկածային և ռազմաքաղաքական թեմաներով։
Updated: 2026-10-23