Նոր գրքեր։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն։ Պատմություն: Աշխարհագրություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն։ Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցա (1977, Հոկտեմբեր, թիվ 10)

Medicine

Այս աշխատանքը նվիրված է հետծննդյան շրջանում առաջացող արգանդի ենթաինվոլյուցիայի (subinvolution) կանխատեսման, ախտորոշման և բուժման ժամանակակից մոտեցումների օպտիմալացման խնդիրներին։ Նյութում ուսումնասիրվում են այն կլինիկական և ֆիզիոլոգիական գործոնները, որոնք խանգարում են արգանդի նորմալ հետադարձ զարգացման գործընթացին ծննդաբերությունից հետո, ինչպես նաև այդ վիճակի վաղ հայտնաբերման համար կիրառվող ախտորոշիչ մեթոդները՝ ներառյալ ուլտրաձայնային հետազոտությունը, լաբորատոր ցուցանիշները և կլինիկական մոնիթորինգը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկի գործոնների գնահատմանը, պաթոգենետիկ մեխանիզմների բացահայտմանը և բուժական ռազմավարությունների մշակմանը՝ դեղորայքային և ոչ դեղորայքային միջամտությունների համադրմամբ։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է կանխարգելիչ մոտեցումների կարևորությունը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել բարդությունների հաճախականությունը, բարելավել վերարտադրողական առողջության արդյունքները և ապահովել հիվանդների արդյունավետ վերականգնումը հետծննդյան շրջանում։

Other Subjects

Դդմազգի մշակաբույսեր. Ուղեցույց աշխատությունը ուսումնական և կիրառական բնույթի ձեռնարկ է, որը նվիրված է դդմազգի (Cucurbitaceae) ընտանիքի մշակաբույսերի՝ վարունգի, դդմի, սեխի, ձմերուկի և հարակից տեսակների կենսաբանական առանձնահատկությունների և մշակության տեխնոլոգիաների համապարփակ ներկայացմանը՝ ընդգրկելով բանջարաբուծության և պտղաբանջարաբուծության կարևոր ուղղությունները։ Հեղինակ Ն. Սարուխանյանը գրքում ներկայացնում է այս մշակաբույսերի աճի և զարգացման փուլերը, ջերմության և լուսային ռեժիմների նկատմամբ պահանջները, ինչպես նաև հողի և սնուցման առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով դրանց բարձր բերքատվության ներուժը և տնտեսական արժեքը։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է մշակության տեխնոլոգիաները՝ սերմերի նախապատրաստում, ցանք կամ սածիլների աճեցում, դաշտային կամ ջերմատնային տնկում, ոռոգման և պարարտացման համակարգեր, բույսերի ձևավորում և խնամք, ինչպես նաև բերքահավաքի ճիշտ կազմակերպում։ Գրքում ընդգրկված են նաև վնասատուների և հիվանդությունների դեմ պայքարի միջոցառումները՝ ինտեգրված բույսերի պաշտպանության սկզբունքներով, ինչպես նաև ցանքաշրջանառության և հողի պահպանման ագրոտեխնիկական մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտենսիվ արտադրության տեխնոլոգիաներին, պաշտպանված գրունտում մշակությանը և բարձր որակի բերք ստանալու պայմաններին։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, բանջարաբույծների և ֆերմերների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները դդմազգի մշակաբույսերի արդյունավետ և ժամանակակից աճեցման վերաբերյալ։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է անիզոտրոպ հատկություններով օժտված նանոչափական կառուցվածքներում էլեկտրամագնիսական դաշտերի տարածման և տարածական բաշխման օրինաչափությունների տեսական ու հաշվարկային ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում այն ֆիզիկական երևույթները, որոնք պայմանավորված են նյութի էլեկտրամագնիսական հատկությունների ուղղությունից կախվածությամբ և կառուցվածքի չափերի նանոմետրային տիրույթով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի բաղադրիչների վարքագծին, սահմանային պայմաններին, ալիքների տարածման առանձնահատկություններին և տարբեր միջավայրերի սահմաններում առաջացող փոխազդեցություններին։ Վերլուծվում է կառուցվածքի երկրաչափության, նյութերի դիէլեկտրական ու մագնիսական հատկությունների, անիզոտրոպության աստիճանի, շերտերի հաստության և արտաքին էլեկտրամագնիսական ազդեցության պարամետրերի նշանակությունը դաշտերի բաշխվածության ձևավորման գործում։ Քննարկվում են Մաքսվելի հավասարումների հիման վրա համապատասխան մաթեմատիկական մոդելների կառուցման և թվային հաշվարկների իրականացման մոտեցումները։ Դիտարկվում են նաև էլեկտրամագնիսական դաշտի տեղայնացման, ռեզոնանսային երևույթների, ալիքների անդրադարձման, հաղորդման և կլանման առանձնահատկությունները նանոկառուցվածքային միջավայրերում։ Կարևորվում է տարբեր կառուցվածքային և նյութական պարամետրերի փոփոխության դեպքում ստացված արդյունքների համեմատական վերլուծությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դաշտերի կառավարման առավել արդյունավետ պայմանները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ նանոֆոտոնային և օպտոէլեկտրոնային սարքերի, սենսորային համակարգերի, մետանյութերի և էլեկտրամագնիսական ալիքների կառավարման համար նախատեսված նանոկառուցվածքների նախագծման ու կատարելագործման գործում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նանոֆիզիկայի, էլեկտրադինամիկայի, ֆոտոնիկայի, նյութագիտության և նանոտեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Informatics

Այս գիտաբժշկական և վիճակագրական հետազոտությունը նվիրված է համաճարակաբանական տվյալների վերլուծության համար նախատեսված վիճակագրական ալգորիթմների զարգացմանն ու կիրառությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են համաճարակաբանական հետազոտությունների հիմնական մեթոդաբանական հիմքերը, տվյալների հավաքագրման և մշակման սկզբունքները, ինչպես նաև սխալների և անորոշությունների գնահատման մոտեցումները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ժամանակային շարքերի վերլուծության, ռեգրեսիոն մոդելների, բայեսյան մեթոդների և մեքենայական ուսուցման ալգորիթմների կիրառությունը հիվանդությունների տարածման օրինաչափությունների բացահայտման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համաճարակների տարածման մոդելավորմանը, ռիսկերի գնահատմանը և կանխատեսման ճշգրտության բարձրացմանը՝ բազմագործոն տվյալների հիման վրա։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև հանրային առողջության կառավարման մեջ վիճակագրական մոդելների կիրառման հնարավորությունները՝ ներառյալ վաղ նախազգուշացման համակարգերի և որոշումների աջակցման գործիքների մշակումը։ Հետազոտությունը կարևոր է համաճարակաբանության, կենսավիճակագրության, տվյալագիտության և հանրային առողջության ոլորտների համար՝ նպաստելով հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ավելի արդյունավետ մեթոդների զարգացմանը։

Culture

Հրատարակությունը Հայկական ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված ներկայացնել ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական հրապարակումները։ Տեղեկատուն ընդգրկում է հայկական մշակույթի պատմությանը, արվեստի տարբեր ճյուղերի զարգացմանը, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը և գեղարվեստական ստեղծագործության հիմնախնդիրներին առնչվող գրականություն։ Ներկայացվում են կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ գրքեր, գիտական հոդվածներ, ժողովածուներ, ուսումնամեթոդական նյութեր և այլ հրապարակումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մատենագիտական տեղեկությունների համակարգմանը, նյութերի թեմատիկ դասակարգմանը և անհրաժեշտ գրականության որոնման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Հրատարակությունն արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանի մշակութային կյանքի, արվեստագիտական ուսումնասիրությունների և հրատարակչական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Կարևորվում են մատենագիտական տեղեկատվության դերը գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման, մշակութային գործընթացների ուսումնասիրության և մասնագիտական գրականության տարածման գործում։ Տեղեկատուն հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրապարակումների ընթացքին, բացահայտելու հետազոտական հետաքրքրությունների շրջանակը և ուսումնասիրելու հայկական մշակութային ժառանգության գիտական արժևորման առանձնահատկությունները։ Այն կարող է ծառայել որպես օժանդակ տեղեկատվական աղբյուր գրադարանային սպասարկման, մատենագիտական հետազոտությունների, կրթական և գիտական գործունեության համար։ Հրատարակությունը նախատեսված է արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրադարանավարների, մատենագետների, պատմաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և հայկական մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար:

Linguistics

Այս աշխատությունը վերաբերում է բառակազմության (word formation) ոլորտում ճանաչողական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ անգլերենի ոչ ածանցավոր (непроизводные) բայերի նյութի հիման վրա՝ համեմատական վերլուծությամբ հայերենի և ռուսերենի հետ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես են տարբեր լեզուներում ձևավորվում և ընկալվում բայային իմաստները՝ առանց ձևաբանական ածանցման, և ինչպիսի ճանաչողական մեխանիզմներ են գործում այդ գործընթացում։ Ուսումնասիրվում են լեզվամտածողության և իմաստային կառուցման կապերը, որտեղ ոչ ածանցավոր բայերը դիտարկվում են որպես լեզվական համակարգի հիմնական, հաճախ պարզ թվացող, բայց ճանաչողականորեն բարդ միավորներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են տարբեր լեզուներում արտահայտվում գործողության, շարժման, վիճակի կամ գործընթացի նախնական իմաստային մոդելները և ինչպես են դրանք դասակարգվում լեզվական գիտակցության մեջ։ Համեմատական վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են անգլերենի, հայերենի և ռուսերենի բառային համակարգերի կառուցվածքային և իմաստային տարբերությունները, ինչպես նաև այն ճանաչողական ունիվերսալներն ու լեզվամշակութային առանձնահատկությունները, որոնք ազդում են բայերի ընկալման և դասակարգման վրա։ Աշխատությունը հիմնվում է ժամանակակից ճանաչողական լեզվաբանության մոտեցումների վրա՝ ընդգծելով, որ բառակազմությունը ոչ միայն ձևաբանական, այլ նաև մտավոր-ճանաչողական գործընթաց է, որտեղ լեզուն արտացոլում է մարդու աշխարհընկալման տարբեր ձևերը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի համեմատական լեզվաբանության, ճանաչողական լեզվաբանության և սեմանտիկայի զարգացման համար՝ նպաստելով լեզվամտածողության խորքային մեխանիզմների բացահայտմանը։