Նոր գրքեր։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն։ Պատմություն: Աշխարհագրություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն։ Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցա (1977, Հոկտեմբեր, թիվ 10)

Биология

Կենսաբանական, մանրէաբանական և բջջաախտաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պրոկարիոտների և պրոտիստների մակաբուծական կենսակերպի, բջջային կառուցվածքի ու գործառույթների փոփոխությունների մորֆոֆունկցիոնալ օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մակաբուծական օրգանիզմների կենսաբանական առանձնահատկությունները, դրանց կառուցվածքային կազմակերպումը, կենսագործունեության հիմնական գործընթացները և հյուրընկալ օրգանիզմների հետ փոխազդեցության մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պրոկարիոտների և պրոտիստների բջջային կառուցվածքների տարբերություններին, մակաբուծական կենսակերպին հարմարվելու ձևերին և դրանց կենսագործունեության ընթացքում առաջացող ձևաբանական ու գործառական փոփոխություններին։ Վերլուծվում են մակաբույծների ներթափանցման, բազմացման, սննդառության և հյուրընկալ բջիջների հետ փոխազդեցության գործընթացները, ինչպես նաև բջջային վնասման հնարավոր մեխանիզմները։ Քննարկվում են բջջային թաղանթների, ցիտոպլազմային կառուցվածքների, օրգանոիդների և նյութափոխանակային համակարգերի փոփոխությունները մակաբուծական փոխհարաբերությունների պայմաններում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել մանրադիտակային հետազոտության, բջջաբանական վերլուծության, կենսաքիմիական գնահատման և համեմատական ձևաբանական ուսումնասիրությունների մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում մակաբույծների և հյուրընկալների փոխհարմարվողականությանը, բջջային պաշտպանական պատասխաններին և ախտաբանական փոփոխությունների զարգացման օրինաչափություններին։ Կարևորվում է պրոկարիոտների և պրոտիստների մակաբուծության համեմատական ուսումնասիրությունը՝ տարբեր կենսաբանական համակարգերում բջջային վնասման ընդհանուր և առանձնահատուկ մեխանիզմները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել մակաբուծական հիվանդությունների կենսաբանական հիմքերի ըմբռնմանը, բջջային ախտաբանության տեսական պատկերացումների զարգացմանը և հետազոտական մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մանրէաբանության, պրոտիստաբանության, մակաբուծաբանության, բջջաբանության և ախտաբանական կենսաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Право

Աշխատությունը նվիրված է մարդուն օրգանների և հյուսվածքների փոխպատվաստման ոլորտում առաջացող քրեաիրավական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բժշկական միջամտության այս առանձնահատուկ ոլորտի և քրեական իրավունքի փոխկապակցվածությունն է՝ հաշվի առնելով մարդու կյանքի, առողջության, մարմնական անձեռնմխելիության և արժանապատվության պաշտպանության անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրվում են օրգանների և հյուսվածքների փոխպատվաստման հետ կապված իրավահարաբերությունների առանձնահատկությունները, դրանց իրավաչափության պայմանները, ինչպես նաև այն իրավիճակները, երբ բժշկական կամ այլ գործողությունները կարող են հանգեցնել քրեական պատասխանատվության։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դոնորի և ռեցիպիենտի կամքի ազատ արտահայտմանը, տեղեկացված համաձայնությանը, բժշկական միջամտության իրավական սահմաններին և մարդու իրավունքների պաշտպանության երաշխիքներին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև օրգանների ապօրինի շրջանառության, հարկադրանքի, խաբեության, շահագործման և փոխպատվաստման ոլորտում հնարավոր այլ իրավախախտումների քրեաիրավական բնութագրերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հանցակազմերի սահմանազատմանը, դրանց օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերի վերլուծությանը, պատասխանատվության հիմքերի և հնարավոր սուբյեկտների որոշմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև բժշկական մասնագետների իրավական պատասխանատվության հարցերին, երբ մասնագիտական գործունեության ընթացքում խախտվում են սահմանված պահանջները և դրա հետևանքով առաջանում են ծանր հետևանքներ։ Քննարկվում են քրեական իրավունքի և բժշկական իրավունքի փոխազդեցության խնդիրները, ինչպես նաև միջազգային իրավական մոտեցումների և այլ երկրների օրենսդրական փորձի նշանակությունը ազգային իրավակարգավորման կատարելագործման համար։ Աշխատության կարևոր նպատակներից է բացահայտել գործող իրավական կարգավորման հնարավոր բացերն ու հակասությունները և առաջարկել դրանց հաղթահարման ուղղություններ՝ միաժամանակ ապահովելով փոխպատվաստման բժշկական գործընթացների օրինականությունը և մարդու հիմնարար իրավունքների արդյունավետ պաշտպանությունը։ Թեման առանձնահատուկ նշանակություն ունի ժամանակակից բժշկության զարգացման պայմաններում, երբ օրգանների և հյուսվածքների փոխպատվաստումը կարող է կենսական նշանակություն ունենալ հիվանդների համար, սակայն միաժամանակ առաջացնում է բարդ իրավական և էթիկական հարցեր։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քրեական իրավունքի և բժշկական իրավունքի մասնագետներին, իրավաբաններին, դատավորներին, փաստաբաններին, բժիշկներին, իրավագիտության ուսանողներին և հետազոտողներին։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենի մասնագիտական դասընթացներում բնագրային ֆիլմերի կիրառման միջոցով լեզվամշակութային իրազեկության զարգացման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են օտար լեզվի ուսուցման ժամանակակից մոտեցումները, մշակութային բաղադրիչի դերը լեզվական կարողությունների ձևավորման գործընթացում և տեսալսողական նյութերի կիրառման մանկավարժական հնարավորությունները։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում է բնօրինակ ֆիլմերի ազդեցությունը սովորողների լեզվական հմտությունների, հաղորդակցական կարողությունների, բառապաշարի ընդլայնման և տարբեր մշակութային միջավայրերի ընկալման վրա։ Վերլուծվում են ուսումնական գործընթացում ֆիլմերի ընտրության, կիրառման և գնահատման մեթոդները, ինչպես նաև մշակվում են գործնական մոտեցումներ, որոնք նպաստում են մասնագիտական ոլորտներում անգլերեն լեզվով արդյունավետ հաղորդակցվելու ունակությունների զարգացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվի և մշակույթի փոխկապակցվածությանը, միջմշակութային հաղորդակցությանը և սովորողների քննադատական մտածողության ձևավորմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել օտար լեզուների ուսուցիչների, մեթոդիստների, մանկավարժների, լեզվաբանների, կրթության ոլորտի հետազոտողների, ուսանողների, ինչպես նաև անգլերենի ուսուցման նորարարական մեթոդներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Технология

Այս գիտատեխնիկական աշխատությունը նվիրված է ХГС մակնիշի պողպատից ձուլված գնդերի մխման տեխնոլոգիայի մշակմանը և ջերմամշակման ընթացքում դրանց կառուցվածքագոյացման գործընթացների ուսումնասիրմանը։ Աշխատանքի առանցքում պողպատե գնդերի շահագործական հատկությունների բարելավման խնդիրն է, քանի որ նման արտադրատեսակները սովորաբար ենթարկվում են բարձր մեխանիկական և հարվածային բեռնվածությունների, ինչպես նաև ինտենսիվ մաշման։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարևոր նշանակություն է տրվում մխման պայմանների՝ տաքացման ջերմաստիճանի, պահման տևողության, հովացման միջավայրի և հովացման արագության ընտրությանը, քանի որ այդ գործոնների համակցությունն անմիջականորեն ազդում է ստացվող մետաղական կառուցվածքի և, հետևաբար, պատրաստի գնդերի կարծրության, ամրության, մաշակայունության և դիմացկունության վրա։ Աշխատանքը դիտարկում է պողպատի կառուցվածքային փոխակերպումները ջերմամշակման տարբեր փուլերում՝ հնարավորություն տալով կապ հաստատել տեխնոլոգիական ռեժիմների և վերջնական մետաղագրական կառուցվածքի միջև։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձուլված նախնական կառուցվածքի առանձնահատկություններին, ջերմամշակման արդյունքում դրա փոփոխությանը, կարծրացման գործընթացներին և կառուցվածքային բաղադրիչների ձևավորմանը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ մշակված կամ հիմնավորված մխման ռեժիմը կարող է նպաստել ավելի կայուն և կանխատեսելի հատկություններով գնդերի ստացմանը, նվազեցնել արտադրական խոտանը և բարձրացնել արտադրանքի ծառայության ժամկետը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մետալուրգիայի, մեքենաշինության, նյութագիտության և ջերմամշակման տեխնոլոգիաների ոլորտներով զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին, հատկապես նրանց, ովքեր ուսումնասիրում են լեգիրված պողպատների կառուցվածքը, ձուլվածքների ջերմամշակումը և մաշակայուն դետալների արտադրության տեխնոլոգիաները։

Право

Սահմանադրության գերակայության ապահովումը հանդիսանում է սահմանադրականության հաստատման կարևորագույն երաշխիքներից մեկը, քանի որ այն ապահովում է պետության իրավական համակարգի կայունությունը, օրենքի գերակայությունը և պետական իշխանության գործունեության սահմանափակումը սահմանադրական նորմերով։ Սահմանադրությունը պետության հիմնական օրենքն է, որն ունի բարձրագույն իրավական ուժ և որի դրույթներին պետք է համապատասխանեն բոլոր օրենքները, ենթաօրենսդրական ակտերը և պետական մարմինների որոշումները։ Սահմանադրության գերակայությունը նշանակում է, որ ոչ մի պետական մարմին, պաշտոնատար անձ կամ քաղաքացի իրավունք չունի գործել սահմանադրությանը հակասող ձևով։ Իրավական պետության պայմաններում սահմանադրության գերակայությունը հանդիսանում է ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների պաշտպանության և պետական իշխանության օրինականության հիմքը։ Սահմանադրականության հաստատման համար կարևոր է, որ պետությունում գործեն արդյունավետ իրավական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներ, որոնք կապահովեն սահմանադրական նորմերի իրականացումն ու պաշտպանությունը։ Այս գործընթացում առանձնահատուկ դեր ունի սահմանադրական դատարանը, որը վերահսկում է օրենքների և այլ իրավական ակտերի համապատասխանությունը սահմանադրությանը և կանխում սահմանադրական կարգի խախտումները։ Սահմանադրության գերակայության ապահովումը կապված է նաև իշխանությունների տարանջատման սկզբունքի հետ, որի շնորհիվ օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունները գործում են փոխադարձ վերահսկողության պայմաններում՝ կանխելով իշխանության կենտրոնացումը և կամայականությունը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև անկախ դատական համակարգի առկայությունը, քանի որ միայն անկախ դատարաններն են կարող ապահովել սահմանադրական իրավունքների արդյունավետ պաշտպանությունը։ Սահմանադրության գերակայությունը նպաստում է մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքների ու ազատությունների իրականացմանը, քանի որ սահմանադրությունն ամրագրում է անձի իրավական կարգավիճակի հիմնական սկզբունքները և պետության պարտավորությունները մարդու նկատմամբ։ Եթե սահմանադրության գերակայությունը չի պահպանվում, ապա առաջանում են իրավական անկայունություն, իշխանության չարաշահումներ, կոռուպցիա և մարդու իրավունքների խախտումներ, որոնք վտանգում են սահմանադրականության հիմքերը։ Ժամանակակից ժողովրդավարական պետություններում սահմանադրության գերակայությունը համարվում է ոչ միայն իրավական, այլ նաև քաղաքական մշակույթի կարևոր ցուցանիշ, քանի որ այն արտահայտում է պետության և հասարակության հարգանքը իրավունքի և ժողովրդավարական արժեքների նկատմամբ։ Սահմանադրական նորմերի իրականացումը, իրավական գիտակցության զարգացումը և քաղաքացիների մասնակցությունը պետական կառավարմանը նպաստում են սահմանադրականության ամրապնդմանը և իրավական պետության կայացմանը։ Այսպիսով, սահմանադրության գերակայության ապահովումը հանդիսանում է սահմանադրականության հաստատման հիմնական երաշխիքներից մեկը, որն ապահովում է պետական իշխանության օրինականությունը, մարդու իրավունքների պաշտպանությունը և հասարակության կայուն զարգացումը։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է կրծքագեղձի բազմաօջախային քաղցկեղի կլինիկական դրսևորումների, ճառագայթային ախտորոշման և սոնոգրաֆիկ առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են հիվանդության առաջացման և զարգացման առանձնահատկությունները, ուռուցքային օջախների տեղակայման բնույթը, դրանց կլինիկական արտահայտվածությունը և վաղ հայտնաբերման կարևորությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռենտգենաբանական և ուլտրաձայնային հետազոտությունների ախտորոշիչ հնարավորություններին, պատկերային նշանների գնահատմանը, տարբեր ախտորոշիչ մեթոդների համեմատական արդյունավետությանը և դրանց դերին հիվանդության տարածվածության ճշգրիտ գնահատման գործում։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև բազմաօջախային ախտահարումների տարբերակման սկզբունքները, նախավիրահատական գնահատման առանձնահատկությունները, բուժման մարտավարության ընտրության վրա ազդող գործոնները և պատկերային ախտորոշման նշանակությունը վիրաբուժական ու համալիր բուժման պլանավորման ընթացքում։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել ուռուցքաբանների, մամոլոգների, ճառագայթաբանների, սոնոգրաֆիայի մասնագետների, վիրաբույժների, ռեզիդենտների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար՝ որպես կրծքագեղձի քաղցկեղի ախտորոշման և կլինիկական գնահատման արդիական հիմնախնդիրներին նվիրված մասնագիտական աղբյուր։