Նոր գրքեր։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն։ Պատմություն: Աշխարհագրություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն։ Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые (1977, թիվ 1)

Linguistics

Աշխատությունը հայերենի քերականության ուսումնասիրման համար նախատեսված ուսումնական ձեռնարկ է, որի նպատակն է սովորողներին ծանոթացնել հայոց լեզվի կառուցվածքին, քերականական կանոններին և լեզվական ճիշտ արտահայտման սկզբունքներին։ Այն ընդգրկում է քերականության հիմնական բաժիններին առնչվող գիտելիքներ՝ ուղղված լեզվի օրինաչափությունների ըմբռնմանը, բառերի ձևերի և նախադասության կառուցվածքի ճանաչմանը, ինչպես նաև գրավոր ու բանավոր խոսքի հմտությունների զարգացմանը։ Քերականական նյութի համակարգված ուսումնասիրությունը նպաստում է լեզվական գիտելիքների ամրապնդմանը, գրագիտության բարձրացմանը և հայերենով հստակ ու ճիշտ հաղորդակցվելու կարողության ձևավորմանը։ Նման դասագրքերը կարևոր նշանակություն են ունեցել 19-րդ դարի հայ կրթական միջավայրում, երբ հայոց լեզվի ուսուցումը, քերականական գիտելիքների տարածումը և ազգային լեզվական ավանդույթների պահպանումը կրթական ծրագրերի կարևոր բաղադրիչներից էին։ Հայերենի քերականության ուսուցումը նպաստել է լեզվի կանոնների միասնական ընկալմանը, գրավոր խոսքի մշակույթի զարգացմանը և հայերենով կրթության տարածմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ լեզվաբանական մտքի պատմության, հայերենի քերականության դասավանդման ավանդույթների, 19-րդ դարի հայկական դպրոցական կրթության և հայերեն ուսումնական գրականության զարգացման ուսումնասիրության համար։

Culture

Երաժշտագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ սիմֆոնիկ երաժշտության մեջ հարվածային գործիքների կոմպոզիցիոն գործառույթների և կերպարային արտահայտչական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հարվածային գործիքների դերը ստեղծագործության կառուցվածքի ձևավորման, ռիթմական կազմակերպման, հնչերանգային բազմազանության և երաժշտական դրամատուրգիայի զարգացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր հարվածային գործիքների տեմբրային առանձնահատկություններին, դրանց համադրություններին և նվագախմբային ընդհանուր հնչողության մեջ ունեցած նշանակությանը։ Վերլուծվում են երաժշտական կերպարների ստեղծման, հուզական լարվածության ուժեղացման, գունային հակադրությունների և գեղարվեստական գաղափարի արտահայտման համար կիրառվող կատարողական ու կոմպոզիցիոն միջոցները։ Քննարկվում են նաև ազգային երաժշտական մտածողության և ժամանակակից նվագախմբային տեխնիկայի փոխազդեցության դրսևորումները հարվածային գործիքների օգտագործման համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց նշանակությունը հայ սիմֆոնիկ երաժշտության արտահայտչական համակարգում և կոմպոզիտորական մտածողության զարգացման մեջ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել երաժշտագիտության, գործիքագիտության, նվագախմբավորման և հայ երաժշտության պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրաթաղանթային (էլեկտրամեմբրանային) եղանակների կիրառությանը կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի անջատման, մաքրման և խտացման գործընթացներում։ Գրքում ներկայացվում են մեմբրանային տարանջատման հիմնական սկզբունքները՝ ներառյալ էլեկտրադիալիզը, էլեկտրօսմոզը և իոնափոխանակային մեմբրանների աշխատանքային մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց համադրությունը էլեկտրական դաշտի ազդեցության հետ։ Հեղինակը վերլուծում է կենսաբանական ծագում ունեցող միացությունների՝ սպիտակուցների, ամինաթթուների, ֆերմենտների և այլ բիոակտիվ նյութերի առանձնացման արդյունավետ տեխնոլոգիական ուղիները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են գործընթացների կինետիկ և թերմոդինամիկական առանձնահատկությունները, մեմբրանների ընտրողականությունը, խցանման (fouling) երևույթները և դրանց կանխման մեթոդները։ Ներկայացվում են նաև փորձարարական տվյալներ և տեխնոլոգիական սխեմաներ, որոնք ցույց են տալիս էլեկտրաթաղանթային համակարգերի կիրառման առավելությունները ավանդական տարանջատման մեթոդների համեմատ։ Գիրքը ընդգծում է նման տեխնոլոգիաների նշանակությունը կենսատեխնոլոգիայի, դեղագործական արտադրության և սննդի արդյունաբերության մեջ՝ որպես էներգաարդյունավետ և բարձր ընտրողական գործընթացներ։ Աշխատությունը նախատեսված է քիմիական ինժեներների, կենսատեխնոլոգների, հետազոտողների և մեմբրանային տեխնոլոգիաներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Ղևոնդ Վարդապետի «Պատմութիւն» երկի լեզվական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ստեղծագործության բառապաշարային, քերականական և ոճական յուրահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է պատմագրական այս կարևոր աղբյուրի լեզվական կառուցվածքը, գրաբարի կիրառման առանձնահատկությունները, արտահայտչական միջոցները և հեղինակի լեզվաոճական մոտեցումները։ Ուսումնասիրության ընթացքում անդրադարձ է կատարվում բառերի ընտրությանը, դարձվածքների կիրառությանը, պատմական տերմինաբանությանը, նախադասությունների կառուցվածքին և լեզվական այն միջոցներին, որոնց միջոցով փոխանցվում են պատմական իրադարձությունների նկարագրությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկի լեզվի կապին տվյալ ժամանակաշրջանի հայ գրական լեզվի զարգացման հետ, ինչպես նաև դրա նշանակությանը հայոց լեզվի պատմական ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը ներկայացնում է Ղևոնդ Վարդապետի ստեղծագործության լեզուն ոչ միայն որպես պատմական հաղորդակցության միջոց, այլև որպես միջնադարյան հայ մշակույթի, մտածողության և գրական ավանդույթի արտահայտություն։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել հայագետների, լեզվաբանների, գրականագետների, պատմաբանների, դասախոսների, ուսանողների և գրաբարի ու հայ միջնադարյան մատենագրության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է մետաղական և օքսիդային բաղադրիչներ պարունակող համակարգերում միկրո- և նանոկառուցվածքային կոմպոզիտային նյութերի ձևավորման մեխանաքիմիական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում մեխանիկական ազդեցության պայմաններում պինդ ֆազերում ընթացող կառուցվածքային և ֆազային փոփոխություններն են, որոնց արդյունքում հնարավոր է ստանալ սկզբնական բաղադրիչներից էապես տարբերվող հատկություններով կոմպոզիտային համակարգեր։ Քննվում է ինտենսիվ մեխանիկական մշակման ազդեցությունը մասնիկների չափերի, բյուրեղային կառուցվածքի, միջֆազային սահմանների, կառուցվածքային անկատարությունների և բաղադրիչների փոխազդեցության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մետաղ–օքսիդ և օքսիդ–օքսիդ տիպի համակարգերում ընթացող գործընթացների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելու դրանց կառուցվածքագոյացման առանձնահատկությունները և վերջնական նյութի հատկությունների ձևավորման հիմնական գործոնները։ Մեխանաքիմիական ազդեցության ընթացքում նյութերի մանրացումը և ինտենսիվ խառնուրդը կարող են մեծացնել բաղադրիչների շփման մակերեսը և նպաստել նոր ֆազերի կամ մետաստաբիլ կառուցվածքային վիճակների առաջացմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է ստացված նյութերի ֆազային կազմի, միկրոկառուցվածքի, մասնիկների չափային բաշխման և ֆիզիկամեխանիկական բնութագրերի ուսումնասիրությունը։ Տարբեր կառուցվածքային մակարդակների համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե միկրո- և նանոմասշտաբային փոփոխություններն ինչպես են արտահայտվում կոմպոզիտների մակրոսկոպիկ հատկություններում։ Ուսումնասիրվում են նաև սկզբնական բաղադրիչների բնույթի և դրանց փոխադարձ ֆիզիկաքիմիական համապատասխանության ազդեցությունները ձևավորվող կոմպոզիտային համակարգի կառուցվածքի վրա։ Առանձին նշանակություն ունի կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտումը, քանի որ ստացված նյութերի մեխանիկական, ջերմային, էլեկտրական կամ այլ գործառական բնութագրերը մեծապես պայմանավորված են դրանց ֆազային կազմով և ներքին կառուցվածքով։ Նման հետազոտությունները կարևոր են նոր սերնդի կոմպոզիտների նախագծման համար, որտեղ պահանջվող հատկությունները հնարավոր է ձևավորել նյութի բաղադրության և կառուցվածքային վիճակի նպատակային ընտրությամբ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյութագիտության, պինդ մարմնի քիմիայի, մեխանաքիմիայի և նանոտեխնոլոգիայի մոտեցումները՝ բազմաբաղադրիչ կոմպոզիտային նյութերի կառուցվածքագոյացման մեխանիզմների և հատկությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների զարգացման նպատակով։

Biology

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է գորտի վեստիբուլոսպինալ համակարգի սոմատոտոպիկ կազմակերպության էլեկտրոֆիզիոլոգիական հետազոտությանը՝ կենտրոնանալով հավասարակշռության և շարժողական վերահսկման նյարդային մեխանիզմների վրա։ Աշխատությունը վերլուծում է վեստիբուլյար ընկալիչներից ստացվող ազդակների փոխանցման ուղիները դեպի ողնուղեղային շարժողական կենտրոններ, ինչպես նաև այդ ազդակների տարածական կազմակերպվածության (սոմատոտոպիայի) առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նյարդային բջիջների էլեկտրական ակտիվության գրանցման մեթոդներին, սինապտիկ պատասխանների բնութագրմանը և վեստիբուլոսպինալ ռեֆլեքսների ձևավորման ժամանակային դինամիկային։ Ուսումնասիրության ընթացքում կիրառվում են էլեկտրոֆիզիոլոգիական գրանցման տեխնիկաներ, միկրոէլեկտրոդային չափումներ և ազդակների վերլուծության մեթոդներ, որոնք թույլ են տալիս բացահայտել շարժողական համակարգի ֆունկցիոնալ կազմակերպման նուրբ մեխանիզմները։ Աշխատությունը կարևոր է նյարդաֆիզիոլոգիայի և համեմատական կենսաբանության համար՝ նպաստելով վեստիբուլյար համակարգի աշխատանքի և ողնուղեղային շարժողական վերահսկման հիմնարար գործընթացների ավելի խորքային ըմբռնմանը։