Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1985)

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է ազոտի մոնօքսիդի փոխազդեցության ուսումնասիրությանը օքսի-կոբոգլոբինի ակտիվ կենտրոնը մոդելավորող համակարգերի հետ՝ նպատակ ունենալով բացահայտել մետաղ պարունակող կենսամոլեկուլային կենտրոններում տեղի ունեցող կապման և փոխակերպման գործընթացների ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հեմային սպիտակուցների ակտիվ կենտրոնների մոդելավորման մոտեցումը, որը հնարավորություն է տալիս համեմատաբար պարզ համակարգերի միջոցով ուսումնասիրել մետաղական իոնի, թթվածնի և փոքր ազդանշանային մոլեկուլների միջև փոխազդեցությունների բնույթը։ Ազոտի մոնօքսիդը կենսաբանական համակարգերում մասնակցում է մի շարք կարգավորիչ գործընթացների, իսկ մետաղապորֆիրինային կենտրոնների հետ դրա փոխազդեցությունը կարևոր նշանակություն ունի այդ մոլեկուլի կապման և քիմիական փոխակերպումների մեխանիզմները հասկանալու համար։ Ուսումնասիրության կենտրոնում կոբալտ պարունակող մոդելային համալիրների էլեկտրոնային և կառուցվածքային հատկություններն են, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունները թթվածնի և ազոտի մոնօքսիդի հետ փոխազդեցության պայմաններում։ Նման մոդելային համակարգերը հնարավորություն են տալիս գնահատելու կենտրոնական մետաղի դերը լիգանդների կապման գործընթացներում և պարզելու, թե ակտիվ կենտրոնի անմիջական քիմիական միջավայրն ինչպես կարող է ազդել առաջացող համալիրների կայունության ու ռեակցիոն հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոխազդեցության ընթացքում տեղի ունեցող էլեկտրոնային վերադասավորումներին, մետաղ–լիգանդ կապերի բնույթին և հնարավոր միջանկյալ վիճակների ընդհանուր բնութագրմանը։ Ստացված երևույթների ուսումնասիրության համար կարևոր նշանակություն ունեն սպեկտրադիտական և ֆիզիկաքիմիական վերլուծության մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս հետևել մոդելային համակարգի վիճակի փոփոխություններին և համեմատել տարբեր պայմաններում ձևավորվող միացությունների հատկությունները։ Հետազոտության արդյունքների մեկնաբանությունը կարող է նպաստել հեմոգլոբինի և հարակից մետաղապրոտեինների ակտիվ կենտրոններում փոքր գազային մոլեկուլների փոխազդեցությունների վերաբերյալ ընդհանուր պատկերացումների զարգացմանը։ Միաժամանակ մոդելային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու կենտրոնական մետաղի և շրջապատող մոլեկուլային կառուցվածքի ազդեցությունները՝ առանց ամբողջական կենսաբանական մակրոմոլեկուլի բարդության։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաանօրգանական քիմիայի, կոորդինացիոն քիմիայի, սպեկտրադիտության և մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի մոտեցումները՝ մետաղ պարունակող ակտիվ կենտրոններում ազոտի մոնօքսիդի փոխազդեցության հիմնարար օրինաչափությունները պարզաբանելու նպատակով։

Գրականություն

Հրատարակությունը բանաստեղծությունների ժողովածուի առաջին հատորն է, որն ընդգրկում է չափածո ստեղծագործություններ և ներկայացնում հեղինակի բանաստեղծական խոսքի ու գրական արտահայտչամիջոցների առանձնահատկությունները։ Բանաստեղծական գրականությունը հնարավորություն է տալիս գեղարվեստական լեզվով արտահայտելու մարդու ներաշխարհը, զգացմունքները, մտորումները, անձնական ապրումները և շրջապատող իրականության նկատմամբ վերաբերմունքը։ Չափածո խոսքի միջոցով կարող են արտացոլվել նաև հասարակական կյանքի, բնության, հայրենիքի, մարդկային հարաբերությունների և ժամանակի գաղափարական հարցերը։ Ժողովածուի բազմահատոր կառուցվածքը ենթադրում է ստեղծագործությունների ներկայացում առանձին մասերով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ծանոթանալու հեղինակի գրական ժառանգության տարբեր բաժիններին։ Առաջին հատորը կարևոր է որպես ամբողջական ժողովածուի սկզբնական մաս և հայերեն բանաստեղծական գրականության տպագիր նմուշ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ պոեզիայի, գրական լեզվի, չափածո ստեղծագործության զարգացման և Մոսկվայի հայ տպագրական միջավայրի պատմության ուսումնասիրության համար։

Իրավաբանություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է իրավաբանական անձանց՝ որպես վարչական պատասխանատվության սուբյեկտների իրավական կարգավիճակի և պատասխանատվության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն իրավական հիմքերը և պայմանները, որոնց առկայության դեպքում կազմակերպությունը կարող է ենթարկվել վարչական պատասխանատվության, ինչպես նաև ուսումնասիրել իրավաբանական անձանց նկատմամբ կիրառվող պատասխանատվության միջոցների առանձնահատկությունները։ Աշխատանքի շրջանակում վարչական պատասխանատվությունը դիտարկվում է որպես պետական իրավական ներգործության միջոց, որի նպատակն է կանխել և արձագանքել օրենքով սահմանված վարչական իրավախախտումներին, ապահովել իրավական նորմերի պահպանումը և նպաստել իրավակարգի պաշտպանությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավաբանական անձի՝ որպես իրավունքի ինքնուրույն սուբյեկտի առանձնահատկություններին և այն հարցին, թե ինչպես է կազմակերպության գործողությունը կամ անգործությունը հանգեցնում վարչական պատասխանատվության։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել իրավաբանական անձի մեղավորության, պատասխանատվության առաջացման հիմքերի, իրավախախտման կազմի և կազմակերպության գործողությունների համար պատասխանատվության վերագրման իրավական չափանիշները։ Կարևոր ուղղություն է նաև իրավաբանական անձանց և նրանց պաշտոնատար անձանց պատասխանատվության հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել այն դեպքերը, երբ նույն իրավախախտման շրջանակում պատասխանատվություն կարող է առաջանալ ինչպես կազմակերպության, այնպես էլ դրա ղեկավարի կամ այլ պատասխանատու պաշտոնատար անձի համար՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր սուբյեկտի իրավական կարգավիճակը և վարքագիծը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում վարչական տույժերի տեսակներին, դրանց նշանակման կարգին, չափորոշիչներին և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ գործերի քննության ընթացակարգը, իրավաբանական անձի դատավարական իրավունքներն ու պարտականությունները, ապացուցման հարցերը, վարչական ակտերի բողոքարկման հնարավորությունները և դատական պաշտպանության մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել տարբեր իրավական համակարգերի համեմատական վերլուծությունը՝ իրավաբանական անձանց վարչական պատասխանատվության վերաբերյալ ընդհանուր մոտեցումները և ազգային օրենսդրության առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև տնտեսության տարբեր ոլորտներում կազմակերպությունների կողմից թույլ տրվող իրավախախտումների առանձնահատկություններին, այդ թվում՝ տնտեսական գործունեության, հարկային հարաբերությունների, բնապահպանության, մրցակցության, աշխատանքի պաշտպանության և այլ ոլորտներում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են ուղղված լինել իրավաբանական անձանց վարչական պատասխանատվության իրավական հիմքերի հստակեցմանը, պատասխանատվության կիրառման միասնական պրակտիկայի ձևավորմանը, կազմակերպությունների իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանության արդյունավետության բարձրացմանը և վարչական օրենսդրության կատարելագործմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, կազմակերպությունների ղեկավարների, իրավաբանական ծառայությունների մասնագետների, ինչպես նաև վարչական իրավունքի և իրավաբանական անձանց պատասխանատվության հարցերով զբաղվող հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արժութային հարաբերությունների կարգավորման համակարգի ձևավորման, գործունեության և կատարելագործման տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ազգային արժույթի կայունության, արտարժույթի պահանջարկի և առաջարկի, փոխարժեքի ձևավորման, կապիտալի ու ֆինանսական հոսքերի և դրամավարկային քաղաքականության միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունն է։ Քննվում են արժութային կարգավորման հիմնական նպատակներն ու տնտեսական նշանակությունը, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել ներքին արժութային շուկայի հավասարակշռության և փոխարժեքային գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոխարժեքի ռեժիմի ընտրության տեսական մոտեցումներին և տարբեր մեխանիզմների առավելությունների ու սահմանափակումների վերլուծությանը՝ փոքր և արտաքին տնտեսական կապերից զգալիորեն կախված տնտեսության պայմաններում։ Դիտարկվում են արտաքին առևտրի կառուցվածքի, արտահանման և ներմուծման հարաբերակցության, միջազգային ֆինանսական հոսքերի, դրամական փոխանցումների, գնաճային գործընթացների և տնտեսության արտարժութայնացման հնարավոր ազդեցությունները արժութային շուկայի վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կենտրոնական բանկի դերի ուսումնասիրությունը՝ արժութային քաղաքականության, միջազգային պահուստների կառավարման, ֆինանսական կայունության և դրամավարկային քաղաքականության փոխազդեցության համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև փոխարժեքային տատանումների ազդեցությանը տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության, արտաքին առևտրային գործարքների, արտարժույթով արտահայտված պարտավորությունների և ֆինանսական ռիսկերի վրա։ Հետազոտության շրջանակում արժութային կարգավորումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես փոխարժեքի հետ կապված քաղաքականություն, այլև որպես մակրոտնտեսական կառավարման ավելի լայն համակարգի բաղադրիչ, որի արդյունավետությունը կապված է հարկաբյուջետային, դրամավարկային և ֆինանսական քաղաքականությունների փոխհամաձայնեցման հետ։ Քննվում են նաև արժութային շուկայի թափանցիկության, ֆինանսական միջնորդության, փոխարժեքային ռիսկերի կառավարման և կարգավորող ինստիտուտների գործունեության արդյունավետության հարցերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջազգային ֆինանսների, մակրոտնտեսագիտության և դրամավարկային կարգավորման տեսական ու կիրառական մոտեցումները՝ ներկայացնելով արժութային համակարգի կայունության ապահովման հիմնական մարտահրավերներն ու դրա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է արտաքին գրավիտացիոն դաշտի առկայության պայմաններում քվանտային դաշտերի վարքագծի և դրանցից բխող ֆիզիկական երևույթների տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում քվանտային դաշտի տեսության և կոր տարածաժամանակի երկրաչափության փոխկապակցվածությունն է, երբ գրավիտացիան դիտարկվում է որպես նախապես տրված դասական ֆոն, իսկ նյութի և ճառագայթման դաշտերը նկարագրվում են քվանտային սկզբունքներով։ Քննվում է, թե տարածաժամանակի կորությունը ինչպես կարող է փոփոխել մասնիկների և վակուումային վիճակների սովորական պատկերացումը, դաշտերի տատանումները և դիտորդների կողմից գրանցվող ֆիզիկական մեծությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կոր տարածաժամանակում վակուումի սահմանման խնդրին, քանի որ ընդհանուր դեպքում մասնիկի և վակուումի հասկացությունները կարող են կախված լինել դիտորդից և գրավիտացիոն ֆոնի հատկություններից։ Ուսումնասիրվում են արտաքին դաշտի ազդեցությամբ մասնիկների առաջացման հնարավոր երևույթները, վակուումային բևեռացումը, քվանտային դաշտերի էներգիա-իմպուլսային բնութագրերը և դրանց կապը տարածաժամանակի երկրաչափության հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սև խոռոչների և ուժեղ գրավիտացիոն դաշտերի շրջակայքում առաջացող քվանտային ազդեցությունների տեսական վերլուծությունը, ինչպես նաև հորիզոնների առկայության պայմաններում ճառագայթային երևույթների մեկնաբանությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև ընդարձակվող տիեզերական մոդելներ, որտեղ ժամանակից կախված երկրաչափությունը կարող է ազդեցություն ունենալ քվանտային դաշտերի վիճակների և մասնիկների առաջացման գործընթացների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում վերանորմավորման անհրաժեշտությանը, քանի որ տեղային ֆիզիկական մեծությունների հաշվարկներում առաջացող անվերջությունները պահանջում են համապատասխան տեսական մշակում։ Քննվում է նաև կիսադասական գրավիտացիայի մոտեցումը, որտեղ քվանտային նյութի միջին էներգիա-իմպուլսային հատկությունները կարող են դիտարկվել որպես գրավիտացիոն դաշտի աղբյուր։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր է սև խոռոչների ֆիզիկայի, վաղ Տիեզերքի տեսության և քվանտային գրավիտացիայի ավելի ընդհանուր խնդիրների ընկալման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քվանտային դաշտի տեսության, հարաբերականության ընդհանուր տեսության և տեսական տիեզերագիտության մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով գրավիտացիոն ֆոնի ազդեցությամբ առաջացող քվանտային երևույթների ֆիզիկական և մաթեմատիկական առանձնահատկությունները։

Մշակույթ

Այս մատենագիտական աշխատությունը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված ցանկ՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողներին և մասնագետներին ոլորտային տեղեկատվության ամբողջական ու հարմարավետ հասանելիությամբ։ Հրատարակությունում ընդգրկված են մշակութաբանությանը, արվեստագիտությանը, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, մշակութային ժառանգությանը և հարակից բնագավառներին վերաբերող գրքեր, գիտական ուսումնասիրություններ, հոդվածների ժողովածուներ և այլ նյութեր։ Նյութերը դասակարգված և ներկայացված են մատենագիտական սկզբունքներով՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել թեմատիկ ուղղություններում և օգտվել համապատասխան աղբյուրներից։ Աշխատությունը կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է մշակույթի և արվեստի պատմության ուսումնասիրության, գիտական հետազոտությունների, կրթական գործընթացների և գրադարանային-տեղեկատվական գործունեության համար։ Այն նախատեսված է արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, մատենագետների, գրադարանավարների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են մշակույթի ու արվեստի ոլորտում նոր հրատարակությունների ուսումնասիրությամբ։