Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ, լեզվաբանություն, գրականագիտություն, պատմություն, պատմագրություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ) (1971, №11)

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է միզապարկի քաղցկեղի համալիր հետազոտության ընթացքում ուռուցքային մարկերների և ցիտոսպեկտրոֆոտոմետրիայի կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել այն մեթոդների նշանակությունը, որոնք կարող են լրացնել միզապարկի ուռուցքային հիվանդությունների ավանդական կլինիկական, գործիքային և ձևաբանական ախտորոշումը։ Ուռուցքային մարկերների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ուշադրություն դարձնել բջջային և մոլեկուլային այն փոփոխություններին, որոնք կարող են ուղեկցել չարորակ գործընթացի առաջացմանն ու զարգացմանը, մինչդեռ ցիտոսպեկտրոֆոտոմետրիան հնարավորություն է տալիս քանակականորեն ուսումնասիրել բջիջների որոշակի ֆիզիկաքիմիական բնութագրեր՝ հատկապես կապված բջջային կորիզի և նուկլեինաթթուների պարունակության հետ։ Այս մեթոդների համադրումը կարող է նպաստել ուռուցքային բջիջների հայտնաբերմանը, դրանց կենսաբանական առանձնահատկությունների գնահատմանը և ախտորոշման տեղեկատվականության բարձրացմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև տարբեր ախտորոշիչ ցուցանիշների փոխկապակցվածությունը, դրանց զգայունությունն ու սպեցիֆիկությունը, ինչպես նաև ստացված արդյունքների նշանակությունը հիվանդության ընթացքի և հնարավոր կանխատեսման գնահատման համար։ Միզապարկի քաղցկեղի դեպքում հատկապես կարևոր է վաղ հայտնաբերումը և հիվանդության կրկնության նկատմամբ հսկողությունը, ուստի լրացուցիչ լաբորատոր մեթոդների կիրառումը կարող է ունենալ գործնական նշանակություն։ Հետազոտությունը միավորում է կլինիկական ուռուցքաբանության, բջջաբանական ախտորոշման և կենսաֆիզիկական հետազոտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով կատարելագործել միզապարկի չարորակ նորագոյացությունների հայտնաբերման և գնահատման մեթոդաբանությունը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ուռուցքաբաններին, ուրոլոգներին, ախտաբաններին, լաբորատոր ախտորոշման մասնագետներին և բժշկական հետազոտություններով զբաղվող ուսանողներին։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Գյուղատնտեսություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության արտադրատեխնիկական սպասարկման համակարգի զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրմանը և դրանց արդյունավետ լուծումների մշակմանը։ Հեղինակը վերլուծում է ոլորտի կազմակերպական, տնտեսական և կառավարման առանձնահատկությունները, գնահատում առկա ենթակառուցվածքների, տեխնիկական հագեցվածության, ծառայությունների մատուցման համակարգի և գյուղատնտեսական արտադրողների միջև համագործակցության արդյունավետությունը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են արտադրողականության բարձրացման, տեխնիկական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, ներդրումային միջավայրի բարելավման, նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրման և պետական աջակցության մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորությունները։ Ներկայացված վերլուծություններն ու առաջարկությունները հիմնված են տնտեսագիտական ուսումնասիրությունների և ոլորտային տվյալների վրա՝ նպատակ ունենալով նպաստել գյուղատնտեսության կայուն զարգացմանը, մրցունակության բարձրացմանը և արտադրության արդյունավետ կազմակերպմանը։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և պետական քաղաքականություն մշակողների համար։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կարտոֆիլի ռիզոսֆերայի և ռիզոպլանի միկրոմիջավայրերում տարածված ախտածին միկրոմիցետների և միկոէկզոտրոֆների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են հողային սնկերի տեսակային կազմը, դրանց տարածման առանձնահատկությունները, բույս-միկրոօրգանիզմ փոխազդեցությունները և կարտոֆիլի առողջական վիճակի վրա դրանց ազդեցությունը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հիվանդածին սնկերի կենսաբանական հատկությունները, բույսերի վարակման մեխանիզմները, էկոլոգիական պայմանների դերը միկրոֆլորայի ձևավորման գործում, ինչպես նաև օգտակար և վնասակար միկրոօրգանիզմների հարաբերակցությունը արմատամերձ գոտում։ Քննարկվում են կարտոֆիլի հիվանդությունների կանխարգելման, ֆիտոսանիտարական վերահսկողության, կենսաբանական պաշտպանության միջոցների կիրառման և բերքատվության պահպանման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի գյուղատնտեսական մանրէաբանության, բուսապաշտպանության և ագրոէկոլոգիայի ոլորտներում՝ նպաստելով կարտոֆիլի մշակության արդյունավետության բարձրացմանն ու հիվանդությունների դեմ պայքարի գիտական հիմքերի զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել բուսաբանների, մանրէաբանների, ագրոնոմների, ֆիտոպաթոլոգների և գյուղատնտեսական հետազոտողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության կրած աղետների պատճառների և Սասունի ավերածությունների համար պատասխանատվության պատմաքաղաքական ու հասարակական գնահատմանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում XIX դարի վերջի Օսմանյան կայսրության հայաբնակ շրջաններում տիրող քաղաքական, վարչական և սոցիալ-տնտեսական իրավիճակն է, ինչպես նաև այդ պայմանների ազդեցությունը հայ բնակչության անվտանգության և կենսապայմանների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սասունի իրադարձություններին, որոնք կապված էին հարկային ճնշումների, տեղական իշխանությունների և զինված ուժերի գործողությունների, բնակչության ինքնապաշտպանության և դրա հետևանքով ծագած ռազմական բախումների հետ։ Աշխատանքում կարող են քննության առնվել Սասունի բնակչության նկատմամբ կիրառված բռնությունների, բնակավայրերի ավերման, մարդկային կորուստների և տեղահանությունների մասին ժամանակակից վկայությունները, ինչպես նաև դրանց արձագանքը Օսմանյան կայսրության ներսում և եվրոպական տերությունների շրջանում։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է պատասխանատվության հարցի ուսումնասիրությունը՝ պետական իշխանությունների, տեղական վարչական մարմինների և ռազմական ուժերի գործողությունների համատեքստում։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է տարբերակել ժամանակաշրջանի փաստագրական աղբյուրներում առկա տեղեկությունները, դրանց հեղինակների դիրքորոշումները և հետագա պատմագրական մեկնաբանությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայկական հարցի միջազգայինացման գործընթացին և Սասունի դեպքերի ազդեցությանը եվրոպական դիվանագիտական օրակարգի վրա։ Սասունի իրադարձությունները հետագայում դարձան Օսմանյան կայսրությունում հայերի վիճակի վերաբերյալ միջազգային քննարկումների կարևոր փաստարկներից մեկը և նպաստեցին բարենորոգումների պահանջների ու հայկական հարցի շուրջ դիվանագիտական ճնշման ուժեղացմանը։ Նյութը կարող է արժեքավոր լինել որպես իր ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական ընկալումներն արտացոլող սկզբնաղբյուր, հատկապես եթե այն ուսումնասիրվում է այլ արխիվային փաստաթղթերի, դիվանագիտական հաղորդագրությունների, մամուլի հրապարակումների և վկայությունների հետ համադրությամբ։ Այն կարող է հետաքրքրել հայոց պատմության, Հայկական հարցի, Օսմանյան կայսրության պատմության, Սասունի պատմության, ցեղասպանագիտության և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբաններին, աղբյուրագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Գրականություն

Գիրքը ներկայացնում է Էրիվանի պետական պալատի գրադարանի գրացուցակը՝ որպես XIX դարի վարչական և մշակութային կյանքի կարևոր մատենագիտական աղբյուր։ Աշխատությունում ամփոփված են գրադարանային ֆոնդի վերաբերյալ տեղեկություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի գրքային հավաքածուների կազմը, թեմատիկ ուղղվածությունը և գիտակրթական նշանակությունը։ Գրացուցակը արժեքավոր նյութ է պատմաբանների, գրադարանագետների և աղբյուրագետների համար, քանի որ արտացոլում է Ռուսական կայսրության կազմում գտնվող Էրիվան քաղաքի պետական հաստատությունների գրքային մշակույթը, վարչական գործունեության տեղեկատվական հիմքերը և ժամանակի մտավոր միջավայրը։ Ներկայացված նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու գրքերի տարածվածությունը, հավաքագրման սկզբունքները, գիտական ու գործնական գրականության առկայությունը, ինչպես նաև տվյալ հաստատության դերը կրթական և մշակութային գործընթացներում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի գրադարանների պատմության, հին գրքային հավաքածուների և տարածաշրջանի մատենագիտական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, պատմաբանների, մատենագետների, արխիվագետների, հետազոտողների և XIX դարի Երևանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։