Նոր գրքեր: Հայաստան: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Арменика:(Информационный указатель) (1974, թիվ 1)

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության պատմական հիշողության և Ղարաբաղյան շարժման միջև առկա կապերի ու փոխազդեցությունների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է պատմական ողբերգության հիշողության պահպանմանն ու փոխանցմանը, դրա նշանակությանը հայ հասարակական գիտակցության ձևավորման մեջ և այն հանգամանքներին, որոնց պայմաններում անցյալի իրադարձությունների ընկալումը կարող է ազդեցություն ունենալ հետագա հասարակական ու քաղաքական գործընթացների վրա։ Պատմական հիշողությունը դիտարկվում է որպես ազգային ինքնության, հավաքական փորձի և հասարակական համախմբման կարևոր բաղադրիչ, որի միջոցով տարբեր սերունդներ իմաստավորում են անցյալը և դրա կապը ներկայի հետ։ Ղարաբաղյան շարժման ուսումնասիրության համատեքստում կարևոր են շարժման առաջացման ու զարգացման հասարակական միջավայրը, ազգային ինքնագիտակցության դրսևորումները, պատմական արդարության պատկերացումները, հանրային խոսույթի ձևավորումը և անցյալի հիշողության տեղը քաղաքական պահանջների ու հավաքական գործողությունների մեջ։ Աշխատության թեման հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես կարող են պատմական հիշողությունը, ազգային ինքնության ընկալումները և հասարակական շարժումները փոխկապակցվել՝ միաժամանակ ուշադրություն դարձնելով դրանց պատմական առանձնահատկություններին և ժամանակաշրջանի հասարակական պայմաններին։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի նորագույն պատմության, հիշողության ուսումնասիրությունների, հասարակական շարժումների և ազգային ինքնության ձևավորման գործընթացների քննության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, սոցիոլոգներին, մշակութաբաններին, պատմական հիշողության հետազոտողներին, ինչպես նաև Հայոց ցեղասպանության հիշողության և Ղարաբաղյան շարժման պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։

Բնապահպանություն

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի Իսլամական Հանրապետության պայմաններում Թալեղան գետի ջրհավաք ավազանում հողերի էրոզիայի կանխարգելման և նվազեցման համալիր միջոցառումների մշակմանն ու դրանց արդյունավետության գնահատմանը։ Ուսումնասիրվում են ջրհավաք տարածքի բնական, հողային, կլիմայական, հիդրոլոգիական և ռելիեֆային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև էրոզիոն գործընթացների առաջացման ու զարգացման վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղումների, մակերևութային հոսքի, լանջերի թեքության, բուսածածկույթի վիճակի, հողօգտագործման ձևերի և մարդածին գործունեության ազդեցությանը հողային ծածկույթի քայքայման վրա։ Վերլուծվում են ջրային էրոզիայի տարածման աստիճանը, հողի կորստի հնարավոր ծավալները և առավել խոցելի տարածքների առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են ագրոտեխնիկական, անտառբարելավման, հիդրոտեխնիկական և կազմակերպատնտեսական հակաէրոզիոն միջոցառումների համակցված կիրառման հնարավորությունները։ Կարևորվում են բուսածածկույթի վերականգնումը, լանջերի կայունացումը, մակերևութային հոսքի կարգավորումը, հողապաշտպան մշակության եղանակների կիրառումը և ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում առաջարկվող միջոցառումների բնապահպանական, տեխնիկական և տնտեսական արդյունավետության համեմատական գնահատմանը և տվյալ տարածքի առանձնահատկություններին առավել համապատասխան լուծումների ընտրությանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել հողերի դեգրադացիայի նվազեցմանը, բերրիության պահպանմանը, գետային համակարգերում նստվածքների կուտակման սահմանափակմանը և ջրհավաք ավազանի բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հողագետների, ջրաբանների, բնապահպանների, գյուղատնտեսության և ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս գիտական հետազոտությունը նվիրված է միկորիզային սնկերի ազդեցության ուսումնասիրությանը արմավենու աճի, զարգացման և սննդառության գործընթացների վրա երաշտային պայմանների և ֆոսֆորի անբավարարության սթրեսների համադրության դեպքում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է բույս-սունկ սիմբիոզի դերը արմատային համակարգի ակտիվության բարձրացման, ջրի և սննդանյութերի կլանման արդյունավետության բարելավման, ինչպես նաև բույսի դիմադրողականության ուժեղացման գործում՝ անբարենպաստ աբիոտիկ գործոնների նկատմամբ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է միկորիզային ասոցիացիաների ձևավորման կենսաբանական և ֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, դրանց ազդեցությունը ֆոսֆորի յուրացման վրա, ինչպես նաև ֆոտոսինթեզի, աճի տեմպերի և կենսազանգվածի կուտակման փոփոխությունները սթրեսային պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երաշտի պայմաններում ջրային հավասարակշռության պահպանմանը, արմատային արտազատուկների փոփոխություններին և հողաբուսական փոխազդեցությունների դերին բույսի ընդհանուր կենսունակության բարձրացման մեջ։ Հետազոտության արդյունքները ցույց են տալիս, որ միկորիզային սիմբիոզը կարող է զգալիորեն մեղմել ֆոսֆորային դեֆիցիտի և ջրային սթրեսի բացասական ազդեցությունները՝ նպաստելով արմավենու կայուն աճին և արտադրողականության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարևոր է ագրոնոմիայի, բույսերի ֆիզիոլոգիայի, հողի կենսաբանության և կայուն գյուղատնտեսության ոլորտների հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է գերմանացի բանաստեղծ և արձակագիր Հայնրիխ Հայնեի ստեղծագործական ժառանգության և հայ գրականության միջև ձևավորված առնչությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրողի ստեղծագործությունների հայերեն թարգմանությունների պատմությունը, դրանց տարածումը հայկական ընթերցողական միջավայրում, ինչպես նաև նրա պոեզիայի ու գեղարվեստական մտածողության ազդեցության հնարավոր դրսևորումներն են հայ հեղինակների ստեղծագործություններում։ Քննության են առնվում տարբեր ժամանակաշրջաններում կատարված թարգմանությունները՝ ուշադրություն դարձնելով բնագրի պատկերային համակարգի, քնարական հնչերանգի, ռիթմի, հեգնանքի և լեզվաոճական առանձնահատկությունների հայերեն փոխանցման խնդիրներին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հայ թարգմանիչների գործունեությանը, քանի որ նրանց աշխատանքի միջոցով գերմանական գրականության նշանավոր ներկայացուցչի ստեղծագործությունները ներառվել են հայկական մշակութային շրջանառության մեջ։ Հետազոտությունը կարող է բացահայտել, թե Հայնեին բնորոշ սիրային քնարերգությունը, բնության պատկերները, ռոմանտիկական զգացողությունների և հեգնական վերաբերմունքի համադրությունը, հասարակական թեմատիկան ու ազատության գաղափարը ինչպես են ընկալվել և մեկնաբանվել հայկական գրական միջավայրում։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել հայ բանաստեղծների ստեղծագործությունների և Հայնեի պոեզիայի միջև թեմատիկ, ոճական ու պատկերային ընդհանրություններին՝ տարբերակելով անմիջական գրական ազդեցությունը ընդհանուր գրական-գեղագիտական զուգահեռներից։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև հայկական մամուլում, գրական քննադատության և գրականագիտական ուսումնասիրությունների մեջ գերմանացի հեղինակի ստեղծագործության ընդունելության պատմությունը։ Այդ նյութերի քննությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում ինչպես են փոխվել նրա գրական ժառանգության գնահատման սկզբունքները և որ ստեղծագործական հատկանիշներն են առավել մեծ հետաքրքրություն առաջացրել հայ ընթերցողների ու գրողների շրջանում։ Համեմատական ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև գերմանա-հայկական գրական կապերի ընդհանուր զարգացման օրինաչափությունների բացահայտմանը՝ ցույց տալով թարգմանության կարևոր դերը ազգային գրականությունների միջև մշակութային հաղորդակցության ձևավորման գործում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը համադրում է համեմատական գրականագիտության, թարգմանագիտության և գրական փոխազդեցությունների պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Հայնեի ստեղծագործական ժառանգության տեղն ու ընկալումը հայկական գրական-մշակութային միջավայրում։

Մշակույթ

Այս գիրքը նվիրված է ալտ գործիքի ներկայացմանը և դրա տեղին Հայաստանի երաժշտական մշակույթում՝ բացահայտելով գործիքի պատմությունը, առանձնահատկությունները և կատարողական հնարավորությունները։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում ալտի զարգացման ընթացքին, հայ երաժշտական միջավայրում դրա կիրառությանը, կատարողական ավանդույթներին և այն դերակատարությանը, որն այն ունի դասական և ժամանակակից երաժշտության մեջ։ Գրքում ներկայացվում են երաժշտական ուսումնասիրություններ, կատարողական արվեստի առանձնահատկություններ և գործիքի գեղարվեստական ներուժի բացահայտման մոտեցումներ։ Այն կարող է հետաքրքրել երաժիշտներին, երաժշտության ուսուցիչներին, ուսանողներին, հետազոտողներին և բոլոր նրանց, ովքեր ցանկանում են ծանոթանալ ալտի արվեստին ու դրա դրսևորումներին Հայաստանում։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է արաբական արշավանքներին դեպի Հայաստան և դրանց պատմական ընթացքի ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է այն ժամանակաշրջանին, երբ արաբական նվաճումները հասան Հայկական լեռնաշխարհ՝ էական ազդեցություն ունենալով Հայաստանի քաղաքական, ռազմական և հասարակական կյանքի վրա։ Արաբական արշավանքները հայոց պատմության կարևոր շրջափուլերից են, քանի որ դրանց հետևանքով փոխվեցին երկրի կառավարման պայմանները, արտաքին քաղաքական հարաբերությունները և բնակչության առօրյա կյանքը։ Այդ իրադարձությունները կապված էին Հայաստանի և Արաբական խալիֆայության միջև ձևավորված հարաբերությունների, ռազմական բախումների, քաղաքական ենթակայության հաստատման և տեղական իշխանական կառույցների դիրքի փոփոխության հետ։ Թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու հայ ժողովրդի դիմադրության դրսևորումներին, իշխանական տների գործունեությանը, ազգային ինքնության պահպանման խնդիրներին և պատմական իրադարձությունների երկարաժամկետ հետևանքներին։ Գիրքը կարևոր նյութ է ներկայացնում արաբական նվաճումների ժամանակաշրջանի, Հայաստանի քաղաքական պատմության և միջնադարյան հայ-արաբական հարաբերությունների վերաբերյալ հետաքրքրվողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանի ուսումնասիրության, պատմական իրադարձությունների հաջորդականության ընկալման և Հայաստանի՝ տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումներում ունեցած դերի հետազոտության համար։