Նոր գրքեր: Հայաստան: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Арменика:(Информационный указатель) (1974, թիվ 1)

Математика

Ժողովածուն ընդգրկում է տարբեր թեմաներով խնդիրներ՝ տվյալների նկարագրական վիճակագրություն, միջին արժեքներ, ցրվածություն, հավանականական բաշխումներ, ընտրանքային մեթոդներ և հիպոթեզների ստուգում։ Խնդիրները կառուցված են աստիճանաբար աճող բարդությամբ, ինչը հնարավորություն է տալիս զարգացնել վերլուծական մտածողություն և տվյալների մշակման հմտություններ։ Նյութը նաև նպաստում է վիճակագրական մեթոդների կիրառման ընկալմանը իրական ոլորտներում՝ տնտեսագիտություն, սոցիոլոգիա, ինժեներական վերլուծություն և գիտական հետազոտություններ։ Այն կարևոր գործիք է թե՛ ինքնուրույն ուսուցման, թե՛ դասընթացային աշխատանքի համար։

История

Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է սլավոնական ժողովուրդների ծագման վերաբերյալ ձևավորված պատմական հիշողությունները, առասպելները և վաղ միջնադարյան աղբյուրներում պահպանված տեղեկությունները՝ փորձելով տարբերակել դիցաբանական պատկերացումները և գիտականորեն հիմնավորված պատմական շերտերը։ Գրքում վերլուծվում են սլավոնների ձևավորման գործընթացները Եվրոպայի արևելյան և կենտրոնական հատվածներում, նրանց ցեղային միավորումների զարգացումը, ինչպես նաև հարևան քաղաքակրթությունների՝ բյուզանդական, գերմանական և թյուրքական աշխարհների ազդեցությունը այդ գործընթացների վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև սլավոնական ինքնության ձևավորման մեխանիզմներին՝ ընդգծելով լեզվի, մշակույթի և պատմական հիշողության դերը հավաքական գիտակցության կայացման գործում։ Աշխատությունը համադրում է պատմագիտական, լեզվաբանական և մարդաբանական մոտեցումները՝ ընթերցողին ներկայացնելով սլավոնական աշխարհի ծագման վերաբերյալ տարբեր տեսությունների համապարփակ պատկերացում։

Культура

Պարբերականը ներկայացնում է գրադարանային ոլորտի գիտամեթոդական ուսումնասիրություններ, որոնք անդրադառնում են Հայաստանի գրադարանային համակարգի զարգացմանը, գրադարանագիտության արդի խնդիրներին, մատենագիտության, թվայնացման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման և գրքային մշակույթի պահպանման հարցերին։ Թողարկման նյութերում ուսումնասիրվում են գրադարանների պատմական զարգացումը, տեղեկատվական ռեսուրսների կառավարման ժամանակակից մոտեցումները, էլեկտրոնային գրքերի և թվային գրադարանների ձևավորման գործընթացները, ինչպես նաև գրադարանների դերը գիտության, կրթության և հասարակական կյանքի զարգացման գործում։ Հոդվածները ներառում են ինչպես տեսական վերլուծություններ, այնպես էլ գործնական փորձի ներկայացումներ՝ կարևորելով գրադարանային ծառայությունների կատարելագործումը և տեղեկատվական միջավայրի փոփոխություններին համապատասխանեցումը։ Հանդեսը նախատեսված է գրադարանագետների, մատենագետների, արխիվային և մշակութային ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար՝ որպես մասնագիտական գիտելիքների փոխանակման և ոլորտային խնդիրների ուսումնասիրման կարևոր աղբյուր։ «Բանբեր Հայաստանի գրադարանների» գիտամեթոդական հանդեսը հրատարակվում է Հայաստանի ազգային գրադարանի կողմից և ընդգրկում է գրադարանային, մատենագիտական ու հարակից ոլորտների արդիական թեմաներ։ 2015 թվականի առաջին համարը ներառում է նյութեր, որոնք վերաբերում են Հայաստանում թվային գրադարանների զարգացման պատմությանը, էլեկտրոնային գրքերի կիրառմանը, գրադարանների գործունեության տարբեր ուղղություններին և գրքային մշակույթի ուսումնասիրությանը։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրաառաձգական ալիքների տարածման ընթացքում ոչ գծային երևույթների ազդեցության տեսական և մաթեմատիկական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այնպիսի պինդ միջավայրեր, որոնցում մեխանիկական դեֆորմացիան և էլեկտրական դաշտը փոխկապակցված են, ինչի հետևանքով ալիքային գործընթացների նկարագրությունը պահանջում է առաձգականության և էլեկտրադինամիկական երևույթների համատեղ հաշվառում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն պայմաններին, երբ միջավայրի արձագանքը չի կարող բավարար ճշգրտությամբ նկարագրվել գծային մոտավորությամբ, և անհրաժեշտ է հաշվի առնել նյութի ոչ գծային հատկությունները։ Քննվում է ոչ գծայնության ազդեցությունը ալիքի տարածման արագության, ամպլիտուդի, հաճախականային բնութագրերի, տարածական ձևի և ժամանակային զարգացման վրա։ Կարևորվում է մեխանիկական և էլեկտրական դաշտերի փոխազդեցության բնույթը, քանի որ դրանց միջև կապը կարող է պայմանավորել ալիքային գործընթացների նոր առանձնահատկություններ և փոխել համակարգի դինամիկական վարքը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ձևակերպվել համապատասխան ոչ գծային դիֆերենցիալ հավասարումներ և սահմանային կամ սկզբնական պայմաններ, որոնց լուծումների միջոցով հնարավոր է նկարագրել տարբեր ֆիզիկական իրավիճակներում ալիքների տարածումը։ Ուսումնասիրվում է նաև ալիքի ձևի հնարավոր փոփոխությունը տարածման ընթացքում, էներգիայի վերաբաշխումը տարբեր տատանողական բաղադրիչների միջև և ոչ գծային ազդեցությունների ուժեղացումը մեծ ամպլիտուդների դեպքում։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել դիսպերսիայի և ոչ գծայնության համատեղ ազդեցությանը, քանի որ դրանց հարաբերակցությունը հաճախ որոշում է ալիքային պրոցեսի կայունությունը և տարածման բնույթը։ Տեսական վերլուծությունը կարող է լրացվել թվային հաշվարկներով, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել համակարգի վարքը տարբեր նյութական պարամետրերի և արտաքին պայմանների դեպքում։ Ստացված արդյունքների համեմատությունը գծային մոդելների հետ թույլ է տալիս գնահատել ոչ գծային ուղղումների նշանակությունը և որոշել այն պայմանները, որոնց դեպքում դրանց անտեսումը կարող է հանգեցնել էական շեղումների։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են էլեկտրաառաձգական և պիեզոէլեկտրական նյութերում ընթացող ալիքային գործընթացների ավելի ամբողջական նկարագրման, ինչպես նաև համապատասխան սարքերի ու կառուցվածքների ֆիզիկական հատկությունների գնահատման համար։ Արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ակուստոէլեկտրոնիկայի, պիեզոէլեկտրական փոխակերպիչների, ալիքային սենսորների և էլեկտրամեխանիկական համակարգերի հետազոտման ու նախագծման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել պինդ մարմնի մեխանիկայի, մաթեմատիկական ֆիզիկայի, ոչ գծային ալիքների տեսության, պիեզոէլեկտրականության և կիրառական մեխանիկայի ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Социология

Սոցիոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հետպատերազմյան պայմաններում Հայաստանի երիտասարդների սոցիալական հարմարման գործընթացների և կիրառվող պրակտիկաների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում փոփոխվող հասարակական միջավայրին, սոցիալ-տնտեսական պայմաններին և նոր կենսական իրավիճակներին երիտասարդների հարմարվելու առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության, զբաղվածության, ընտանիքի, միջանձնային հարաբերությունների, համայնքային կապերի և հասարակական մասնակցության նշանակությանը սոցիալական հարմարման գործընթացում։ Վերլուծվում են երիտասարդների վարքային ռազմավարությունները, արժեքային կողմնորոշումների փոփոխությունները, ապագայի վերաբերյալ պատկերացումները և սոցիալական աջակցության տարբեր ձևերի դերը։ Քննարկվում են նաև երիտասարդների առջև առաջացող սոցիալական դժվարությունները, դրանց հաղթահարման միջոցները և պետական, հասարակական ու համայնքային կառույցների հնարավոր մասնակցությունը հարմարման գործընթացներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու հետպատերազմյան հասարակական փոփոխությունների պայմաններում երիտասարդների սոցիալական փորձառությունների և հարմարվողական վարքագծի առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել երիտասարդության սոցիոլոգիայի, սոցիալական աշխատանքի, սոցիալական քաղաքականության և ժամանակակից հասարակական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Биология

Աշխատանքը նվիրված է Արցախահայերի գենետիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց տեղին հայկական լեռնաշխարհի բնակչության ընդհանուր գենետիկական բազմազանության համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում կարող է լինել տարբեր ժամանակաշրջանների և տարածաշրջանների բնակչությունների գենետիկական տվյալների համադրումը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել բնակչության միջև ընդհանրություններն ու տարբերությունները, հնարավոր գենետիկական կապերը և պատմական ժողովրդագրական գործընթացների հետքերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են կիրառվել բնակչության գենետիկայի մեթոդներ՝ ներառյալ ժառանգական մարկերների, միտոքոնդրիալ և հայրական գծերի, ինչպես նաև այլ գենետիկական ցուցանիշների համեմատական վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես կարող են պատմական միգրացիաները, բնակչության տեղաշարժերը, աշխարհագրական մեկուսացումը, ամուսնությունների կառուցվածքը և տարածաշրջանային կապերը ազդել Արցախի բնակչության գենետիկական կազմի ձևավորման վրա։ Աշխատանքը կարող է փորձել գենետիկական տվյալները համադրել պատմական, հնագիտական, ազգագրական և ժողովրդագրական աղբյուրների հետ՝ բնակչության ձևավորման գործընթացներն ավելի ամբողջական պատկերացնելու նպատակով։ Կարևոր է նաև հայկական լեռնաշխարհի տարբեր բնակչական խմբերի միջև գենետիկական ընդհանրությունների և բազմազանության ուսումնասիրությունը, քանի որ տարածաշրջանը պատմականորեն եղել է տարբեր բնակչությունների շփման և տեղաշարժերի տարածք։ Այդ պատճառով հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ ոչ միայն նմանություններին, այլև գենետիկական տարբերությունների առաջացման հնարավոր գործոններին՝ խուսափելով դրանք մեկուսացված կամ բացառապես մեկ պատմական գործընթացով բացատրելուց։ Գենետիկական տվյալների ուսումնասիրությունը կարող է լրացնել պատմական և մարդաբանական աղբյուրների հիման վրա ձևավորված պատկերացումները՝ հնարավորություն տալով գնահատելու բնակչության երկարաժամկետ ժողովրդագրական պատմության որոշ կողմեր։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև կիրառված նմուշների, հետազոտական մեթոդների, համեմատական խմբերի և վիճակագրական մոտեցումների նկարագրությունը, քանի որ գենետիկական եզրահանգումների հավաստիությունը մեծապես կախված է տվյալների որակից և ներկայացուցչականությունից։ Հետազոտությունը կարող է արժեքավոր լինել հայկական լեռնաշխարհի բնակչության պատմական ձևավորման, տարածաշրջանի մարդաբանական բազմազանության և բնակչության գենետիկական պատմության ուսումնասիրման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել գենետիկներին, մարդաբաններին, ազգագրագետներին, պատմաբաններին, հնագետներին, ժողովրդագրության մասնագետներին և հայագիտության ոլորտում հետազոտություններ իրականացնող գիտնականներին։