Նոր գրքեր : Հայաստան : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Փետրվար, թիվ 2)

Biology

Այս միկրոբիոլոգիական և կենսատեխնոլոգիական հետազոտությունը նվիրված է կաթնաթթվային բակտերիաների տարբեր համակեցությունների հակամանրէային ակտիվության ուսումնասիրությանը՝ սննդային և բժշկակենսաբանական կիրառությունների համատեքստում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են կաթնաթթվային բակտերիաների հիմնական տեսակները, դրանց կենսաքիմիական հատկությունները և նյութափոխանակային առանձնահատկությունները, որոնք պայմանավորում են հակամանրէային ազդեցությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է բակտերիալ համակեցությունների (կոնսորցիումների) փոխազդեցությունները և դրանց կողմից արտադրվող կենսաակտիվ նյութերը՝ օրգանական թթուներ, բակտերիոցիններ, ջրածնի պերօքսիդ և այլ հակամանրէային միացություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պաթոգեն միկրոօրգանիզմների նկատմամբ արգելակող ազդեցության մեխանիզմներին, ինչպես նաև տարբեր միջավայրային պայմանների ազդեցությանը այդ ակտիվության վրա։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև կաթնաթթվային բակտերիաների կիրառման հնարավորությունները սննդարդյունաբերության, պրոբիոտիկ պատրաստուկների մշակման և կենսապահպանման տեխնոլոգիաների ոլորտներում։ Հետազոտությունը կարևոր է միկրոբիոլոգիայի, կենսատեխնոլոգիայի, սննդագիտության և բժշկակենսաբանության ոլորտների համար՝ նպաստելով անվտանգ և բնական հակամանրէային միջոցների զարգացմանը։

Law

Աշխատանքը նվիրված է իրավունքի գերակայության սկզբունքի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով ժամանակակից իրավական համակարգի հիմնարար սկզբունքներից և իրավական պետության կայացման առանցքային նախապայմաններից մեկը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ պետական իշխանության իրականացումը, պետական մարմինների գործունեությունը և հասարակական հարաբերությունների կարգավորումը պետք է ենթարկվեն իրավական նորմերին, իսկ օրենքի պահանջները պետք է հավասարապես պարտադիր լինեն ինչպես քաղաքացիների, այնպես էլ իշխանություն իրականացնող սուբյեկտների համար։ Իրավունքի գերակայությունը ենթադրում է ոչ միայն օրենքների առկայություն, այլև դրանց որակական համապատասխանություն իրավականության, արդարության, մարդու իրավունքների պաշտպանության և կանխատեսելիության պահանջներին։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել սկզբունքի տեսական և պատմական ձևավորման հիմնական փուլերը, դրա բովանդակության վերաբերյալ տարբեր իրավագիտական մոտեցումները և ժամանակակից իրավական համակարգերում դրա դրսևորման ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավունքի գերակայության և իրավական պետության փոխկապակցվածությանը։ Իրավական պետության պայմաններում իշխանությունը չի կարող գործել իր հայեցողությամբ․ դրա լիազորությունները պետք է սահմանված և սահմանափակված լինեն իրավական նորմերով, իսկ քաղաքացին պետք է ունենա իր իրավունքների պաշտպանության արդյունավետ մեխանիզմներ։ Սկզբունքի կարևոր բաղադրիչներից է օրենքի առջև բոլորի հավասարությունը։ Սա նշանակում է, որ իրավական կարգավորումները պետք է կիրառվեն առանց կամայական խտրականության, իսկ պետական մարմինները պետք է իրենց որոշումները հիմնավորեն իրավական չափանիշներով։ Միաժամանակ իրավունքի գերակայությունը կապված է մարդու հիմնարար իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության հետ, քանի որ միայն օրենքի ձևական պահպանումը բավարար չէ, եթե իրավական համակարգը չի ապահովում անձի արժանապատվության, ազատության, սեփականության և այլ իրավունքների արդյունավետ պաշտպանություն։ Հետազոտության առանձին ուղղություն կարող է լինել դատական իշխանության անկախության և իրավունքի գերակայության հարաբերակցությունը։ Անկախ և անաչառ դատարանը կարևոր երաշխիք է պետական իշխանության հնարավոր չարաշահումների կանխարգելման և անձի խախտված իրավունքների վերականգնման համար։ Դատական պաշտպանության արդյունավետությունը, դատարան դիմելու հասանելիությունը, դատական ակտերի հիմնավորվածությունը և դրանց կատարման ապահովումը իրավունքի գերակայության գործնական դրսևորումների կարևոր չափանիշներ են։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև իշխանությունների տարանջատման սկզբունքին։ Օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների միջև իրավասությունների հստակ բաշխումը և փոխադարձ զսպումների ու հակակշիռների մեխանիզմները նախատեսված են իշխանության կենտրոնացման և կամայական օգտագործման ռիսկերը նվազեցնելու համար։ Այս համակարգում սահմանադրությունը հանդես է գալիս որպես պետական իշխանության կազմակերպման և դրա սահմանափակման հիմնական իրավական հիմք։ Կարևոր խնդիր է նաև իրավական որոշակիության և կանխատեսելիության ապահովումը։ Քաղաքացին պետք է կարողանա ողջամտորեն հասկանալ իր իրավունքներն ու պարտականությունները, կանխատեսել իրավական կարգավորման հետևանքները և վստահ լինել, որ պետական մարմինների որոշումները չեն հիմնվի կամայական կամ անկանխատեսելի չափանիշների վրա։ Այս համատեքստում էական նշանակություն ունեն օրենքների հստակությունը, հրապարակայնությունը, կայունությունը և իրավական նորմերի հետևողական կիրառումը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև իրավունքի գերակայության և պետական իշխանության արդյունավետության հարաբերությունները։ Իրավական սահմանափակումները չպետք է ընկալվեն միայն որպես պետական կառավարման խոչընդոտ․ դրանք նաև ստեղծում են իշխանության գործունեության լեգիտիմության, հանրային վստահության և կայունության հիմքեր։ Միաժամանակ արտակարգ իրավիճակներում կամ հանրային անվտանգության ապահովման անհրաժեշտության պայմաններում պետական իշխանության կողմից իրավունքների սահմանափակումը պետք է իրականացվի օրենքով նախատեսված կարգով, համաչափության և անհրաժեշտության պահանջների պահպանմամբ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել իրավունքի գերակայության սկզբունքի գործնական իրացման խնդիրների բացահայտումը։ Նույնիսկ զարգացած իրավական համակարգերում կարող են առաջանալ այնպիսի խնդիրներ, ինչպիսիք են օրենքների ընտրովի կիրառումը, կոռուպցիան, պետական մարմինների նկատմամբ արդյունավետ վերահսկողության պակասը, դատական համակարգի նկատմամբ անվստահությունը, իրավական անհավասարությունը կամ քաղաքացիների իրավական իրազեկվածության ցածր մակարդակը։ Այդ խնդիրների հաղթահարման համար անհրաժեշտ են ոչ միայն օրենսդրական բարեփոխումներ, այլև անկախ ինստիտուտների ամրապնդում, իրավական մշակույթի զարգացում և իրավակիրառ պրակտիկայի կատարելագործում։ Աշխատանքի տեսական նշանակությունը պայմանավորված է իրավունքի գերակայության՝ որպես բազմաշերտ իրավական և քաղաքական սկզբունքի բովանդակության համակարգված ուսումնասիրությամբ։ Գործնական նշանակությունն արտահայտվում է այն մեխանիզմների բացահայտմամբ, որոնք կարող են նպաստել իրավական պետության ամրապնդմանը, մարդու իրավունքների առավել արդյունավետ պաշտպանությանը և պետական իշխանության նկատմամբ իրավական վերահսկողության կատարելագործմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը իրավունքի գերակայությունը դիտարկում է որպես ժամանակակից իրավական համակարգի հիմնարար հենասյուն, որի արդյունավետ իրացումը պահանջում է օրենքի գերակայության, մարդու իրավունքների պաշտպանության, իշխանությունների տարանջատման, դատական անկախության, իրավական որոշակիության և պետական իշխանության հաշվետվողականության փոխկապակցված ապահովում։

Mathematics

Գիրքը թվաբանական խնդիրների ժողովածու է, որը նախատեսված է մաթեմատիկական գիտելիքների գործնական կիրառման և հաշվարկային հմտությունների ամրապնդման համար։ Այն կարող է ներառել տարբեր բարդության խնդիրներ, որոնց լուծումը պահանջում է թվաբանական գործողությունների ճիշտ կիրառում, թվային հարաբերությունների ըմբռնում և տրամաբանական մտածողություն։ Նման ժողովածուները կիրառվում էին ուսումնական գործընթացում՝ սովորողներին հնարավորություն տալով գործնականում ամրապնդել թվաբանության կանոնները, զարգացնել ինքնուրույն խնդիրներ լուծելու կարողությունը և ավելի ճշգրիտ հաշվարկներ կատարել։ Դրանք կարող էին օգտակար լինել ինչպես դպրոցական դասերի, այնպես էլ ինքնուրույն պարապմունքների ընթացքում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայալեզու մաթեմատիկական ուսումնական գրականության և Թիֆլիսի կրթական-տպագրական միջավայրի ուսումնասիրության համար։

Religion

Հրատարակությունը վերաբերում է Անտոն Հովսեփ Բլյուիմին, որը հիշատակվում է որպես Թիանայի արքեպիսկոպոս և Կոստանդնուպոլսում առաքելական նվիրակ։ Նյութը կարող է առնչվել նրա եկեղեցական պաշտոնին, հոգևոր գործունեությանը և Օսմանյան կայսրության մայրաքաղաքում իրականացրած առաքելությանը։ Նմանատիպ հրատարակությունները հաճախ անդրադառնում էին բարձրաստիճան հոգևորականների գործունեությանը, եկեղեցական կառույցների հարաբերություններին և կրոնական համայնքների կյանքին։ Սակայն միայն մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել՝ այս գրքույկը կենսագրական ակնարկ է, պաշտոնական հաղորդագրություն, թե որևէ կոնկրետ եկեղեցական իրադարձության կամ անձի վերաբերյալ հրապարակում։

Economics

Դրամավարկային քաղաքականության էությունը կայանում է նրանում, որ պետությունը՝ կենտրոնական բանկի միջոցով, կարգավորում է փողի զանգվածը, տոկոսադրույքները և վարկային պայմանները տնտեսությունում՝ նպատակ ունենալով ապահովել գների կայունություն, ֆինանսական համակարգի կայունություն և տնտեսական աճ։ Այս քաղաքականությունը կարևոր գործիք է մակրոտնտեսական կառավարման մեջ, քանի որ դրա միջոցով հնարավոր է ազդել գնաճի մակարդակի, ներդրումների ծավալի, զբաղվածության և տնտեսական ակտիվության վրա։ Դրամավարկային քաղաքականությունը իրականացվում է տարբեր գործիքների միջոցով, որոնցից հիմնականներն են վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի սահմանումը, բաց շուկայի գործառնությունները, պարտադիր պահուստների նորմերի փոփոխությունը և արտարժութային միջամտությունները։ Կախված տնտեսական իրավիճակից՝ այն կարող է լինել ընդլայնողական, երբ նպատակն է մեծացնել փողի առաջարկը և խթանել տնտեսական աճը, կամ կոշտացնող (սեղմող), երբ նպատակն է նվազեցնել գնաճը և սահմանափակել փողի զանգվածը։ Կենտրոնական բանկը, իրականացնելով դրամավարկային քաղաքականություն, փորձում է պահպանել մակրոտնտեսական հավասարակշռություն՝ կանխելով տնտեսական անկայունությունը և ֆինանսական ճգնաժամերը։ Այս քաղաքականության արդյունավետությունը կախված է նաև հասարակության և ֆինանսական շուկաների արձագանքից, ինչպես նաև պետական այլ տնտեսական քաղաքականությունների հետ համադրությունից։

Biology

Այս աշխատությունը նվիրված է Lacerta ցեղին պատկանող կուսածին և երկսեռ ժայռային մողեսների սաղմնային զարգացման, բազմացման առանձնահատկությունների և հիբրիդների առաջացման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տարբեր վերարտադրողական տիպեր ունեցող ժայռային մողեսների կենսաբանական առանձնահատկությունները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով կուսածին բազմացման և երկսեռ վերարտադրության մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է սաղմերի զարգացման ընթացքի համեմատական վերլուծությունը՝ ձվաբջջի բեղմնավորումից կամ զարգացման մեկնարկից մինչև սաղմի ձևավորման և ձվից դուրս գալու փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սաղմնային զարգացման փուլերի հաջորդականությանը, օրգանների և օրգան-համակարգերի ձևավորմանը, զարգացման տեմպերին և տարբեր վերարտադրողական խմբերի միջև հնարավոր տարբերություններին։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև կուսածին ձևերի առաջացման կենսաբանական հիմքերը և դրանց նշանակությունը տեսակների վերարտադրության ու պահպանման գործընթացներում։ Երկսեռ ձևերի հետ համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել վերարտադրողական ռազմավարությունների ազդեցությունը սաղմի զարգացման առանձնահատկությունների վրա և ավելի լավ հասկանալ տարբեր պոպուլյացիաների կենսաբանական կազմակերպվածությունը։ Հետազոտության առանձին կարևոր ուղղություն է հիբրիդների առաջացման ուսումնասիրությունը, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել տարբեր ձևերի և տեսակների միջև վերարտադրողական համատեղելիությունը, խաչասերման արդյունքները և սերնդի զարգացման առանձնահատկությունները։ Հիբրիդների կենսաբանական բնութագրերի ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր տվյալներ տրամադրել ժայռային մողեսների պոպուլյացիոն կառուցվածքի, գենետիկական փոխհարաբերությունների և էվոլյուցիոն գործընթացների վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարող է ներառել սաղմաբանական դիտարկումներ, զարգացման փուլերի համեմատություն, կենսաչափական ցուցանիշների գնահատում և ստացված սերնդի կենսունակության ու ձևաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն։ Նման հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև կուսածինության առաջացման և պահպանման մեխանիզմների, գենետիկական բազմազանության և վերարտադրողական մեկուսացման խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել Lacerta ցեղի ժայռային մողեսների կենսաբանության, զարգացման և էվոլյուցիոն հարաբերությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել կենդանաբանների, հերպետոլոգների, սաղմնաբանների, գենետիկների, էվոլյուցիոն կենսաբանների, բնապահպանների, հետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան կենսաբանական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։