Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1986, Դեկտեմբեր, թիվ 12)

Экономика

Банковские операции աշխատությունը բանկային գործի հիմնարար և կիրառական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է բանկերի գործունեության հիմնական ուղղությունները և ֆինանսական ծառայությունների իրականացման մեխանիզմները, այն բացատրում է հաշվարկային և կանխիկ գործառնությունների կազմակերպումը, վարկային գործընթացները, ավանդների ընդունման և կառավարման սկզբունքները, վճարային համակարգերի աշխատանքի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բանկային ռիսկերի գնահատման և վերահսկման հիմնական մոտեցումները, գիրքը անդրադառնում է նաև միջազգային բանկային գործառնություններին, էլեկտրոնային բանկային ծառայություններին և ժամանակակից ֆինանսական տեխնոլոգիաների կիրառությանը, միաժամանակ ներկայացնելով գործնական օրինակներ և իրավիճակային խնդիրներ, որոնք օգնում են հասկանալ բանկային համակարգի աշխատանքի տրամաբանությունը և դրա դերը տնտեսական շրջանառության մեջ։

Биология

Այս ուսումնական նյութը նվիրված է կենսաբանական վիճակագրության հիմունքներին, որը կիրառվում է կենսաբանական, բժշկական և էկոլոգիական տվյալների վերլուծության համար։ Այն օգնում է հասկանալ, թե ինչպես են հավաքվում, մշակվում և մեկնաբանվում փորձարարական տվյալները։ Հիմնական թեմաներն են՝ Վիճակագրության հիմնական հասկացություններ (միջին, դիսպերսիա, շեղում) Նմուշառման մեթոդներ և տվյալների հավաքում Հավանականության հիմունքներ կենսաբանական հետազոտություններում Կոռելյացիա և ռեգրեսիա Հիպոթեզների ստուգում (t-թեստ, χ²-թեստ և այլն) Կենսաբանական փորձերի արդյունքների վերլուծություն Նյութը կարևոր է հատկապես այն ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր զբաղվում են փորձարարական կենսաբանությամբ և տվյալների գիտական մշակմամբ։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է սինգուլյար ինտեգրալ հավասարումների որոշակի դասի լուծման մեթոդների մշակմանը, տեսական հիմնավորմանը և դրանց կիրառական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այնպիսի ինտեգրալ հավասարումներ են, որոնց միջուկի կամ ինտեգրման կառուցվածքի առանձնահատկությունների պատճառով առաջանում են սինգուլյարություններ, և սովորական վերլուծական մեթոդների անմիջական կիրառումը դառնում է սահմանափակ կամ պահանջում է հատուկ մոտեցումներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել համապատասխան հավասարումների կառուցվածքային հատկությունները, լուծումների գոյության և միակության պայմանները, ինչպես նաև խնդրի ձևափոխման այնպիսի եղանակներ, որոնք հնարավորություն են տալիս սկզբնական հավասարումը ներկայացնել հետազոտության և հաշվարկի համար ավելի հարմար տեսքով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել սինգուլյար անդամների ճիշտ մեկնաբանմանը, ֆունկցիոնալ տարածությունների ընտրությանը և այն պայմանների բացահայտմանը, որոնց դեպքում առաջարկվող մեթոդը տալիս է կայուն ու մաթեմատիկորեն հիմնավորված լուծումներ։ Կարևոր ուղղություն է լուծման ճշգրտության, մոտարկման սխալի և հաշվարկային կայունության գնահատումը, հատկապես այն դեպքերում, երբ ճշգրիտ անալիտիկ լուծման ստացումը դժվար է կամ անհնար։ Տեսական արդյունքների հիման վրա կարող են մշակվել նաև թվային մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս իրականացնել համապատասխան հավասարումների մոտավոր լուծում և ուսումնասիրել լուծումների վարքը տարբեր սկզբնական տվյալների ու պարամետրերի պայմաններում։ Աշխատության կիրառական մասը կարող է վերաբերել մաթեմատիկական ֆիզիկայի, առաձգականության տեսության, հիդրոդինամիկայի, ջերմահաղորդականության, էլեկտրադինամիկայի և այլ ոլորտներում առաջացող եզրային խնդիրներին, որոնց մաթեմատիկական ձևակերպումը հանգեցնում է սինգուլյար ինտեգրալ հավասարումների։ Այդպիսի խնդիրներում ինտեգրալ հավասարումների մեթոդը հնարավորություն է տալիս բարդ դիֆերենցիալ կամ եզրային խնդիրը վերածել համապատասխան ինտեգրալ հարաբերության և հետագայում կիրառել մշակված լուծման մեթոդաբանությունը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել առաջարկվող մոտեցման համեմատությունը հայտնի վերլուծական և թվային մեթոդների հետ՝ գնահատելով դրա կիրառելիության սահմանները, հաշվարկային արդյունավետությունը և տարբեր տիպի կիրառական խնդիրների նկատմամբ հարմարեցման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ինտեգրալ հավասարումների տեսության, ֆունկցիոնալ անալիզի, հաշվողական մաթեմատիկայի և մաթեմատիկական ֆիզիկայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով զարգացնել սինգուլյար կառուցվածք ունեցող խնդիրների լուծման արդյունավետ մաթեմատիկական գործիքակազմը։

Другие предметы

Աշխատանքը ներկայացնում է Կարլ Մարքսի, Ֆրիդրիխ Էնգելսի, Վլադիմիր Լենինի և Իոսիֆ Ստալինի աշխատությունների հայերեն հրատարակությունների համակարգված մատենագիտական նկարագրությունը՝ ընդգրկելով 1920 թվականից մինչև 1950 թվականի հունվարի 1-ն ընկած ժամանակահատվածը։ Այն արժեքավոր աղբյուրագիտական և գրադարանագիտական նշանակություն ունեցող աշխատություն է, որի հիմնական նպատակը նշված հեղինակների երկերի հայերեն թարգմանությունների, առանձին հրատարակությունների և դրանց հրատարակչական տվյալների ամբողջական կամ հնարավորինս ընդգրկուն գրանցումն ու դասակարգումն է։ Նման մատենագիտությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու խորհրդային վաղ շրջանի Հայաստանում քաղաքական, հասարակագիտական և գաղափարախոսական գրականության տարածման գործընթացը, հայերեն թարգմանական գրականության ձևավորումը և հրատարակչական գործունեության զարգացումը։ Աշխատության մեջ մատենագիտական գրառումները կարող են տեղեկություններ ներառել հրատարակության վերնագրի, հեղինակի, թարգմանչի, հրատարակչության, հրատարակության վայրի, տարեթվի, ծավալի և այլ գրքային հատկանիշների վերաբերյալ, ինչի շնորհիվ յուրաքանչյուր հրատարակություն հնարավոր է նույնականացնել և տարբերակել հետագա վերահրատարակություններից։ Ժամանակագրական ընդգրկումը հատկապես կարևոր է, քանի որ 1920–1950 թվականներն ընդգրկում են Հայաստանի քաղաքական, հասարակական և մշակութային կյանքի արմատական վերափոխումների ժամանակաշրջան, երբ տպագիր արտադրանքի բովանդակությունը, հրատարակչական քաղաքականությունը և գրականության տարածման ուղղությունները ենթարկվում էին էական փոփոխությունների։ Այդ պայմաններում քաղաքական գաղափարախոսությանը վերաբերող գրականության հայերեն թարգմանությունների մատենագիտական ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր տվյալներ տրամադրել ինչպես գրքի պատմության, այնպես էլ տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և հասարակական գործընթացների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարևոր է նաև հայերեն թարգմանական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս հետևելու օտարալեզու քաղաքական և փիլիսոփայական աշխատությունների հայերեն փոխանցման ծավալներին, հրատարակման հաճախականությանը և ժամանակի ընթացքում դրանց մատուցման ձևերի փոփոխությանը։ Մատենագիտական համակարգվածությունը հետազոտողին հնարավորություն է տալիս արագ հայտնաբերելու անհրաժեշտ հրատարակությունները, համեմատելու տարբեր տարիների և հրատարակչությունների արտադրանքը և ուսումնասիրելու դրանց տարածման աշխարհագրությունը։ Նման աղբյուրը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, գրականագետների, գրադարանագետների, մատենագետների և խորհրդային շրջանի մշակութային պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն միաժամանակ կարող է ծառայել որպես սկզբնական հիմք հետագա ուսումնասիրությունների համար՝ կապված հայերեն գրքի պատմության, հրատարակչական քաղաքականության, թարգմանական գործունեության և խորհրդային գաղափարախոսական գրականության տարածման հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ոչ միայն մատենագիտական տեղեկությունների հավաքածու է, այլև կարևոր փաստագրական նյութ, որի միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել XX դարի առաջին կեսին Հայաստանում քաղաքական գրականության հայերենացման, հրատարակման և շրջանառության գործընթացների մասին՝ պահպանելով տվյալ ժամանակաշրջանի գրքային ժառանգության վերաբերյալ համակարգված տեղեկությունը։

Культура

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Բիշապուր քաղաքի գեղարվեստական ժառանգության կրոնական սիմվոլիկայի վերլուծությանը՝ Սասանյան մշակութային համատեքստի համադրությամբ՝ դիտարկելով այն որպես հնագույն Իրանի պետական գաղափարախոսության և պատկերային համակարգի կարևոր արտահայտություն։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է, որ Բիշապուրի հուշարձանային համալիրները, ռելիեֆները և ճարտարապետական ձևերը արտացոլում են զրադաշտական հավատալիքների, թագավորական իշխանության գաղափարների և աստվածային լեգիտիմության պատկերային ներկայացումները, որոնք բնորոշ էին Սասանյան քաղաքակրթությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն սիմվոլիկ պատկերներին, որոնք կապված են կրակի պաշտամունքի, արքայական իշխանության սրբացման և հաղթանակի գաղափարների հետ՝ արտահայտված քարե ռելիեֆներում և դեկորատիվ կոմպոզիցիաներում։ Աշխատությունում համադրվում են Բիշապուրի նյութական մշակույթի տվյալները Սասանյան արվեստի ավելի լայն օրինակների հետ՝ բացահայտելով ընդհանուր ոճական և գաղափարական զուգահեռներ, որոնք ընդգծում են կայսրության մշակութային միասնականությունը։ Միաժամանակ քննարկվում է հելլենիստական և տեղական իրանական ավանդույթների փոխազդեցությունը, որը ձևավորել է Բիշապուրի արվեստի յուրահատուկ պատկերային լեզուն։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ Բիշապուրի գեղարվեստական ժառանգությունը կարևոր աղբյուր է Սասանյան դարաշրջանի կրոնական գաղափարախոսության և քաղաքական սիմվոլիկայի ուսումնասիրության համար։

Математика

Գիտական աշխատությունը նվիրված է ծակոտկեն սիլիցիումի և մետաղօքսիդային կիսահաղորդչային բարակթաղանթային նանոկառուցվածքների հիման վրա գազային սենսորների ստեղծման, դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրության և զգայունության բարձրացման տեխնոլոգիական ու գիտական հիմնախնդիրների համակողմանի հետազոտությանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում դիտարկվում են ժամանակակից գազազգայուն նյութերի ստացման մեթոդները, կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների ձևավորման առանձնահատկությունները, դրանց կառուցվածքային, էլեկտրական և մակերևութային հատկությունները, ինչպես նաև տարբեր գազային միջավայրերի ազդեցությամբ առաջացող ֆիզիկական և քիմիական փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծակոտկեն սիլիցիումի կառուցվածքի ձևավորման մեխանիզմներին, ծակոտիների չափերի և բաշխվածության ազդեցությանը նյութի ակտիվ մակերևույթի վրա, ինչպես նաև սիլիցիումային նանոկառուցվածքների կիրառման հնարավորություններին բարձր զգայունությամբ գազային տվիչների մշակման գործընթացում։ Ուսումնասիրվում են մետաղօքսիդային կիսահաղորդիչների բարակ թաղանթների ստացման տեխնոլոգիական մոտեցումները, դրանց բյուրեղային կառուցվածքի, հատիկների չափերի, մակերևութային արատների և էլեկտրահաղորդականության առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են գազային մոլեկուլների և կիսահաղորդչային նյութերի մակերևույթի փոխազդեցության մեխանիզմները, ադսորբցիայի և դեսորբցիայի գործընթացները, լիցքակիրների կոնցենտրացիայի փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը սենսորների էլեկտրական դիմադրության ու արձագանքման բնութագրերի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր նանոկառուցվածքային նյութերի գազազգայուն հատկությունների համեմատական գնահատումը՝ հաշվի առնելով սենսորների զգայունությունը, ընտրողականությունը, արձագանքման և վերականգնման ժամանակները, աշխատանքային ջերմաստիճանը, կայունությունը և երկարաժամկետ շահագործման հուսալիությունը։ Դիտարկվում են ծակոտկեն սիլիցիումի և մետաղօքսիդային բարակ թաղանթների համակցման հնարավորությունները, բազմաշերտ և հիբրիդային կառուցվածքների ձևավորումը, ինչպես նաև նյութերի մակերևութային հատկությունների նպատակային փոփոխման միջոցով գազային զգայունության բարելավման մոտեցումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նանոկառուցվածքների պատրաստման տեխնոլոգիական պայմանների ազդեցությանը սենսորային հատկությունների վրա, մասնավորապես՝ թաղանթների հաստության, ջերմային մշակման, մակերևույթի մորֆոլոգիայի և նյութերի բաղադրության փոփոխությունների նշանակությանը։ Քննության են առնվում սենսորների կառուցվածքային և էլեկտրական բնութագրերի փորձարարական հետազոտման մեթոդները, չափումների արդյունքների վերլուծության սկզբունքները և գազային միջավայրերում դրանց աշխատանքի արդյունավետության գնահատման չափանիշները։ Կարևորվում են նաև գազային սենսորների կիրառման հնարավորությունները շրջակա միջավայրի մշտադիտարկման, արդյունաբերական անվտանգության, օդի որակի վերահսկման, տեխնոլոգիական գործընթացների ավտոմատացման և վնասակար գազերի հայտնաբերման համակարգերում։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում ուսումնասիրվում են կիսահաղորդչային սենսորների մանրաչափացման, էներգասպառման նվազեցման, չափումների ճշգրտության բարձրացման և ժամանակակից միկրոէլեկտրոնային սարքավորումներում ինտեգրման հեռանկարները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել նանոտեխնոլոգիաների, կիսահաղորդչային նյութագիտության և սենսորային էլեկտրոնիկայի զարգացմանը՝ ընդլայնելով գազազգայուն նանոկառուցվածքների ֆիզիկական հատկությունների և դրանց գործնական կիրառության վերաբերյալ գիտական պատկերացումները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսների, նյութագետների, նանոտեխնոլոգիաների և միկրոէլեկտրոնիկայի մասնագետների, կիսահաղորդչային սարքերի նախագծմամբ զբաղվող ինժեներների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և տեխնիկական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների, ինչպես նաև գազային սենսորների մշակման և նանոկառուցվածքային նյութերի հետազոտության ոլորտներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։