Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1987, Սեպտեմբեր, թիվ 9)

Իրավաբանություն

Այս գիրքը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքային օրենսգրքի կառուցվածքը և հիմնական դրույթները՝ կարգավորելով աշխատանքային հարաբերությունների իրավական հիմքերը պետության, գործատուների և աշխատողների միջև։ Այն անդրադառնում է աշխատանքային պայմանագրերի կնքման, փոփոխման և լուծման կարգին, աշխատանքային իրավունքների և պարտականությունների հավասարակշռությանը, ինչպես նաև աշխատանքային վեճերի լուծման մեխանիզմներին։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են աշխատաժամանակի և հանգստի ռեժիմները, աշխատավարձի վճարման սկզբունքները, աշխատանքային անվտանգության և առողջության պահպանման պահանջները։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև աշխատողների սոցիալական երաշխիքները, ներառյալ արձակուրդները, նպաստները և պաշտպանության հատուկ ռեժիմները որոշ խմբերի համար։ Նյութը կառուցված է օրենսդրական նորմերի համակարգված մեկնաբանությամբ՝ օգնելով հասկանալ աշխատանքային իրավունքի կիրառությունը գործնական իրավիճակներում։ Գիրքը օգտակար է իրավաբանների, կադրային մասնագետների և աշխատաշուկայի բոլոր մասնակիցների համար։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է ազգային ավանդույթների դերի ուսումնասիրությանը մարդու բարոյական գիտակցության, արժեքային համակարգի և աշխարհընկալման ձևավորման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում ազգային ավանդույթները դիտարկվում են որպես սերունդների պատմական փորձի, հասարակական վարքականոնների, բարոյական սկզբունքների և մշակութային արժեքների պահպանման ու փոխանցման կարևոր միջոց։ Ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են ընտանիքում, համայնքում և հասարակական միջավայրում պահպանվող սովորույթները նպաստում անհատի պատկերացումների ձևավորմանը բարու և չարի, պարտքի, պատասխանատվության, արդարության, արժանապատվության, փոխադարձ հարգանքի և հասարակական համակեցության վերաբերյալ։ Քննարկվում է ավանդույթների կապը ազգային ինքնագիտակցության և մշակութային հիշողության հետ՝ ցույց տալով դրանց նշանակությունը ոչ միայն անցյալի ժառանգության պահպանման, այլև ժամանակակից մարդու բարոյական կողմնորոշումների զարգացման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ընտանիքի և դաստիարակության նշանակությանը, քանի որ ազգային և բարոյական արժեքների փոխանցումը մեծապես իրականացվում է առօրյա հարաբերությունների, ընտանեկան սովորույթների, տոների, ծեսերի, բանավոր մշակույթի և հասարակության կողմից ընդունված վարքագծային օրինակների միջոցով։ Վերլուծվում է նաև ավանդույթի և ժամանակակից հասարակական փոփոխությունների փոխհարաբերությունը՝ ընդգծելով, որ մշակութային ժառանգության շարունակականությունը կարող է ուղեկցվել արժեքների վերաիմաստավորմամբ և նոր պայմաններին համապատասխանեցմամբ։ Աշխատանքում ազգային ավանդույթները ներկայացվում են որպես բարոյական փորձի կուտակման և փոխանցման համակարգ, որի միջոցով անհատը հաղորդակցվում է նախորդ սերունդների արժեքային պատկերացումներին և միաժամանակ ձևավորում սեփական վերաբերմունքը հասարակության, մշակույթի և մարդկային հարաբերությունների նկատմամբ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև կրթության և հասարակական դաստիարակության դերին՝ ազգային մշակութային ժառանգության ճանաչումը կապելով բարոյական մտածողության զարգացման հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու ավանդույթների, ազգային մշակույթի և բարոյական գիտակցության փոխադարձ կապերը, ինչպես նաև գնահատելու դրանց նշանակությունը անձի սոցիալականացման, ինքնության ձևավորման և հասարակության արժեքային շարունակականության ապահովման գործընթացներում։ Նյութը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել բարոյագիտության, փիլիսոփայության, մշակութաբանության, մանկավարժության, ազգագրության և հասարակագիտական այլ ոլորտների մասնագետների ու ուսանողների համար։

Կրոն

Մ. Ա. սկզբնատառերով ներկայացված հեղինակի «Հայոց եկեղեցին և ամերիկացի քարոզիչք» աշխատությունը վերաբերում է հայ եկեղեցու և ամերիկացի բողոքական քարոզիչների միջև առկա հարաբերություններին ու կրոնական փոխգործակցությանը։ Վերնագիրը ցույց է տալիս, որ հրատարակության կենտրոնական թեման Հայ եկեղեցու և ամերիկացի միսիոներների գործունեության առնչություններն են՝ 19-րդ դարի կրոնական ու հասարակական կյանքի համատեքստում։ Այդ ժամանակաշրջանում Օսմանյան կայսրության հայաբնակ բնակավայրերում ակտիվացել էին ամերիկյան բողոքական միսիոներական կազմակերպությունների գործունեությունը, որոնք զբաղվում էին կրոնական քարոզչությամբ, կրթական հաստատությունների հիմնադրմամբ, գրքերի ու թերթերի հրատարակությամբ և հասարակական տարբեր նախաձեռնություններով։ Նրանց գործունեությունը շփման նոր ձևեր էր ստեղծում հայ համայնքների և ամերիկյան կրոնական կազմակերպությունների միջև՝ միաժամանակ առաջացնելով քննարկումներ դավանաբանական տարբերությունների, եկեղեցական ավանդույթների և կրոնական ինքնության պահպանման շուրջ։ Հայոց եկեղեցին, ունենալով դարավոր պատմություն, ինքնուրույն ծիսակարգ և դավանաբանական ավանդույթ, կարևոր դեր էր կատարում հայ ժողովրդի հոգևոր, կրթական և համայնքային կյանքում։ Ամերիկացի բողոքական քարոզիչների գործունեությունը որոշ միջավայրերում նպաստում էր կրթության և տպագրության զարգացմանը, սակայն նրանց դավանաբանական մոտեցումները կարող էին հակասություններ առաջացնել Հայ եկեղեցու ուսմունքի և ավանդական եկեղեցական կառույցների հետ։ Նման թեմաներով աշխատությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն կրոնական գաղափարների տարածումը, այլև այն հասարակական արձագանքները, որոնք առաջանում էին տարբեր քրիստոնեական ուղղությունների հանդիպման ժամանակ։ Գրքի վերնագիրը հուշում է, որ հեղինակը կարող է քննարկել ամերիկացի քարոզիչների գործունեության բնույթը, նրանց հարաբերությունները հայ հոգևորականության հետ և այդ հարաբերությունների շուրջ ձևավորված դիրքորոշումները։ Այնուամենայնիվ, առանց բնագրի ուսումնասիրության հնարավոր չէ հաստատել հեղինակի կոնկրետ փաստարկները, գնահատականները կամ ներկայացված պատմական դեպքերը։ Կոստանդնուպոլիսը 19-րդ դարում հայ մամուլի, գրահրատարակչության և հասարակական քննարկումների կարևոր կենտրոններից էր։ Հովհաննես Մյուհենտիսյանի տպարանում լույս տեսած այս աշխատությունը կարող է դիտարկվել այդ ժամանակաշրջանի հայ կրոնական հրապարակախոսության և դավանաբանական բանավեճերի համատեքստում։ Այն արժեքավոր նյութ կարող է լինել Հայ եկեղեցու պատմությամբ, բողոքական միսիոներական շարժումների տարածմամբ, հայ-ամերիկյան կրոնական շփումներով և օսմանյան ժամանակաշրջանի հայ հասարակական կյանքով զբաղվող ուսումնասիրողների համար։ Հրատարակությունը նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնա

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հասարակական-տնտեսական զարգացման արդի հիմնախնդիրների բացահայտմանը և դրանց հաղթահարման հայեցակարգային մոտեցումների մշակմանը՝ համադրելով տնտեսական աճի, սոցիալական բարեկեցության և ինստիտուցիոնալ զարգացման հարցերը։ Նյութում վերլուծվում են երկրի զարգացման վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ արտադրողականության մակարդակը, զբաղվածությունը, աղքատության և անհավասարության խնդիրները, ներդրումային միջավայրը, տարածաշրջանային զարգացման անհամաչափությունները և մարդկային կապիտալի ձևավորման գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական տնտեսական քաղաքականության արդյունավետությանը, կառավարման համակարգի կատարելագործմանը, մրցունակ տնտեսության ձևավորմանը և նորարարությունների խթանմանը՝ որպես երկարաժամկետ զարգացման կարևոր նախադրյալներ։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է սոցիալական պաշտպանության, կրթության, առողջապահության և ենթակառուցվածքների զարգացման հարցերին՝ դիտարկելով դրանք որպես տնտեսական առաջընթացի և հասարակական կայունության փոխկապակցված բաղադրիչներ։ Միաժամանակ ներկայացվում են ռազմավարական և հայեցակարգային լուծումներ, որոնք ուղղված են տնտեսական ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործմանը, սոցիալական համերաշխության ամրապնդմանը և կայուն զարգացման ապահովմանը՝ փոփոխվող ներքին և արտաքին պայմանների համատեքստում։

Փիլիսոփայություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի 40-50-ական թվականների Կոստանդնուպոլսի և Զմյուռնիայի ավետարանական մամուլի միջոցով ձևավորված դավանական նոր իրավիճակի և կրոնական ըմբռնումների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են այդ ժամանակաշրջանի հայ հասարակական և կրոնական կյանքի փոփոխությունները, ավետարանական շարժման տարածման գործընթացները, գաղափարական քննարկումները և դրանց արտացոլումը մամուլի էջերում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է կրոնական գաղափարների զարգացման ուղղությունները, դավանաբանական հարցերի շուրջ ծավալված բանավեճերը, եկեղեցական հարաբերությունները և այն ազդեցությունը, որն ունեցել են հրապարակախոսական նյութերը հասարակական մտածողության ձևավորման վրա։ Աշխատության մեջ օգտագործվում են պատմական մամուլի աղբյուրներ, որոնց միջոցով ներկայացվում են ժամանակի մտավոր, հոգևոր և մշակութային միջավայրի առանձնահատկությունները։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի 19-րդ դարի հայ կրոնական պատմության, բողոքական համայնքների ձևավորման, հայկական մամուլի զարգացման և հասարակական գաղափարների ուսումնասիրության համար։ Այն նախատեսված է հայագետների, պատմաբանների, կրոնագետների, եկեղեցագիտության մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և հայ մշակութային ու հոգևոր ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է սրտանոթային հիվանդություններ ունեցող կանանց նորածինների վաղ հետծննդյան հարմարվողականության առանձնահատկությունների կլինիկական և ֆիզիոլոգիական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում նորածնի օրգանիզմի անցումն է ներարգանդային միջավայրից ինքնուրույն կենսագործունեության պայմաններին և այն գործոնների գնահատումը, որոնք կարող են ազդել այդ գործընթացի ընթացքի վրա մայրական սրտանոթային հիվանդությունների առկայության դեպքում։ Նորածնային շրջանի սկզբնական փուլը բնութագրվում է շնչառական, սրտանոթային, նյութափոխանակային և ջերմակարգավորման համակարգերի արագ վերակազմավորմամբ, ուստի հարմարվողականության ընթացքի գնահատումը կարևոր նշանակություն ունի երեխայի ընդհանուր վիճակի և հետագա զարգացման հնարավոր առանձնահատկությունների հասկացման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել մայրական առողջական վիճակի վերաբերյալ կլինիկական տվյալները և նորածինների ընդհանուր ֆիզիոլոգիական ցուցանիշները՝ բացահայտելու հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել հղիության ընթացքում մոր արյան շրջանառության առանձնահատկությունների, պտղի զարգացման պայմանների, հղիության ընթացքի և նորածնի վաղ հարմարվողականության միջև գոյություն ունեցող կապերին։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև նորածինների հասունության աստիճանը, մարմնի հիմնական չափանիշները, սրտանոթային և շնչառական համակարգերի ֆունկցիոնալ վիճակը, ինչպես նաև կյանքի առաջին ժամանակահատվածում օրգանիզմի ընդհանուր հարմարվողական արձագանքները։ Կարևոր խնդիր է տարբերակել մայրական հիմնական հիվանդության հնարավոր ազդեցությունը այլ գործոններից, որոնք նույնպես կարող են պայմանավորել նորածնային շրջանի ընթացքը։ Այդպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու մայր–պտուղ–նորածին համակարգում ձևավորվող ֆիզիոլոգիական փոխկապակցվածությունների մասին։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տարբեր խմբերի կլինիկական տվյալների համեմատական գնահատում՝ առանձնացնելու այն օրինաչափությունները, որոնք բնորոշ են սրտանոթային խնդիրներ ունեցող մայրերի երեխաների վաղ հարմարվողականությանը։ Ստացված գիտական պատկերացումները կարևոր են մանկաբարձության և նեոնատոլոգիայի համար, քանի որ նպաստում են նորածինների վիճակի գնահատման և բժշկական հսկողության գիտական հիմքերի խորացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մանկաբարձության, նեոնատոլոգիայի, պերինատալ բժշկության և սրտաբանության մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով մայրական սրտանոթային վիճակի և նորածնի վաղ ֆիզիոլոգիական հարմարվողականության միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։