Նոր Նախիջևանի հայերի լեզվի մեջ մտած օտարազգի բառերի ժողովածու

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում դեյքտիկ բառերի իմաստային և գործաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ խոսքային հաղորդակցության և համատեքստի հետ դրանց փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն լեզվական միավորները, որոնց նշանակությունը հնարավոր չէ լիարժեք մեկնաբանել առանց խոսողի, խոսակցի, հաղորդակցության վայրի, ժամանակի և տվյալ խոսքային իրավիճակի վերաբերյալ տեղեկությունների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձ, տարածություն և ժամանակ մատնանշող լեզվական միջոցներին, ինչպես նաև սոցիալական հարաբերություններ և խոսքային տեքստի առանձին հատվածներ ցույց տվող դեյքտիկ ձևերին։ Վերլուծվում է բառի բառարանային նշանակության և կոնկրետ հաղորդակցական իրավիճակում ձեռք բերած իմաստի հարաբերակցությունը՝ բացահայտելով, թե ինչպես կարող է նույն լեզվական միավորը տարբեր համատեքստերում վերաբերել տարբեր անձանց, առարկաների, վայրերի կամ ժամանակային հատվածների։ Քննության են առնվում անձնական և ցուցական դերանունների, տեղ և ժամանակ արտահայտող մակբայների ու այլ ցուցիչ միավորների կիրառման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է խոսողի դիտակետի և հաղորդակցական նպատակի դերը արտահայտության իմաստի ձևավորման գործընթացում, ինչպես նաև խոսողի ու հասցեատիրոջ ընդհանուր գիտելիքների ազդեցությունը դեյքտիկ միավորների ճիշտ ընկալման վրա։ Ուսումնասիրվում են ուղղակի հաղորդակցության, գրավոր խոսքի և տարբեր հաղորդակցական իրավիճակների օրինակներ՝ պարզելու համար, թե ինչպես են համատեքստային գործոնները փոփոխում կամ հստակեցնում բառերի նշանակությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում իմաստաբանության և գործաբանության փոխհարաբերությանը, քանի որ դեյքտիկ արտահայտությունների մեկնաբանությունը միաժամանակ կախված է դրանց լեզվական նշանակությունից և օգտագործման կոնկրետ պայմաններից։ Դիտարկվում են նաև այն դեպքերը, երբ դեյքտիկ կենտրոնը փոփոխվում է, և խոսողը լեզվական միջոցներով ներկայացնում է իրադարձությունները մեկ այլ անձի, վայրի կամ ժամանակային դիրքի տեսանկյունից։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս առավել խորությամբ հասկանալ ժամանակակից անգլերենի համատեքստային իմաստաստեղծման մեխանիզմները, լեզվական ձևերի և հաղորդակցական իրավիճակի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև դեյքսիսի դերը բնական խոսքի կազմակերպման և արդյունավետ հաղորդակցության ապահովման գործում։

Ֆինանսներ

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում ապահովագրական ընկերությունների ֆինանսական կայունության գնահատման և կանխատեսման մեթոդներին՝ այն դիտարկելով որպես ապահովագրական շուկայի կայունության և հաճախորդների շահերի պաշտպանության կարևոր գործիք։ Նյութում վերլուծվում են ֆինանսական կայունության հիմնական ցուցանիշները՝ կապիտալի բավարարություն, վճարունակության մարժա, ռիսկերի ծածկման մակարդակ, վերաապահովագրության քաղաքականություն և ակտիվների ու պարտավորությունների համապատասխանություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկերի կառավարման համակարգերին, ներառյալ ակտուարական հաշվարկները, պորտֆելի դիվերսիֆիկացիան և սթրես-թեստավորման մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս գնահատել ընկերության դիմակայունությունը շուկայական և արտակարգ իրավիճակներում։ Քննարկվում են նաև ֆինանսական կանխատեսման մոդելները՝ ժամանակային շարքերի վերլուծություն, ռեգրեսիոն մոդելներ և սցենարային կանխատեսում, որոնք կիրառվում են ապահովագրական պարտավորությունների և եկամուտների դինամիկան գնահատելու համար։

Իրավաբանություն

Սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունները քրեական իրավունքի այն արարքներն են, որոնք նպատակ ունեն ապօրինաբար տիրանալ ուրիշի գույքին կամ վնասել նրա սեփականության իրավունքները։ Այս հանցագործությունների էությունը կայանում է նրանում, որ խախտվում է անձի կամ կազմակերպության գույքային իրավունքների պաշտպանվածությունը, որը համարվում է իրավական պետության կարևոր հիմքերից մեկը։ Սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների ամենատարածված տեսակներից են գողությունը, կողոպուտը, ավազակությունը, խարդախությունը, յուրացումը և գույքի վնասումը կամ ոչնչացումը։ Գողությունը բնութագրվում է ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակմամբ, մինչդեռ կողոպուտը կատարվում է բացահայտ՝ հաճախ ուժի կամ սպառնալիքի կիրառմամբ։ Ավազակությունը ավելի վտանգավոր ձև է, քանի որ այն զուգակցվում է բռնության կիրառմամբ, իսկ խարդախությունը իրականացվում է խաբեության կամ վստահության չարաշահման միջոցով։ Յուրացումը կամ վատնումը սովորաբար վերաբերում է այն դեպքերին, երբ անձը իրեն վստահված գույքը օգտագործում է անձնական շահի համար։ Գույքի վնասումը կամ ոչնչացումը ներառում է ուրիշի ունեցվածքի դիտավորյալ վնաս հասցնելը կամ վերացնելը։ Այս հանցագործությունները ունեն ոչ միայն իրավական, այլ նաև սոցիալական հետևանքներ, քանի որ խաթարում են հասարակական վստահությունը և տնտեսական կայունությունը։ Պետությունները նախատեսում են խիստ քրեական պատասխանատվություն նման արարքների համար՝ նպատակ ունենալով պաշտպանել սեփականության իրավունքը և ապահովել հասարակական կարգը։ Սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների կանխարգելման համար կարևոր են իրավական գիտակցությունը, վերահսկողությունը և արդյունավետ իրավապահ համակարգի աշխատանքը։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում համալիր ձեռնարկատիրական գործունեության թույլտվության՝ ֆրանչայզինգի պայմանագրի իրավական կարգավորման ուսումնասիրությանը՝ դրա քաղաքացիաիրավական բնույթի, կառուցվածքի և գործնական կիրառության համակողմանի վերլուծությամբ։ Գրքում ուսումնասիրվում է ֆրանչայզինգային հարաբերությունների իրավական էությունը, դրանց մասնակիցների կարգավիճակը, իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև այդ պայմանագրի առանձնահատկությունները ձեռնարկատիրական գործունեության կազմակերպման և իրականացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պայմանագրի առարկային, էական պայմաններին, դրա կնքման, փոփոխման և դադարեցման կարգին, ինչպես նաև ապրանքային նշանների, առևտրային անվանումների, գործարար համբավի, տեխնոլոգիաների, know-how-ի և այլ մտավոր կամ գործարար արժեքների օգտագործման իրավական հարցերին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են ֆրանչայզերի և ֆրանչայզիի միջև ձևավորվող հարաբերությունների առանձնահատկությունները, կողմերի համագործակցության, վերահսկողության և տեղեկատվության փոխանակման մեխանիզմները, ինչպես նաև պայմանագրային պարտավորությունների պատշաճ կատարման ապահովման միջոցները։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև ֆրանչայզինգի և հարակից պայմանագրային կառուցակարգերի տարբերակմանը, մրցակցային հարաբերությունների վրա դրա հնարավոր ազդեցությանը, առևտրային գաղտնիքի պահպանությանը և պայմանագրային պատասխանատվության հարցերին։ Կարևորվում է Հայաստանի իրավական համակարգում ֆրանչայզինգային հարաբերությունների կարգավորման առանձնահատկությունը, գործող իրավական նորմերի կիրառման խնդիրները և իրավակիրառ պրակտիկայում հնարավոր վեճերի լուծման մեխանիզմները։ Քննության են առնվում նաև ֆրանչայզինգի զարգացման համար անհրաժեշտ իրավական երաշխիքները, պայմանագրային ազատության և կողմերի շահերի պաշտպանության հավասարակշռությունը, ինչպես նաև օրենսդրական կարգավորման կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել ֆրանչայզինգային պայմանագրի իրավական կառուցվածքի, դրա մասնակիցների փոխհարաբերությունների և Հայաստանի ձեռնարկատիրական միջավայրում դրա կիրառման առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել քաղաքացիական և ձեռնարկատիրական իրավունքի մասնագետների, իրավաբանների, ձեռնարկատերերի, բիզնեսի սեփականատերերի, իրավագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և պայմանագրային հարաբերությունների իրավական կարգավորմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է ցեղասպանության երևույթի պատմական, քաղաքական և միջազգային հարաբերությունների համատեքստում ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով զանգվածային բռնությունների, պետական շահերի, աշխարհաքաղաքական մրցակցության և միջազգային ուժային հարաբերությունների փոխկապակցվածությանը։ Քննարկվում են ցեղասպանության առաջացման պատմական նախադրյալները, քաղաքական որոշումների ընդունման մեխանիզմները, պետական գաղափարախոսությունների ազդեցությունը և միջազգային հանրության արձագանքի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեծ տերությունների քաղաքական շահերի, դիվանագիտական հարաբերությունների և ռազմավարական հաշվարկների դերին ցեղասպանությունների կանխարգելման, ճանաչման և միջազգային գնահատման գործընթացներում։ Ուսումնասիրվում են ցեղասպանության հասկացության իրավական և պատմագիտական մեկնաբանությունները, զանգվածային բռնությունների քաղաքական շարժառիթները, ազգային ու էթնիկական հակամարտությունների ազդեցությունը և պետական պատասխանատվության հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում պատմական իրադարձությունների միջազգային լուսաբանմանը, դիվանագիտական փաստաթղթերի նշանակությանը, քաղաքական քարոզչության ազդեցությանը և պատմական հիշողության ձևավորման գործընթացներին։ Կարևորվում են ցեղասպանությունների վերաբերյալ միջազգային իրավունքի նորմերը, մարդկության դեմ ուղղված հանցագործությունների հետ դրանց հարաբերակցությունը, ինչպես նաև պատմական արդարության և պատասխանատվության հարցերը։ Դիտարկվում են նաև ցեղասպանությունների ճանաչման շուրջ ծավալվող քաղաքական քննարկումները, պատմական փաստերի մեկնաբանման տարբերությունները, ժխտողականության դրսևորումները և դրանց ազդեցությունը միջազգային հարաբերությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել պատմահամեմատական, աղբյուրագիտական, քաղաքագիտական և միջազգային իրավունքի վերլուծության մեթոդներ՝ ցեղասպանության և աշխարհաքաղաքական գործընթացների փոխազդեցությունը բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայոց ցեղասպանության միջազգային քաղաքական համատեքստին և դրա պատմագիտական գնահատման խնդիրներին՝ կախված ուսումնասիրության ընդգրկումից։ Այն կարևոր նշանակություն ունի ցեղասպանագիտության, միջազգային հարաբերությունների պատմության, պատմական հիշողության և մարդու իրավունքների պաշտպանության հիմնախնդիրների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, միջազգային իրավունքի մասնագետների, ցեղասպանագիտության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Մաթեմատիկա

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ոչ գծային ինտեգրալ և ինտեգրո-դիֆերենցիալ հավասարումների լուծելիության հարցերին՝ ոչ կոմպակտ օպերատորների առկայության պայմաններում, ինչպես նաև դրանց դիսկրետ անալոգների վերլուծությանը՝ ընդգծելով ֆունկցիոնալ անալիզի և օպերատորների տեսության հիմնարար խնդիրները։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն մաթեմատիկական կառուցվածքների վրա, որտեղ դասական կոմպակտության պայմանները չեն կատարվում, ինչի հետևանքով ստանդարտ գոյության և միարժեքության թեորեմները չեն կարող ուղղակիորեն կիրառվել։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լուծելիության բավարար և անհրաժեշտ պայմանների ձևակերպմանը՝ օգտագործելով ոչ գծային անալիզի մեթոդներ, ֆիքսված կետի ընդհանրացված թեորեմներ, մոնոտոնության և կոերցիվության գաղափարներ։ Ներկայացվում է նաև ինտեգրո-դիֆերենցիալ մոդելների դիսկրետիզացիան, որը թույլ է տալիս ստանալ թվային սխեմաներ և ուսումնասիրել դրանց կայունությունն ու կոնվերգենցիան՝ համեմատելով անընդհատ մոդելների հետ։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև ոչ կոմպակտ օպերատորների սպեկտրալ հատկությունները և դրանց ազդեցությունը լուծումների կառուցվածքի վրա։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ոչ գծային ինտեգրալ և ինտեգրո-դիֆերենցիալ հավասարումների լուծելիության խնդիրները մնում են ֆունկցիոնալ անալիզի կարևոր ուղղություններից մեկը՝ ունենալով կիրառություններ մաթեմատիկական ֆիզիկայում, կառավարման տեսությունում և թվային մոդելավորման մեջ։