Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1969: Հուլիս, օգոստոս, սեպտեմբեր

Հոգեբանություն

Նյութը նվիրված է սոցիալ-հոգեբանական թրեյնինգների կիրառման առանձնահատկություններին ավագ դպրոցականների հոգեշտկման և հոգեկարգավորման գործընթացում՝ դիտարկելով դրանց նշանակությունը դեռահասների անձնային և սոցիալական զարգացման համատեքստում։ Այս տարիքային փուլում սովորողները հաճախ բախվում են հուզական լարվածության, ինքնագնահատականի փոփոխությունների, հասակակիցների հետ հարաբերությունների բարդությունների, հաղորդակցական դժվարությունների և ապագայի վերաբերյալ անորոշության, ուստի հոգեբանական աջակցության արդյունավետ մեթոդների կիրառումը կարող է նպաստել նրանց հուզական հավասարակշռության և սոցիալական հարմարվողականության ամրապնդմանը։ Սոցիալ-հոգեբանական թրեյնինգը խմբային աշխատանքի ձև է, որի ընթացքում հատուկ վարժությունների, քննարկումների, դերային խաղերի, իրավիճակների մոդելավորման և փոխադարձ հաղորդակցության միջոցով զարգացվում են մասնակիցների ինքնաճանաչման, ինքնակարգավորման, արդյունավետ հաղորդակցման և համագործակցության հմտությունները։ Նման աշխատանքը կարող է նպաստել սեփական հույզերի և վարքային արձագանքների ավելի լավ ընկալմանը, սթրեսային իրավիճակներում կառուցողական արձագանքների ձևավորմանը և միջանձնային հարաբերություններում առաջացող խնդիրների հաղթահարմանը։ Հոգեշտկման տեսանկյունից թրեյնինգային մեթոդները կարող են կիրառվել այնպիսի դժվարությունների հետ աշխատանքի ժամանակ, ինչպիսիք են հաղորդակցական անվստահությունը, չափազանցված անհանգստությունը, ցածր ինքնագնահատականը, կոնֆլիկտային վարքագիծը կամ սոցիալական մեկուսացման միտումները՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր սովորողի անհատական առանձնահատկությունները։ Հոգեկարգավորման գործընթացում կարևոր դեր կարող են ունենալ հուզական ինքնակարգավորման, ուշադրության կառավարման, ինքնավերահսկման, լարվածության նվազեցման և սեփական վարքի գիտակցված կառավարմանն ուղղված վարժությունները։ Խմբային միջավայրը հնարավորություն է տալիս սովորողներին փորձարկել հաղորդակցման տարբեր ձևեր, ստանալ հետադարձ կապ, հասկանալ այլ մարդկանց տեսակետները և զարգացնել փոխադարձ հարգանքի ու համագործակցության մշակույթ։ Թրեյնինգների արդյունավետությունը մեծապես կախված է դրանց նպատակների ճիշտ սահմանումից, տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառումից, վարժությունների համապատասխան ընտրությունից, հոգեբանական անվտանգ միջավայրի ստեղծումից և մասնագետի կողմից գործընթացի մասնագիտական կառավարման որակից։ Նյութը կարևորում է նաև կրթական հաստատության, հոգեբանի, ուսուցիչների և ծնողների համագործակցությունը, քանի որ դեռահասի հոգեբանական բարեկեցության պահպանման համար անհրաժեշտ է հետևողական և համակարգված մոտեցում։ Ընդհանուր առմամբ, թեման ցույց է տալիս, որ ճիշտ կազմակերպված սոցիալ-հոգեբանական թրեյնինգները կարող են ծառայել ոչ միայն առանձին հոգեբանական դժվարությունների հաղթահարմանը, այլև ավագ դպրոցականների անձնային հասունացմանը, հաղորդակցական կարողությունների զարգացմանը, հուզական ինքնակարգավորմանը և սոցիալական միջավայրում ավելի արդյունավետ կողմնորոշվելուն։

Գրականություն

Այս մատենագիտական ուղեցույցը նվիրված է համաշխարհային գրականության հայերեն թարգմանությունների համակարգված ներկայացմանը՝ ընդգրկելով 1512–1920 թվականների ժամանակահատվածը։ Առաջին պրակը հատուկ անդրադառնում է ռուս և Ռուսաստանի այլ ժողովուրդների գրողների ստեղծագործությունների հայերեն թարգմանություններին՝ 1843–1920 թվականների սահմաններում։ Աշխատությունում ներկայացվում են հայերեն թարգմանությունների աղբյուրագիտական տվյալները, տպագրության վայրերն ու տարիները, թարգմանիչների անունները, ինչպես նաև բնագրերի և թարգմանությունների փոխհարաբերության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է ռուսական գրականության ազդեցությունը հայ մշակութային և գրական միջավայրի վրա, ինչպես նաև թարգմանական գործընթացների դերը հայ գրական լեզվի զարգացման և ընթերցողական միջավայրի ընդլայնման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թարգմանությունների ժանրային բազմազանությանը՝ արձակ, պոեզիա, դրամատուրգիա, ինչպես նաև մանկական և հասարակական-քաղաքական գրականությանը։ Գիրքը նախատեսված է գրականագետների, թարգմանաբանների, հայագետների, մատենագետների և մշակութային պատմության հետազոտողների համար՝ ծառայելով որպես կարևոր տեղեկատու աղբյուր հայ թարգմանական ժառանգության ուսումնասիրության մեջ։

Այլ առարկաներ

Սույն նյութը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտություններին վերաբերող նոր գրքերի և հրապարակումների ինֆորմացիոն ցանկը՝ ընդգծելով ժամանակակից քաղաքական, սոցիալական և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրության նոր ուղղությունները։ Աշխատությունը համադրում է քաղաքական համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կառավարման մոդելների ու ռազմավարությունների վերլուծությունը, քաղաքացիական մասնակցության և հասարակական ինստիտուտների դերակատարությունը, ինչպես նաև միջազգային քաղաքական գործընթացների և տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրների ուսումնասիրությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդավարության, քաղաքական մտքի, սոցիալական շարժումների, քաղաքական մշակույթի և կառավարման արդիական հարցերին՝ ներառելով նաև համաշխարհային և տարածաշրջանային փորձի վերլուծություն։ Ինֆորմացիոն ցանկը ծառայում է որպես ուղեցույց քաղաքական գիտությունների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և հանրային քաղաքականության հետ հետաքրքրված անձանց համար՝ ապահովելով նոր գիտական և կիրառական գրականության համակարգված ներկայացում և մասնագիտական տեղեկատվության հասանելիություն։

Փիլիսոփայություն

Հրատարակությունը ներկայացնում է երիտասարդության շրջանում աթեիստական գիտելիքների տարածմանն ու աշխարհայացքային կրթությանը նպաստելու նպատակով կազմված գրականության հանձնարարական ցանկ։ Այն նախատեսված է որպես կողմնորոշիչ մատենագիտական նյութ, որի միջոցով ընթերցողը կարող է ծանոթանալ կրոնի, աթեիզմի, փիլիսոփայության, գիտական աշխարհայացքի և հասարակության հոգևոր-մշակութային զարգացման վերաբերյալ տարբեր աշխատությունների։ Ցանկում ընդգրկված գրականությունը կարող է ներառել կրոնի ծագման և զարգացման, կրոնական հավատալիքների պատմության, կրոնի և գիտության փոխհարաբերությունների, աշխարհայացքի ձևավորման, փիլիսոփայական մտածողության և հասարակական կյանքի վրա կրոնական գաղափարների ազդեցության վերաբերյալ նյութեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երիտասարդների համար հասանելի և ճանաչողական նշանակություն ունեցող գրականությանը, որը կարող է օգտագործվել ինքնուրույն ընթերցանության, քննարկումների, դասախոսությունների, գրական-մատենագիտական միջոցառումների և կրթական աշխատանքների ընթացքում։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն ոչ թե առանձին գիտական ուսումնասիրություն է, այլ թեմատիկ կողմնորոշիչ՝ ընթերցողին անհրաժեշտ գրականության ընտրության և որոնման հարցում օգնելու համար։ Նման ցանկերը հատկապես բնորոշ են խորհրդային շրջանի մշակութակրթական հրատարակություններին, երբ երիտասարդության աշխարհայացքային դաստիարակությունը և գիտական-աթեիստական կրթությունը դիտարկվում էին որպես հասարակական-կրթական աշխատանքի կարևոր ուղղություններ։ Նյութը կարող է արժեքավոր լինել նաև որպես իր ժամանակաշրջանի գաղափարական, կրթական և գրադարանային քաղաքականության ուսումնասիրության աղբյուր, քանի որ առաջարկվող գրականության ընտրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակի գերակա աշխարհայացքային մոտեցումների մասին։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, գրականագետներին, մատենագետներին, գրադարանագետներին, փիլիսոփայության և կրոնագիտության ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև խորհրդային շրջանի կրթական և մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից ռուս գրական լեզվի բառապաշարային նորացումների՝ նոր բառերի (նեոլոգիզմների) ուսումնասիրությանը՝ հիմնված Մոսկվայի մամուլի նյութերի վրա։ Գրքում ներկայացվում են նոր բառերի առաջացման աղբյուրները, ձևավորման եղանակները և լեզվական համակարգում դրանց հաստատման փուլերը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով բառային-քերականական բնութագրին։ Հեղինակը վերլուծում է մամուլում կիրառվող նոր բառերի իմաստային փոփոխությունները, բառաստեղծական մոդելները, ինչպես նաև դրանց քերականական վարքագիծը՝ խոսքի մասերի համակարգում տեղաբաշխման տեսանկյունից։ Աշխատությունում քննարկվում են փոխառությունները, ածանցման և բառաբարդման մեխանիզմները, հապավումների և հիբրիդային ձևերի տարածումը, ինչպես նաև լեզվի դինամիկ զարգացման միտումները ժամանակակից մեդիա դաշտում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր բառերի գործառական ոճերին, նրանց կիրառությանը լրագրողական տարբեր ժանրերում և հանրային հաղորդակցության մեջ։ Ներկայացվում է նաև այն գործընթացը, թե ինչպես են ժամանակավոր լեզվական նորարարությունները աստիճանաբար դառնում կայուն բառապաշարային միավորներ։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, ռուսագիտական հետազոտողների, բանասերների, լրագրողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և գործնական մոտեցումներ ժամանակակից ռուսերեն լեզվի բառապաշարի զարգացման ուսումնասիրության համար։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ժողովրդաիշխանության իրացման անմիջական ձևերի տեսական և գործնական վերլուծությանը։ Գրքում ներկայացվում են ժողովրդավարական համակարգի հիմնարար սկզբունքները, որոնց հիմքում ընկած է ժողովրդի՝ որպես իշխանության կրողի անմիջական մասնակցությունը պետական կառավարմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է անմիջական ժողովրդավարության հիմնական գործիքները՝ հանրաքվեներ, քաղաքացիական նախաձեռնություններ, ընտրական գործընթացներ և տեղական ինքնակառավարման մեխանիզմներ՝ ընդգծելով դրանց իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները ՀՀ սահմանադրական համակարգում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև այդ ձևերի կիրառման արդյունավետությունը, ինստիտուցիոնալ սահմանափակումները և քաղաքական գործոնների ազդեցությունը դրանց իրականացման վրա։ Ներկայացվում են միջազգային փորձի համեմատական օրինակներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել ՀՀ-ում ժողովրդաիշխանության անմիջական ձևերի զարգացման մակարդակը և բարելավման ուղիները։ Գիրքը նաև անդրադառնում է քաղաքացիական հասարակության դերին, հանրային մասնակցության ընդլայնման մեխանիզմներին և ժողովրդավարական գործընթացների թափանցիկության բարձրացման խնդիրներին։ Աշխատությունը նախատեսված է իրավաբանների, քաղաքագետների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և սահմանադրական իրավունքով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։