Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1971: Հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր

Տնտեսագիտություն

Յուրաքանչյուր երկրի անվտանգության և պաշտպանունակության ապահովումը զարգացման բոլորԱյս թեման վերաբերում է ոչ մետաղական հանքանյութեր արդյունահանող և վերամշակող ձեռնարկությունների արտահանման կարողությունների գնահատմանը՝ տնտեսական զարգացման և ազգային անվտանգության ապահովման համատեքստում։ Ոչ մետաղական հանքանյութերի արդյունաբերությունը ներառում է շինարարական նյութեր, կավ, ավազ, գիպս, կրաքար, բազալտ, ինչպես նաև տարբեր արդյունաբերական հումք, որոնք լայն կիրառություն ունեն շինարարության, քիմիական արտադրության և ենթակառուցվածքների զարգացման մեջ։ Այս ոլորտի ձեռնարկությունների արտահանման կարողությունը պայմանավորված է մի շարք գործոններով՝ հումքի որակով, վերամշակման տեխնոլոգիական մակարդակով, արտադրանքի միջազգային ստանդարտներին համապատասխանությամբ, տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացվածությամբ և արտաքին շուկաների հասանելիությամբ։ Տնտեսական տեսանկյունից այս ոլորտը կարող է զգալիորեն նպաստել երկրի արտարժութային մուտքերի աճին, արդյունաբերական դիվերսիֆիկացմանը և տարածաշրջանային մրցունակության բարձրացմանը։ Սակայն արտահանման արդյունավետությունը կախված է նաև ներդրումային միջավայրից, էներգիայի արժեքից, արտադրական ծախսերից և պետական քաղաքականությունից՝ հատկապես հարկային և մաքսային կարգավորումներից։ ժամանակներում մեծապես կախված է եղել զարգացած և կայուն տնտեսությունն ունենալուց, որն ապահովող հիմնական ուղղություններից է արտահանման ուղղված տնտեսությունը / В условиях глобализации и расширения всемирных хозяйственных связей, для обеспечения устойчивого развития национальной экономики значительную роль играет экспортный потенциал, формирование которого происходит на предприятиях, являющихся самостоятельными участниками внешнеэкономической деятельности / Within the context of globalization and expansion of global economic relations, export potential plays a significant role in ensuring a sustainable development of the national economy, formation of which takes place in enterprises that are independent participants of foreign economic activities Հրատ.՝ Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան, Երևան, 2014, Սեղմագիր՝ 26 էջ [src=123456789/8669] [dspace.nla.am]

Քաղաքագիտություն

Հարությունյան Հ.Ս., հանդիսանում է գիտամեթոդական և ուսումնական ձեռնարկ, որը նվիրված է արտակարգ իրավիճակների կառավարման և քաղաքացիական պաշտպանության համակարգի հիմնական տեսական ու գործնական հիմնահարցերին։ Այն ընդգրկում է արտակարգ իրավիճակների էությունը, դրանց դասակարգումը և առաջացման պատճառները՝ ներառյալ բնական աղետները, տեխնածին վթարները, էկոլոգիական և սոցիալական բնույթի վտանգները, ինչպես նաև ռազմական սպառնալիքները։ Գրքում մանրամասն ներկայացված են բնակչության պաշտպանության կազմակերպման սկզբունքները, վտանգների կանխարգելման և ռիսկերի նվազեցման մեթոդները, ինչպես նաև պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների դերակատարությունը արտակարգ իրավիճակների պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված նախազգուշացման համակարգերին, տարհանման կազմակերպմանը, փրկարարական և վերականգնողական աշխատանքների փուլերին, ինչպես նաև անհատական և կոլեկտիվ պաշտպանական միջոցների կիրառմանը։ Ներառված են նաև գործնական մոտեցումներ և իրավիճակային օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ ճիշտ վարքագիծը վտանգավոր պայմաններում։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, քաղաքացիական պաշտպանության մասնագետների, փրկարար ծառայությունների աշխատակիցների և արտակարգ իրավիճակների կառավարման ոլորտով հետաքրքրված անձանց համար՝ նպաստելով գիտելիքների համակարգմանը և գործնական պատրաստվածության բարձրացմանը։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է միզապարկի ուռուցքային ախտահարումների հայտնաբերման և տարբերակիչ ախտորոշման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ հյուսվածաբանական և բջջագենետիկ հետազոտությունների արդյունքների համեմատական գնահատման միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ուռուցքային հյուսվածքների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, բջիջների ձևաբանական փոփոխությունները և գենետիկական մակարդակում արձանագրվող շեղումները, որոնք կարող են լրացուցիչ նշանակություն ունենալ հիվանդության բնույթի որոշման համար։ Հյուսվածաբանական հետազոտությունը ներկայացվում է որպես հյուսվածքի կառուցվածքը, բջջային կազմը, տարբերակման աստիճանը և ախտաբանական փոփոխությունների բնույթը գնահատելու կարևոր մեթոդ, մինչդեռ բջջագենետիկ մոտեցումները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ուռուցքային բջիջների քրոմոսոմային և այլ գենետիկական փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկու մեթոդներով ստացված տվյալների համադրելիությանը և այն հարցին, թե դրանց համատեղ կիրառումը որքանով կարող է նպաստել տարբեր բնույթի նորագոյացությունների առավել հստակ տարբերակմանը։ Քննության են առնվում բարորակ և չարորակ գործընթացների տարբերակման, ուռուցքի կենսաբանական առանձնահատկությունների գնահատման և ախտորոշիչ նշանակություն ունեցող բջջային փոփոխությունների բացահայտման հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ախտորոշման ճշգրտությանը, զգայունությանը և տարբեր մեթոդների տեղեկատվական արժեքին՝ պարզելու համար յուրաքանչյուր հետազոտության առավելություններն ու սահմանափակումները։ Համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե որ դեպքերում հյուսվածաբանական տվյալները բավարար տեղեկատվություն են տալիս, իսկ երբ բջջագենետիկ հետազոտությունը կարող է լրացուցիչ նշանակություն ունենալ ախտորոշման ճշգրտման համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ուռուցքային գործընթացների զարգացման հետ կապված բջջային փոփոխությունների բազմազանությանը և դրանց կապին հյուսվածքի ախտաբանական պատկերի հետ։ Տարբեր ախտորոշիչ տվյալների համակցված գնահատումը կարող է նպաստել հիվանդության առավել ամբողջական բնութագրմանը և բժշկական հետագա որոշումների համար անհրաժեշտ տեղեկատվության ձևավորմանը։ Աշխատությունն ունի գիտական և կլինիկական նշանակություն ուռուցքաբանության, ուրոլոգիայի, ախտաբանական անատոմիայի և բժշկական գենետիկայի համար՝ նպաստելով միզապարկի նորագոյացությունների ախտորոշման մեթոդների կատարելագործմանը և տարբեր հետազոտական մոտեցումների համալիր կիրառման հնարավորությունների գնահատմանը։

Բնապահպանություն

Տրանսպորտը և շրջակա միջավայրը սերտորեն փոխկապակցված են, քանի որ տրանսպորտային համակարգը միաժամանակ ապահովում է հասարակության շարժունակությունը և տնտեսության զարգացումը, բայց նաև զգալի ազդեցություն է թողնում բնության վրա։ Տրանսպորտի հիմնական տեսակները՝ ավտոմոբիլային, երկաթուղային, օդային և ջրային, տարբեր չափով են ազդում շրջակա միջավայրի վրա։ Ավտոմոբիլային տրանսպորտը համարվում է օդի աղտոտման հիմնական աղբյուրներից մեկը, քանի որ ներքին այրման շարժիչները արտանետում են ածխաթթու գազ, ազոտի օքսիդներ, ածխաջրածիններ և փոշի, որոնք նպաստում են մթնոլորտի աղտոտմանը և կլիմայի փոփոխությանը։ Օդային տրանսպորտը նույնպես ունի զգալի ազդեցություն, հատկապես բարձր բարձրությունների վրա արտանետվող գազերի պատճառով, որոնք ուժեղացնում են ջերմոցային էֆեկտը։ Երկաթուղային տրանսպորտը համեմատաբար ավելի քիչ վնասակար է, քանի որ այն ավելի էներգաարդյունավետ է և կարող է օգտագործել էլեկտրական էներգիա, սակայն ենթակառուցվածքների կառուցումը կարող է ազդել բնական լանդշաֆտների վրա։ Ջրային տրանսպորտը նույնպես առաջացնում է որոշ էկոլոգիական խնդիրներ, ինչպիսիք են ջրի աղտոտումը վառելիքով և նավթամթերքներով։ Տրանսպորտը ազդում է նաև աղմուկային աղտոտման վրա, որը կարող է բացասաբար ազդել մարդու առողջության և կենդանական աշխարհի վրա։ Բացի այդ, ճանապարհաշինությունը և տրանսպորտային ենթակառուցվածքների ընդլայնումը հաճախ հանգեցնում են հողերի կորստի, անտառահատման և էկոհամակարգերի մասնատման։ Այս խնդիրների լուծման համար ժամանակակից աշխարհում մեծ նշանակություն ունի «կանաչ տրանսպորտի» զարգացումը՝ էլեկտրական մեքենաների, հասարակական տրանսպորտի բարելավման և մաքուր էներգիայի օգտագործման միջոցով։ Կարևոր են նաև քաղաքային պլանավորման ճիշտ լուծումները, որոնք նվազեցնում են տրանսպորտային ծանրաբեռնվածությունը և արտանետումները։ Այսպիսով, տրանսպորտը մի կողմից կենսական նշանակություն ունի հասարակության համար, իսկ մյուս կողմից պահանջում է պատասխանատու կառավարում՝ շրջակա միջավայրի պահպանության համար։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ձողային համակարգերի լարվածադեֆորմացված վիճակի և թիթեղների ծռման գնահատման ժամանակակից մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ կիրառելով վերջավոր տարրերի մեթոդի կատարելագործված տարբերակը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մաթեմատիկական մոդելավորման և թվային հաշվարկների նոր մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս առավել ճշգրիտ գնահատել ինժեներական կառուցվածքների մեխանիկական վարքագիծը տարբեր բեռնվածքների ազդեցության պայմաններում։ Հեղինակը վերլուծում է ձևախախտումների, ներքին լարվածությունների և կառուցվածքային տարրերի աշխատանքի առանձնահատկությունները՝ համեմատելով առաջարկվող մեթոդի արդյունավետությունը ավանդական հաշվարկային մոտեցումների հետ։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառվել շինարարական, մեքենաշինական և այլ ինժեներական համակարգերի նախագծման, հաշվարկման և ամրության գնահատման գործընթացներում՝ նպաստելով նախագծային լուծումների ճշգրտության և հուսալիության բարձրացմանը։ Գիրքը նախատեսված է կառուցվածքային մեխանիկայի, հաշվողական մեխանիկայի, շինարարական և մեխանիկական ճարտարագիտության ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և ուսանողների համար։

Մաթեմատիկա

Այս աշխատությունը նվիրված է աստիճանային օրենքով անհամասեռ առաձգական կիսատարածության համար խառը եզրային խնդիրների որոշակի դասի ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության հիմքում առաձգական միջավայրերի մաթեմատիկական մոդելավորումն է, երբ նյութի հատկությունները տարածության մեջ հաստատուն չեն և փոփոխվում են ըստ նախապես սահմանված աստիճանային կախվածության։ Նման միջավայրերի հետ կապված խնդիրները զգալիորեն բարդ են դասական համասեռ առաձգական մարմինների խնդիրների համեմատ, քանի որ նյութի ֆիզիկական պարամետրերի փոփոխականությունը անմիջականորեն ազդում է լարվածությունների, դեֆորմացիաների և տեղաշարժերի բաշխման վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են խառը եզրային պայմաններով խնդիրներ, որոնց դեպքում կիսատարածության սահմանային մակերևույթի տարբեր հատվածներում կարող են տրվել տարբեր տիպի պայմաններ՝ կապված տեղաշարժերի, լարումների կամ դրանց համակցությունների հետ։ Նման խնդիրների լուծումը պահանջում է առաձգականության տեսության հավասարումների, սահմանային պայմանների և անհամասեռ միջավայրի հատկությունների համատեղ վերլուծություն։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է մաթեմատիկական լուծումների կառուցումը և դրանց հատկությունների հետազոտությունը՝ հաշվի առնելով նյութի անհամասեռության աստիճանային բնույթը։ Աշխատանքը կարող է ներառել հատուկ մաթեմատիկական մեթոդների և փոխակերպումների կիրառում, որոնք հնարավորություն են տալիս բարդ եզրային խնդիրը բերել ավելի հարմար վերլուծական ձևի։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել տարբեր մեխանիկական համակարգերում անհամասեռ առաձգական մարմինների վարքագիծը նկարագրելու, լարվածադեֆորմացիոն վիճակը գնահատելու և կիրառական խնդիրների լուծման համար։ Թեման առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում այնպիսի ոլորտների համար, որտեղ անհրաժեշտ է հաշվի առնել նյութի հատկությունների տարածական փոփոխությունը, օրինակ՝ ինժեներական կառուցվածքների, կոմպոզիտային նյութերի, երկրամեխանիկայի և առաձգական միջավայրերի մոդելավորման ժամանակ։ Աշխատությունը հիմնականում ունի տեսական և մաթեմատիկական բնույթ և կարող է հետաքրքրել առաձգականության տեսությամբ, դիֆերենցիալ հավասարումներով, եզրային խնդիրներով և կիրառական մեխանիկայով զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին ու բարձր կուրսերի ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես անհամասեռ միջավայրերի մաթեմատիկական նկարագրման և խառը եզրային խնդիրների լուծման տեսական մեթոդների զարգացման տեսանկյունից։