Օֆշորային գոտիների գործունեության համաշխարհային փորձը և դրա կիրառման հնարավորությունները ՀՀ-ում

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է հարկային եկամուտների կանխատեսման ժամանակակից մեթոդների ուսումնասիրմանը՝ այլընտրանքային տվյալների կիրառման օրինակով Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում։ Ներկայացվում են հարկային մուտքերի ձևավորման վրա ազդող տնտեսական գործոնները, ավանդական կանխատեսման մոտեցումները և նոր տվյալային աղբյուրների օգտագործման հնարավորությունները՝ ավելի ճշգրիտ գնահատումներ ստանալու նպատակով։ Վերլուծվում են մեծածավալ տվյալների, թվային գործարքների, շուկայական ակտիվության և այլ ոչ ավանդական տեղեկատվական աղբյուրների կիրառման մեթոդները հարկային պլանավորման և կառավարման գործընթացներում։ Աշխատությունում քննարկվում են վիճակագրական և մոդելավորման գործիքները, կանխատեսումների հուսալիության գնահատման չափանիշները, ինչպես նաև տվյալահեն կառավարման դերը պետական ֆինանսների արդյունավետ կազմակերպման գործում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և տնտեսագիտական ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։

Ինֆորմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հաշվվողական աստղաֆիզիկայի որոշ խնդիրների լուծման համար գրիդ ինֆրակառուցվածքի հիման վրա հաշվարկային միջավայրի մշակմանը և կիրառմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բաշխված հաշվարկների կազմակերպման սկզբունքները, բարձր արտադրողականությամբ հաշվարկային համակարգերի հնարավորությունները և աստղաֆիզիկական մոդելավորման գործընթացների արդյունավետության բարձրացման մեթոդները։ Ներկայացվում են ծրագրային ճարտարապետության, տվյալների մշակման, հաշվարկային ռեսուրսների կառավարման և զուգահեռ հաշվարկների կազմակերպման մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս լուծել մեծածավալ և բարդ գիտական խնդիրներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել աստղաֆիզիկայի, հաշվողական գիտությունների, բարձր արտադրողականությամբ հաշվարկների, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և կիրառական մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար։

Մշակույթ

«Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ. մատենագիտական տեղեկատվություն և ընթացիկ տեղեկատու» բնույթի աշխատանքները ներկայացնում են համակարգված տեղեկատվական աղբյուրների հավաքածու, որը նպատակ ունի արձանագրել և նկարագրել Հայաստանի Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի, արվեստի և արվեստագիտության վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականությունը, հոդվածները, ուսումնասիրությունները և տեղեկատու նյութերը։ Այսպիսի մատենագիտական տեղեկատուները սովորաբար ներառում են գրքերի, գիտական ժողովածուների, ամսագրային հոդվածների և զեկույցների նկարագրություններ՝ դասակարգված ըստ թեմատիկ բաժինների, ինչպիսիք են կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը, կինոն, գրականագիտությունը և մշակութային քաղաքականությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հրատարակությունների բիբլիոգրաֆիկ տվյալների ճշգրիտ արձանագրմանը՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և էջերի քանակ, ինչը հնարավորություն է տալիս օգտագործողներին հեշտությամբ կողմնորոշվել տեղեկատվական հոսքի մեջ։ Այս տեսակի ընթացիկ տեղեկատուները կարևոր դեր են խաղացել գիտական և մշակութային հետազոտությունների համակարգման մեջ՝ ապահովելով նոր նյութերի արագ հասանելիություն և նպաստելով ոլորտային ուսումնասիրությունների զարգացմանը։ Բացի այդ, դրանք ծառայել են որպես տեղեկատվական հենք գիտնականների, արվեստաբանների և ուսանողների համար՝ օգնելով հետևել ժամանակակից մշակութային գործընթացներին և դրանց վերաբերյալ գիտական քննարկումներին։ Ընդհանուր առմամբ, նման մատենագիտական աշխատանքները համարվում են կարևոր տեղեկատվական ռեսուրսներ, որոնք ապահովում են մշակութային և արվեստագիտական գրականության շարունակական հաշվառում և համակարգված ներկայացում ՀՍՍՀ գիտական դաշտում։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արժեթղթերի շուկայի ձևավորման, զարգացման և գործունեության առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն արժեթղթերի շուկան դիտարկում է որպես երկրի ֆինանսական համակարգի կարևորագույն բաղադրիչ, որի միջոցով իրականացվում է ֆինանսական ռեսուրսների վերաբաշխում, խնայողությունների ուղղում դեպի ներդրումներ, կազմակերպությունների և պետության կողմից լրացուցիչ ֆինանսական միջոցների ներգրավում, ինչպես նաև տնտեսության զարգացման համար անհրաժեշտ կապիտալի ձևավորում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են շուկայի ձևավորման և զարգացման հիմնական փուլերը, դրա ինստիտուցիոնալ կառուցվածքը, մասնակիցների փոխհարաբերությունները և շուկայի գործունեությունն ապահովող մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արժեթղթերի տարբեր տեսակների շրջանառությանը, դրանց թողարկման, տեղաբաշխման, առքուվաճառքի և հաշվառման գործընթացներին, ինչպես նաև առաջնային և երկրորդային շուկաների փոխկապակցվածությանը։ Քննարկվում են պետական և կորպորատիվ արժեթղթերի շուկաների առանձնահատկությունները, դրանց նշանակությունը տնտեսության ֆինանսավորման և ներդրումային գործընթացների խթանման տեսանկյունից։ Աշխատանքը անդրադառնում է նաև արժեթղթերի շուկայի հիմնական ենթակառուցվածքներին, ֆինանսական միջնորդների գործունեությանը, շուկայական գործարքների կազմակերպման մեխանիզմներին և ներդրումային ծառայությունների մատուցման առանձնահատկություններին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում շուկայի պետական կարգավորմանը և վերահսկողությանը, օրենսդրական ու ինստիտուցիոնալ միջավայրին, ներդրողների իրավունքների պաշտպանությանը, տեղեկատվության թափանցիկությանը և շուկայի մասնակիցների գործունեության նկատմամբ վստահության ապահովմանը։ Ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում են Հայաստանի արժեթղթերի շուկայի զարգացման վրա ազդող տնտեսական, ֆինանսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, ինչպես նաև այն հիմնական խնդիրները, որոնք կարող են սահմանափակել դրա խորացումը և արդյունավետության բարձրացումը։ Դրանց թվում կարևոր են շուկայի իրացվելիության և խորության ապահովումը, ներդրողների շրջանակի ընդլայնումը, բնակչության ֆինանսական գրագիտության բարձրացումը, ներդրումային մշակույթի զարգացումը, նոր ֆինանսական գործիքների ներդրումը և կորպորատիվ ֆինանսավորման հնարավորությունների ընդլայնումը։ Աշխատության մեջ արժևորվում է նաև ժամանակակից տեխնոլոգիաների և թվայնացման ազդեցությունը ֆինանսական շուկայի զարգացման վրա, քանի որ նոր տեխնոլոգիական լուծումները կարող են նպաստել գործարքների արդյունավետության բարձրացմանը, տեղեկատվության հասանելիության ընդլայնմանը և ներդրումային գործընթացների դյուրացմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու նաև արժեթղթերի շուկայի և երկրի ընդհանուր տնտեսական զարգացման փոխադարձ կապը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է զարգացած կապիտալի շուկան նպաստել ներդրումների աճին, ձեռնարկատիրական գործունեության ընդլայնմանը, ֆինանսավորման աղբյուրների դիվերսիֆիկացմանը և տնտեսական կայունության ամրապնդմանը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը ներկայացնում է Հայաստանի արժեթղթերի շուկայի զարգացման առանձնահատկությունները, առկա հիմնախնդիրները և կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները՝ ձևավորելով ոլորտի վերաբերյալ ամբողջական և համակարգված պատկերացում։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային և ներդրումային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, հետազոտողների, դասախոսների և ֆինանսական շուկաներով հետաքրքրվող ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում գտնվող համաշխարհային նշանակության մշակութային ժառանգության հուշարձանների ուսումնասիրությանը՝ դրանց պատմական, ճարտարապետական, մշակութային և քաղաքակրթական արժեքի տեսանկյունից։ Աշխատանքի առանցքում Հայաստանի այն հուշարձաններն ու հուշարձանային համալիրներն են, որոնք ներառված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Ներկայում Հայաստանի համար այդ ցանկում ընդգրկված է երեք մշակութային օբյեկտ՝ Հաղպատի և Սանահինի վանական համալիրները, Գեղարդի վանքը և Վերին Ազատի հովիտը, ինչպես նաև Էջմիածնի տաճարն ու եկեղեցիները և Զվարթնոցի հնագիտական տարածքը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հայկական միջնադարյան ճարտարապետության առանձնահատկությունների ներկայացումը։ Հաղպատի և Սանահինի վանական համալիրները, որոնք ձևավորվել են հիմնականում 10-13-րդ դարերում, ներկայացնում են հայկական եկեղեցական ճարտարապետության բարձր զարգացման փուլը և առանձնանում են բյուզանդական ճարտարապետական ավանդույթների ու Կովկասի տեղական շինարարական ձևերի համադրությամբ։ Դրանք միջնադարում եղել են ոչ միայն հոգևոր, այլև կրթական ու մշակութային կարևոր կենտրոններ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Գեղարդի վանական համալիրին և Ազատի վերին հովտի մշակութային լանդշաֆտին։ Համալիրը հայտնի է ժայռափոր եկեղեցիներով, դամբարաններով, խաչքարերով և բնական ժայռային միջավայրի հետ սերտորեն միաձուլված ճարտարապետությամբ։ Հուշարձանների հիմնական մասը վերաբերում է 4-13-րդ դարերին, իսկ համալիրի գլխավոր ճարտարապետական ձևավորումը ավարտվել է 13-րդ դարում։ Մյուս կարևոր բաղադրիչը Էջմիածնի տաճարի, Սուրբ Հռիփսիմե, Սուրբ Գայանե և Շողակաթ եկեղեցիների ու Զվարթնոցի հնագիտական տարածքի համախումբն է։ Այս հուշարձանները կարևոր են հայկական քրիստոնեական ճարտարապետության զարգացման և վաղ քրիստոնեական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։ Դրանց համադրումը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայկական եկեղեցական ճարտարապետության ձևավորման և հետագա զարգացման ընթացքին՝ վաղ քրիստոնեական շրջանից մինչև միջնադար։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև այն չափանիշների համակարգը, որով մշակութային հուշարձանները ձեռք են բերում համաշխարհային ժառանգության կարգավիճակ։ Այդ համատեքստում կարևոր է ոչ միայն հուշարձանների հնությունը, այլև դրանց ճարտարապետական ինքնատիպությունը, պատմական նշանակությունը, մշակութային ազդեցությունը և մարդկության համընդհանուր ժառանգության համար ունեցած բացառիկ արժեքը։ Հայաստանի երեք օբյեկտներն էլ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկում ընդգրկված են որպես մշակութային ժառանգության օբյեկտներ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև հուշարձանների պահպանության խնդիրներին։ Համաշխարհային ժառանգության կարգավիճակը ենթադրում է ոչ միայն միջազգային ճանաչում, այլև պատմական և ճարտարապետական արժեքների պահպանման, վերականգնման, կառավարման և ապագա սերունդներին փոխանցելու պատասխանատվություն։ Այդ տեսանկյունից կարևոր են հուշարձանների ֆիզիկական վիճակի վերահսկումը, շրջակա պատմամշակութային միջավայրի պահպանումը, զբոսաշրջության ազդեցության կառավարումը և գիտականորեն հիմնավորված վերականգնման մեթոդների կիրառումը։ Աշխատությունը կարող է նաև ներկայացնել Հայաստանի համաշխարհային ժառանգության վայրերի նշանակությունը ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և մշակութային ինքնատիպության պահպանման գործում։ Այս հուշարձանները միաժամանակ հանդես են գալիս որպես կրոնական, ճարտարապետական, կրթական և պատմական ժառանգության վկայություններ և հնարավորություն են տալիս միջազգային հանրությանը ներկայացնել Հայաստանի բազմադարյա մշակույթը։ Կարևոր է տարբերակել նաև Համաշխարհային ժառանգության ցանկը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նախնական ցանկից․ Հայաստանի նախնական ցանկում ներկայում ընդգրկված են մի շարք այլ արժեքավոր հուշարձաններ և տարածքներ, սակայն դրանց առկայությունը դեռևս չի նշանակում, որ դրանք ներառված են Համաշխարհային ժառանգության վերջնական ցանկում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, արվեստաբաններին, ճարտարապետներին, մշակութային ժառանգության մասնագետներին, հնագետներին և Հայաստանի պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի համաշխարհային նշանակության հուշարձանները որպես երկրի պատմական և մշակութային զարգացման կարևոր վկայություններ՝ ընդգծելով դրանց ճարտարապետական ինքնատիպությունը, պատմական արժեքը, միջազգային նշանակությունը և պահպանության անհրաժեշտությունը։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ռուսերեն խոսքում հայախոսների կողմից արտասանվող բաղաձայնների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանցում մայրենի լեզվի ազդեցության դրսևորումների բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմքում լեզվական ինտերֆերենցիայի երևույթն է, որը հատկապես նկատելի է այն իրավիճակներում, երբ անձը ռուսերենը կիրառում է որպես երկրորդ լեզու, սակայն նրա արտասանական համակարգի վրա շարունակում են ազդել հայերենի հնչյունաբանական և հնչյունածին առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության առանցքային հարցերից է այն, թե ինչպես կարող է հայերենի բաղաձայնական համակարգը ներգործել ռուսերեն խոսքի հնչյունական իրականացման վրա՝ առաջացնելով ռուսերեն գրական արտասանությունից որոշակի շեղումներ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել բաղաձայնների արտաբերման ձևերը, ձայնեղության և խլության հակադրության իրականացումը, հնչյունների դիրքային փոփոխությունները, արտասանական լարվածության տարբերությունները, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ հայերենի համար բնորոշ հնչյունաբանական առանձնահատկությունները փոխանցվում են ռուսերեն խոսքին։ Այսպիսի երևույթները կարևոր են ոչ միայն տեսական լեզվաբանության, այլև կիրառական տեսանկյունից, քանի որ մայրենի լեզվի ազդեցության բացահայտումը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ երկրորդ լեզվի յուրացման ընթացքում առաջացող արտասանական դժվարությունները։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել ռուսերենի՝ որպես օտար կամ երկրորդ լեզվի ուսուցման մեթոդաբանության մշակման համար, քանի որ հայախոս սովորողների բնորոշ հնչյունական սխալների ճանաչումը թույլ է տալիս մշակել նպատակային վարժություններ և ուղղիչ մեթոդներ։ Աշխատությունը նաև արժեքավոր է համեմատական հնչյունաբանության տեսանկյունից, քանի որ ռուսերենի և հայերենի բաղաձայնական համակարգերի համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել դրանց կառուցվածքային տարբերությունները և հասկանալ, թե ինչու են որոշ ռուսերեն հնչյուններ կամ հնչյունական հակադրություններ հայախոսների համար ավելի բարդ յուրացվում, քան մյուսները։ Նյութը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, հնչյունաբաններին, ռուսաց լեզվի ուսուցիչներին, թարգմանիչներին, լեզվական ինտերֆերենցիայի երևույթն ուսումնասիրող հետազոտողներին, ինչպես նաև ռուսերենը որպես երկրորդ լեզու սովորող հայախոսների կրթական գործընթացով զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հայախոսների ռուսերեն խոսքի հնչյունական առանձնահատկությունները որպես երկու լեզվական համակարգերի փոխազդեցության արդյունք և ավելի խորությամբ հասկանալ, թե ինչպես է մայրենի լեզվի հնչյունաբանական կառուցվածքը շարունակում ազդել երկրորդ լեզվի արտասանության վրա։