Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Chemistry

    Кинетика формирования и термодинамические свойства комплексов ДНК с соединениями платины

    Աշխատությունը նվիրված է ԴՆԹ-ի և պլատինի միացությունների միջև առաջացող համալիրների ձևավորման կինետիկայի և թերմոդինամիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել, թե ինչ արագությամբ և ինչ մեխանիզմներով են պլատինային միացությունները փոխազդում ԴՆԹ-ի հետ, ինչպես է զարգանում համալիրների ձևավորման գործընթացը և ինչ գործոններ են որոշում այդ փոխազդեցության կայունությունն ու բնույթը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել պլատինային միացությունների կապման արագությունները, կապման աստիճանը, հավասարակշռության հաստատունները, փոխազդեցության էներգետիկ բնութագրերը և ԴՆԹ-ի կառուցվածքում առաջացող փոփոխությունները։ Թերմոդինամիկական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատել կապման գործընթացի ազատ էներգիայի, էնթալպիայի և էնտրոպիայի փոփոխությունները և դրանց հիման վրա պարզել համալիրների կայունացման հիմնական գործոնները։ Միաժամանակ կինետիկ ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու արագ և դանդաղ փուլերը, միջանկյալ վիճակների հնարավոր գոյությունը և ԴՆԹ-ի տարբեր հատվածների նկատմամբ պլատինային միացությունների փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Այս հարցերը կարևոր նշանակություն ունեն հակաուռուցքային պլատինային դեղամիջոցների, մասնավորապես ԴՆԹ-ն որպես թիրախ օգտագործող միացությունների գործողության մոլեկուլային մեխանիզմների հասկացման համար, քանի որ ԴՆԹ-ի հետ քիմիական կապերի առաջացումը կարող է խանգարել դրա բնականոն կառուցվածքին և վերարտադրությանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել սպեկտրոսկոպիական, կալորիմետրիկ, կինետիկ և այլ կենսաֆիզիկական ու ֆիզիկաքիմիական մեթոդներ՝ համալիրների կառուցվածքն ու հատկությունները քանակապես բնութագրելու համար։ Աշխատանքը միավորում է մոլեկուլային կենսաբանության, կենսաֆիզիկայի և ֆիզիկական քիմիայի մոտեցումները և կարող է նպաստել ԴՆԹ-ի հետ պլատինային միացությունների փոխազդեցության օրինաչափությունների բացահայտմանը։ Այն կարող է արժեքավոր լինել կենսաքիմիկոսների, կենսաֆիզիկոսների, դեղագետների, քիմիկոսների, մոլեկուլային կենսաբանների և հակաուռուցքային դեղանյութերի ազդեցության մեխանիզմներն ուսումնասիրող հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-08-30
    Кинетика формирования и термодинамические свойства комплексов ДНК с соединениями платины
    Online

    Other Subjects

    Խաչենագետի ներքնահովտի ճարտարապետությունը

    Աշխատությունը նվիրված է Արցախի պատմամշակութային ժառանգության կարևոր բաղադրիչներից մեկի՝ Խաչենագետի ներքնահովտի ճարտարապետական հուշարձանների, դրանց պատմական զարգացման, գեղարվեստական առանձնահատկությունների և մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են տարածաշրջանի միջնադարյան ճարտարապետության ձևավորման ու զարգացման օրինաչափությունները, եկեղեցաշինական ավանդույթները, պաշտպանական կառույցները, բնակավայրերի կառուցապատման առանձնահատկությունները և ճարտարապետական հուշարձանների փոխկապակցվածությունը բնական միջավայրի ու պատմական իրադարձությունների հետ։ Անդրադարձ է կատարվում Խաչենի պատմական տարածքի աշխարհագրական դիրքին, բնակլիմայական պայմաններին, տեղական շինանյութերի օգտագործմանը և դրանց ազդեցությանը ճարտարապետական կառույցների հորինվածքային ու կառուցողական լուծումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջնադարյան հայկական եկեղեցական ճարտարապետության ավանդույթներին, վանական համալիրների, եկեղեցիների, մատուռների և այլ պաշտամունքային կառույցների հատակագծային առանձնահատկություններին, ծավալատարածական հորինվածքներին, շինարարական տեխնիկային և գեղարվեստական հարդարանքին։ Քննարկվում են տարածաշրջանի ճարտարապետական ժառանգության զարգացման տարբեր փուլերը, պատմական պայմանների ազդեցությունը շինարարական գործունեության վրա, ինչպես նաև տեղական ճարտարապետական դպրոցի առանձնահատկությունները՝ հայկական միջնադարյան ճարտարապետության ընդհանուր զարգացման համատեքստում։ Կարևորվում են եկեղեցական կառույցների ճարտարապետական ձևերի, քանդակազարդերի, արձանագրությունների, խաչքարերի և դեկորատիվ տարրերի ուսումնասիրությունը, որոնք արժեքավոր տեղեկություններ են հաղորդում տվյալ ժամանակաշրջանի գեղարվեստական մտածողության, կրոնական պատկերացումների և մշակութային ավանդույթների մասին։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև աշխարհիկ ճարտարապետության հուշարձաններին, ամրոցներին, պաշտպանական համակարգերին, կամուրջներին, բնակելի և տնտեսական շինություններին, որոնց միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել միջնադարյան բնակավայրերի կազմակերպման, հասարակական կյանքի և տնտեսական գործունեության առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են ճարտարապետական հուշարձանների տեղադրությունը, բնական լանդշաֆտի հետ դրանց ներդաշնակությունը, շինարարական նյութերի մշակման եղանակները և կառուցվածքային լուծումների համապատասխանությունը տեղանքի պայմաններին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև պատմական աղբյուրների, վիմագիր արձանագրությունների, հնագիտական տվյալների և ճարտարապետական չափագրությունների նշանակությանը հուշարձանների կառուցման ժամանակաշրջանների, գործառույթների և հետագա փոփոխությունների բացահայտման գործում։ Առանձնացվում են տարածաշրջանի ճարտարապետական ժառանգության պահպանության, ուսումնասիրության և գիտական արժևորման հիմնախնդիրները՝ հաշվի առնելով պատմական կառույցների բնական մաշվածությունը, ժամանակի ընթացքում տեղի ունեցած փոփոխությունները և մշակութային հուշարձանների փաստագրման անհրաժեշտությունը։ Աշխատության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու Խաչենագետի ներքնահովտի պատմաճարտարապետական միջավայրի, հայկական շինարարական ավանդույթների շարունակականության և տարածաշրջանի մշակութային ինքնատիպության մասին։ Այն կարևոր նշանակություն ունի հայկական միջնադարյան ճարտարապետության պատմության, հուշարձանագիտության, պատմական աշխարհագրության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, արվեստաբանների, պատմաբանների, հնագետների, մշակութաբանների, հուշարձանների պահպանության մասնագետների, ուսանողների, հետազոտողների, ինչպես նաև հայկական պատմաճարտարապետական ժառանգությամբ և Արցախի մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Խաչենագետի ներքնահովտի ճարտարապետությունը
    Online

    History

    Անաբասիս

    Գիրքը պատմում է այն մասին, թե ինչպես հունական վարձկան զորքը, հայտնվելով թշնամական տարածքում առաջնորդի մահից հետո, ստիպված է լինում ինքնուրույն կազմակերպվել և դժվարին ճանապարհով վերադառնալ հայրենիք։ Հիմնական բովանդակությունը․ Ռազմական արշավ Հունական զորքի մասնակցությունը պարսկական ներքին պայքարին։ Կրիտիկական իրավիճակ Առաջնորդի կորուստը և զորքի մնալը թշնամական տարածքում։ Նահանջի կազմակերպում Զորքի ինքնակազմակերպումը, կարգապահությունը և առաջնորդության ձևավորումը։ Դժվար ճանապարհ Լեռներ, թշնամիներ, սով և կլիմայական դժվարություններ։ Առաջնորդության օրինակներ Քսենոփոնը նկարագրում է ինչպես են տարբեր առաջնորդներ օգնում զորքին հասնել անվտանգություն։

    Updated: 2026-09-23
    Անաբասիս
    Online

    Medicine

    Социально-гигиенические аспекты распространенности табакокурения среди учащейся молодежи г. Еревана и разработка профилактических мep

    Բժշկագիտական և հանրային առողջապահական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Երևան քաղաքի սովորող երիտասարդության շրջանում ծխախոտի օգտագործման տարածվածության սոցիալ-հիգիենիկ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և կանխարգելիչ միջոցառումների մշակման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում ծխախոտի օգտագործման՝ որպես հանրային առողջապահական խնդրի հիմնական բնութագրերը, երիտասարդների առողջության վրա դրա հնարավոր բացասական ազդեցությունները և ծխելու վարքագծի ձևավորմանը նպաստող սոցիալական, հոգեբանական ու միջավայրային գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների տարիքային առանձնահատկություններին, ընտանիքի և հասակակիցների ազդեցությանը, կրթական միջավայրի պայմաններին, առողջապահական իրազեկվածությանը և ծխախոտի օգտագործման նկատմամբ վերաբերմունքին։ Վերլուծվում են ծխելու տարածվածության գնահատման համաճարակաբանական և սոցիոլոգիական մոտեցումները, հարցումների միջոցով տվյալների հավաքագրման հնարավորությունները և տարբեր սոցիալ-ժողովրդագրական խմբերում ծխելու վարքագծի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են ծխախոտային կախվածության ձևավորման ռիսկի գործոնները, առողջ ապրելակերպի վերաբերյալ գիտելիքների նշանակությունը և երիտասարդների շրջանում կանխարգելիչ կրթության կազմակերպման հիմնահարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ուսումնական հաստատություններում առողջապահական իրազեկման ծրագրերի, հոգեբանական աջակցության, խորհրդատվության և ծխախոտի օգտագործման կանխարգելման համալիր միջոցառումների մշակման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ընտանիքի, կրթական հաստատությունների, առողջապահական ծառայությունների և հանրային կառույցների համագործակցության նշանակությանը՝ երիտասարդների առողջության պահպանման և ծխախոտի օգտագործման տարածվածության նվազեցման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հանրային առողջապահության, սոցիալական հիգիենայի, համաճարակաբանության, կանխարգելիչ բժշկության և երիտասարդների առողջության պահպանման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Социально-гигиенические аспекты распространенности табакокурения среди учащейся молодежи г. Еревана и разработка профилактических мep
    Online

    Technology

    Разработка средств автоматизированного проектирования сетей на кристалле

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է մեկ բյուրեղի վրա իրականացվող ցանցերի՝ Network-on-Chip (NoC) համակարգերի ավտոմատացված նախագծման միջոցների մշակմանը և հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է ստեղծել այնպիսի ծրագրային և ալգորիթմական գործիքներ, որոնք հնարավորություն կտան ավտոմատացնել բարդ ինտեգրալ համակարգերի ներբյուրեղային հաղորդակցական ենթակառուցվածքի նախագծման հիմնական փուլերը՝ նվազեցնելով նախագծման ժամանակը, մարդկային աշխատանքի ծավալը և սխալների հավանականությունը։ Ժամանակակից բազմամիջուկային և համակարգը-բյուրեղի վրա լուծումներում հաշվարկային հանգույցների քանակի աճը մեծացնում է դրանց միջև տվյալների արագ և հուսալի փոխանակման կազմակերպման կարևորությունը։ Այդ պայմաններում ավանդական ընդհանուր հաղորդակցական գծերը կարող են սահմանափակել համակարգի թողունակությունը և մասշտաբայնությունը, մինչդեռ ցանցային կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս տվյալների փոխանցումը կազմակերպել ավելի ճկուն և բաշխված եղանակով։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ներբյուրեղային ցանցերի հիմնական կառուցվածքային բաղադրիչները՝ երթուղիչները, կապուղիները, ցանցային հանգույցները, հաղորդագրությունների փոխանցման մեխանիզմները և տվյալների երթուղավորման ալգորիթմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ցանցի տոպոլոգիայի ընտրությանը, քանի որ դրա կառուցվածքը անմիջականորեն ազդում է հաղորդակցության ուշացումների, թողունակության, էներգիայի սպառման և սարքավորման ռեսուրսների օգտագործման վրա։ Ավտոմատացված նախագծման միջոցների միջոցով հնարավոր է ձևակերպել համակարգի պահանջները և դրանց հիման վրա ստանալ համապատասխան ցանցային ճարտարապետության տարբերակներ՝ հաշվի առնելով հաշվարկային հանգույցների քանակը, հաղորդակցության ինտենսիվությունը, տարածական սահմանափակումները և տեխնիկական այլ պարամետրեր։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նախագծման բազմակրիտերիալ օպտիմալացումը։ Ներբյուրեղային ցանցի նախագծման ժամանակ անհրաժեշտ է միաժամանակ ապահովել բարձր արտադրողականություն, ցածր հաղորդակցական ուշացում, ընդունելի էներգասպառում, փոքր ապարատային ծախս և անհրաժեշտ հուսալիություն։ Այդ պատճառով ավտոմատացված համակարգը կարող է կիրառել մոդելավորման, գնահատման և օպտիմալացման ալգորիթմներ՝ տարբեր նախագծային լուծումներ համեմատելու և առավել նպատակահարմար տարբերակը ընտրելու համար։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև նախագծման գործընթացի ավտոմատացման տարբեր մակարդակները՝ ցանցի տոպոլոգիայի և երթուղավորման մեխանիզմի ընտրությունից մինչև ապարատային նկարագրության ստեղծում և դրա հետագա ինտեգրում բյուրեղի ընդհանուր նախագծում։ Ծրագրային գործիքների կիրառմամբ հնարավոր է կրճատել նախագծման ցիկլը և ավելի վաղ փուլերում հայտնաբերել հնարավոր խցանումները, հաղորդակցության կոնֆլիկտները և կատարողականության սահմանափակումները։ Մոդելավորման և փորձարկման միջոցով կարող են գնահատվել մշակված միջոցների արդյունավետությունը տարբեր ծանրաբեռնվածությունների և ցանցային կոնֆիգուրացիաների պայմաններում։ Կարևոր ցուցանիշներ են հաղորդագրությունների փոխանցման միջին և առավելագույն ուշացումը, ցանցի թողունակությունը, երթուղիչների զբաղվածությունը, էներգիայի սպառումը և ապարատային ռեսուրսների ծավալը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ մշակված ավտոմատացված նախագծման միջոցները կարող են կիրառվել բազմամիջուկային պրոցեսորների, համակարգը-բյուրեղի վրա լուծումների, ներկառուցված համակարգերի և այլ բարդ ինտեգրալ սարքերի նախագծման գործընթացներում։ Դրանք կարող են նպաստել նախագծման արագացմանը, տարբեր ճարտարապետական լուծումների համեմատության պարզեցմանը և վերջնական համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել միկրոէլեկտրոնիկայի, համակարգչային ճարտարապետության, VLSI նախագծման, ավտոմատացված նախագծման և ներբյուրեղային հաղորդակցական համակարգերի մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միավորում է համակարգչային ճարտարապետության, ցանցային տեխնոլոգիաների և ավտոմատացված նախագծման սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով մշակել արդյունավետ գործիքներ, որոնք հնարավորություն կտան ավելի արագ և օպտիմալ կերպով նախագծել բարդ ներբյուրեղային ցանցեր։

    Updated: 2026-09-19
    Разработка средств автоматизированного проектирования сетей на кристалле
    Online

    Literature

    Ստեփան Շահումյան (1878-1918) : Բիբլիոգրաֆիա

    Այս աշխատությունը ներկայացնում է Ստեփան Շահումյանի (1878–1918) կյանքի, քաղաքական գործունեության և մտավոր ժառանգության վերաբերյալ բիբլիոգրաֆիական ցուցակ՝ նպատակ ունենալով համակարգել նրա մասին առկա գրականությունը, արխիվային նյութերը և հետազոտական հրապարակումները։ Նյութը ունի մատենագիտական-տեղեկատու բնույթ և ընդգրկում է տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակված աշխատություններ, հոդվածներ, փաստաթղթային ժողովածուներ և հիշողագրական նյութեր, որոնք վերաբերում են Շահումյանի հասարակական-քաղաքական գործունեությանը, հատկապես Ռուսաստանի հեղափոխական շարժման և Կովկասի քաղաքական գործընթացների համատեքստում։

    Updated: 2026-08-30
    Ստեփան Շահումյան (1878-1918) : Բիբլիոգրաֆիա