Օրգանական թափոնների մշակման տեխնոլոգիաների և մեքենասարքավորումների կատարելագործման ու նախագծման գիտական հիմունքները

История

Գիրքը նվիրված է 1915-1920 թվականների հայոց պատմության բարդ և ճակատագրական շրջանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով Հայոց ցեղասպանության հետևանքները, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտական փուլը, հայ ժողովրդի տեղահանությունները և պետականության վերականգնման փորձերը։ Աշխատության մեջ մանրամասն ներկայացվում են Օսմանյան կայսրությունում իրականացված ցեղասպան քաղաքականության իրադարձությունները, հայ բնակչության զանգվածային կոտորածներն ու բռնի տեղահանությունները, ինչպես նաև միջազգային արձագանքները այդ իրադարձություններին։ Հեղինակը վերլուծում է 1918 թվականի Հայաստանի Հանրապետության ստեղծման գործընթացը, պետական կառույցների ձևավորումը, արտաքին քաղաքականության մարտահրավերները և ներքին սոցիալ-տնտեսական խնդիրները։ Գրքում քննարկվում են նաև տարածաշրջանային հակամարտությունները, ռազմական գործողությունները, դիվանագիտական բանակցությունները և 1920 թվականի քաղաքական զարգացումները, որոնք հանգեցրին Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ ժողովրդի գոյապայքարին, ազգային ինքնության պահպանմանը և պատմական հիշողության ձևավորմանը այս ծանր ժամանակահատվածում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս խորքային պատկերացում կազմել 1915-1920 թվականների պատմական իրադարձությունների, դրանց պատճառների և հետևանքների մասին՝ օգտակար լինելով պատմաբանների, ուսանողների և հայագիտությամբ հետաքրքրվողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է բարիում-ստրոնցիումի տիտանատի, մագնետիտի և մագնեզիում-ցինկային ֆերիտների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզի մեթոդի կիրառմամբ։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է ժամանակակից նյութագիտության կարևոր խնդիրներից մեկը՝ ստանալ պահանջվող կառուցվածքով և կանխատեսելի ֆիզիկաքիմիական ու ֆունկցիոնալ հատկություններով անօրգանական նյութեր՝ հնարավորինս արդյունավետ, էներգախնայող և տեխնոլոգիապես կառավարելի եղանակով։ Ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզը առանձնանում է նրանով, որ ռեակցիայի սկզբնական ակտիվացումից հետո ջերմությունը հիմնականում առաջանում է հենց ընթացող քիմիական փոխազդեցության արդյունքում, ինչի շնորհիվ հնարավոր է նվազեցնել արտաքին տաքացման անհրաժեշտությունը և կրճատել նյութի սինթեզի տևողությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նշված նյութերի ստացման համար ելանյութերի ընտրության և դրանց փոխազդեցության օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը։ Սինթեզի ընթացքում ելանյութերի քիմիական բաղադրությունը, հարաբերակցությունը, մասնիկների չափը, խառնման աստիճանը և նախնական մշակման պայմանները կարող են էականորեն ազդել ռեակցիայի ընթացքի, առաջացող ջերմային ռեժիմի և վերջնական նյութի կառուցվածքի վրա։ Հետևաբար տեխնոլոգիայի մշակման համար անհրաժեշտ է որոշել այնպիսի բաղադրական և գործընթացային պայմաններ, որոնք կապահովեն նպատակային փուլերի ձևավորումը և նվազագույնի կհասցնեն կողմնակի միացությունների առաջացումը։ Բարիում-ստրոնցիումի տիտանատը դիտարկվում է որպես ֆունկցիոնալ կերամիկական նյութ, որի հատկությունները պայմանավորված են բյուրեղային կառուցվածքով և բաղադրության մեջ առկա բաղադրիչների հարաբերակցությամբ։ Դրա ստացման տեխնոլոգիայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել բաղադրության և սինթեզի պայմանների ազդեցությունը նյութի կառուցվածքային ու ֆիզիկական բնութագրերի վրա։ Այսպիսի նյութերը կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել դիէլեկտրիկ, էլեկտրական և այլ ֆունկցիոնալ հատկություններ պահանջող տեխնիկական կիրառությունների համար։ Մագնետիտի ուսումնասիրության դեպքում կարևոր նշանակություն ունի երկաթի օքսիդային համակարգի ձևավորումը և ստացված նյութի փուլային ու մագնիսական բնութագրերի վերահսկումը։ Մագնետիտը բնորոշվում է մագնիսական հատկություններով, ուստի դրա ստացման տեխնոլոգիական պայմանները պետք է ընտրվեն այնպես, որ հնարավոր լինի ստանալ անհրաժեշտ փուլային կազմով և բավարար կայունությամբ նյութ։ Սինթեզի ջերմաստիճանը, գործընթացի տևողությունը, ելանյութերի հարաբերակցությունը և միջավայրի պայմանները կարող են ազդել վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի և հատկությունների վրա։ Մագնեզիում-ցինկային ֆերիտների ստացման ուսումնասիրությունը ևս կապված է բազմաբաղադրիչ օքսիդային համակարգերի ձևավորման և դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների վերահսկման հետ։ Ֆերիտները կարևոր մագնիսական կերամիկական նյութեր են, որոնց հատկությունները կախված են քիմիական բաղադրությունից, բյուրեղային կառուցվածքից, մասնիկների չափից և սինթեզի պայմաններից։ Մագնեզիումի և ցինկի հարաբերակցության փոփոխությունը կարող է հանգեցնել նյութի մագնիսական և էլեկտրական հատկությունների փոփոխության, ուստի տեխնոլոգիայի մշակման ժամանակ կարևոր է որոշել օպտիմալ բաղադրությունը։ Աշխատության առանցքային խնդիրներից է ինքնատարածվող սինթեզի գործընթացի ջերմային և կինետիկ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Ռեակցիայի տարածման արագությունը, առավելագույն ջերմաստիճանը, այրման ալիքի կայունությունը և ռեակցիայի ամբողջականությունը կարևոր պարամետրեր են ստացվող նյութի որակի համար։ Այս ցուցանիշների վերահսկումը հնարավորություն է տալիս կարգավորել սինթեզի պայմանները և ստանալ կանխատեսելի հատկություններով արտադրանք։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել նաև նախնական խառնուրդի խտությունը և ձևավորման պայմանները, քանի որ դրանք կարող են ազդել ռեակցիայի տարածման և վերջնական նյութի ծակոտկենության վրա։ Ստացված նյութերի բնութագրման համար կարևոր են ֆիզիկաքիմիական և կառուցվածքային հետազոտության մեթոդները։ Դրանց միջոցով հնարավոր է որոշել բյուրեղային փուլերի կազմը, մասնիկների ձևն ու չափերը, նյութի միկրոկառուցվածքը, քիմիական բաղադրությունը և այլ հատկություններ։ Ռենտգենակառուցվածքային վերլուծությունը կարող է օգտագործվել ձևավորված բյուրեղային փուլերի նույնականացման և դրանց հարաբերակցության գնահատման համար, իսկ մանրադիտակային ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս գնահատել մասնիկների և ծակոտիների կառուցվածքը։ Կախված նյութի տեսակից՝ կարող են ուսումնասիրվել նաև մագնիսական, էլեկտրական, դիէլեկտրական և ջերմային հատկությունները։ Աշխատության տեխնոլոգիական նշանակությունը պայմանավորված է տարբեր նյութերի ստացման միասնական և համեմատաբար արդյունավետ մեթոդի մշակման հնարավորությամբ։ Ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզը կարող է ունենալ մի շարք առավելություններ՝ էներգիայի համեմատաբար ցածր ծախս, գործընթացի կարճ տևողություն, տեխնոլոգիական փուլերի պարզեցման հնարավորություն և բարձր ջերմաստիճանային ռեժիմի ինքնուրույն ձևավորում։ Միաժամանակ մեթոդի կիրառումը պահանջում է ռեակցիայի պայմանների մանրակրկիտ վերահսկում, քանի որ չափազանց արագ կամ անհավասար ընթացող գործընթացը կարող է հանգեցնել ոչ ցանկալի փուլերի առաջացման կամ նյութի անհամասեռ կառուցվածքի ձևավորման։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիր է նաև ստացված նյութերի հատկությունների և տեխնոլոգիական պարամետրերի միջև փոխկապակցվածության բացահայտումը։ Սինթեզի պայմանների փոփոխության միջոցով հնարավոր է նպատակային կերպով կարգավորել նյութերի կառուցվածքը և, հետևաբար, դրանց ֆունկցիոնալ բնութագրերը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տեխնոլոգիան հարմարեցնել տարբեր կիրառությունների պահանջներին և ընտրել յուրաքանչյուր նյութի համար առավել արդյունավետ ռեժիմներ։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ էլեկտրոնային և էլեկտրատեխնիկական նյութերի, մագնիսական կերամիկաների, ֆունկցիոնալ ծածկույթների և այլ հատուկ նշանակության անօրգանական նյութերի ստացման համար։ Ստացված նյութերի հատկությունների նպատակային կարգավորումը կարող է ընդլայնել դրանց կիրառման հնարավորությունները և հիմք ստեղծել տեխնոլոգիական գործընթացների հետագա կատարելագործման համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է անօրգանական քիմիայի, նյութագիտության, պինդմարմնային քիմիայի և բարձր ջերմաստիճանային տեխնոլոգիաների մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով մշակել բարիում-ստրոնցիումի տիտանատի, մագնետիտի և մագնեզիում-ցինկային ֆերիտների ստացման արդյունավետ տեխնոլոգիական պայմաններ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինքնատարածվող սինթեզի ընթացքում ընթացող գործընթացների առանձնահատկությունները, գնահատելու դրանց ազդեցությունը ստացվող նյութերի կառուցվածքի և հատկությունների վրա և ձևավորելու տվյալ նյութերի ստացման համար առավել նպատակահարմար տեխնոլոգիական մոտեցումներ։

Лингвистика

Введение в языкознание աշխատությունը լեզվաբանության հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է լեզվի գիտական ուսումնասիրության հիմունքները և հիմնական ուղղությունները, այն բացատրում է լեզվի կառուցվածքային մակարդակները՝ հնչյունաբանություն, ձևաբանություն, բառագիտություն և շարահյուսություն, ինչպես նաև լեզվի ծագման, զարգացման և գործառույթների մասին հիմնական տեսությունները, գիրքը անդրադառնում է լեզվի և մտածողության կապին, լեզվական նշանի բնույթին, տարբեր լեզուների համեմատական ուսումնասիրությանը և լեզվական փոփոխությունների մեխանիզմներին, միաժամանակ ընդգրկելով լեզվաբանական մեթոդաբանության հիմունքները և վերլուծության հիմնական գործիքները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվաբանության ուսանողների և լեզվի գիտական ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։

Другие предметы

Արդյունաբերական քաղաքականություն աշխատությունը սոցիալ-տնտեսագիտական և ռազմավարական բնույթի գիրք է, որը նվիրված է արդյունաբերական զարգացման քաղաքականության տեսական հիմքերի, գործնական մեխանիզմների և պետական կարգավորման գործիքների համակողմանի ուսումնասիրմանը՝ ուղղված տնտեսագիտության, կառավարման և հանրային քաղաքականության ոլորտներում սովորող ուսանողներին, ինչպես նաև պետական կառավարման մարմինների մասնագետներին և վերլուծաբաններին, գրքում ներկայացվում են արդյունաբերական քաղաքականության էությունը, նպատակները և հիմնական ուղղությունները՝ ընդգծելով դրա դերը երկրի տնտեսական աճի, մրցունակության բարձրացման և տեխնոլոգիական առաջընթացի ապահովման գործում, քննարկվում են տարբեր երկրների փորձը և զարգացման մոդելները՝ ներառյալ պետական միջամտության մակարդակը, ազատ շուկայի և կարգավորման փոխհարաբերությունները, արդյունաբերության առաջնահերթ ճյուղերի ընտրության սկզբունքները և դրանց խթանման մեխանիզմները, աշխատությունը անդրադառնում է նաև ինովացիոն քաղաքականությանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, արտահանման խթանմանը և փոքր ու միջին ձեռնարկությունների զարգացման կարևորությանը, ներկայացվում են տնտեսական գործիքներ՝ հարկային արտոնություններ, սուբսիդիաներ, մաքսային կարգավորումներ և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներ, որոնք կարող են նպաստել արդյունաբերության կայուն զարգացմանը, գրքում կարևոր տեղ է հատկացվում նաև գլոբալիզացիայի պայմաններում ազգային տնտեսությունների մարտահրավերներին, միջազգային մրցակցությանը և տեխնոլոգիական փոփոխություններին, ինչպես նաև տնտեսական անվտանգության և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման խնդիրներին, աշխատությունը համադրում է տեսական վերլուծությունը և գործնական առաջարկությունները՝ նպաստելով ընթերցողի ռազմավարական մտածողության ձևավորմանը և տնտեսական քաղաքականության արդյունավետ մշակմանը։

Медицина

Այս աշխատությունը վերաբերում է մարդկային վերարտադրության բնական հիմքերի և սկզբունքների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով մարդու սերնդագործության հետ կապված կենսաբանական երևույթների վերաբերյալ գիտելիքներ։ Վերնագրում ընդգծված «բնության գաղտնիքը» արտահայտությունը մատնանշում է մարդու կյանքի շարունակության և բնության վերարտադրողական գործընթացների ճանաչման ձգտումը։ Նման բնույթի գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցրել բնագիտական և բժշկական գիտելիքների տարածման գործում՝ անդրադառնալով մարդու մարմնի գործառույթներին, սերնդի շարունակության կենսաբանական հիմքերին և վերարտադրության բնական օրինաչափություններին։ Աշխատությունը կարելի է դիտարկել որպես մարդու ֆիզիոլոգիայի և վերարտադրողական կենսաբանության վերաբերյալ վաղ շրջանի հայերեն գիտահանրամատչելի գրականության օրինակ։ Այն արժեքավոր է նաև գիտության պատմության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին 19-րդ դարի հայերեն հրատարակություններում ներկայացվում մարդու կենսաբանական բնույթին և սերնդագործությանը վերաբերող հարցերը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում կենսաբանության, բժշկագիտության, բնագիտության պատմության և հայերեն գիտական ու հանրամատչելի գրականության զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է մաթեմատիկական անալիզի և ֆունկցիաների տեսության կարևոր ուղղություններից մեկին՝ դասական համակարգերով ներկայացվող շարքերի զուգամիտության հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ֆունկցիաների ներկայացումները տարբեր դասական օրթոգոնալ համակարգերով, շարքերի մասնակի գումարների վարքը և այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է ապահովել դրանց զուգամիտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կետային, գրեթե ամենուր և համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածություններում զուգամիտության հետ կապված խնդիրներին, ինչպես նաև շարքերի գումարելիության և ներկայացման առանձնահատկություններին։ Քննարկվում է ֆունկցիայի հատկությունների և նրա ընդլայնման գործակիցների միջև կապը՝ պարզաբանելու համար, թե ինչպիսի պայմաններ կարող են ազդել ստացված շարքի զուգամիտության բնույթի վրա։ Ուսումնասիրվում են դասական օրթոգոնալ համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց միջոցով ֆունկցիաների ներկայացման հնարավորությունները և համապատասխան մասնակի գումարների գնահատման մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև այն դեպքերին, երբ սովորական զուգամիտությունը խախտվում է կամ պահանջվում են լրացուցիչ սահմանափակումներ, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ որոշել կիրառվող թեորեմների և չափանիշների գործողության սահմանները։ Հետազոտության ընթացքում կիրառվում են իրական և ֆունկցիոնալ անալիզի մեթոդներ, ինտեգրալային գնահատումներ, օրթոգոնալության հատկություններ և շարքերի տեսության այլ գործիքներ։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն մաքուր մաթեմատիկայի տեսանկյունից, այլև ֆունկցիաների մոտարկման, ներդաշնակ անալիզի և տարբեր մաթեմատիկական մոդելներում ֆունկցիոնալ ներկայացումների կիրառման համար։ Աշխատությունը նպաստում է դասական համակարգերով շարքերի վարքի վերաբերյալ տեսական պատկերացումների խորացմանը, զուգամիտության բավարար և անհրաժեշտ պայմանների ուսումնասիրությանը և օրթոգոնալ ընդլայնումների տեսության հետագա զարգացմանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մաթեմատիկական անալիզի, ֆունկցիոնալ և ներդաշնակ անալիզի, օրթոգոնալ շարքերի ու ֆունկցիաների տեսության ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների և բարձրագույն մաթեմատիկա ուսումնասիրող ուսանողների համար։