Основы математического анализа

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է Կարնո կրթական համակարգի ձևավորման, զարգացման և կազմակերպական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը 19-րդ դարի երկրորդ կեսից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Սանասարյան վարժարանի գործունեությանը։ Հետազոտությունը կրթական կյանքը դիտարկում է Օսմանյան կայսրության արևելյան շրջանների հայության հասարակական, մշակութային և ազգային զարգացման համատեքստում՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին դպրոցական հաստատությունները դառնում կրթության տարածման, ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման և մտավոր կյանքի զարգացման կարևոր կենտրոններ։ Ուսումնասիրության առանցքային թեմաներից է Կարնո կրթական միջավայրի ձևավորման պատմական նախադրյալների բացահայտումը, դպրոցների ցանցի զարգացումը, ուսումնական հաստատությունների կազմակերպչական կառուցվածքը և դրանց կրթադաստիարակչական նպատակները։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում Սանասարյան վարժարանին՝ որպես ժամանակաշրջանի հայ կրթական կյանքի կարևորագույն հաստատություններից մեկի, որի գործունեությունը դուրս էր գալիս սովորական դպրոցական կրթության շրջանակներից և կապված էր ազգային մտավոր ներուժի ձևավորման ու մասնագիտական պատրաստության խնդիրների հետ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել վարժարանի հիմնադրման պայմանները, ֆինանսավորման աղբյուրները, կառավարման համակարգը, ուսուցչական կազմը, աշակերտների ընդունելության և կրթության կազմակերպման սկզբունքները։ Կարևոր ուղղություն է նաև ուսումնական ծրագրերի ուսումնասիրությունը․ կարող են դիտարկվել հայագիտական, լեզվական, պատմական, բնագիտական և այլ առարկաների տեղն ու դերը կրթական գործընթացում, ինչպես նաև տեսական գիտելիքների և գործնական պատրաստության հարաբերակցությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ հայոց լեզվի և գրականության, ազգային պատմության ու մշակույթի ուսուցմանը՝ որպես ազգային ինքնության պահպանման և սերունդների կրթության կարևոր բաղադրիչների։ Միաժամանակ կարող են ուսումնասիրվել օտար լեզուների, գիտությունների և մասնագիտական առարկաների դասավանդման առանձնահատկությունները, որոնք նպաստում էին շրջանավարտների ավելի լայն կրթական ու մասնագիտական հնարավորությունների ձևավորմանը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև ուսուցչական կադրերի պատրաստման և մանկավարժական գաղափարների տարածման հարցը։ Դպրոցների գործունեության միջոցով տարածվում էին ժամանակի առաջադեմ մանկավարժական պատկերացումները, ուսուցման նոր մեթոդները և աշակերտակենտրոն մոտեցումները, որոնք աստիճանաբար փոփոխում էին ավանդական կրթական մշակույթը։ Կարող է ուսումնասիրվել նաև կրթության հասանելիության խնդիրը, աշակերտների սոցիալական կազմը և տարբեր բնակավայրերից սովորողների ներգրավումը։ Սանասարյան վարժարանի գործունեությունը հատկապես կարևոր էր նրանով, որ այն նպաստում էր կրթված ազգային մտավորականության և մասնագետների ձևավորմանը, որոնցից շատերը հետագայում դեր են ունեցել հայկական հասարակական, մշակութային, կրթական և քաղաքական կյանքում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Կարնոյի կրթական հաստատությունների և համայնքային կյանքի փոխհարաբերությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին դպրոցները մասնակցում ազգային կազմակերպվածության և մշակութային կյանքի պահպանմանը։ Պատմական համատեքստի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նաև այն սահմանափակումներն ու դժվարությունները, որոնց պայմաններում գործում էին հայկական դպրոցները՝ կապված վարչական վերահսկողության, ֆինանսական խնդիրների, քաղաքական անկայունության և կրթական ռեսուրսների սահմանափակության հետ։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն լրացնում է արևմտահայ կրթության պատմության ուսումնասիրությունը և հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Կարնոյի հայության կրթական և մշակութային կյանքի մասին։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել մանկավարժության պատմությամբ, հայագիտությամբ, արևմտահայության պատմությամբ, կրթական հաստատությունների պատմությամբ և 19-րդ դարի հայ հասարակական մտքի զարգացմամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը Կարնո կրթական համակարգը ներկայացնում է որպես ազգային կրթության և մշակութային ինքնության պահպանման կարևոր հենարան՝ բացահայտելով դրա զարգացման հիմնական փուլերը, կրթական կազմակերպման առանձնահատկությունները և Սանասարյան վարժարանի նշանակալի դերը հայ կրթական ու հասարակական կյանքում։

Պատմություն

«Պատմություն Արարատ երկրի․ մ.թ.ա. IV–I հազարամյակներ» գիրքը գիտական-պատմական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Հայկական լեռնաշխարհի և Արարատ երկրի ամենահին պատմական փուլերին։ Անժելա Տերյանը ներկայացնում է մ.թ.ա. չորրորդից առաջին հազարամյակների ընթացքում տեղի ունեցած քաղաքական, մշակութային և էթնիկ գործընթացները՝ հիմնվելով հնագիտական, լեզվաբանական և գրավոր աղբյուրների վրա։ Գրքում ուսումնասիրվում են վաղ պետական կազմավորումները, ցեղային միավորումները և դրանց կապը Արարատ երկրի տարածքի հետ։ Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում Ուրարտուի, նախուրարտական մշակույթների և դրանց ժառանգական կապերի հարցերին։ Աշխատությունը վերլուծում է նաև հնագույն աղբյուրներում Արարատ երկրի հիշատակությունները և դրանց նշանակությունը հայ ժողովրդի ծագման ու պետականության ձևավորման տեսանկյունից։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է հնագույն պատմությամբ հետաքրքրվողների, պատմաբանների և հայագիտական ուսումնասիրություններ կատարողների համար՝ առաջարկելով համապարփակ պատկեր Արարատ երկրի վաղ շրջանի մասին։ Հրատարակիչ - Ոսկան Երևանցի Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-99930-0-288-8

Գեղարվեստական հայ․

«Կյանքի ջութակը»՝ Կարա-Դարվիշի ստեղծագործությունը համարվում է հայ գրականության կարևորագույն գործերից մեկը։ Գրքում արտահայտված է կյանքի իմաստը, նրա բազմազան և հաճախ հակասական կողմերը, որոնք ներառում են ինչպես սիրո, այնպես էլ ցավի, կորուստի և մենության թեմաները։ Պատմությունն աչքի է ընկնում իր խորագույն փիլիսոփայական ուղղությամբ, որտեղ կարևորվում է մարդու ներքին աշխարհը, նրա ներածական որոնումները և գոյաբառերը։ Նա, ինչպես հանճարեղ արվեստագետ, «կյանքի ջութակը» խաղում է մարդկանց դարդերի ու ուրախությունների միջով, թույլ տալով ընթերցողին հասնել այն հասկացություններին, որոնք մարդու վախերն ու տառապանքները վերածում են արվեստի։ Ջութակը, որպես հիմնական խորհրդանիշ, դառնում է կյանքի ու պայքարի մեղեդի՝ որոշակիորեն խորհրդանշելով կյանքի անխուսափելիությունը։ Կարա-Դարվիշը օգտագործում է այս պատկերն այնպես, որ այն շոշափելի է դառնում՝ սիրո, տառապանքի, նվիրումի և կորստի միջոցով։ Գրքում ասված մտքերն ու ներկայացված թեմաները խոսում են ժամանակի ու սեփական գոյության մասին, այն մասին, թե ինչպես ենք մենք պատրաստվում դիմակայել կյանքի ամենատարբեր դժվարություններին՝ և՛ մարդկային հարաբերություններում, և՛ ներքին հոգևոր աշխարհում։ «Կյանքի ջութակը» մելանխոլիկ ու երազկոտ գիրք է՝ մարդկանց հոգևոր ճանապարհը բանալու և ինքնախոհուն հոգու ներաշխարհը բացահայտելու փորձ։ Վեպի մեջ, Կարա-Դարվիշը խոր է փորձում հասկանալ մարդկային կյանքի ծայրամասերը՝ անձնական կյանքի ու սիրո բացթողումները, կյանքի անարդարությունը, սակայն նաև դրա մեջ տեսնելու ու ականատեսը լինելու եղած գեղեցկությունը։ Նրա ամեն բառը շոշափում է կյանքը՝ որպես երաժշտական ստեղծագործություն, որտեղ տրոփի ու զովի մեջ կոտրված դարերը պարուրված են միևնույն ժամանակ լուռության ու փառասիրության մեղեդիներով։ Այս ստեղծագործությունը կրում է այն յուրահատկությունը, որ յուրաքանչյուր ընթերցող կարող է դրա մեջ գտնել իր կյանքը՝ այն սահմանափակ օրերին ու նորից վերապրելով յուրաքանչյուր պահի կարևորը։ «Կյանքի ջութակը»՝ որպես արվեստի ստեղծագործություն, համաշխարհային մակարդակի արվեստագետների մի տեսակ «մեղեդի է», որն արտացոլում է այն բոլոր երևույթները, որոնց հետ ապրում է մարդը՝ այս կյանքի «քաղցր ու դառն» մեղեդիին։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-9222-8-7

Կենսագրություն

«Ես Զլատանն եմ» գիրքը ինքնակենսագրական է, որտեղ աշխարհի ամենահայտնի ֆուտբոլիստներից մեկը՝ Զլատան Իբրահիմովիչը, անկեղծ և հումորով պատմում է իր կյանքի ճանապարհը՝ սկսած Շվեդիայի աղքատ թաղամասից մինչև աշխարհի ամենաառաջատար ակումբներում խաղալը։ Գրքում նա ներկայացնում է իր մանկությունը՝ բարդ սոցիալական պայմաններում, երբ ֆուտբոլը դարձավ նրա «փախուստը» և նպատակների ուղենիշը։ Զլատանը չի թաքցնում դժվարությունները՝ ցեղային, կրոնական և սոցիալական խոչընդոտները, որոնք ստիպեցին նրան պայքարել՝ ոչ միայն ֆուտբոլային դաշտում, այլև կյանքում։ Նա պատմում է նաև իր մենթալիտետը՝ ինքնավստահությունը, մարտահրավերների հանդեպ խիզախությունը և այն մտածողությունը, որ իրեն ոչ ոք չի կարող կանգնեցնել։ Գիրքը լի է հիշողություններով նրա խաղային կարիերայից՝ Միլան, Յուվենթուս, Ինտեր, ՊՍԺ, Մանչեսթեր Յունայթեդ և այլ թիմեր, որտեղ նա դարձավ լեգենդ և մի շարք հաղթանակների խորհրդանիշ։ «Ես Զլատանն եմ» նաև ցույց է տալիս, թե ինչպիսին է եղել նրա հարաբերությունը մարզիչների, թիմակիցների և լրատվամիջոցների հետ, ինչպես նաև նրա անձնական արժեքները՝ ընտանիք, պատիվ և նպատակ։ Այս գիրքը ոգեշնչող է բոլորի համար, ովքեր ուզում են հասնել մեծ արդյունքների՝ անկախ իրենց սկզբնական պայմաններից, որովհետև Զլատանը պատկերացնում է, որ ամեն ինչ հնարավոր է, եթե կա կամք և համառություն։ Հրատարակիչ - Նյու Մեգ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-884-00-4

Մշակույթ

Գրքում ներկայացվում են մշակույթի տարբեր ձևերը՝ նյութական և հոգևոր, սոցիալական և անձնական նշանակությունը, ինչպես նաև մշակութային երևույթների ձևավորման, փոխանցման և պահպանման գործընթացները։ Անդրադառնում է մշակույթի տեսական հիմքերին, նրա դերին հասարակության մեջ, մշակութային արժեքների ստեղծմանը և զարգացումներին։ Աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, գիտնականների և մշակույթով հետաքրքրված անձանց համար՝ տրամադրելով համակարգված պատկերացում մշակույթի բնույթից, առանձնահատկություններից և նրա ազդեցությունից մարդկանց կյանքի և հասարակության վրա։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է միջազգային միգրացիայի տնտեսական հետևանքների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով հատկապես որակավորված աշխատուժի արտագաղթի և ներգաղթի ազդեցության վրա Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Գրքում վերլուծվում են «ուղեղների արտահոսքի» (brain drain) երևույթը, դրա ազդեցությունը երկրի մարդկային կապիտալի, արտադրողականության և տնտեսական աճի վրա, ինչպես նաև հնարավոր դրական հետևանքները՝ դրամական փոխանցումների, փորձի կուտակման և վերադարձող միգրանտների միջոցով։ Հեղինակը դիտարկում է աշխատաշուկայի կառուցվածքային փոփոխությունները, կրթական համակարգի և զբաղվածության ոլորտի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև պետական քաղաքականության գործիքները՝ ուղղված միգրացիոն հոսքերի կարգավորմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են միջազգային փորձի համեմատական վերլուծություններ և առաջարկություններ՝ մարդկային կապիտալի պահպանման ու արդյունավետ օգտագործման համար։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է տնտեսագետների, սոցիոլոգների, պետական քաղաքականության մշակողների և զարգացման ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով միգրացիայի տնտեսական ազդեցությունների ավելի խորքային գնահատմանը և ռազմավարական լուծումների ձևավորմանը։