Особенности чувствительности патогенных и условно-патогенных микроорганизмов к дезинфектантам

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների դերին անցումային շրջանի տնտեսական համակարգում՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Ուսումնասիրության կենտրոնում օտարերկրյա կապիտալի ներգրավման գործընթացն է, դրա ազդեցությունը տնտեսական աճի, արտադրության զարգացման, զբաղվածության, տեխնոլոգիական առաջընթացի և ազգային տնտեսության մրցունակության վրա։ Աշխատանքում անցումային տնտեսությունը դիտարկվում է որպես կառուցվածքային և ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների փուլ, որի ընթացքում օտարերկրյա ուղղակի ներդրումները կարող են լրացնել ներքին ֆինանսական ռեսուրսների պակասը և նպաստել նոր արտադրական ու տեխնոլոգիական հնարավորությունների ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ տնտեսության մեջ օտարերկրյա ներդրումների ծավալների և կառուցվածքի ուսումնասիրությանը, ներդրումների ոլորտային բաշխմանը, հիմնական ներդրումային ուղղություններին և դրանց դինամիկային։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև այն գործոններին, որոնք պայմանավորում են օտարերկրյա ներդրողների հետաքրքրվածությունը՝ ներդրումային միջավայր, օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ պայմաններ, հարկային քաղաքականություն, աշխատուժի որակ, շուկայի չափ, ենթակառուցվածքներ և տնտեսական կայունություն։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ազդեցության գնահատումը տեղական տնտեսության վրա՝ նոր աշխատատեղերի ստեղծման, կառավարման և արտադրական տեխնոլոգիաների փոխանցման, արտահանման ընդլայնման, տեղական մատակարարների զարգացման և մրցակցության ուժեղացման տեսանկյունից։ Միաժամանակ դիտարկվում են հնարավոր բացասական հետևանքներն ու ռիսկերը, այդ թվում՝ որոշ ոլորտներում արտաքին կապիտալից չափազանց մեծ կախվածությունը, շահույթի արտահոսքը և ներդրումների տարածքային կամ ոլորտային անհավասար բաշխումը։ ՀՀ օրինակով աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ներդրումային քաղաքականության հիմնական խնդիրները և առաջարկելու օտարերկրյա կապիտալի ներգրավման ու արդյունավետ օգտագործման կատարելագործման ուղղություններ։ Կարևոր նշանակություն է տրվում ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, իրավական երաշխիքների ամրապնդմանը, ներդրողների վստահության բարձրացմանը և այնպիսի պայմանների ստեղծմանը, որոնց դեպքում օտարերկրյա ներդրումները կնպաստեն ոչ միայն կապիտալի ներհոսքին, այլև երկրի երկարաժամկետ և կայուն տնտեսական զարգացմանը։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է դպրոցում քիմիայի ուսուցման գործընթացում սովորողների իմացական գործունեության արդյունքների գնահատման հիմնախնդրի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են սովորողների գիտելիքների, կարողությունների, հմտությունների և մտածողության զարգացման մակարդակի գնահատման տեսական ու գործնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քիմիայի առարկայի յուրահատկություններին, քանի որ ուսուցման արդյունքների գնահատումը պետք է ներառի ոչ միայն տեսական գիտելիքների վերարտադրությունը, այլև քիմիական երևույթները բացատրելու, խնդիրներ լուծելու, փորձարարական գործողություններ կատարելու, ստացված արդյունքները վերլուծելու և գիտելիքները նոր իրավիճակներում կիրառելու կարողությունները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են գնահատման տարբեր ձևերն ու մեթոդները, դրանց արդյունավետությունը, օբյեկտիվության և հուսալիության ապահովման պայմանները, ինչպես նաև սովորողների ուսումնական առաջընթացի շարունակական վերահսկման հնարավորությունները։ Քննարկվում է գնահատման դերը սովորողների իմացական ակտիվության խթանման, ինքնուրույն աշխատանքի զարգացման, ուսումնական դժվարությունների բացահայտման և հետագա ուսուցման գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման գործում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում առաջադրանքների և գնահատման չափանիշների մշակմանը, սովորողների անհատական առանձնահատկությունների հաշվառմանը և ուսուցչի կողմից գնահատման արդյունքների կիրառմանը՝ ուսումնական գործընթացը բարելավելու նպատակով։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել քիմիայի դասավանդման ընթացքում գնահատման ավելի արդյունավետ համակարգի ձևավորմանը և սովորողների իրական ուսումնառության արդյունքների առավել ամբողջական բացահայտմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քիմիայի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, ուսուցման մեթոդիկայով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և մանկավարժական բուհերի ուսանողների համար։

Պատմություն

Պատմամշակութային և հոգևոր արժեքների ուսումնասիրությանը նվիրված աշխատություն է, որտեղ հեղինակ Ջոնիկ Մելիքյանը անդրադառնում է հայ ժողովրդի հնագույն հավատալիքներին, ազգային սրբավայրերին, դիցաբանական պատկերացումներին և պատմական հիշողության մեջ պահպանված հոգևոր ժառանգությանը։ Գիրքը ներկայացնում է հայկական բագինների՝ որպես ոչ միայն կրոնական, այլև ազգային ինքնության և մշակութային շարունակականության խորհրդանիշների դերը, բացահայտելով դրանց նշանակությունը հայ ժողովրդի պատմության տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նախաքրիստոնեական Հայաստանի հոգևոր աշխարհը, հեթանոսական տաճարների և սրբավայրերի խորհուրդը, ազգային աստվածների պաշտամունքը և դրանց ազդեցությունը ժողովրդի մտածողության, ավանդույթների ու մշակույթի ձևավորման վրա։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական հին հավատքի և քրիստոնեության փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև այն հարցին, թե ինչպես են հնագույն մշակութային շերտերը պահպանվել հայ ազգային ինքնագիտակցության մեջ նույնիսկ դարերի ընթացքում։ Գիրքը համադրում է պատմական, դիցաբանական, մշակութաբանական և ազգագրական նյութեր՝ ընթերցողին փոխանցելով հայկական հոգևոր ժառանգության բազմաշերտ պատկերը։ Այն հետաքրքիր կարող է լինել հայ հին պատմությամբ, դիցաբանությամբ, ազգային մշակույթով և հոգևոր ավանդույթներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության փոստային ծառայությունների շուկայի զարգացման առանձնահատկությունների, առկա հիմնախնդիրների և հեռանկարային ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են փոստային ծառայությունների դերը ազգային տնտեսության մեջ, շուկայի կառուցվածքը, ծառայությունների մատուցման կազմակերպական և տնտեսական մեխանիզմները, ինչպես նաև ոլորտի մրցակցային միջավայրի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոստային ենթակառուցվածքների արդիականացմանը, ծառայությունների որակի և մատչելիության բարձրացմանը, սակագնային քաղաքականությանը և սպառողների պահանջմունքների փոփոխությանը։ Քննարկվում են ավանդական փոստային ծառայությունների և ժամանակակից առաքման համակարգերի փոխհարաբերությունները, էլեկտրոնային առևտրի զարգացման ազդեցությունը փոստային շուկայի վրա, ինչպես նաև լոգիստիկ և սուրհանդակային ծառայությունների ընդլայնման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում թվային տեխնոլոգիաների ներդրմանը, փոստային գործընթացների ավտոմատացմանը, առաքանիների հետևման համակարգերի կատարելագործմանը և միջազգային փոստային համագործակցության զարգացմանը։ Կարևորվում են ոլորտի պետական կարգավորման, ներդրումային քաղաքականության, մասնավոր հատվածի մասնակցության և շուկայական մրցակցության արդյունավետության բարձրացման հարցերը։ Ուսումնասիրվում են նաև փոստային ծառայությունների տարածքային հասանելիության ապահովման, գյուղական բնակավայրերի սպասարկման և միջազգային առաքումների կազմակերպման հիմնախնդիրները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանի փոստային ծառայությունների շուկայի զարգացման ռազմավարական ուղղությունների որոշմանը, ոլորտի տնտեսական արդյունավետության բարձրացմանը և ժամանակակից հաղորդակցական ու լոգիստիկ պահանջներին համապատասխան ծառայությունների ձևավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, լոգիստիկայի մասնագետների, փոստային ծառայությունների կազմակերպիչների, շուկայի վերլուծաբանների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Կենսաբանություն

Մանրէաբանական, էկոլոգիական և կենսաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ոչ սիմբիոտիկ ազոտֆիքսատորների էկոլոգիայի, կենսաբանական առանձնահատկությունների և բնական էկոհամակարգերում ու գյուղատնտեսության մեջ դրանց նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մթնոլորտային ազոտի կենսաբանական ֆիքսման գործընթացի տեսական հիմունքները, ազատ ապրող ազոտֆիքսող միկրոօրգանիզմների բազմազանությունը և դրանց դերը բնության մեջ ազոտի շրջապտույտի ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ սիմբիոտիկ ազոտֆիքսատորների տարածվածությանը հողային և ջրային միջավայրերում, դրանց կենսագործունեության առանձնահատկություններին և արտաքին միջավայրի պայմանների նկատմամբ հարմարվողականությանը։ Վերլուծվում են ջերմաստիճանի, խոնավության, թթվայնության, թթվածնի առկայության և սննդանյութերի հասանելիության ազդեցությունները ազոտֆիքսող միկրոօրգանիզմների աճի, զարգացման և ֆիզիոլոգիական ակտիվության վրա։ Քննարկվում են ազոտի ֆիքսման կենսաքիմիական մեխանիզմները, ազոտֆիքսատորների փոխազդեցությունները հողային միկրոօրգանիզմների այլ խմբերի հետ և դրանց մասնակցությունը հողի կենսաբանական ակտիվության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ոչ սիմբիոտիկ ազոտֆիքսատորների հայտնաբերման, առանձնացման, կենսաբանական հատկությունների գնահատման և ազոտֆիքսման ակտիվության հետազոտման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում այս միկրոօրգանիզմների նշանակությանը հողի բերրիության պահպանման, բույսերի ազոտային սնուցման բարելավման, կենսապարարտանյութերի մշակման և կայուն գյուղատնտեսության զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանության, հողագիտության, ագրոէկոլոգիայի, կենսատեխնոլոգիայի և կենսաբանական ազոտֆիքսման գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է α,β-դեհիդրոամինաթթուների կառուցվածքային առանձնահատկությունների հիման վրա նախագծված նոր միացությունների՝ խոլինէսթերազային ֆերմենտների ակտիվության վրա հնարավոր արգելակող ազդեցության կենսաքիմիական և դեղաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կառուցվածք–ակտիվություն փոխկապակցվածության բացահայտումն է, որի միջոցով գնահատվում է, թե ուսումնասիրվող մոլեկուլների կառուցվածքային տարբերությունները ինչպես կարող են անդրադառնալ ֆերմենտների հետ դրանց փոխազդեցության և կենսաբանական ակտիվության վրա։ Խոլինէսթերազները դիտարկվում են նյարդային համակարգում կարևոր նշանակություն ունեցող ֆերմենտների համատեքստում, իսկ դրանց ակտիվության կարգավորման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու խոլիներգիկ գործընթացների կենսաքիմիական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նոր միացությունների ֆերմենտային ակտիվության վրա ազդեցության համեմատական գնահատմանը, դրանց ընտրողականության հնարավոր տարբերություններին և մոլեկուլային կառուցվածքի այն առանձնահատկություններին, որոնք կարող են պայմանավորել կենսաբանական ազդեցության բնույթը։ Հետազոտությունը կարող է համադրել կենսաքիմիական փորձարկումների արդյունքները տեսական պատկերացումների հետ՝ նպատակ ունենալով պարզաբանելու ֆերմենտ–արգելակիչ փոխազդեցությունների հիմնական օրինաչափությունները։ Կարևորվում է նաև տարբեր կառուցվածքային խմբերի և տարածական առանձնահատկությունների նշանակության գնահատումը՝ առանց կենսաբանական ակտիվությունը միայն մեկ մոլեկուլային հատկանիշով պայմանավորելու։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի նպատակային նախագծման գիտական սկզբունքների զարգացման համար և կարող են նպաստել հետագա դեղաբանական հետազոտությունների համար հետաքրքրություն ներկայացնող միացությունների առանձնացմանը։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է գնահատել ոչ միայն ֆերմենտային ակտիվության փոփոխությունը, այլև միացությունների ընդհանուր կենսաբանական հատկությունները, ընտրողականությունը և անվտանգության հետ կապված գործոնները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է կենսաքիմիայի, դեղաբանական քիմիայի և մոլեկուլային նախագծման մոտեցումները՝ նպաստելով խոլինէսթերազների արգելակման մեխանիզմների և նոր կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների կառուցվածք–ակտիվություն կապերի վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը։