Թուրքերեն-հայերեն գրպանի բառարան

Այլ առարկաներ

Այս գործնական-մեթոդական ձեռնարկը նվիրված է կերային խոտաբույսերի մշակման և մշակաբույսերի ճիշտ կազմակերպման հարցերին։ Գրքում ներկայացվում են կերային խոտաբույսերի հիմնական տեսակները, դրանց կենսաբանական առանձնահատկությունները, հողի և կլիմայական պայմանների նկատմամբ պահանջները, ինչպես նաև ցանքաշրջանառության համակարգում դրանց դերը։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է ցանքսի, խնամքի, պարարտացման, ոռոգման և բերքահավաքի տեխնոլոգիական գործընթացները՝ ընդգծելով բարձր բերքատվության և կերային արժեքի ապահովման պայմանները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև բազմամյա և միամյա խոտաբույսերի համադրության արդյունավետ սխեմաները, հողերի բերրիության պահպանման միջոցները և արոտավայրերի բարելավման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անասնապահության համար որակյալ կերային բազայի ստեղծմանը, արտադրողականության բարձրացմանը և գյուղատնտեսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Գիրքը նախատեսված է ագրոնոմների, գյուղատնտեսների, ֆերմերների, անասնապահության մասնագետների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով գործնական ուղեցույց կերային խոտաբույսերի մշակման կազմակերպման համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է հորթերի բրոնխոպնևմոնիայի ժամանակ լյարդի ֆունկցիոնալ վիճակում առաջացող փոփոխությունների ուսումնասիրությանը և հիվանդության ընթացքում այդ խանգարումների կարգավորմանն ուղղված բուժական մոտեցումների գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում բրոնխոպնևմոնիան դիտարկվում է ոչ միայն որպես շնչառական համակարգի ախտահարում, այլև որպես ամբողջ օրգանիզմի նյութափոխանակային և ֆունկցիոնալ հավասարակշռության վրա ազդող հիվանդագին գործընթաց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լյարդի մասնակցությանը սպիտակուցային, ածխաջրային, ճարպային և այլ նյութափոխանակային գործընթացներին, ինչպես նաև օրգանիզմում առաջացող նյութերի փոխակերպման ու վնասազերծման մեխանիզմներին։ Քննվում է, թե շնչառական համակարգի բորբոքային ախտահարումը, թթվածնային ապահովման փոփոխությունները և ընդհանուր բորբոքային արձագանքը ինչպիսի ազդեցություն կարող են ունենալ լյարդի ֆունկցիոնալ ակտիվության վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են գնահատվել արյան կենսաքիմիական ցուցանիշները և լյարդի գործունեությունը բնութագրող այլ չափորոշիչներ՝ հիվանդ կենդանիների օրգանիզմում նյութափոխանակային փոփոխությունների բնույթը պարզելու նպատակով։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հիվանդության տարբեր փուլերում այդ ցուցանիշների փոփոխություններին և դրանց կապին կլինիկական ընթացքի հետ։ Կարևորվում է առողջ և հիվանդ կենդանիների տվյալների համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել բրոնխոպնևմոնիայի հետ կապված առավել բնորոշ ֆունկցիոնալ շեղումները։ Հետազոտության երկրորդ կարևոր ուղղությունը վերաբերում է բուժական միջամտությունների ազդեցության գնահատմանը՝ պարզելու համար, թե լյարդի խանգարված գործառույթների կարգավորմանն ուղղված մոտեցումները որքանով կարող են նպաստել կենդանու ընդհանուր վիճակի և նյութափոխանակային հավասարակշռության վերականգնմանը։ Բուժման արդյունավետությունը կարող է դիտարկվել կլինիկական ախտանշանների փոփոխության և լաբորատոր ցուցանիշների համադրման միջոցով՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական գնահատել օրգանիզմի արձագանքը։ Նման մոտեցումը կարևոր է այն պատճառով, որ շնչառական հիվանդությունների դեպքում միայն տեղային ախտահարումների գնահատումը միշտ չէ, որ ամբողջությամբ արտացոլում է կենդանու ընդհանուր ֆիզիոլոգիական վիճակը։ Լյարդի ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել հիվանդության ախտածագման մեխանիզմների առավել խոր ընկալմանը և համալիր անասնաբուժական բուժման սկզբունքների գիտական հիմնավորմանը։ Աշխատանքը կարող է ունենալ կիրառական նշանակություն հորթերի հիվանդությունների ախտորոշման, կլինիկական ընթացքի գնահատման և բուժման արդյունավետության վերահսկման համար, ինչպես նաև հետաքրքրություն ներկայացնել անասնաբուժության, կենդանիների ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի և անասնաբուժական ներքին հիվանդությունների ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կոշտ համաձուլվածքային կտրող գործիքների կառուցվածքի և շահագործման հատկությունների ձևավորման տեսական ու տեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ քիմիական-ջերմային մշակման և զոդման գործընթացների ընթացքում։ Հեղինակը վերլուծում է նյութերի միկրոկառուցվածքային փոփոխությունները, ջերմային ազդեցության մեխանիզմները, մակերևութային շերտերի ձևավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր տեխնոլոգիական ռեժիմների ազդեցությունը գործիքների կարծրության, մաշակայունության, ամրության և ծառայության տևողության վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արտադրական գործընթացների օպտիմալացման մոտեցումներ, տեխնոլոգիական հաշվարկներ և փորձարարական արդյունքներ, որոնք կարող են կիրառվել մեքենաշինության, մետաղամշակման և գործիքաշինության ոլորտներում՝ բարձրացնելու կտրող գործիքների արդյունավետությունն ու հուսալիությունը։

Մանկավարժություն

Ուսումնասիրությունը նվիրված է հոգեկան զարգացման հապաղում ունեցող երեխաների ժամանակի զգացողության և ժամանակային կողմնորոշման առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանն ու դրանց կատարելագործման արդյունավետ ուղիների բացահայտմանը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են ժամանակային պատկերացումների ձևավորման հոգեբանական և մանկավարժական նախադրյալները, երեխաների կողմից ժամանակի տևողության, հաջորդականության, արագության և ժամանակային հարաբերությունների ընկալման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դժվարություններին, որոնք կարող են առաջանալ անցյալի, ներկայի և ապագայի տարբերակման, օրվա մասերի, շաբաթվա օրերի, ամիսների և եղանակների ընկալման, ինչպես նաև գործողությունների տևողության գնահատման ընթացքում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հատուկ մանկավարժական և հոգեբանական մեթոդների կիրառումը՝ երեխաների ժամանակային պատկերացումները զարգացնելու և առօրյա ու ուսումնական գործունեության մեջ ժամանակը ճիշտ կողմնորոշվելու կարողությունները ձևավորելու նպատակով։ Կարող են դիտարկվել խաղային վարժություններ, տեսողական նյութեր, գործնական առաջադրանքներ, գործողությունների հաջորդականության կազմակերպում և կրկնության վրա հիմնված մեթոդներ, որոնք նպաստում են ժամանակային հասկացությունների աստիճանական յուրացմանը։ Աշխատությունը կարևոր է այն տեսանկյունից, որ ժամանակային կողմնորոշումը երեխայի ինքնուրույնության, ուսումնական գործունեության կազմակերպման և սոցիալական հարմարման կարևոր բաղադրիչներից է։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտակար լինել հատուկ մանկավարժներին, հոգեբաններին, ուսուցիչներին, դաստիարակներին, ծնողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին՝ հոգեկան զարգացման հապաղում ունեցող երեխաների ճանաչողական կարողությունների և ժամանակային կողմնորոշման հմտությունների զարգացման արդյունավետ մոտեցումներ ընտրելու համար։

Պատմություն

Մլեհ Ռուբինյան. իշխանապետ Կիլիկիո հայոց աշխատությունը պատմագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Կիլիկյան Հայաստանի կարևորագույն քաղաքական գործիչներից և իշխանապետներից մեկի՝ Մլեհ Ռուբինյանի կյանքին ու գործունեությանը, այն ներկայացնում է 12-րդ դարի Կիլիկիայի քաղաքական իրավիճակը, ներքին իշխանական պայքարները և տարածաշրջանային ուժերի միջև բարդ հարաբերությունները, որոնց պայմաններում Մլեհը փորձել է ամրապնդել հայկական իշխանությունը և ապահովել պետության ինքնուրույնությունը, գիրքը վերլուծում է նրա ռազմական և դիվանագիտական քայլերը, հարաբերությունները հարևան մահմեդական և խաչակրաց պետությունների հետ, ինչպես նաև նրա իշխանավարման հակասական գնահատականները հայկական և օտար աղբյուրներում, միաժամանակ ներկայացնելով Կիլիկյան Հայաստանի պետականաշինական գործընթացների և միջնադարյան հայկական քաղաքական մտքի առանձնահատկությունները։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է β-արոիլակրիլաթթուների և կառուցվածքով դրանց հարակից միացությունների՝ ֆոսֆոր և ազոտ պարունակող նուկլեոֆիլների հետ փոխազդեցությունների օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում տվյալ չհագեցած կարբոնիլային համակարգերի ռեակցունակությունն է, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցությունը քիմիական փոխակերպումների ուղղության վրա և տարբեր բնույթի նուկլեոֆիլային մասնիկների վարքագծի համեմատական վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մոլեկուլներում առկա կարբոնիլային, կարբօքսիլային և չհագեցած հատվածների փոխադարձ էլեկտրոնային ազդեցությանը, քանի որ այդ գործոնները պայմանավորում են ռեակցիոն կենտրոնների էլեկտրոֆիլությունը և հնարավոր փոխակերպումների ընտրողականությունը։ Քննվում է արոմատիկ հատվածի բնույթի և տեղակալիչների էլեկտրոնային ու տարածական հատկությունների ազդեցությունը միացությունների ռեակցունակության վրա։ Ֆոսֆորային և ազոտային նուկլեոֆիլների հետ փոխազդեցությունները դիտարկվում են օրգանական ռեակցիաների մեխանիզմների, կառուցվածք–ռեակցունակություն կապերի և առաջացող նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունների տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հնարավոր մրցակցող փոխակերպումների ուսումնասիրությունը, երբ սկզբնական նյութում մի քանի ռեակցիոն կենտրոնների առկայությունը կարող է պայմանավորել տարբեր ուղղություններով ընթացող գործընթացներ։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում նաև ստերեոքիմիական գործոններին և այն հանգամանքին, թե մոլեկուլային կառուցվածքի փոփոխություններն ինչպես կարող են անդրադառնալ փոխազդեցության ընտրողականության վրա։ Ստացված միացությունների բնութագրումը և կառուցվածքային համեմատությունը հնարավորություն են տալիս ավելի հստակ պատկերացում կազմել ելանյութերի էլեկտրոնային կառուցվածքի ու նուկլեոֆիլների բնույթի միջև առկա կապերի մասին։ Տարբեր հարակից միացությունների համեմատական ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել ընդհանուր օրինաչափությունների բացահայտմանը և տվյալ դասի օրգանական նյութերի քիմիական վարքագծի համակարգմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է օրգանական քիմիայի, ֆիզիկական օրգանական քիմիայի և հետերոատոմային միացությունների քիմիայի մոտեցումները՝ կենտրոնանալով նուկլեոֆիլային փոխազդեցությունների մեխանիստական առանձնահատկությունների, կառուցվածքային գործոնների և ռեակցունակության միջև փոխկապակցվածության բացահայտման վրա։