More in Technology

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    The Eastern question

    Պատմագիտական և միջազգային հարաբերությունների բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրության թուլացման ու տարածքային փոփոխությունների պայմաններում եվրոպական տերությունների միջև ձևավորված քաղաքական և դիվանագիտական հակասությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կայսրության ներքին ճգնաժամերի, ազգային շարժումների, պատերազմների և միջազգային մրցակցության ազդեցությունները Հարավարևելյան Եվրոպայի, Բալկանների և Մերձավոր Արևելքի քաղաքական զարգացումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եվրոպական տերությունների շահերին, նրանց դիվանագիտական ռազմավարություններին և Օսմանյան կայսրության տարածքների ու ազդեցության գոտիների շուրջ ծագած հակասություններին։ Վերլուծվում են միջազգային պայմանագրերի, դիվանագիտական բանակցությունների և ռազմական բախումների նշանակությունը տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցության փոփոխության գործընթացում։ Քննարկվում են նաև Օսմանյան տիրապետության ներքո գտնվող ժողովուրդների քաղաքական և ազգային խնդիրները, ինքնավարության ու անկախության շարժումները և դրանց միջազգային արձագանքը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու այն քաղաքական գործընթացների մասին, որոնք երկար ժամանակ ազդեցություն են ունեցել եվրոպական և մերձավորարևելյան միջազգային հարաբերությունների ձևավորման վրա։ Այն կարող է օգտակար լինել համաշխարհային պատմության, դիվանագիտության պատմության, օսմանագիտության և միջազգային հարաբերությունների պատմության ոլորտների հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-03
    The Eastern question
    Online

    Other Subjects

    1847 թվականի օրացույց և եղանակային կանխատեսումներ՝ ըստ Քրիստոսի և հայոց թվականների

    Հրատարակությունը համադրում է 1847 թվականի օրացուցային տվյալներն ու եղանակային գուշակությունները՝ ընթերցողին ներկայացնելով տարվա ժամանակային կառուցվածքը և բնության փոփոխությունների վերաբերյալ տարածված պատկերացումները։ Օրացույցային բաժինը հնարավորություն էր տալիս հետևելու ամիսների, օրերի և ամսաթվերի հաջորդականությանը, կողմնորոշվելու տարվա ընթացքում և կազմակերպելու առօրյա գործերը։ Քրիստոսի ծննդյան և հայոց թվականությունների զուգահեռ նշումը կարևոր էր տարբեր թվագրական համակարգերի համադրման և հայկական ժամանակագրական ավանդույթի պահպանման տեսանկյունից։ Եղանակային գուշակություններն արտացոլում են բնության երևույթները դիտարկելու, դրանց կրկնվող օրինաչափությունները նկատելու և հետագա փոփոխությունները կանխատեսելու ժողովրդական փորձը։ Դրանք կարող էին վերաբերել տարվա եղանակներին, տեղումների, ցրտի ու տաքության փոփոխություններին, ինչպես նաև այդ երևույթների հնարավոր ազդեցությանը գյուղատնտեսական աշխատանքների և առօրյա կյանքի վրա։ Այս տեղեկությունները պետք է դիտարկել որպես իրենց ժամանակի ավանդական գիտելիքի ու բնության ընկալման արտահայտություն, այլ ոչ թե ժամանակակից գիտական օդերևութաբանություն։ Օրացույցի և գուշակությունների համատեղ ներկայացումը ցույց է տալիս նման հրատարակությունների գործնական նշանակությունը՝ ժամանակը հաշվելուց բացի ընթերցողին տրամադրելով տարվա ընթացքի վերաբերյալ պատկերացումներ։ Այն հետաքրքիր նյութ է հայ տոմարագիտության, ժողովրդական հավատալիքների, բնության ընկալման և 19-րդ դարի հայկական տպագիր մշակույթի ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-11-06
    1847 թվականի օրացույց և եղանակային կանխատեսումներ՝ ըստ Քրիստոսի և հայոց թվականների
    Online

    Economics

    Հարկային եկամուտների կառավարման մեթոդների կատարելագործումը (ՀՀ օրինակով)

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային եկամուտների կառավարման համակարգի ուսումնասիրությանը, դրա արդյունավետության գնահատմանը և կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննարկվում են հարկային եկամուտների դերը պետական բյուջեի ձևավորման, հանրային ծախսերի ֆինանսավորման, մակրոտնտեսական կայունության ապահովման և երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային եկամուտների պլանավորման, կանխատեսման, հավաքագրման և վերահսկողության մեխանիզմներին, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող տնտեսական, օրենսդրական և վարչարարական գործոններին։ Ուսումնասիրվում են հարկային համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հարկատեսակների ազդեցությունը բյուջետային մուտքերի ձևավորման վրա, հարկային բազայի ընդլայնման հնարավորությունները և հարկային պարտավորությունների կատարման արդյունավետության բարձրացման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում հարկային վարչարարության թվայնացմանը, տեղեկատվական համակարգերի զարգացմանը, ռիսկերի վրա հիմնված վերահսկողության մեթոդներին և հարկ վճարողների սպասարկման որակի բարելավմանը։ Կարևորվում են հարկային կարգապահության ամրապնդումը, ստվերային տնտեսության կրճատումը, հարկերից խուսափելու ռիսկերի նվազեցումը և հարկային քաղաքականության կանխատեսելիության ապահովումը։ Դիտարկվում են հարկային եկամուտների դինամիկայի վերլուծության, տնտեսաչափական գնահատման և բյուջետային կանխատեսումների ճշգրտության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատությունն անդրադառնում է նաև միջազգային փորձի կիրառմանը, հարկային մարմինների գործունեության կազմակերպական կատարելագործմանը և պետական ֆինանսների կառավարման համակարգում հարկային եկամուտների կայունության ապահովմանը։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի հարկաբյուջետային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման և պետական ֆինանսական ռեսուրսների կառավարման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, հարկային վարչարարության մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-14
    Հարկային եկամուտների կառավարման մեթոդների կատարելագործումը (ՀՀ օրինակով)
    Online

    Culture

    Հայոց երկրագործական աշխատանքային երգերի՝ հոռովելների երաժշտալեզվական առանձնահատկությունները, ձայնակարգային կառույցներ

    Աշխատությունը նվիրված է հայոց երկրագործական աշխատանքային երգերի՝ հոռովելների երաժշտալեզվական առանձնահատկությունների և ձայնակարգային կառուցվածքների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հոռովելների տեղն ու նշանակությունը հայ ժողովրդական երաժշտական մշակույթում, դրանց կապը երկրագործական աշխատանքի, ավանդական կենցաղի և գյուղական համայնքների մշակութային միջավայրի հետ։ Վերլուծվում են երգերի մեղեդային կառուցվածքը, ինտոնացիոն դարձվածքները, ռիթմական կազմակերպումը, հնչյունաշարերը, կատարողական ձևերը և երաժշտական արտահայտչամիջոցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հոռովելների ձայնակարգային համակարգերին, հենակետային հնչյունների հարաբերակցությանը, մեղեդու զարգացման սկզբունքներին և տարբեր տեղական տարբերակներում դրսևորվող կառուցվածքային առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում են աշխատանքի ընթացքի և երաժշտական ռիթմի փոխկապակցվածությունը, կանչային ու բացականչական տարրերի գործառույթը, ինչպես նաև խոսքային և երաժշտական բաղադրիչների փոխազդեցությունը։ Քննարկվում են հոռովելների տարբեր տարածաշրջանային օրինակների ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ դրանց երաժշտական լեզվի տիպական հատկանիշները բացահայտելու նպատակով։ Կարևորվում է ժողովրդական կատարողական ավանդույթի, բանավոր փոխանցման և տարբերակային զարգացման դերը երգերի ձևավորման ու պահպանման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հոռովելների գրառման, դասակարգման և երաժշտագիտական վերլուծության սկզբունքներին, ինչպես նաև դրանցում պահպանված հնագույն երաժշտական մտածողության տարրերին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ երկրագործական երգերի ձայնակարգային և մեղեդային համակարգի, ժանրային ինքնատիպության ու պատմամշակութային արժեքի մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, ազգագրագետների, բանահյուսագետների, ժողովրդական երաժշտության կատարողների և հայ ավանդական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-02
    Հայոց երկրագործական աշխատանքային երգերի՝ հոռովելների երաժշտալեզվական առանձնահատկությունները, ձայնակարգային կառույցներ
    Online

    Chemistry

    Թթվածնավոր միացություններից այրման ռեժիմում Mo-Cu նանոկոմպոզիտային նյութերի սինթեզը և մետաղների համատեղ վերականգնման մեխանիզմը

    Աշխատությունը նվիրված է մոլիբդեն-պղինձ նանոկոմպոզիտային նյութերի ստացման գործընթացի և թթվածնավոր միացություններից այրման ռեժիմում մետաղների համատեղ վերականգնման մեխանիզմի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն ֆիզիկաքիմիական օրինաչափությունները, որոնք պայմանավորում են մոլիբդենի և պղնձի միաժամանակյա վերականգնումը և նանոկառուցվածքային կոմպոզիտային նյութի ձևավորումը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ելային թթվածնավոր միացությունների հատկությունները, այրման գործընթացի առանձնահատկությունները, վերականգնման պայմանները և ստացվող նյութերի կառուցվածքային ու ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այրման ռեժիմի պարամետրերին, ռեակցիայի ընթացքին, ջերմային ազդեցությանը և նյութերի բաղադրության ու կառուցվածքի ձևավորման միջև փոխկապակցվածությանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել նյութերի ֆազային, կառուցվածքային, մորֆոլոգիական և քիմիական կազմի ուսումնասիրության մեթոդներ՝ պարզելու համար նանոկոմպոզիտի ձևավորման փուլերը և մետաղների վերականգնման հաջորդականությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մոլիբդենի և պղնձի փոխազդեցության, դրանց համատեղ վերականգնման հնարավոր մեխանիզմների և վերջնական նյութում մետաղական բաղադրիչների բաշխման առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Նանոկառուցվածքային նյութերի ստացման գործընթացի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս կապ հաստատելու սինթեզի պայմանների և նյութի վերջնական հատկությունների միջև, ինչը կարևոր է նպատակային հատկություններով կոմպոզիտների մշակման համար։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ստացված նյութերի մասնիկների չափին, միկրոկառուցվածքին, ֆազային կազմին և այլ տեխնոլոգիական նշանակություն ունեցող բնութագրերին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել այրման սինթեզի միջոցով նանոկոմպոզիտային նյութերի ստացման գործընթացների կատարելագործմանը և մետաղների համատեղ վերականգնման վերաբերյալ տեսական պատկերացումների խորացմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ փոշեմետալուրգիայի, էլեկտրատեխնիկական նյութերի, կատալիզի, բարձր տեխնոլոգիական կոմպոզիտների և այլ նյութագիտական ուղղությունների համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել նյութագետներին, քիմիկոսներին, նանոտեխնոլոգիայի մասնագետներին, ֆիզիկաքիմիկոսներին, փոշեմետալուրգիայի հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների գիտաշխատողներին ու ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-11
    Թթվածնավոր միացություններից այրման ռեժիմում Mo-Cu նանոկոմպոզիտային նյութերի սինթեզը և մետաղների համատեղ վերականգնման մեխանիզմը
    Online

    Economics

    Ոչ մետաղական հանքանյութ արդյունահանող և վերամշակող ձեռնարկությունների արտահանման կարողությունՅուրաքանչյուր երկրի անվտանգության և պաշտպանունակության ապահովումը զարգացման բոլոր ժամանակներում մեծապես կախված է եղել զարգացած և կայուն տնտեսությունն ունենալուց

    Յուրաքանչյուր երկրի անվտանգության և պաշտպանունակության ապահովումը զարգացման բոլորԱյս թեման վերաբերում է ոչ մետաղական հանքանյութեր արդյունահանող և վերամշակող ձեռնարկությունների արտահանման կարողությունների գնահատմանը՝ տնտեսական զարգացման և ազգային անվտանգության ապահովման համատեքստում։ Ոչ մետաղական հանքանյութերի արդյունաբերությունը ներառում է շինարարական նյութեր, կավ, ավազ, գիպս, կրաքար, բազալտ, ինչպես նաև տարբեր արդյունաբերական հումք, որոնք լայն կիրառություն ունեն շինարարության, քիմիական արտադրության և ենթակառուցվածքների զարգացման մեջ։ Այս ոլորտի ձեռնարկությունների արտահանման կարողությունը պայմանավորված է մի շարք գործոններով՝ հումքի որակով, վերամշակման տեխնոլոգիական մակարդակով, արտադրանքի միջազգային ստանդարտներին համապատասխանությամբ, տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացվածությամբ և արտաքին շուկաների հասանելիությամբ։ Տնտեսական տեսանկյունից այս ոլորտը կարող է զգալիորեն նպաստել երկրի արտարժութային մուտքերի աճին, արդյունաբերական դիվերսիֆիկացմանը և տարածաշրջանային մրցունակության բարձրացմանը։ Սակայն արտահանման արդյունավետությունը կախված է նաև ներդրումային միջավայրից, էներգիայի արժեքից, արտադրական ծախսերից և պետական քաղաքականությունից՝ հատկապես հարկային և մաքսային կարգավորումներից։ ժամանակներում մեծապես կախված է եղել զարգացած և կայուն տնտեսությունն ունենալուց, որն ապահովող հիմնական ուղղություններից է արտահանման ուղղված տնտեսությունը / В условиях глобализации и расширения всемирных хозяйственных связей, для обеспечения устойчивого развития национальной экономики значительную роль играет экспортный потенциал, формирование которого происходит на предприятиях, являющихся самостоятельными участниками внешнеэкономической деятельности / Within the context of globalization and expansion of global economic relations, export potential plays a significant role in ensuring a sustainable development of the national economy, formation of which takes place in enterprises that are independent participants of foreign economic activities Հրատ.՝ Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան, Երևան, 2014, Սեղմագիր՝ 26 էջ [src=123456789/8669] [dspace.nla.am]

    Updated: 2026-09-21
    Ոչ մետաղական հանքանյութ արդյունահանող և վերամշակող ձեռնարկությունների արտահանման կարողությունՅուրաքանչյուր երկրի անվտանգության և պաշտպանունակության ապահովումը զարգացման բոլոր ժամանակներում մեծապես կախված է եղել զարգացած և կայուն տնտեսությունն ունենալուց