Особенности нерудного сырья Сирийской Арабской Республики и области его применения

Մշակույթ

Ժողովածուն ընդգրկում է «Ժառանգության պահպանություն՝ հանուն կայուն ապագայի» միջազգային գիտաժողովի շրջանակում ներկայացված գիտական զեկուցումներն ու ուսումնասիրությունները և նվիրված է Հայաստանի ազգային գրադարանի պետական կարգավիճակ ստանալու 105-ամյակին։ Հրատարակությունը համախմբում է մշակութային, գրքային և տեղեկատվական ժառանգության պահպանության, ուսումնասիրման, թվայնացման և հանրահռչակման վերաբերյալ տարբեր մասնագիտական մոտեցումներ։ Նյութերում անդրադարձ է կատարվում գրադարանների, արխիվների, թանգարանների և այլ մշակութային հաստատությունների դերին՝ պատմական և մշակութային արժեքների պահպանման ու ապագա սերունդներին փոխանցման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրավոր և տպագիր ժառանգության պահպանման ժամանակակից մեթոդներին, թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը, հավաքածուների կառավարմանը, վերականգնման և պահպանական աշխատանքներին, ինչպես նաև մշակութային ժառանգության հասանելիության և հանրային օգտագործման ընդլայնմանը։ Ժողովածուն ներկայացնում է նաև միջազգային համագործակցության, մասնագիտական փորձի փոխանակման և մշակութային ժառանգության պահպանության ոլորտում նորարարական մոտեցումների նշանակությունը։ Հայաստանի ազգային գրադարանի պատմական դերի անդրադարձը հնարավորություն է տալիս արժևորելու հաստատության գործունեությունը հայկական գրքային և տեղեկատվական ժառանգության պահպանման, գիտական շրջանառության և հասարակության մշակութային կյանքի զարգացման գործում։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, արխիվագետներին, թանգարանագետներին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, վերականգնող մասնագետներին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և մշակութային ժառանգության պահպանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մակրոտնտեսական ցուցանիշների տնտեսավիճակագրական գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տնտեսական գործընթացների չափման, վերլուծության և գնահատման մեթոդների կատարելագործման նպատակով։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են երկրի տնտեսական վիճակը բնութագրող հիմնական մակրոտնտեսական ցուցանիշները և դրանց դինամիկայի գնահատման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համախառն ներքին արդյունքին, տնտեսական աճին, գնաճին, գործազրկությանը, զբաղվածությանը, ներդրումներին, արտաքին առևտրին, պետական ֆինանսներին և այլ կարևոր ցուցանիշներին, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու տնտեսության ընդհանուր վիճակն ու զարգացման միտումները։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են մակրոտնտեսական տվյալների հավաքագրման, համակարգման, համադրելիության և մեկնաբանման խնդիրները, ինչպես նաև վիճակագրական տեղեկատվության որակի և ամբողջականության նշանակությունը տնտեսական որոշումների ընդունման գործընթացում։ Քննության են առնվում ցուցանիշների ժամանակային դինամիկայի, կառուցվածքային փոփոխությունների և փոխկապակցվածության վերլուծության տարբեր մեթոդներ, որոնց կիրառմամբ հնարավոր է բացահայտել տնտեսական գործընթացների հիմնական միտումները և դրանց վրա ազդող գործոնները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկությունների հաշվառումը՝ հաշվի առնելով փոքր բաց տնտեսության բնույթը, արտաքին առևտրային կապերը, ներմուծման և արտահանման փոփոխությունները, ներդրումային հոսքերը և արտաքին տնտեսական միջավայրի ազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև մակրոտնտեսական ցուցանիշների կանխատեսման, տնտեսական ռիսկերի գնահատման և վիճակագրական տեղեկատվության կիրառման խնդիրներին պետական տնտեսական քաղաքականության մշակման ժամանակ։ Կարևորվում է տարբեր ցուցանիշների համատեղ վերլուծությունը, քանի որ առանձին ցուցանիշի փոփոխությունը միշտ չէ, որ կարող է ամբողջական պատկեր ներկայացնել երկրի տնտեսական վիճակի մասին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Հայաստանի մակրոտնտեսական վիճակագրության կիրառման հիմնական մեթոդաբանական և գործնական խնդիրները և դիտարկելու դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները՝ տվյալների հավաստիության, համադրելիության և վերլուծական արժեքի բարձրացման նպատակով։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, վիճակագիրների, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մասնագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, հետազոտողների, ուսանողների և մակրոտնտեսական գործընթացների քանակական գնահատմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է անկայուն և անցումային հասարակական համակարգերի զարգացման օրինաչափությունների, դրանց պետականաշինական գործընթացների և կառավարման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հիմնված սիներգետիկ մոտեցման տեսական սկզբունքների վրա։ Հեղինակը վերլուծում է հասարակական համակարգերի ինքնակազմակերպման, փոփոխությունների, ճգնաժամերի և վերափոխումների մեխանիզմները՝ բացահայտելով դրանց ազդեցությունը պետական ինստիտուտների ձևավորման, քաղաքական կայունության և հասարակական զարգացման վրա։ Քննարկվում են անցումային փուլերին բնորոշ սոցիալական, քաղաքական և ինստիտուցիոնալ մարտահրավերները, ինչպես նաև պետական կառավարման արդյունավետության, ռազմավարական որոշումների և զարգացման հնարավոր ուղիների տեսական ու գործնական հիմքերը։ Հրատարակությունը համադրում է քաղաքագիտական, սոցիոլոգիական և համակարգային վերլուծության մոտեցումները՝ առաջարկելով գիտական հիմնավորումներ բարդ հասարակական գործընթացների ընկալման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքագետներին, սոցիոլոգներին, պետական կառավարման մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին, ուսանողներին և հասարակական համակարգերի զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է լապարոտոմիկ և լապարոսկոպիկ խոլեցիստէկտոմիայի ընթացքում սրտի և իմունային համակարգի ֆունկցիոնալ փոփոխությունների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով վիրահատական միջամտության տարբեր մեթոդների ազդեցությունը օրգանիզմի հոմեոստազի վրա։ Հեղինակը վերլուծում է վիրահատական սթրեսի պատասխան մեխանիզմները՝ հեմոդինամիկ փոփոխություններ, սիմպաթիկ-ադրենալ համակարգի ակտիվացում և սրտային գործունեության դինամիկ ցուցանիշների տատանումներ։ Գրքում դիտարկվում են նաև իմունային համակարգի արձագանքները՝ բորբոքային ցիտոկինների մակարդակի փոփոխություններ, բջջային իմունիտետի ճնշում կամ ակտիվացում և հետվիրահատական իմունային դիսֆունկցիաների ռիսկերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երկու վիրաբուժական մոտեցումների՝ բաց (լապարոտոմիկ) և նվազ ինվազիվ (լապարոսկոպիկ) մեթոդների համեմատական գնահատմանը՝ հեմոդինամիկ կայունության, իմունային արձագանքի և վերականգնման արագության տեսանկյունից։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև կլինիկական ցուցանիշների մոնիտորինգի տվյալները՝ սրտային ռիթմ, արյան ճնշում, լեյկոցիտային և ցիտոկինային պրոֆիլներ։ Աշխատությունը ընդգծում է նվազ ինվազիվ վիրաբուժության առավելությունները՝ կապված օրգանիզմի սթրեսային արձագանքի նվազեցման և վերականգնման բարելավման հետ։ Այն օգտակար է վիրաբույժների, սրտաբանների և կլինիկական իմունոլոգների համար։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է հին հայկական պատմագրության կարևոր հուշարձաններից մեկի՝ «Հայոց պատմության» տարբեր հատվածների (էքսցերպտների) ուսումնասիրությանը, որոնք պահպանվել են XVII դարի վրացերեն ձեռագրական ավանդույթում և ներկայացնում են միջնադարյան պատմական հիշողության փոխանցման յուրահատուկ օրինակ։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են հայկական պատմագրական աղբյուրների հատվածները ներմուծվել վրացական ձեռագրային միջավայր և ինչ ձևափոխությունների են ենթարկվել թարգմանության, վերաշարադրության կամ խմբագրման գործընթացում՝ ընդգծելով տեքստի պատմական, լեզվաբանական և աղբյուրագիտական արժեքը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է նաև հայկական և վրացական պատմագրական ավանդույթների փոխկապակցվածությունը, որտեղ պատմական իրադարձությունները հաճախ փոխանցվում են համատեղ տարածաշրջանային ընկալումների միջոցով՝ կապված ինչպես քաղաքական հարաբերությունների, այնպես էլ մշակութային շփումների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռագրի լեզվական առանձնահատկություններին, տեքստային շերտերին և հնարավոր խմբագրական միջամտություններին, որոնք թույլ են տալիս վերականգնել սկզբնական աղբյուրի կառուցվածքը և համեմատել այն հայկական այլ պատմական տարեգրությունների հետ։ Նշվում է, որ նման էքսցերպտները կարևոր դեր ունեն ոչ միայն Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության համար, այլ նաև Հարավային Կովկասի միջնադարյան պատմական գործընթացների ընդհանուր պատկերն ամբողջացնելու տեսանկյունից, քանի որ դրանք արտացոլում են տարածաշրջանի ժողովուրդների փոխազդեցությունը և պատմական հիշողության ընդհանուր ձևավորման մեխանիզմները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ձեռագրագիտական և աղբյուրագիտական արժեքավոր նյութ, որը նպաստում է հայկական պատմագրության վերաիմաստավորմանը և դրա միջազգային համատեքստում ուսումնասիրությանը։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Երիտթուրքերի քաղաքական շարժման և Օսմանյան կայսրության տարբեր ազգային համայնքների միջև հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ հատկապես XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի քաղաքական ու հասարակական փոփոխությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են Երիտթուրքական շարժման ձևավորման նախադրյալները, դրա գաղափարական զարգացումը, սահմանադրականության, կենտրոնացման և պետական վերակազմավորման վերաբերյալ պատկերացումները, ինչպես նաև իշխանության նկատմամբ դրա վերաբերմունքի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կայսրության բազմազգ կառուցվածքին և այն խնդիրներին, որոնք առաջանում էին տարբեր ժողովուրդների քաղաքական, մշակութային և ազգային ձգտումների պայմաններում։ Ուսումնասիրվում են հայերի, հույների, արաբների, ալբանացիների, բուլղարների և կայսրության այլ ժողովուրդների նկատմամբ Երիտթուրքական քաղաքականության հիմնական դրսևորումները՝ հաշվի առնելով ժամանակի քաղաքական իրադարձություններն ու իշխանական հարաբերությունները։ Աշխատությունը կարևորում է այն հարցը, թե ինչպես են սահմանադրական բարեփոխումների, հավասարության և քաղաքացիական միասնության սկզբնական գաղափարները փոխկապակցվել կենտրոնացման և թուրքական ազգային ինքնության ամրապնդման գործընթացների հետ։ Քննարկվում է նաև ազգային շարժումների նկատմամբ իշխանությունների վերաբերմունքի փոփոխությունը և դրա ազդեցությունը կայսրության ներքին կայունության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է քաղաքական գաղափարախոսության և պետական կառավարման գործելակերպի միջև առկա տարբերությունների բացահայտումը, քանի որ Երիտթուրքական շարժման ծրագրային դրույթներն ու իշխանության իրական քաղաքականությունը միշտ չէ, որ համընկել են։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում 1908 թվականի սահմանադրական հեղափոխությունից հետո ստեղծված քաղաքական իրավիճակին, կենտրոնական իշխանության ամրապնդմանը և ազգային հարցի սրմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են կայսրության ազգային հարաբերությունները փոխակերպվել պատերազմի, տարածքային կորուստների, սոցիալական լարվածության և քաղաքական ազգայնականության ուժեղացման պայմաններում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Օսմանյան կայսրության փլուզման նախադրյալների, ազգային ինքնությունների ձևավորման և Մերձավոր Արևելքի հետագա քաղաքական զարգացումների պատմական հիմքերը բացահայտելու տեսանկյունից։ Նյութը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, օսմանագետների, քաղաքագետների, ազգայնականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։