Նոր գրքեր: Տեղեկատվական ցանկ 2011: Երկրորդ կիսամյակ

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է տատանողական և Կուլոնի համակարգերի սուպերինտեգրելի դեֆորմացիաների ուսումնասիրությանը՝ դասական և քվանտային մեխանիկական մոդելների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում են ինտեգրվող և սուպերինտեգրելի դինամիկական համակարգերը, որոնց համար, բացի էներգիայի պահպանման օրենքից, գոյություն ունեն լրացուցիչ պահպանվող մեծություններ, որոնք զգալիորեն սահմանափակում են համակարգի դինամիկան և հնարավորություն են տալիս ստանալ նրա շարժման ավելի ամբողջական նկարագրությունը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են ներդաշնակ տատանողական համակարգի և Կուլոնի տիպի փոխազդեցությամբ համակարգերի դեֆորմացման մեթոդները՝ նպատակ ունենալով պահպանել կամ ընդլայնել դրանց ինտեգրելի կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Համիլտոնյան համակարգերի կառուցվածքին, շարժման հաստատունների կառուցմանը, Պուասոնի փակագծերով նկարագրվող հանրահաշվական հարաբերություններին և այն պայմաններին, որոնց դեպքում դեֆորմացված համակարգը շարունակում է ունենալ լրացուցիչ ինտեգրալներ։ Քննարկվում են նաև դասական և քվանտային դեպքերի միջև կապերը, քանի որ նույն մաթեմատիկական կառուցվածքները կարող են տարբեր ձևերով դրսևորվել դասական ֆազային տարածության և քվանտային օպերատորների մակարդակներում։ Հետազոտությունը կարող է ներառել հատուկ պոտենցիալների և դեֆորմացիաների կառուցում, դրանց ինտեգրելիության կամ սուպերինտեգրելիության ստուգում, շարժման պահպանվող մեծությունների որոշում և համապատասխան սպեկտրային խնդիրների վերլուծություն։ Նման համակարգերի ուսումնասիրությունը կարևոր է տեսական մեխանիկայի և մաթեմատիկական ֆիզիկայի համար, քանի որ թույլ է տալիս բացահայտել դինամիկական համակարգերի խորքային սիմետրիաները և կառուցվածքային հատկությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառություն ունենալ քվանտային մեխանիկայի, դասական դինամիկայի, ինտեգրելի համակարգերի տեսության, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և սիմետրիաների տեսության շրջանակներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկական ֆիզիկոսներին, տեսական ֆիզիկոսներին, մաթեմատիկոսներին, դինամիկական համակարգերի և ինտեգրելի համակարգերի տեսության մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Հոգեբանություն

Գիրքը ընդգրկում է՝ հոգեբանական անվտանգության հիմնական հասկացությունները և տեսական մոտեցումները, մարդու գործունեության մեջ սթրեսի, լարվածության և ռիսկային գործոնների ազդեցությունը, անձի հուզական կայունության և դիմակայունության մեխանիզմները, անվտանգ վարքագծի հոգեբանական պայմանները տարբեր սոցիալական միջավայրերում, հոգեբանական պաշտպանության և ինքնակարգավորման ռազմավարություններ։ Այն օգտակար է՝ հոգեբանության և մանկավարժության ուսանողների համար, կազմակերպչական հոգեբանության և մարդկային ռեսուրսների ոլորտի մասնագետների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են անձի հոգեբանական կայունությամբ և անվտանգության խնդիրներով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը տալիս է անձի հոգեբանական անվտանգության վերաբերյալ համակարգված գիտական պատկերացում՝ ընդգծելով դրա դերը արդյունավետ և առողջ կենսագործունեության մեջ։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է երկշղթա ռիբոնուկլեինաթթվի և նատրիումի նուկլեինատի ազդեցության փորձարարական ուսումնասիրմանը՝ տարբեր ախտաբանական վիճակների պայմաններում օրգանիզմում ընթացող վերականգնողական գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում բջիջների և հյուսվածքների վնասումից հետո ձևավորվող կենսաբանական պատասխաններն են, ինչպես նաև ուսումնասիրվող նուկլեինաթթվային բնույթի միացությունների հնարավոր ազդեցությունը վերականգնման մեխանիզմների վրա։ Քննվում են հյուսվածքային վերականգնման, բջջային բազմացման և տարբերակման, նյութափոխանակային փոփոխությունների ու օրգանիզմի պաշտպանական համակարգերի փոխկապակցված գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե փորձարարական պայմաններում տվյալ կենսաբանական նյութերը կարող են ինչպես փոփոխել վնասված հյուսվածքների կառուցվածքային և գործառական վերականգնման ընթացքը և ինչպիսի տարբերություններ կարող են դիտվել տարբեր ախտաբանական մոդելների դեպքում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել ձևաբանական, կենսաքիմիական, ֆիզիոլոգիական և իմունաբանական ցուցանիշները՝ վերականգնողական գործընթացների բնույթը և դինամիկան գնահատելու նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բորբոքային և պաշտպանական պատասխանների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք սերտորեն կապված են հյուսվածքային վնասման և հետագա վերականգնման փուլերի հետ։ Դիտարկվում է նաև նուկլեինաթթուների և դրանց ածանցյալների կենսաբանական ակտիվության խնդիրը՝ ուշադրություն դարձնելով բջջային կարգավորման և նյութափոխանակության հնարավոր փոփոխություններին։ Փորձարարական տվյալների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ուսումնասիրվող նյութերի ազդեցության բնույթը տարբեր ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների նկատմամբ և պարզելու, թե դրանց ազդեցությունն ինչ հարաբերակցության մեջ է բնական վերականգնողական մեխանիզմների հետ։ Նման աշխատանքները կարևոր են վերականգնողական կենսաբանության և փորձարարական ախտաբանության տեսանկյունից, քանի որ նպաստում են հյուսվածքային վնասումից հետո օրգանիզմի հարմարվողական ու վերականգնողական արձագանքների վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է փորձարարական բժշկության, կենսաքիմիայի, բջջային կենսաբանության և ախտաֆիզիոլոգիայի մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով նուկլեինաթթվային բնույթի կենսաբանական նյութերի և վերականգնողական գործընթացների միջև հնարավոր փոխազդեցությունները։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է արևելահայերենի քերականական համակարգում բայի ժամանակի և գործողության կերպի հասկացությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով այն բանին, թե ինչպես են այս քերականական կատեգորիաները մեկնաբանվել տարբեր ժամանակաշրջանների հայերենագիտական աշխատություններում։ Հետազոտության հիմնական նպատակը ժամանակի և կերպի վերաբերյալ տեսական պատկերացումների զարգացման ընթացքի բացահայտումն է, դրանց սահմանումների, դասակարգումների և փոխհարաբերությունների համեմատական քննությունը։ Աշխատության մեջ բայը դիտարկվում է որպես այնպիսի խոսքի մաս, որի քերականական համակարգում ժամանակն ու կերպը կարևոր դեր ունեն գործողության կամ դրության ժամանակային հարաբերությունն ու ընթացքային բնույթը արտահայտելու գործում։ Ժամանակի կատեգորիան կապված է գործողության՝ խոսելու պահի կամ մեկ այլ ժամանակային կետի նկատմամբ ունեցած հարաբերության հետ, մինչդեռ կերպը բնութագրում է գործողության ընթացքը, ամբողջականությունը, տևականությունը, կրկնվող կամ ավարտված լինելը և այլ առանձնահատկություններ։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է պարզել, թե հայ քերականագետներն ինչպես են սահմանազատել այս երկու կատեգորիաները և ինչպիսի հարաբերություն են տեսել դրանց միջև։ Տարբեր քերականական աշխատություններում ժամանակի և կերպի սահմանումները միշտ չէ, որ նույնական են եղել․ երբեմն դրանք ներկայացվել են որպես միմյանցից հստակորեն տարանջատված քերականական կատեգորիաներ, իսկ որոշ մոտեցումներում դրանց արտահայտման միջոցներն ու իմաստային դրսևորումները փոխկապակցվել են։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևել այդ տեսական պատկերացումների ձևավորմանն ու փոփոխությանը՝ սկսած արևելահայ քերականագիտական ավանդույթի վաղ շրջանի աշխատություններից մինչև ավելի ուշ լեզվաբանական ուսումնասիրություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բայի ժամանակաձևերի համակարգին և այն հարցին, թե ինչպիսի ձևաբանական միջոցներով են արևելահայերենում արտահայտվում ներկա, անցյալ և ապառնի ժամանակային հարաբերությունները։ Միաժամանակ քննվում են այն դեպքերը, երբ նույն ժամանակաձևը կարող է ունենալ տարբեր իմաստային կամ խոսքային կիրառություններ, և երբ ժամանակային նշանակությունը պայմանավորվում է ոչ միայն բայական ձևով, այլև համատեքստով, մակբայներով կամ այլ լեզվական միջոցներով։ Կերպի ուսումնասիրության ժամանակ ուշադրության կենտրոնում են գործողության ընթացքային և ավարտական բնութագրերը։ Հայերենում կերպային իմաստները կարող են արտահայտվել տարբեր ձևերով՝ բայական ձևերի, օժանդակ բայերի, բառային միջոցների և համատեքստային հարաբերությունների միջոցով, ինչի պատճառով դրանց տեսական սահմանումը բարդ խնդիր է։ Աշխատությունը կարևորում է նաև ժամանակի և կերպի փոխազդեցությունը․ նույն գործողությունը կարող է միաժամանակ բնութագրվել թե՛ իր ժամանակային դիրքով, թե՛ ընթացքի կամ ավարտվածության առանձնահատկությամբ, և բայական ձևերի մեկնաբանության համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել այդ երկու չափումները միասին։ Հետազոտության մեջ քերականական աշխատությունների համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ոչ միայն տարբեր հեղինակների մոտեցումների ընդհանրությունները, այլև նրանց միջև եղած տարաձայնությունները՝ կապված տերմինաբանության, կատեգորիաների սահմանների և բայական ձևերի դասակարգման հետ։ Այսպիսի մոտեցումը կարևոր է արևելահայերենի քերականական նկարագրության պատմությունը հասկանալու համար, քանի որ ժամանակի և կերպի վերաբերյալ պատկերացումների փոփոխությունը կապված է նաև ընդհանուր լեզվաբանական տեսությունների զարգացման հետ։ Աշխատության արժեքը հատկապես ընդգծվում է նրանով, որ այն համադրում է պատմական-քերականական և տեսական լեզվաբանական մոտեցումները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են հայերենագետները փորձել նկարագրել բայական համակարգի ամենաբարդ հատվածներից մեկը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի պատմությամբ, արևելահայերենի քերականությամբ, ձևաբանությամբ և ընդհանուր լեզվաբանությամբ զբաղվող մասնագետների, դասախոսների, ուսուցիչների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական, կառավարման և իրավատնտեսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մտավոր սեփականության կառավարման համակարգի ձևավորման, զարգացման և արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մտավոր սեփականության տնտեսական և իրավական էությունը, դրա հիմնական տեսակները, ինչպես նաև գիտելիքահենք տնտեսության և նորարարական գործունեության զարգացման գործում ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակային իրավունքի, արտոնագրերի, ապրանքային նշանների, արդյունաբերական նմուշների և այլ մտավոր սեփականության օբյեկտների կառավարման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են մտավոր սեփականության իրավունքների գրանցման, պաշտպանության, գնահատման, օգտագործման և առևտրայնացման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց կազմակերպական ու ինստիտուցիոնալ ապահովման խնդիրները։ Քննարկվում են պետական կարգավորման, օրենսդրական դաշտի, իրավակիրառ պրակտիկայի և համապատասխան կառույցների գործունեության ազդեցությունները մտավոր սեփականության կառավարման արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի գիտահետազոտական կազմակերպություններում, բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում և ձեռնարկություններում ստեղծվող մտավոր արդյունքների կառավարման ու տնտեսական շրջանառության մեջ ներգրավման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տեխնոլոգիաների փոխանցման, լիցենզավորման, նորարարական ձեռնարկատիրության զարգացման և մտավոր սեփականության օբյեկտների շուկայական արժեքի որոշման հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում է միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը, մտավոր սեփականության պաշտպանության միջազգային չափանիշների կիրառումը և ազգային կառավարման համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների բացահայտումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Հայաստանում մտավոր սեփականության կառավարման մեխանիզմների զարգացմանը, նորարարական ներուժի արդյունավետ օգտագործմանը և գիտական արդյունքների առևտրայնացման համար նպաստավոր պայմանների ձևավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մտավոր սեփականության կառավարման, նորարարական տնտեսագիտության, իրավագիտության, տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրության և պետական տնտեսական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ՀՀ անշարժ գույքի շուկայի կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների վերլուծությանը՝ ընդգծելով ոլորտի ինստիտուցիոնալ, տնտեսական և իրավական մարտահրավերները, որոնք ազդում են շուկայի կայունության և թափանցիկության վրա։ Դիտարկվում են անշարժ գույքի շուկայի հիմնական բաղադրիչները՝ գների ձևավորման մեխանիզմները, առաջարկի և պահանջարկի փոխազդեցությունը, պետական կարգավորման գործիքները և կադաստրային համակարգի դերը շուկայի տեղեկատվական ապահովման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք կապված են գույքային իրավունքների գրանցման գործընթացների բարդության, շուկայի ոչ լիարժեք տեղեկատվականության, ստվերային գործարքների և հարկային կարգավորման ոչ բավարար արդյունավետության հետ։ Վերլուծվում է նաև քաղաքաշինական քաղաքականության ազդեցությունը անշարժ գույքի շուկայի զարգացման վրա, ներառյալ հողօգտագործման պլանավորումը, կառուցապատման թույլտվությունների համակարգը և ներդրումային միջավայրի գրավչությունը։ Աշխատանքում քննարկվում են նաև կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղիները՝ թվային կադաստրի զարգացում, տվյալների միասնական բազաների ձևավորում, գործարքների թափանցիկության ապահովում, ինչպես նաև պետական վերահսկողության և ինքնակարգավորման մեխանիզմների համադրություն։ Նշվում է, որ միջազգային փորձի կիրառումը և շուկայի ինստիտուցիոնալ բարեփոխումները կարող են զգալիորեն բարձրացնել ոլորտի արդյունավետությունը, նվազեցնել ռիսկերը և ապահովել ավելի կանխատեսելի գների դինամիկա։ Ընդգծվում է, որ անշարժ գույքի շուկայի կայուն զարգացումը կարևոր դեր ունի ընդհանուր տնտեսական աճի, ներդրումային ակտիվության և քաղաքային զարգացման համատեքստում։