Պատանիների ազգագիտակցության դրսևորման հոգեբանական առանձնահատկությունները

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու գործընթացում օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են այն իրավական և փաստական նախադրյալները, որոնց առկայությունը անհրաժեշտ է անձի նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելու համար, ինչպես նաև քրեական դատավարության համապատասխան փուլում իրավասու մարմինների գործողությունների իրավաչափության պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիմնավոր կասկածի և բավարար փաստական հիմքերի գնահատմանը, ապացույցների ձեռքբերման ու գնահատման նշանակությանը, ինչպես նաև մեղադրանքի ձևակերպման հստակությանն ու հիմնավորվածությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են այն երաշխիքները, որոնք պետք է պաշտպանեն անձին անհիմն կամ կամայական քրեական հետապնդումից և ապահովեն նրա պաշտպանության իրավունքի լիարժեք իրականացումը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակի ձեռքբերման իրավական հետևանքներին, նրա իրավունքներին ու պարտականություններին, ինչպես նաև այն հարցին, թե ինչպես պետք է ապահովվի մեղադրանքի և առկա ապացույցների միջև պատշաճ կապը։ Քննության են առնվում նախաքննության ընթացքում հնարավոր դատավարական սխալները, ապացույցների անբավարարության կամ ոչ պատշաճ գնահատման հետևանքով առաջացող խնդիրները և դրանց ազդեցությունը քրեական գործի հետագա ընթացքի վրա։ Կարևորվում է օրինականության, անմեղության կանխավարկածի, պաշտպանության իրավունքի, արդար դատաքննության և անձի նկատմամբ կամայական միջամտություններից պաշտպանության սկզբունքների պահպանումը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է մեղադրանքի հիմնավորվածության նկատմամբ դատական և դատախազական վերահսկողության նշանակությանը, ինչպես նաև իրավակիրառ պրակտիկայի կատարելագործման հնարավոր ուղղություններին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել քննիչների, դատախազների, դատավորների, փաստաբանների, քրեական դատավարության ոլորտի մասնագետների, իրավագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և քրեական հետապնդման օրինականության ու մարդու իրավունքների պաշտպանության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Lեզվաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Եզնիկ Կողբացու «Եղծ աղանդոց» երկի լեզվական և ոճական առանձնահատկությունների վերլուծությանը՝ այն դիտարկելով որպես վաղ միջնադարյան հայերեն փիլիսոփայական-աստվածաբանական արձակի կարևոր հուշարձան։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է, որ ստեղծագործության լեզուն հիմնված է գրաբար հայերենի զարգացած համակարգի վրա՝ բնորոշվելով հստակ շարահյուսական կառուցվածքներով, տրամաբանական կապերի ընդգծված արտահայտմամբ և բառապաշարի ճշգրտությամբ, որը պայմանավորված է հեղինակի բանավիճային և ապացուցողական նպատակներով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երկի ոճին, որը միավորում է փիլիսոփայական վերլուծական խոսքը և կրոնական-պոլեմիկական գրականության առանձնահատկությունները՝ ձևավորելով համոզիչ, երբեմն սուր քննադատական արտահայտչաձև։ Աշխատությունում դիտարկվում են նաև հռետորական միջոցները՝ կրկնությունները, հակադրությունները և հարցական կառուցվածքները, որոնք ծառայում են գաղափարների ամրապնդման և ընթերցողի համոզման նպատակին։ Միաժամանակ վերլուծվում է հունաբան ազդեցությունը հայերեն թարգմանական և ինքնուրույն աստվածաբանական գրականության վրա, որը որոշակիորեն արտացոլվում է երկի տերմինաբանության և տրամաբանական կառուցման մեջ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ «Եղծ աղանդոց»-ի լեզուն և ոճը ոչ միայն արտահայտում են հեղինակի փիլիսոփայական մտածողությունը, այլև կարևոր դեր ունեն վաղ միջնադարյան հայ գրական լեզվի ձևավորման և զարգացման գործընթացում։

Մշակույթ

Այս գիրքը ներկայացնում է հայկական մանրանկարչության հարուստ և բազմաշերտ ավանդույթը՝ սկսած միջնադարից մինչև ուշ շրջաններ՝ ընդգծելով դրա գեղարվեստական, հոգևոր և մշակութային նշանակությունը։ Այն ուսումնասիրում է ձեռագիր մատյանների զարդարանքները, պատկերագրական համակարգը, գունային լուծումները և կոմպոզիցիոն առանձնահատկությունները, որոնք բնորոշ են հայկական մանրանկարչական դպրոցներին։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր կենտրոններին՝ ինչպես Անիի, Կիլիկիայի, Վասպուրականի և այլ գեղարվեստական դպրոցներին, որոնք յուրահատուկ կերպով զարգացրել են մանրանկարչության ոճը։ Հեղինակը վերլուծում է նաև եկեղեցական և աստվածաբանական թեմաների պատկերումը, ձեռագրերի պատրաստման տեխնիկան, ինչպես նաև արվեստի և գրավոր մշակույթի փոխկապակցվածությունը։ Նյութը հարստացված է օրինակներով և արվեստագիտական մեկնաբանություններով, որոնք օգնում են խորությամբ հասկանալ հայկական միջնադարյան արվեստի ինքնատիպությունը և համաշխարհային մշակույթի մեջ նրա տեղը։ Գիրքը արժեքավոր է արվեստաբանների, պատմաբանների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայկական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ։

Պատմություն

Հրատարակությունը ներկայացնում է Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի հատուկ դասարանների գործունեությունը կարգավորող կանոնադրական փաստաթուղթը, որը կարևոր աղբյուր է XIX դարի ռուսական կրթական և արևելագիտական հաստատությունների պատմության ուսումնասիրության համար։ Փաստաթուղթը սահմանում է հատուկ դասարանների կազմակերպական կառուցվածքը, կրթական նպատակները, ուսումնական գործընթացի հիմնական սկզբունքները և դասավանդվող առարկաների շրջանակը՝ արտացոլելով արևելյան լեզուների մասնագիտական ուսուցման կազմակերպման տվյալ ժամանակաշրջանի մոտեցումները։ Կանոնադրության միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել հաստատության ներքին կառավարման համակարգի, դասախոսների և սովորողների կարգավիճակի, նրանց իրավունքների ու պարտականությունների, ինչպես նաև ուսումնական կարգապահության և կրթական գործընթացի վերահսկման ձևերի մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի արևելյան լեզուների ուսուցման կազմակերպումը, քանի որ նման կրթական ծրագրերը կապված էին ոչ միայն լեզվական պատրաստության, այլև Արևելքի երկրների պատմության, մշակույթի և հասարակական կյանքի վերաբերյալ գիտելիքների ձևավորման հետ։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել այն չափանիշներն ու պահանջները, որոնք սահմանվել էին հատուկ դասարաններում սովորողների ընդունելության, ուսուցման և առաջադիմության գնահատման համար։ Միաժամանակ այն կարող է տեղեկություններ պարունակել ուսումնական ծրագրերի կառուցվածքի, դասընթացների հաջորդականության, քննությունների, ուսումնական ժամերի և հաստատության վարչական վերահսկողության վերաբերյալ։ Կանոնադրական բնույթի այսպիսի նյութերը կարևոր են նաև կրթական հաստատությունների իրավական կարգավիճակի և պետական կառավարման համակարգում դրանց ունեցած տեղի ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուր է Լազարյան ինստիտուտի պատմության, արևելագիտության զարգացման և Ռուսաստանի կրթական քաղաքականության ուսումնասիրության համար, քանի որ պաշտոնական կանոնադրական դրույթները հնարավորություն են տալիս վերականգնել հաստատության գործունեության կազմակերպչական և կրթական առանձնահատկությունները։ Այն կարող է օգտագործվել նաև XIX դարի կրթական բարեփոխումների, օտար լեզուների մասնագիտացված ուսուցման, արևելագիտական կրթության և գիտական հաստատությունների ձևավորման պատմությունը հետազոտելիս։ Փաստաթղթի ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, արևելագետներին, կրթության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, լեզվաբաններին, գրականագետներին, արխիվագետներին և բարձրագույն կրթության պատմության հետազոտողներին։ Այն հատկապես արժեքավոր է որպես ժամանակաշրջանի կրթական համակարգի և արևելագիտական մասնագիտական պատրաստության մասին անմիջական պատկերացում տվող պատմական փաստաթուղթ։

Իրավաբանություն

German to English dictionary

Փիլիսոփայություն

Աշխատությունը նվիրված է փաստարկման և լեզվի փոխհարաբերության ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով, թե ինչպես են լեզվական միջոցները մասնակցում մտքերի հիմնավորմանը, համոզիչ խոսքի կառուցմանը և տարբեր տեսակետների պաշտպանությանը կամ հերքմանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ փաստարկումը միայն տրամաբանական դատողությունների հաջորդականություն չէ, այլ նաև լեզվական հաղորդակցության գործընթաց, որի արդյունավետությունը մեծապես կախված է օգտագործվող բառապաշարից, շարահյուսական կառուցվածքներից, իմաստային կապերից, խոսքային ռազմավարություններից և հաղորդակցական իրավիճակից։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են փաստարկի հիմնական բաղադրիչները՝ պնդումը, հիմնավորումը, ապացույցը, եզրահանգումը և դրանց միջև ձևավորվող տրամաբանական ու իմաստային հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես է լեզուն հնարավորություն տալիս ոչ միայն արտահայտել արդեն ձևավորված միտքը, այլև կառուցել, զարգացնել և փոխակերպել փաստարկային դիրքորոշումը։ Քննության են առնվում փաստարկման տարբեր եղանակներ, համոզման լեզվական միջոցները, պատճառահետևանքային և հակադրական կապերի արտահայտումը, գնահատողական բառապաշարի դերը, ինչպես նաև հարցադրումների, օրինակների, համեմատությունների և այլ խոսքային հնարքների կիրառությունը։ Կարևորվում է նաև փաստարկման տրամաբանական և լեզվական կողմերի փոխհարաբերությունը․ տրամաբանորեն ճիշտ կառուցված փաստարկը կարող է տարբեր արդյունավետություն ունենալ՝ կախված դրա լեզվական ձևակերպումից և հասցեատիրոջ ընկալման առանձնահատկություններից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև փաստարկման ընթացքում առաջացող լեզվական մանիպուլյացիաներին, երկիմաստություններին, ոչ հիմնավորված ընդհանրացումներին և այլ սխալներին, որոնք կարող են թուլացնել փաստարկի համոզչական ուժը կամ խեղաթյուրել հաղորդվող գաղափարի ընկալումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է փաստարկման դիտարկումը տարբեր հաղորդակցական ոլորտներում՝ գիտական և ակադեմիական խոսքում, հրապարակախոսության, քաղաքական հաղորդակցության, բանավեճերի և առօրյա խոսքի շրջանակներում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ցույց տալու, որ փաստարկային խոսքի կառուցվածքն ու լեզվական միջոցները փոփոխվում են՝ կախված հաղորդակցական նպատակից, թեմայից, լսարանից և իրավիճակից։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև լեզվական և քննադատական մտածողության զարգացման տեսանկյունից, քանի որ փաստարկների կառուցվածքը ճանաչելու և գնահատելու կարողությունը նպաստում է տեղեկատվության քննադատական ընկալմանը, հիմնավորված եզրահանգումներ կատարելու և սեփական տեսակետը տրամաբանված ու հստակ ձևակերպելու հմտությունների զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, փիլիսոփաների, տրամաբանների, հաղորդակցության մասնագետների, լրագրողների, մանկավարժների և փաստարկման տեսությամբ հետաքրքրվող ուսանողների ու հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը լեզուն և փաստարկումը դիտարկում է որպես փոխկապակցված երևույթներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են լեզվական կառուցվածքներն ու հաղորդակցական ռազմավարությունները նպաստում մտքի հիմնավորմանը, համոզման գործընթացին և գիտակցված բանավեճի ձևավորմանը։