Պետական կարճաժամկետ պարտատոմսերի շուկա

Հոգեբանություն

Գիրքը՝ «Տարիքային և մանկավարժական հոգեբանություն», հեղինակը Պետրովսկի Ա.Վ., հանդիսանում է հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ, որը ներկայացնում է մարդու հոգեկան զարգացման օրինաչափությունները տարիքային տարբեր փուլերում և դրանց կապը կրթական-դաստիարակչական գործընթացների հետ։ Այն ընդգրկում է տարիքային հոգեբանության հիմնական բաժինները՝ մանկություն, պատանեկություն, երիտասարդություն և հասուն տարիք, բացահայտելով յուրաքանչյուր փուլին բնորոշ հոգեբանական առանձնահատկությունները, ճանաչողական գործընթացների զարգացումը, անձի ձևավորումը և սոցիալականացման մեխանիզմները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են նաև մանկավարժական հոգեբանության հիմնախնդիրները՝ ուսուցման և դաստիարակության հոգեբանական հիմքերը, ուսանողի գործունեության մոտիվացիան, ուսուցիչ-աշակերտ փոխհարաբերությունները և ուսումնական գործընթացի արդյունավետության բարձրացման պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված անձի զարգացման վրա սոցիալական միջավայրի ազդեցությանը, խմբային փոխազդեցություններին, ինչպես նաև կրթական մեթոդների հոգեբանական հիմնավորմանը։ Ներառված են տեսական մոտեցումներ և փորձարարական ուսումնասիրությունների արդյունքներ, որոնք օգնում են հասկանալ կրթության և հոգեբանական զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, հոգեբանների, մանկավարժների և կրթության ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով անձի զարգացման և ուսուցման գործընթացների խորքային ընկալմանը։

Մանկավարժություն

Խաղը նախադպրոցական տարիքում հանդիսանում է երեխայի զարգացման հիմնական գործունեության ձևերից մեկը և հատկապես կարևոր դեր ունի կուրության կամ տեսողության խանգարման դեպքում որպես համակշռման և փոխհատուցման գործընթացի ձևավորման պայման։ Տեսողության բացակայությունը կամ սահմանափակությունը երեխայի մոտ կարող է դժվարացնել շրջակա աշխարհի ընկալումը, տարածական կողմնորոշումը և սոցիալական փոխազդեցությունը, սակայն խաղային գործունեությունը հնարավորություն է տալիս զարգացնել մնացած զգայարանները՝ լսողությունը, շոշափումը, շարժողական զգացողությունը և խոսքային հաղորդակցությունը։ Խաղի ընթացքում երեխան սովորում է ճանաչել առարկաները շոշափման միջոցով, տարբերակել ձայները, զարգացնել հիշողությունը և ուշադրությունը, ինչը նպաստում է փոխհատուցողական մեխանիզմների ձևավորմանը։ Հատկապես կարևոր են դերային, շարժողական և դիդակտիկ խաղերը, որոնք օգնում են երեխային հասկանալ սոցիալական հարաբերությունները, զարգացնել հաղորդակցման հմտությունները և ձևավորել ինքնուրույնության տարրեր։ Խաղային միջավայրում ապահովված անվտանգությունը և ճիշտ կազմակերպված մանկավարժական աջակցությունը նպաստում են, որ կույր երեխան կարողանա հաղթահարել սահմանափակումները և աստիճանաբար հարմարվել շրջակա աշխարհին։ Ուսուցիչների և ծնողների ուղղորդված մասնակցությունը խաղային գործընթացին կարևոր է, քանի որ նրանք օգնում են ճիշտ ընտրել խաղերի բովանդակությունը և մեթոդները՝ հաշվի առնելով երեխայի անհատական առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ, խաղը ոչ միայն զվարճանքի միջոց է, այլ նաև արդյունավետ մանկավարժական գործիք, որը նպաստում է կուրություն ունեցող երեխաների զարգացման, փոխհատուցման և սոցիալական ինտեգրման գործընթացին։

Փիլիսոփայություն

Գեղեցիկի ընկալումները հետմոդեռնիստական փիլիսոփայության մեջ ձևավորվում են այն գաղափարի շուրջ, որ գեղեցիկը չունի մեկ միասնական, համընդհանուր և մշտական սահմանում, այլ կախված է լեզվից, մշակույթից, պատմական համատեքստից և դիտողի անձնական փորձից։ Հետմոդեռնիզմը քննադատում է դասական և մոդեռնիստական մոտեցումները, որոնք փորձում էին գեղեցիկը բացատրել որպես օբյեկտիվ չափանիշների համակարգ կամ համընդհանուր էսթետիկական կանոնների ամբողջություն, և փոխարենը ընդգծում է բազմազանությունը, տարբերությունները և իմաստների հարաբերականությունը։ Այս մոտեցման մեջ արվեստը և գեղեցկությունը դիտվում են որպես բաց համակարգեր, որտեղ իմաստը մշտապես փոփոխվում է և կախված է մեկնաբանությունից։ Հետմոդեռնիստական մտածողությունը նաև շեշտում է, որ գեղեցիկը կարող է լինել հակասական, պարադոքսալ և նույնիսկ «անհարթ»՝ ներառելով այնպիսի ձևեր, որոնք նախկինում համարվել են ոչ գեղեցիկ կամ անընդունելի։ Օրինակ՝ զանգվածային մշակույթի, փոփ արվեստի, կոլաժային և դեկոնստրուկտիվիստական մոտեցումները ցույց են տալիս գեղեցիկի նոր ընկալումներ, որտեղ կարևոր է ոչ թե ներդաշնակությունը, այլ խաղը, վերաիմաստավորումը և հղումների բազմաշերտությունը։ Այսպիսով, Գեղագիտություն-ում հետմոդեռնիզմը գեղեցիկը դիտարկում է որպես փոփոխական, բազմիմաստ և սոցիալ-մշակութային կառուցվածք, այլ ոչ թե կայուն և համընդհանուր կատեգորիա։

Այլ առարկաներ

Երկրագործություն աշխատությունը դասական բնույթի ուսումնական և գիտագործնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է երկրագործության հիմնարար սկզբունքներն ու դրանց կիրառությունը գյուղատնտեսական արտադրության մեջ՝ ընդգծելով հողի և բույսի փոխկապակցված համակարգը։ Հեղինակ Ց. Մ. Գալստյանը գրքում համակարգված ձևով անդրադառնում է հողի մշակման տեսություններին, բերրիության պահպանման և բարձրացման մեթոդներին, ինչպես նաև մշակաբույսերի աճեցման արդյունավետ տեխնոլոգիաներին՝ նպատակ ունենալով ապահովել կայուն և բարձր արտադրողականություն։ Աշխատությունը ներառում է հողագիտության տարրերը՝ հողի կազմը, կառուցվածքը, ջրային և օդային ռեժիմները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը բույսերի զարգացման վրա, բացատրելով, թե ինչպես կարելի է գիտականորեն կառավարել այդ գործոնները։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են ցանքաշրջանառության սկզբունքները, հողի մշակման տարբեր եղանակները, պարարտացման համակարգերը և դրանց ազդեցությունը բերքատվության վրա, ինչպես նաև ոռոգման և ջրի արդյունավետ օգտագործման կարևորությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև հողի էրոզիայի կանխարգելման միջոցառումներին, հատկապես լեռնային և կիսաչոր կլիմայական պայմաններում, ինչը կարևոր է երկարաժամկետ գյուղատնտեսական կայունության ապահովման համար։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև ժամանակակից ագրոտեխնիկական մոտեցումներին, որոնք հնարավորություն են տալիս համատեղել արտադրողականությունը և շրջակա միջավայրի պահպանումը։ Գիրքը նախատեսված է բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, ինչպես նաև գյուղատնտեսությամբ զբաղվող մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները և կիրառել դրանք գործնականում։

Տնտեսագիտություն

Հեղինակը ներկայացնում է, թե ինչպես է ագրարային ոլորտը, որը ձևավորում է Հայաստանի տնտեսության կարևոր հատվածներից մեկը, կապված աշխատանքային շուկայի հետ՝ ինչպես տեղի ունեցող փոփոխությունները, զարգացումները ու մարտահրավերները ազդում են երկրի գյուղատնտեսության վրա։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում ագրարային ոլորտի աշխատանքային ուժի պահանջարկի ու առաջարկի անհամապատասխանություններին, ոլորտում զբաղվածության բարձր մակարդակին ու դրա արտագաղթի հետ կապված խնդիրներին, ինչպես նաև աշխատավարձերի անհավասարությանը գյուղական և քաղաքային տարածքների միջև։ Հակոբյանը վերլուծում է, թե ինչպես են տնտեսության զարգացման տարբեր փուլերում փոխվում ագրարային աշխատանքի բնութագրերը՝ կադրերի պատրաստություն, գյուղատնտեսական մեթոդներ, հողօգտագործման համակարգեր և մեխանիզացիա, որոնք ազդեցություն են ունենում գյուղական բնակչության զբաղվածության վրա։ Գիրքը նաև անդրադառնում է գյուղատնտեսության զարգացմանն ուղղված պետության քաղաքականությանը՝ աշխատուժի արդյունավետ օգտագործման, մարզերում զբաղվածության ապահովման, արտագաղթի կանխարգելման և ագրարային աշխատանքում թեթև ու ծանր պայմանների միջև հավասարակշռություն ստեղծելու հարցերին։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև միջազգային փորձը՝ համեմատելով Հայաստանի ագրարային աշխատանքի շուկայի կազմակերպման մեթոդները՝ օգտագործելով տարբեր երկրների օրինակներ՝ գյուղատնտեսության մեջ աշխատանքի օգտագործման նորարարական մոտեցումների վերաբերյալ։ Գրքում անդրադարձ կա նաև գյուղատնտեսության ոլորտի զարգացմանն ուղղված հիմնարար լուծումների՝ անասնապահության, բերքահավաքի, ջրօգտագործման արդյունավետության բարձրացման և գյուղատնտեսական կրթության ու վարպետության հմտությունների զարգացման հարցերին։ Գիրքը օգտակար կլինի ագրարային տնտեսության, աշխատանքի շուկայի և գյուղատնտեսական քաղաքականության վերաբերյալ ուսումնասիրություններ և հետազոտություններ իրականացնող մասնագետների, տնտեսագետների և սոցիոլոգների համար։ Այն նաև կարևոր աղբյուր է բակալավրի ու մագիստրատուրայի ուսանողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են ագրարային տնտեսության և աշխատանքի էկոնոմիկայի հարցերը։

Մանկական

«Հեքիաթն է կանչում. Շունն ու կատուն» (Հովհաննես Թումանյան) տիպիկ Թումանյանյան հեքիաթ-երգ է, որը պատմում է կենդանիների միջոցով մարդկային բնավորության մասին։ Հեքիաթում շունը և կատուն հանդես են գալիս որպես հակադրող կերպարներ՝ պատկերելով տարբեր մոտեցումներ և սովորություններ։ Թումանյանը կենդանիների կերպարներով մատնանշում է մարդկանց թերություններն ու լավ կողմերը՝ առանց բացահայտ վիրավորելու։ Գիրքը/հեքիաթը զվարճալի է ու կենսուրախ, քանի որ Թումանյանի լեզուն հումորով և ռիթմիկ է՝ նման երգի։ Պատմությունը սովորեցնում է, որ տգեղ մրցակցությունը և ինքնասիրահարվածությունը հաճախ ծնում են անհասկանալի վիճակներ։ Հեքիաթում կան նաև բարոյական տողեր՝ միավորող ու դաստիարակիչ՝ օրինակ՝ փոխադարձ հարգանք, ընկերություն և համբերություն։ Թումանյանի հեքիաթները հաճախ ունեն սիմվոլիկ իմաստ, և այս հեքիաթը նույնպես կարող է մատնանշել՝ ինչպե՞ս են մարդիկ ապրում կողք կողքի։ «Շունն ու կատուն» հեքիաթը նպաստում է երեխաների էթիկական դաստիարակությանը՝ ցույց տալով, որ ճիշտ է ընտրել հանդուրժող ու ազնիվ վարք։ Գիրքը հարմար է փոքրիկների համար, ինչպես նաև կարելի է ընթերցել ընտանիքով՝ երեկոյան ժամերին։ Հեքիաթը դյուրին է հիշվում և հաճելի՝ շնորհիվ Թումանյանի հմայիչ, երգային ոճի։ Այս պատմությունը նաև լավ օրինակ է, թե ինչպես կարելի է հեքիաթով ուսուցանել կյանքը՝ առանց առարկայական դասի։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2011