ՊԻՆԴ ՄԱՐՄՆԻ ՖԻԶԻԿԱՅԻ ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ. ՄԱՍ II

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է քաղցր գլիկոզիդների տրանսգլյուկոզավորման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ Stevia rebaudiana Bertoni բույսից ստացված կենսաբանական ակտիվ միացությունների փոփոխման նպատակով՝ տարբեր խմբերի միկրոօրգանիզմներից ստացված ցիկլոդեքստրինգլյուկանոտրանսֆերազների կիրառմամբ։ Ներկայացվում են ստեվիայի գլիկոզիդների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց քիմիական և կենսաբանական հատկությունները, ինչպես նաև ֆերմենտային փոխակերպումների հնարավորությունները՝ նոր հատկություններով ածանցյալներ ստանալու համար։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են տարբեր միկրոօրգանիզմների կողմից արտադրվող ֆերմենտների ակտիվությունը, տրանսգլյուկոզավորման ռեակցիաների պայմանները, արդյունավետության վրա ազդող գործոնները և ստացված արտադրանքների բնութագրերը։ Վերլուծվում են կենսատեխնոլոգիական մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս բարելավել բնական քաղցրացուցիչների լուծելիությունը, համային հատկությունները և կիրառման ոլորտները սննդարդյունաբերության ու կենսատեխնոլոգիայի մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆերմենտային սինթեզի մեխանիզմներին, մանրէաբանական աղբյուրների ընտրությանը և ստացված արդյունքների գործնական նշանակությանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կենսատեխնոլոգիայի, մանրէաբանության, ֆերմենտաբանության, սննդային քիմիայի և կենսաքիմիայի ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև բնական քաղցրացուցիչների և ֆերմենտային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական ֆինանսական վերահսկողություն իրականացնող մարմինների իրավական կարգավիճակի և դրա առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն պետական կառույցների գործունեությունն է, որոնց միջոցով վերահսկվում է պետական ֆինանսական միջոցների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման օրինականությունը, արդյունավետությունն ու նպատակային բնույթը։ Ուսումնասիրվում են այդ մարմինների իրավական հիմքերը, լիազորությունների շրջանակը, գործառույթները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և պետական կառավարման համակարգում նրանց տեղն ու դերը։ Աշխատության մեջ կարևոր ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական վերահսկողության իրականացման ձևերին և մեթոդներին, վերահսկող մարմինների իրավունքներին ու պարտականություններին, ստուգումների և ուսումնասիրությունների կազմակերպման ընթացակարգերին, ինչպես նաև վերահսկողության արդյունքների հիման վրա համապատասխան միջոցների կիրառման իրավական հնարավորություններին։ Առանձին նշանակություն ունի վերահսկողություն իրականացնող մարմինների անկախության, հաշվետվողականության և օրինականության սկզբունքների ուսումնասիրությունը, քանի որ արդյունավետ ֆինանսական վերահսկողությունը պետք է համատեղի պետական ֆինանսների պաշտպանության անհրաժեշտությունը և վերահսկվող սուբյեկտների օրինական շահերի ապահովումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական ֆինանսական վերահսկողության տարբեր ինստիտուտների միջև լիազորությունների բաշխմանը, փոխգործակցությանը և դրանց իրավասությունների սահմանազատման խնդիրներին։ Կարևոր է նաև վերահսկողության համակարգի համապատասխանությունը իրավական պետության, թափանցիկության, արդյունավետ կառավարման և հանրային ֆինանսների պատասխանատու օգտագործման սկզբունքներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ իրավական գործիքներով է պետությունը վերահսկում հանրային ֆինանսների կառավարումը և ինչպիսի մեխանիզմներով է ապահովվում ֆինանսական կարգապահությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, ֆինանսական վերահսկողության ոլորտի աշխատակիցների, տնտեսագետների, հետազոտողների և իրավաբանական ու կառավարչական մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ հատկապես պետական ֆինանսների իրավական կարգավորման և վերահսկողության ինստիտուցիոնալ համակարգի ուսումնասիրության շրջանակում։

Մշակույթ

Հերակլես-ի ծնունդը հին հունական դիցաբանության մեջ ներկայացվում է որպես աստվածային և մարդկային աշխարհների բախման արդյունք, որտեղ գլխավոր դերակատարներն են Զևսը և մահկանացու կին Ալկմենեն։ Ըստ առասպելի՝ Զևսը սիրահարվում է Ալկմենեին և նրա ամուսնու՝ Ամֆիտրիոնի կերպարանքով մոտենում նրան, ինչի հետևանքով ծնվում է Հերակլեսը՝ օժտված արտասովոր ուժով և ճակատագրական նշանակությամբ։ Սակայն Զևսի կինը՝ Հերան, նախանձից փորձում է խոչընդոտել երեխայի ծնունդը՝ երկարացնելով ծննդաբերության ցավերը, որպեսզի մեկ այլ երեխա՝ ավելի շուտ ծնված, ստանա իշխանության իրավունք։ Չնայած այդ խոչընդոտներին, Հերակլեսը վերջապես ծնվում է և ի սկզբանե դրսևորում է իր արտակարգ ուժը, ինչը վկայում է նրա ապագա հերոսական ճակատագրի մասին։ Նրա ծնունդը դառնում է խորհրդանիշ այն գաղափարի, որ մեծ ուժն ու հերոսական առաքելությունը հաճախ ուղեկցվում են դժվարություններով և աստվածների միջամտությամբ դեռևս կյանքի սկզբից։

Տնտեսագիտություն

Այս գիրքը նվիրված է շրջանաձև բիզնես մոդելների ներդրման հեռանկարների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության սննդարդյունաբերության ոլորտում՝ ներկայացնելով կայուն զարգացման և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման ժամանակակից մոտեցումները։ Աշխատանքում վերլուծվում են շրջանաձև տնտեսության սկզբունքները, դրանց կիրառման հնարավորությունները սննդարտադրության գործընթացներում, թափոնների նվազեցման, վերամշակման և արտադրական ռեսուրսների օպտիմալ օգտագործման մեխանիզմները։ Գրքում քննարկվում են ոլորտի առկա խնդիրները, նորարարական կառավարման լուծումները, տնտեսական և բնապահպանական առավելությունները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել Հայաստանի սննդարդյունաբերության մրցունակության բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, բիզնեսի կառավարման մասնագետների, սննդարդյունաբերության ոլորտի ներկայացուցիչների, հետազոտողների, ուսանողների և կայուն զարգացման ու կանաչ տնտեսության ուղղությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է կենսապոլիմերների կոնֆորմացիոն անցումների ուսումնասիրությանը՝ դրանց տարածական և ժամանակային մասշտաբների տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում կենսապոլիմերների կառուցվածքային վիճակների փոփոխությունն է, որը կարող է պայմանավորված լինել արտաքին միջավայրի, ջերմաստիճանի, լուծույթի հատկությունների, փոխազդեցությունների և այլ ֆիզիկաքիմիական գործոնների ազդեցությամբ։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով կենսապոլիմերային համակարգերը անցնում են տարբեր կոնֆորմացիոն վիճակների, ինչպես նաև այդ գործընթացների արագությունը, կառուցվածքային փոփոխությունների բնույթը և դրանց փոխկապակցվածությունը։ Տարածական մասշտաբների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել մոլեկուլային կառուցվածքի տարբեր մակարդակներում տեղի ունեցող փոփոխությունները՝ առանձին հատվածների շարժումներից մինչև ամբողջական մակրոմոլեկուլային կառուցվածքի վերակազմավորում։ Ժամանակային մասշտաբների ուսումնասիրությունը, իր հերթին, անդրադառնում է արագ և դանդաղ դինամիկ գործընթացներին ու դրանցում առկա միջանկյալ վիճակներին։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել կենսապոլիմերների կառուցվածքային դինամիկայի և ֆունկցիոնալ հատկությունների կապի ուսումնասիրությունը, քանի որ կոնֆորմացիոն փոփոխությունները հաճախ անմիջականորեն կապված են կենսաբանական ակտիվության և մոլեկուլային փոխազդեցությունների հետ։ Հետազոտությունը միավորում է կենսաֆիզիկական, ֆիզիկաքիմիական և մոլեկուլային մոտեցումներ՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալու բարդ մակրոմոլեկուլային համակարգերի դինամիկ վարքը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության և ֆիզիկական քիմիայի մասնագետներին, ինչպես նաև կենսապոլիմերների կառուցվածքադինամիկ գործընթացներն ուսումնասիրող հետազոտողներին ու ուսանողներին։

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է սննդակարգի, մետաբոլիկ համախտանիշի և կենսակերպի՝ որպես սրտի իշեմիկ հիվանդության զարգացման և առաջընթացի հետ կապված ռիսկի գործոնների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև երկրորդային կանխարգելման միջոցառումների հիմնավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են սրտանոթային առողջության վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ սննդի բնույթն ու սննդային սովորությունները, ֆիզիկական ակտիվությունը, առօրյա կենսակերպը և նյութափոխանակային խանգարումների հետ կապված վիճակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մետաբոլիկ համախտանիշի բաղադրիչներին և դրանց համակցված ազդեցությանը սրտանոթային ռիսկի վրա, ինչպես նաև այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով կենսակերպային գործոնները կարող են նպաստել հիվանդության զարգացմանը կամ դրա բարդությունների առաջացման հավանականության մեծացմանը։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է արդեն առկա սրտի իշեմիկ հիվանդության պայմաններում երկրորդային կանխարգելման արդյունավետ միջոցների ուսումնասիրությունը։ Կարող են վերլուծվել սննդակարգի փոփոխության, ֆիզիկական ակտիվության կարգավորման, քաշի և նյութափոխանակային ցուցանիշների վերահսկման, բժշկական հսկողության և բուժման նկատմամբ հետևողականության նշանակությունը։ Հետազոտությունը կարող է հիմնվել կլինիկական տվյալների, հիվանդների կենսակերպի և սննդային սովորությունների գնահատման, ինչպես նաև սրտանոթային ռիսկի հիմնական ցուցանիշների վերլուծության վրա։ Աշխատանքի նպատակն է հիմնավորել համալիր կանխարգելիչ մոտեցման անհրաժեշտությունը, որի միջոցով հնարավոր է նվազեցնել հիվանդության կրկնության և առաջընթացի ռիսկը, բարելավել հիվանդների կյանքի որակը և բարձրացնել կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետությունը։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտակար լինել սրտաբանների, ընտանեկան բժիշկների, կանխարգելիչ բժշկության մասնագետների և հանրային առողջապահության ոլորտի մասնագետների համար՝ սրտի իշեմիկ հիվանդություն ունեցող անձանց համար անհատականացված երկրորդային կանխարգելման ծրագրեր մշակելիս։