Պիրիտի և խալկոպիրիտի բարձր պարունակությամբ մոլիբդենիտային խտանյութերի համալիր հիդրոմետալուրգիական վերամշակմամբ արժեքավոր մետաղների կորզման տեխնոլոգիայի մշակումը

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրաստատիկ երևույթներից պաշտպանական կառուցվածքների նախագծման միջոցների մշակմանը և դրանց արդյունավետության հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն տեխնիկական և նախագծային լուծումները, որոնք հնարավորություն են տալիս նվազեցնել ստատիկ էլեկտրական լիցքերի կուտակման, լիցքաթափումների և դրանց ուղեկցող անցանկալի ազդեցությունների հավանականությունը տարբեր սարքավորումների, համակարգերի և տեխնոլոգիական միջավայրերի աշխատանքի ընթացքում։ Աշխատանքում դիտարկվում են էլեկտրաստատիկ երևույթների առաջացման ֆիզիկական մեխանիզմները, լիցքերի ձևավորման և կուտակման պայմանները, ինչպես նաև էլեկտրաստատիկ պարպումների ազդեցությունը էլեկտրական և էլեկտրոնային սարքավորումների բնականոն աշխատանքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պաշտպանական կառուցվածքների նախագծման սկզբունքներին, դրանց երկրաչափական և նյութական բնութագրերի ընտրությանը, ինչպես նաև պաշտպանիչ միջոցների համատեղելիությանը տվյալ տեխնիկական համակարգի աշխատանքի պայմանների հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են մշակվել մոդելներ և հաշվարկային մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու էլեկտրաստատիկ դաշտերի բաշխումը, լիցքերի կուտակման մակարդակը և պաշտպանիչ կառուցվածքների արդյունավետությունը տարբեր աշխատանքային ռեժիմներում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նախագծային պարամետրերի օպտիմալացմանը, որպեսզի հնարավոր լինի միաժամանակ ապահովել պաշտպանական բարձր արդյունավետություն, կառուցվածքային պարզություն, տեխնիկական հուսալիություն և կիրառման նպատակահարմարություն։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև փորձարարական հետազոտություններ, որոնց միջոցով գնահատվում են մշակված պաշտպանական լուծումների աշխատանքային բնութագրերը և դրանց դիմադրությունը էլեկտրաստատիկ ազդեցություններին։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառվել էլեկտրոնային սարքավորումների, ավտոմատացման համակարգերի, արդյունաբերական տեխնոլոգիական գծերի, չափիչ սարքերի և այլ զգայուն տեխնիկական համակարգերի նախագծման ու շահագործման ընթացքում։ Էլեկտրաստատիկ երևույթների վերահսկումը հատկապես կարևոր է այն միջավայրերում, որտեղ նույնիսկ փոքր լիցքաթափումները կարող են առաջացնել սարքավորումների խափանումներ, տվյալների կորուստ կամ տեխնոլոգիական գործընթացների խաթարում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված կերպով ուսումնասիրելու պաշտպանիչ կառուցվածքների նախագծման խնդիրները՝ միավորելով էլեկտրամագնիսական դաշտերի տեսության, էլեկտրատեխնիկայի, նյութագիտության և ինժեներական նախագծման մոտեցումները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել էլեկտրատեխնիկայի և էլեկտրոնիկայի մասնագետներին, ինժեներներին, նախագծողներին, տեխնիկական անվտանգության և հուսալիության ոլորտի մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է վերջավորաչափ էվկլիդյան տարածությունում սահմանափակ ուռուցիկ մարմինների երկրաչափական հատկությունների հավանականական մեթոդներով ուսումնասիրմանը։ Քննության են առնվում ուռուցիկ բազմությունների կառուցվածքային և չափային բնութագրերը, դրանց երկրաչափական պարամետրերի փոխկապակցվածությունը և պատահական ընտրությունների միջոցով այդ հատկությունների գնահատման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հավանականությունների տեսության գործիքների կիրառմանը բարձր չափողականությամբ երկրաչափական խնդիրների հետազոտության ընթացքում։ Վերլուծվում են պատահական կետերի, ուղղությունների, հատույթների և այլ հավանականական կառուցվածքների միջոցով ուռուցիկ մարմինների ձևի, ծավալի և տարածական վարքագծի վերաբերյալ տեղեկությունների ստացման մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև երկրաչափական անհավասարությունների, չափերի կենտրոնացման և ասիմպտոտիկ հատկությունների հետ կապված խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համադրելու ուռուցիկ երկրաչափության և հավանականությունների տեսության մեթոդները՝ բազմաչափ տարածություններում բարդ երկրաչափական կառուցվածքների օրինաչափությունները բացահայտելու համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ուռուցիկ երկրաչափության, հավանականությունների տեսության, երկրաչափական վերլուծության և բարձրաչափ մաթեմատիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է հին և վաղմիջնադարյան Հայաստանի հասարակության սոցիալական կառուցվածքի, հասարակական դասերի ձևավորման ու զարգացման և եռադաս համակարգի դրսևորումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հասարակության տարբեր խմբերի սոցիալական կարգավիճակը, նրանց գործառույթները, փոխհարաբերությունները և տեղը պետական ու հասարակական համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իշխանական, հոգևոր և արտադրող խավերի առանձնացման պատմական նախադրյալներին, ինչպես նաև այդ բաժանման քաղաքական, տնտեսական, կրոնական և գաղափարական հիմքերին։ Վերլուծվում են թագավորական իշխանության, ազնվականության, զինվորական խավի, հոգևորականության, գյուղացիության և հասարակության մյուս խմբերի դերերն ու փոխադարձ կապերը։ Քննարկվում է քրիստոնեության ընդունումից և եկեղեցական կազմակերպության ամրապնդումից հետո հասարակական հարաբերություններում տեղի ունեցած փոփոխությունների ազդեցությունը սոցիալական կառուցվածքի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում նաև իշխանության, ռազմական պարտականությունների, հողատիրության, տնտեսական գործունեության և հոգևոր գործառույթների բաշխմանը՝ որպես հասարակության դասային տարբերակման կարևոր գործոնների։ Հին և միջնադարյան գրավոր աղբյուրների, պատմագիտական ուսումնասիրությունների և այլ նյութերի համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել սոցիալական բաժանման առանձնահատկությունները և գնահատել եռադասության գաղափարի կիրառելիությունը հայկական պատմական միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Կարևորվում է նաև հայկական հասարակական կառուցվածքի համադրումը ժամանակակից այլ հասարակությունների սոցիալական կազմակերպման ձևերի հետ՝ ընդհանրություններն ու տեղական առանձնահատկությունները պարզելու նպատակով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, միջնադարագետների, սոցիալական պատմության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Գագիկ Բագրատունուն՝ Անիի Բագրատունյաց թագավորության վերջին գահակալին, որի իշխանության տարիները կապված են Հայաստանի միջնադարյան պետականության պատմության շրջադարձային իրադարձությունների հետ։ Գագիկ Բ-ի գահակալությունը տեղի է ունեցել այն ժամանակաշրջանում, երբ Բագրատունյաց թագավորությունը բախվում էր ներքին քաղաքական դժվարությունների և արտաքին ուժերի աճող ճնշման։ Հատկապես կարևոր նշանակություն ունեցավ Բյուզանդական կայսրության քաղաքականությունը Հայաստանի նկատմամբ, որի հետևանքով աստիճանաբար սահմանափակվեց հայկական թագավորության ինքնուրույնությունը, իսկ Անիի թագավորությունը 1045 թվականին անցավ բյուզանդական տիրապետության ներքո։ Գագիկ Բ-ի կյանքի և գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Բագրատունյաց Հայաստանի վերջին տարիներին, արքայական իշխանության պահպանման փորձերին, հայ-բյուզանդական հարաբերություններին և միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական իրավիճակին։ Նրա կերպարի միջոցով ներկայացվում են նաև պետականության կորստի, ազգային ինքնության պահպանման և պատմական հիշողության կարևոր հարցերը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայոց միջնադարյան պատմությամբ, Բագրատունիների թագավորությամբ, հայկական պետականության զարգացմամբ և պատմական գործիչների կենսագրություններով զբաղվող ընթերցողներին։

Պատմություն

1945-1965 թվականներին Խորհրդային Հայաստանում կրթության զարգացումը բնութագրվում էր արագ ընդլայնմամբ, համակարգի ամրապնդմամբ և գաղափարական վերահսկողության պայմաններում գիտակրթական մակարդակի բարձրացմամբ, երբ հետպատերազմյան շրջանում առաջնահերթ խնդիր էր բնակչության կրթական մակարդակի վերականգնումն ու բարձրացումը, դպրոցական ցանցի ընդլայնումը և գրագիտության համընդհանուր ապահովումը։ Այս ժամանակահատվածում զգալիորեն աճեց միջնակարգ դպրոցների թիվը, բարելավվեց ուսուցման նյութատեխնիկական բազան, ներդրվեցին միասնական կրթական ծրագրեր, որոնք համահունչ էին խորհրդային կրթական համակարգի պահանջներին, և մեծ ուշադրություն դարձվեց տեխնիկական ու բնագիտական առարկաներին՝ երկրի արդյունաբերականացման ու գիտատեխնիկական առաջընթացի պահանջներին համապատասխան։ Զուգահեռաբար զարգացավ բարձրագույն կրթությունը՝ ընդլայնվեցին Երևանի պետական համալսարանը և այլ ինստիտուտներ, ձևավորվեցին նոր մասնագիտական ուղղություններ, որոնք պատրաստում էին ինժեներներ, բժիշկներ, մանկավարժներ և գիտաշխատողներ, ինչի արդյունքում աճեց գիտական կադրերի քանակը և որակը։ Այս տարիներին նաև ակտիվացավ գիտահետազոտական գործունեությունը, ամրապնդվեց Հայաստանի Գիտությունների ակադեմիայի դերը, և կրթությունը դարձավ սոցիալական շարժունակության կարևոր միջոց, որը հնարավորություն էր տալիս տարբեր սոցիալական խմբերի ներկայացուցիչներին ստանալ բարձրագույն կրթություն։ Միաժամանակ կրթական համակարգը կրում էր խորհրդային գաղափարախոսության ազդեցությունը, ինչը արտահայտվում էր ուսումնական ծրագրերի բովանդակության և դաստիարակչական քաղաքականության մեջ, սակայն ընդհանուր առմամբ այս փուլը համարվում է կրթական համակարգի կայացման և որակական աճի կարևոր շրջափուլ Հայաստանում։

Գրականություն

Հովհաննես Թումանյան-ի պատմվածքների և գեղարվեստական ստեղծագործությունների ժողովածու է, որտեղ ներկայացված են մարդկային հարաբերությունները, գյուղական կյանքի պատկերները, ազգային մտածողությունը և բարոյական արժեքները։ Այս գրքում ընդգրկված ստեղծագործություններից յուրաքանչյուրը ունի իր առանձնահատուկ թեման ու գաղափարական շեշտադրումը, սակայն բոլորին միավորում է Թումանյանի մարդասիրական աշխարհայացքը և պարզ, կենդանի լեզուն։ «Ախթամար»-ը կառուցված է հայկական հայտնի լեգենդի հիման վրա և պատմում է ողբերգական սիրո, նվիրումի և անմար զգացմունքների մասին։ Ստեղծագործության մեջ հեղինակը գեղեցիկ կերպով ներկայացնում է սիրո ուժն ու զոհաբերության գաղափարը՝ միաժամանակ ստեղծելով հուզիչ և խորհրդավոր մթնոլորտ։ «Գաբո բիձու շերամապահությունը» պատմվածքում արտացոլվում է գյուղական կյանքի առօրյան, աշխատասիրությունը և հասարակ մարդու հումորով լի բնավորությունը։ Թումանյանը ջերմությամբ ու սիրով պատկերում է հասարակ մարդկանց կյանքը, նրանց դժվարություններն ու մարդկային պարզ ուրախությունները։ «Երկու հայր» ստեղծագործությունը շոշափում է ընտանեկան հարաբերությունների, ծնողական սիրո և պատասխանատվության թեմաները՝ ցույց տալով մարդկային հոգեբանության բարդ կողմերը և բարոյական ընտրության կարևորությունը։ «Արջաորս»-ում հեղինակը ներկայացնում է արկածային և երբեմն հումորային իրավիճակներ՝ միաժամանակ բացահայտելով մարդու և բնության փոխհարաբերությունները, քաջությունն ու ընկերասիրությունը։ Ժողովածուն առանձնանում է պատկերավոր նկարագրություններով, կենդանի երկխոսություններով և խոր մարդասիրական գաղափարներով, որոնք ընթերցողին օգնում են հասկանալ կյանքի արժեքներն ու մարդկային բնավորության առանձնահատկությունները։ Այս ստեղծագործությունները կարևոր տեղ ունեն հայ դասական գրականության մեջ և շարունակում են սիրվել տարբեր սերունդների կողմից։