ՓՄՁ-ների ֆինանսավորման ու վարկավորման բարելավման հիմնախնդիրները Իրանում

Այլ առարկաներ

Ծառայությունների էկոնոմիկա աշխատությունը նվիրված է ծառայությունների ոլորտի տնտեսական էության, կառուցվածքի և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրա աճող դերը ժամանակակից տնտեսություններում։ Հեղինակը՝ Խաչատրյան Ն., գրքում ներկայացնում է ծառայությունների էկոնոմիկայի տեսական հիմքերը և գործնական կիրառությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է այս ոլորտը ձևավորում զբաղվածության կառուցվածքը, համախառն ներքին արդյունքը և տնտեսական աճի դինամիկան։ Աշխատությունում մանրամասն վերլուծվում են ծառայությունների ոլորտի հիմնական ենթաճյուղերը՝ ֆինանսական ծառայություններ, բանկային և ապահովագրական համակարգ, տրանսպորտ, կապ, առողջապահություն, կրթություն, զբոսաշրջություն և այլ ծառայություններ։ Հեղինակը բացատրում է, որ ծառայությունների ոլորտը ունի ոչ նյութական բնույթ, ինչը այն տարբերում է արտադրական ոլորտից, սակայն այն նույնքան կարևոր է տնտեսական համակարգի արդյունավետ գործունեության համար։ Գրքում քննարկվում են ծառայությունների շուկայի առանձնահատկությունները՝ առաջարկի և պահանջարկի ձևավորումը, գնագոյացման մեխանիզմները, մրցակցային միջավայրը և պետական կարգավորման դերը։ Հեղինակը ընդգծում է, որ ծառայությունների ոլորտում որակը, հասանելիությունը և արդյունավետությունը հիմնական մրցակցային գործոններ են։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև ծառայությունների ոլորտի զարգացման ժամանակակից միտումներին՝ թվայնացում, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրում, էլեկտրոնային ծառայություններ և գլոբալիզացիայի ազդեցություն։ Հեղինակը նշում է, որ տեխնոլոգիական առաջընթացը էապես փոխում է ծառայությունների մատուցման ձևերը՝ դարձնելով դրանք ավելի արագ, մատչելի և արդյունավետ։ Գրքում վերլուծվում է նաև ծառայությունների ոլորտի դերը Հայաստանի տնտեսությունում՝ շեշտելով դրա նշանակությունը զբաղվածության ստեղծման, ներդրումների ներգրավման և տնտեսական դիվերսիֆիկացիայի տեսանկյունից։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագիտության, մարքեթինգի, կառավարման, ծառայությունների ոլորտի և պետական քաղաքականության ուսանողների ու մասնագետների համար։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է կաթնաթթվային բակտերիաների տարբեր շտամների կենսաբանական, ֆիզիոլոգիական, կենսաքիմիական և հակամանրէային հատկությունների համեմատական ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կենսաբանական ակտիվ և հակամանրէային պատրաստուկների ստացման հնարավորությունների հետազոտմանը։ Աշխատանքը ներկայացված է որպես Կ. Ջ. Կարապետյանի կենսաբանական գիտությունների թեկնածուական ատենախոսություն, որը պաշտպանվել է Երևանում 2010 թվականին, իսկ ամբողջական ատենախոսությունը կազմել է 155 էջ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կաթնաթթվային բակտերիաների տարբեր ներկայացուցիչների ընտրությունը և նրանց հատկությունների համեմատությունը՝ պարզելու համար, թե որ շտամներն ունեն առավել արտահայտված անտագոնիստական կամ հակամանրէային ակտիվություն։ Այս միկրոօրգանիզմները հայտնի են ոչ միայն կաթնաթթվային խմորման գործընթացներում իրենց դերով, այլև տարբեր կենսաբանորեն ակտիվ մետաբոլիտների, այդ թվում՝ օրգանական թթուների, ջրածնի պերօքսիդի և բակտերիոցինանման նյութերի առաջացման ունակությամբ, որոնք կարող են ճնշել այլ միկրոօրգանիզմների աճը։ Հետազոտության շրջանակում առանձնահատուկ նշանակություն ունի բակտերիոցինանման նյութեր արտադրող շտամների բացահայտումը և դրանց հակամանրէային ազդեցության գնահատումը։ Նման նյութերը կարող են ունենալ ավելի ընտրողական ազդեցություն, քան ոչ սպեցիֆիկ հակամանրէային գործոնները, և այդ պատճառով հետաքրքրություն են ներկայացնում նոր կենսաբանական պատրաստուկների ստեղծման համար։ Հայաստանի կենսատեխնոլոգիական հետազոտություններում կաթնաթթվային բակտերիաների մետաբոլիտներից ստացված կենսաինհիբիտոր նյութերի առանձնացման և մաքրման ուղղությամբ նույնպես իրականացվել են աշխատանքներ, ներառյալ իոնափոխանակային և արդյունահանման մեթոդների կիրառումը։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է տարբեր շտամների հակամանրէային ակտիվության սպեկտրի որոշումը՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը տարբեր ախտածին և պայմանական ախտածին միկրոօրգանիզմների նկատմամբ։ Այդպիսի ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս պարզելու, թե որ բակտերիալ շտամներն են առավել հեռանկարային կենսաբանական պաշտպանության, սննդամթերքի պահպանման կամ բժշկակենսաբանական կիրառությունների տեսանկյունից։ Հետազոտության մեջ կարող են գնահատվել նաև բակտերիաների աճի պայմանների, սննդարար միջավայրի կազմի, թթվայնության, ջերմաստիճանի և այլ գործոնների ազդեցությունը հակամանրէային նյութերի առաջացման վրա։ Կուլտուրալ պայմանների օպտիմալացումը կարևոր է, քանի որ միկրոօրգանիզմի հակամանրէային ակտիվությունը կարող է զգալիորեն փոխվել՝ կախված աճի միջավայրից և կենսագործունեության պայմաններից։ Նման մոտեցման կիրառման օրինակ է կաթնաթթվային բակտերիաների բակտերիոցինոգեն ակտիվության բարձրացման նպատակով սննդարար միջավայրերի և աճեցման պայմանների օպտիմալացումը, որի արդյունքում որոշ հետազոտություններում արձանագրվել է բակտերիոցինների առաջացման զգալի աճ։ Աշխատանքի կիրառական ուղղությունը կապված է ուսումնասիրված միկրոօրգանիզմների և նրանց արտադրած կենսաբանական ակտիվ նյութերի հիման վրա հակամանրէային պատրաստուկների ստացման հնարավորության հետ։ Այս մոտեցումը կարող է դիտարկվել որպես ավանդական հակամանրէային միջոցների լրացուցիչ կամ այլընտրանքային կենսատեխնոլոգիական ուղղություն՝ հատկապես այն պայմաններում, երբ անհրաժեշտ է փնտրել նոր մեխանիզմներով գործող նյութեր։ Կաթնաթթվային բակտերիաների նկատմամբ հետաքրքրությունը պայմանավորված է նաև դրանց՝ սննդային և պրոբիոտիկ կիրառությունների ներուժով, քանի որ որոշ շտամներ կարող են դիմակայել աղեստամոքսային համակարգի պայմաններին և փոխազդել պաթոգեն միկրոօրգանիզմների հետ։ Հետագա հետազոտություններում Հայաստանի և տարածաշրջանի գիտական կենտրոններում ուսումնասիրվել են նաև բակտերիոցինոգեն կաթնաթթվային բակտերիաները, դրանց անտագոնիստական հատկությունները և բժշկական կիրառությունների հնարավորությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ կենսատեխնոլոգիայի, սննդի մանրէաբանության, բժշկական մանրէաբանության և դեղակենսատեխնոլոգիայի համար, քանի որ բնական միկրոօրգանիզմներից ստացվող հակամանրէային նյութերը կարող են օգտագործվել ինչպես սննդամթերքի կենսապահպանման, այնպես էլ որոշ կենսաբժշկական կիրառությունների ուսումնասիրման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մանրէաբաններին, կենսատեխնոլոգներին, կենսաքիմիկոսներին, դեղագետներին, սննդի տեխնոլոգներին, բժշկական և անասնաբուժական մանրէաբանության մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան բնագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Այլ առարկաներ

Այս թեման վերաբերում է Արարատյան հարթավայրի պայմաններում պոմիդորի մշակաբույսերի դաշտերում մոլախոտային բուսականության տարածվածության ուսումնասիրությանը և դրանց դեմ պայքարի ժամանակակից, արդյունավետ տեխնոլոգիաների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել բերքատվությունը և նվազեցնել ագրոտեխնիկական կորուստները։ Արարատյան հարթավայրը, իր տաք և չոր կլիմայով ու ոռոգման համակարգերի կիրառմամբ, ստեղծում է ինչպես նպաստավոր պայմաններ պոմիդորի աճեցման համար, այնպես էլ նպաստում է մի շարք մոլախոտային տեսակների արագ տարածմանը, որոնք մրցակցում են մշակաբույսի հետ ջրի, սննդանյութերի և լուսավորության համար։ Մոլախոտվածության մակարդակի ուսումնասիրությունը ներառում է տեսակային կազմի բացահայտում, տարածման ինտենսիվության գնահատում և դրանց կենսաբանական առանձնահատկությունների վերլուծություն, ինչը թույլ է տալիս ընտրել առավել արդյունավետ պայքարի մեթոդներ։ Ժամանակակից մոտեցումները ներառում են ինտեգրացված պայքարի համակարգեր՝ համադրելով ագրոտեխնիկական միջոցառումները, քիմիական հերբիցիդների նպատակային կիրառումը և մեխանիկական մշակման տեխնոլոգիաները, ինչպես նաև ցանքաշրջանառության և հողի մուլչավորման մեթոդները, որոնք նվազեցնում են մոլախոտերի աճի հնարավորությունը։ Նոր տեխնոլոգիաների մշակման շրջանակում մեծ նշանակություն է տրվում նաև շրջակա միջավայրի պահպանությանը և հերբիցիդների օգտագործման նվազեցմանը՝ կիրառելով ավելի ընտրողական և էկոլոգիապես անվտանգ լուծումներ։ Այս մոտեցումները միասին նպաստում են պոմիդորի արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը, գյուղատնտեսական ռեսուրսների խնայողությանը և կայուն ագրոէկոհամակարգերի ձևավորմանը Արարատյան հարթավայրում։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է զարգացնող միջավայրի դերի ուսումնասիրությանը նախադպրոցական տարիքի երեխաների ճանաչողական հետաքրքրությունների ձևավորման և զարգացման գործընթացում։ Հետազոտության հիմքում այն մոտեցումն է, որ երեխայի ճանաչողական ակտիվությունը մեծապես պայմանավորված է այն միջավայրի բնույթով, որտեղ նա ապրում, խաղում, շփվում և սովորում է։ Աշխատության մեջ զարգացնող միջավայրը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ֆիզիկական տարածք և ուսումնական նյութերի ամբողջություն, այլև որպես երեխայի ինքնուրույնության, ստեղծագործականության, հետազոտական վարքի, հաղորդակցման և նոր գիտելիքներ ձեռք բերելու հնարավորություններ ապահովող մանկավարժական պայմանների համակարգ։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում նախադպրոցականի տարիքային և անհատական առանձնահատկություններին, քանի որ ճանաչողական հետաքրքրությունների դրսևորումները կարող են տարբեր լինել երեխայի զարգացման մակարդակից, փորձից, հետաքրքրություններից և միջավայրի նկատմամբ նրա արձագանքից կախված։ Հատուկ նշանակություն է տրվում խաղային գործունեությանը, որը նախադպրոցական տարիքում ճանաչողության հիմնական միջոցներից մեկն է և հնարավորություն է տալիս երեխային փորձարկել, հարցեր առաջադրել, բացահայտումներ կատարել և սեփական փորձի միջոցով հասկանալ շրջապատող աշխարհը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև զարգացնող խաղերի, դիդակտիկ նյութերի, գրքերի, ստեղծագործական անկյունների, բնագիտական և փորձարարական գործունեության համար նախատեսված միջոցների, ինչպես նաև երեխաների ազատ ընտրության և ինքնուրույն գործունեության կազմակերպման արդյունավետությանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մանկավարժի դերին, քանի որ դաստիարակը ոչ միայն ձևավորում է միջավայրի կազմակերպման պայմանները, այլև կարող է խթանել երեխայի հետաքրքրասիրությունը՝ հարցերի, առաջադրանքների, քննարկումների և խնդիրների լուծման միջոցով։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է նաև երեխայի և հասակակիցների փոխգործակցությունը, քանի որ համատեղ խաղերն ու գործունեությունը նպաստում են գաղափարների փոխանակմանը, հաղորդակցական հմտությունների զարգացմանը և նոր գիտելիքների նկատմամբ հետաքրքրության առաջացմանը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կայանում է այնպիսի մանկավարժական պայմանների բացահայտման մեջ, որոնք կարող են նպաստել նախադպրոցականների ճանաչողական հետաքրքրությունների կայուն ձևավորմանը և նրանց ակտիվ ներգրավվածությանը կրթական գործընթացում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել նախադպրոցական հաստատությունների մանկավարժների, դաստիարակների, կրթության կազմակերպիչների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների և նախադպրոցական կրթության զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է շուկայական տնտեսության ձևավորման և ֆինանսատնտեսական հարաբերությունների վերափոխման պայմաններում ազգային վճարահաշվարկային ենթակառուցվածքի ստեղծման, ներդրման և արդյունավետ գործունեության ապահովման տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում տնտեսավարող սուբյեկտների, առևտրային բանկերի, պետական կառույցների և ֆինանսական համակարգի մյուս մասնակիցների միջև դրամական միջոցների փոխանցման ու հաշվարկների կազմակերպման մեխանիզմներն են։ Քննվում է կենտրոնացված տնտեսական համակարգից շուկայական հարաբերությունների անցման պայմաններում վճարումների կազմակերպման նոր սկզբունքների անհրաժեշտությունը, բանկային համակարգի վերափոխման ազդեցությունը և անկանխիկ հաշվարկների զարգացման նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վճարումների արագության, հուսալիության, անվտանգության և անընդհատության ապահովմանը, ինչպես նաև հաշվարկների իրականացման ընթացքում առաջացող ֆինանսական ու գործառնական ռիսկերի նվազեցմանը։ Ուսումնասիրվում են միջբանկային հաշվարկների կազմակերպման սկզբունքները, վճարային գործիքների կիրառման հնարավորությունները, բանկային հաշիվների միջոցով իրականացվող գործառնությունները և ֆինանսական հաստատությունների միջև տեղեկատվության փոխանակման նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում վճարային ենթակառուցվածքի իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերի ձևավորման խնդիրը, քանի որ արդյունավետ համակարգի գործունեությունը պահանջում է մասնակիցների իրավունքների և պարտականությունների հստակ սահմանում, միասնական կանոնների կիրառում և համապատասխան վերահսկողական մեխանիզմների առկայություն։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է նաև ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների դերը վճարային գործընթացների ավտոմատացման, տվյալների մշակման արագացման և ծառայությունների հասանելիության ընդլայնման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում կանխիկ և անկանխիկ դրամաշրջանառության հարաբերակցությանը, տնտեսության մեջ վճարային կարգապահության ապահովմանը և հաշվարկների արդյունավետ կազմակերպման ազդեցությանը տնտեսական շրջանառության վրա։ Առանձին նշանակություն ունի համակարգային ռիսկերի գնահատումը, քանի որ մեկ մասնակցի կողմից պարտավորությունների չկատարումը կամ տեխնիկական խափանումները կարող են ազդեցություն ունենալ փոխկապակցված ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեության վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև վճարային համակարգի զարգացման կազմակերպական և տեխնոլոգիական խոչընդոտները, մասնակիցների միջև համագործակցության անհրաժեշտությունը և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը վճարահաշվարկային համակարգի ներդրումը դիտարկում է որպես ֆինանսական ենթակառուցվածքների արդիականացման կարևոր բաղադրիչ՝ կապելով այն բանկային համակարգի կայունության, դրամաշրջանառության արդյունավետության, տնտեսական գործարքների սպասարկման և շուկայական տնտեսության ինստիտուցիոնալ զարգացման հետ։

Այլ առարկաներ

Այս բաժինը ներառում է հասարակական և քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր հրատարակված գրքերի տեղեկատվական ցանկ, որտեղ ներկայացվում են ժամանակակից հետազոտություններ պետության կառավարման, միջազգային հարաբերությունների, քաղաքական համակարգերի, սոցիալական գործընթացների, հասարակական վարքագծի և գլոբալ փոփոխությունների վերաբերյալ, ինչպես նաև վերլուծական աշխատություններ, որոնք ուսումնասիրում են արդի աշխարհում տեղի ունեցող քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական զարգացումները, դրանց ազդեցությունը հասարակությունների կառուցվածքի և քաղաքացիների կյանքի վրա, ընդգրկելով ինչպես տեսական մոտեցումներ, այնպես էլ գործնական ուսումնասիրություններ և համեմատական վերլուծություններ տարբեր երկրների փորձի հիման վրա։