More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Economics

    Տնտեսության պետական կառավարման առանձնահատկությունները (Հայաստանի Հանրապետության և Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության օրինակներով)

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է տնտեսության պետական կառավարման առանձնահատկությունների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության և Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության օրինակներով։ Գրքում վերլուծվում են պետական կառավարման տարբեր մոդելները, տնտեսական քաղաքականության ձևավորման մեխանիզմները և պետական միջամտության մակարդակը տնտեսության մեջ՝ ընդգծելով երկու երկրների ինստիտուցիոնալ և կառուցվածքային տարբերությունները։ Հեղինակը դիտարկում է Հայաստանի տնտեսության փոքր, բաց և արտաքին շոկերի նկատմամբ զգայուն կառուցվածքը՝ համեմատելով այն Չինաստանի բարձր կենտրոնացված, պլանավորման տարրերով և խոշոր արդյունաբերական ներուժ ունեցող համակարգի հետ։ Աշխատության մեջ հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կառավարման գործիքներին՝ հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականությանը, պետական ներդրումներին, ռազմավարական պլանավորմանը և տնտեսական զարգացման ծրագրերին։ Ներկայացվում է նաև Չինաստանի արագ տնտեսական աճի փորձը և դրա կիրառելիության սահմանները Հայաստանի պայմաններում՝ հաշվի առնելով քաղաքական, տնտեսական և ինստիտուցիոնալ տարբերությունները։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է արդյունավետ պետական կառավարման դերը տնտեսական զարգացման, կայուն աճի և մրցունակության բարձրացման գործընթացներում։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, քաղաքագետների, ուսանողների և համեմատական տնտեսական համակարգերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-22
    Տնտեսության պետական կառավարման առանձնահատկությունները (Հայաստանի Հանրապետության և Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության օրինակներով)
    Online

    Technology

    Ջրամատակարարման համալիրներում ջրօգտագործման հաշվառման և ցանցի վիճակի հսկման ավտոմատացման մի քանի խնդիր

    Տեխնիկական և ջրային տնտեսության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ջրամատակարարման համալիրներում ջրօգտագործման հաշվառման և ջրատար ցանցերի տեխնիկական վիճակի վերահսկման գործընթացների ավտոմատացման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ջրի սպառման տվյալների չափման, գրանցման, փոխանցման և մշակման մեթոդները, ինչպես նաև համապատասխան տեխնիկական միջոցների կիրառման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրամատակարարման ցանցերի աշխատանքի հիմնական ցուցանիշների վերահսկմանը, հնարավոր խափանումների և ջրի կորուստների հայտնաբերմանը ու համակարգի վիճակի վերաբերյալ տեղեկատվության ժամանակին ստացմանը։ Վերլուծվում են չափիչ սարքերի, տվիչների, տվյալների հավաքագրման և ավտոմատ կառավարման միջոցների փոխկապակցված աշխատանքի կազմակերպման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, հաշվառման ճշգրտության բարձրացման, ցանցերի շահագործման հուսալիության և կառավարման արդյունավետության բարելավման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու ջրամատակարարման համակարգերում ավտոմատացված հաշվառման ու վերահսկման հիմնական սկզբունքները և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրային տնտեսության, ավտոմատ կառավարման, ջրամատակարարման համակարգերի և չափիչ տեխնիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-04
    Ջրամատակարարման համալիրներում ջրօգտագործման հաշվառման և ցանցի վիճակի հսկման ավտոմատացման մի քանի խնդիր
    Online

    History

    ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԻՍԱԿՈՎ

    Հովհաննես Իսակովը հայազգի նշանավոր ռազմական գործիչ էր, նավատորմի ծովակալ և խորհրդային ռազմածովային ուժերի ամենահայտնի հրամանատարներից մեկը։ Նա ծնվել է Կարսում և դեռ երիտասարդ տարիքից հետաքրքրվել ռազմական գործով։ Իսակովը կրթություն է ստացել ռազմածովային ուսումնական հաստատություններում և աստիճանաբար բարձրացել ծառայողական սանդուղքով՝ դառնալով Խորհրդային Միության ամենահեղինակավոր ծովակալներից մեկը։ Նրա ռազմական գործունեությունը հատկապես մեծ նշանակություն ունեցավ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին, երբ նա մասնակցեց Խորհրդային Միության ռազմածովային ուժերի կազմակերպմանը և ռազմական գործողությունների ղեկավարմանը։ Հովհաննես Իսակովը հայտնի էր իր ռազմավարական մտածողությամբ, կազմակերպչական ունակություններով և զինվորների հանդեպ պատասխանատու վերաբերմունքով։ Պատերազմի ընթացքում նա ղեկավարել է կարևոր ռազմական գործողություններ և մեծ ներդրում ունեցել ծովային պաշտպանական համակարգերի ամրապնդման գործում։ Չնայած ծանր վիրավորվելուն և առողջական դժվարություններին՝ Իսակովը շարունակել է իր ծառայությունը և ակտիվ մասնակցություն ունեցել ռազմական ծրագրերի մշակմանը։ Նրա ծառայությունները բարձր գնահատվեցին խորհրդային իշխանությունների կողմից, և նա արժանացավ բազմաթիվ շքանշանների ու պարգևների։ Հովհաննես Իսակովը զբաղվել է նաև գիտական և գրական գործունեությամբ՝ գրելով ռազմածովային թեմաներով աշխատություններ և ուսումնասիրություններ։ Նա մեծ դեր է ունեցել խորհրդային ռազմածովային գիտության զարգացման մեջ և համարվել է փորձառու ռազմական տեսաբան։ Հովհաննես Իսակովի անունը հայ ժողովրդի պատմության մեջ մնացել է որպես խիզախ զինվորականի, հայրենասերի և բարձրակարգ հրամանատարի օրինակ։

    Updated: 2026-09-22
    ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԻՍԱԿՈՎ
    Online

    Culture

    Графика Ерванда Кочара

    Աշխատությունը նվիրված է Երվանդ Քոչարի գրաֆիկական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ առանձնացնելով նրա գեղարվեստական մտածողության այն կողմերը, որոնք առավել ամբողջականորեն դրսևորվում են գծանկարի և գրաֆիկական արվեստի տարբեր ձևերում։ Ա. Հակոբյանի այս ուսումնասիրությունը հրատարակվել է Երևանում 2007 թվականին՝ «Գրաբար» հրատարակչությունում, 96 էջ ծավալով, իսկ դրա հիմքում ընկած հետազոտությունը նախկինում ներկայացվել է նաև որպես թեկնածուական ատենախոսություն։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նկարչի գրաֆիկական ժառանգության գաղափարագեղագիտական հիմքերը, ձևի և պլաստիկ մտածողության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ներկայացնել նրա ստեղծագործական ուղու տարբեր փուլերում գրաֆիկայի փոփոխվող բնույթը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նրանով, որ Քոչարի արվեստը հաճախ ընկալվում է առաջին հերթին նրա քանդակագործական և տարածական-գեղարվեստական նորարարությունների միջոցով, մինչդեռ գրաֆիկան նրա ստեղծագործական մտածողության ինքնուրույն և բազմազան դրսևորումներից է։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում վաղ շրջանի ստեղծագործություններին, Թիֆլիսյան և մոսկովյան տարիներին, ինչպես նաև հատկապես Փարիզյան ժամանակաշրջանին, երբ Քոչարը հայտնվել էր եվրոպական ավանգարդի ակտիվ միջավայրում և շփվում էր ժամանակի առաջատար գեղարվեստական ուղղությունների ու արվեստագետների հետ։ Նրա ստեղծագործական ուղու այս փուլը կարևոր նշանակություն ունի գրաֆիկական լեզվի ձևավորման համար, քանի որ աշխատանքներում նկատվում են ձևի վերափոխման, տարածական ընկալման, վերացարկման և արտահայտչականության նոր մոտեցումներ։ Քոչարի արվեստը զարգացել է եվրոպական մոդեռնիզմի լայն համատեքստում, իսկ նրա գրաֆիկական ստեղծագործությունները ներառում են տարբեր տեխնիկական և արտահայտչական միջոցներով կատարված աշխատանքներ՝ մատիտային ուրվանկարներից և թանաքով գծանկարներից մինչև գուաշ և այլ գրաֆիկական տեխնիկաներ։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում Փարիզում ստեղծված գրաֆիկական թերթերին, այդ թվում՝ գուաշներին և այսպես կոչված գոֆրաժներին, որոնք ցույց են տալիս նկարչի տեխնիկական փորձարարությունների լայն շրջանակը։ Կարևոր թեմատիկ ուղղություն են նաև «Սասունցի Դավիթ» էպոսի նկարազարդումները, որոնք ստեղծվել են 1939 թվականին և համարվում են ոչ միայն Քոչարի, այլև ամբողջ հայ գրաֆիկական արվեստի նշանակալի ստեղծագործություններից։ Դրանց միջոցով ազգային դիցապատմական նյութը վերածվում է ժամանակակից գեղարվեստական լեզվով արտահայտված պատկերային համակարգի, որտեղ ավանդական թեման միավորվում է նկարչի անհատական պլաստիկական մտածողության հետ։ Աշխատության արժեքավոր կողմերից է գրաֆիկական ստեղծագործությունների դիտարկումը ոչ միայն որպես առանձին պատկերների ամբողջություն, այլ որպես նկարչի ընդհանուր գեղարվեստական մտածողության կարևոր բաղադրիչ։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գծի, հարթության, ծավալի, տարածության, ռիթմի և ձևի փոխհարաբերությունները և հասկանալու, թե ինչպես են գրաֆիկական որոնումները կապված Քոչարի նկարչության և քանդակագործության հետ։ Նրա արվեստում գրաֆիկական լուծումները հաճախ նախանշում կամ լրացնում են ավելի լայն պլաստիկական գաղափարներ, որոնք հետագայում արտահայտվում են նաև տարածական և քանդակային աշխատանքներում։ Քոչարի գրաֆիկական ժառանգության ուսումնասիրությունը նաև կարևոր աղբյուր է նրա ստեղծագործական էվոլյուցիան հասկանալու համար, քանի որ տարբեր տարիների աշխատանքներում կարելի է հետևել ոճական փոփոխություններին, գեղարվեստական նոր որոնումներին և ազգային ու եվրոպական մշակութային ազդեցությունների փոխակերպմանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, գրաֆիկայի և կերպարվեստի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հայագետներին, մշակութաբաններին, թանգարանագետներին, նկարիչներին, արվեստի պատմության դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-06
    Графика Ерванда Кочара
    Online

    Linguistics

    Բայական հիմքերի բառակազմական արժեքը ժամանակակից հայերենում /ոչ բայական բաղադրություններ/

    Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի բայական հիմքերի բառակազմական արժեքի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ոչ բայական բաղադրությունների կազմության և կառուցվածքային առանձնահատկություններին։ Գրքում վերլուծվում են բայական հիմքերի մասնակցությամբ կազմվող բառերի ձևավորման օրինաչափությունները, դրանց իմաստային և ձևաբանական հատկանիշները, ինչպես նաև բառակազմական գործընթացներում բայական հիմքերի գործառույթներն ու հնարավորությունները։ Հեղինակը ներկայացնում է ոչ բայական բաղադրությունների տեսակները, դրանց կազմության սկզբունքները և կիրառության առանձնահատկությունները՝ հիմնվելով ժամանակակից հայերենի հարուստ լեզվական նյութի վրա։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է հայերենի բառապաշարի զարգացման, բառակազմության տեսական հիմնահարցերի և լեզվական կառուցվածքների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, հայոց լեզվի մասնագետներին, դասախոսներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և հայերենի բառակազմության ու քերականության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողներին:

    Updated: 2026-09-03
    Բայական հիմքերի բառակազմական արժեքը ժամանակակից հայերենում /ոչ բայական բաղադրություններ/
    Online

    Other Subjects

    Գործավարության հիմունքներ

    Գիրքը՝ «Գործավարության հիմունքներ», հեղինակը Լալայան Մ.Յու., հանդիսանում է ուսումնական և գործնական ձեռնարկ, որը ներկայացնում է գործավարության կազմակերպման հիմնական սկզբունքներն ու մեթոդները ժամանակակից վարչական և գործարար միջավայրում։ Այն ընդգրկում է փաստաթղթաշրջանառության ընդհանուր կառուցվածքը, փաստաթղթերի կազմման, ձևակերպման և մշակման կանոնները, ինչպես նաև դրանց դասակարգման և պահպանման պահանջները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են գործավարական գործընթացների փուլերը՝ փաստաթղթի ստեղծումից մինչև դրա արխիվացում, ներքին և արտաքին գործարար նամակագրության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պաշտոնական հաղորդակցության մշակույթը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված կառավարչական տեղեկատվության կազմակերպմանը, գործավարության արդյունավետության բարձրացման մեթոդներին և ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմանը փաստաթղթային հոսքերի կառավարման մեջ։ Ներառված են նաև գործնական օրինակներ, ձևաթղթեր և ցուցումներ, որոնք նպաստում են ստացված գիտելիքների կիրառմանը իրական աշխատանքային իրավիճակներում։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, վարչական աշխատողների և կազմակերպությունների գործավարությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ ապահովելով գործավարության համակարգված և պրակտիկ իմացություն։

    Updated: 2026-09-22
    Գործավարության հիմունքներ