Правильное изменение хвостов распределений супремумов сумм независимых случайных величин

Lեզվաբանություն

Այս գիրքը ներկայացնում է ռուսաց լեզվի ուղղագրության և կետադրության հիմնական կանոնները՝ նպատակ ունենալով զարգացնել ճիշտ գրավոր խոսքի հմտությունները և լեզվական գրագիտությունը։ Գրքում համակարգված ձևով բացատրվում են ռուսերեն բառերի ուղղագրական կանոնները, հնչյունական և ձևաբանական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հաճախ հանդիպող ուղղագրական դժվարությունները։ Առանձին բաժիններով ներկայացվում են կետադրության կանոնները՝ ստորակետի, վերջակետի, գծիկի, միջակետի և այլ նշանների կիրառման դեպքերը՝ պարզ և բարդ նախադասություններում։ Հեղինակը տալիս է բազմաթիվ օրինակներ և վարժություններ, որոնք օգնում են ամրապնդել տեսական նյութը գործնական կիրառության միջոցով։ Գիրքը նախատեսված է ուսանողների, դպրոցականների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են բարելավել իրենց ռուսերենի գրավոր խոսքի ճշգրտությունը և լեզվական կուլտուրան։

Գրականություն

Գիտական աշխատանքը նվիրված է Լևոն Շանթի «Հին աստվածներ» դրամայի գեղարվեստական կոնցեպցիայի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ստեղծագործության գաղափարական, փիլիսոփայական, կերպարային և գեղագիտական հիմնական առանձնահատկությունները։ Դրաման հայ գրականության մեջ առանձնանում է իր խորհրդանշական կառուցվածքով, հոգեբանական խորությամբ և մարդու ներաշխարհի ու հոգևոր ընտրության խնդիրների նկատմամբ առանձնահատուկ ուշադրությամբ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում մարդու և իր ներքին հակասությունների, երկրային կյանքի և հոգևոր ձգտումների, անձնական ցանկության և պարտքի, սիրո և հրաժարման, ազատության և ինքնազսպման փոխհարաբերություններն են։ Աշխատանքի շրջանակում կարող է քննվել ստեղծագործության գաղափարական հիմքը և այն փիլիսոփայական հարցադրումները, որոնց միջոցով հեղինակը ներկայացնում է մարդու գոյության իմաստի որոնումը։ Կերպարները հանդես են գալիս ոչ միայն որպես անհատական բնավորություններ, այլև որպես տարբեր աշխարհայացքների, հոգևոր դիրքորոշումների և արժեքային համակարգերի կրողներ։ Նրանց հակադրությունների միջոցով բացահայտվում է ստեղծագործության ներքին դրամատիզմը և մարդու հոգևոր ընտրության բարդությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում աշխարհիկ ու հոգևոր կյանքի հակադրությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է այնպիսի իրավիճակ, որտեղ հերոսների անձնական զգացմունքներն ու ձգտումները բախվում են բարոյական, կրոնական և հասարակական պարտավորությունների հետ։ Այս հակադրությունը ստեղծագործությանը հաղորդում է ոչ միայն անձնական, այլև համամարդկային նշանակություն՝ այն դարձնելով մարդու ազատ կամքի, պատասխանատվության և ինքնաճանաչման վերաբերյալ փիլիսոփայական խորհրդածություն։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է դրամայի խորհրդանշական համակարգի ուսումնասիրությունը։ Վերնագրային գաղափարը, կերպարները, միջավայրը, բնության պատկերները և գործողությունների զարգացումը կարող են մեկնաբանվել որպես ավելի խոր իմաստներ կրող գեղարվեստական նշաններ։ Խորհրդանիշների միջոցով ստեղծագործության կոնկրետ գործողությունները վերածվում են հոգևոր և փիլիսոփայական խնդիրների արտահայտության։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել դրամայի լեզվական և ոճական առանձնահատկություններին։ Շանթի գեղարվեստական լեզուն նպաստում է մթնոլորտի ստեղծմանը, կերպարների հոգեբանական վիճակների բացահայտմանը և ներքին հակասությունների ընդգծմանը։ Երկխոսությունները, մենախոսությունները, լռության և ենթատեքստի կիրառությունը կարևոր դեր ունեն դրամատիկական լարվածության ձևավորման գործում։ Կառուցվածքային առումով ստեղծագործությունը կարող է դիտարկվել որպես արտաքին գործողությունների և ներքին հոգեբանական շարժումների փոխկապակցված համակարգ։ Իրադարձությունների զարգացումը հաճախ պայմանավորված է ոչ այնքան արտաքին գործողություններով, որքան հերոսների ներքին ընտրություններով և հոգեբանական փոփոխություններով։ Այդ առանձնահատկությունը ստեղծագործությանը հաղորդում է փիլիսոփայական դրամայի բնույթ և այն տարբերակում զուտ իրադարձային դրամատուրգիայից։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ստեղծագործության թատերական առանձնահատկություններին՝ բեմական տարածության, տեսարանների կառուցման, կերպարների փոխհարաբերությունների և դրամատիկական գործողության կազմակերպման տեսանկյունից։ Այս բաղադրիչների համադրումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է գաղափարը վերածվում բեմական գործողության և ինչպես են տեսողական ու խոսքային միջոցները նպաստում գեղարվեստական ամբողջականության ստեղծմանը։ Դրամայի գեղարվեստական կոնցեպցիայի կարևոր առանձնահատկություններից է ազգային և համամարդկային խնդիրների միավորումը։ Թեև ստեղծագործությունը խորապես կապված է հայկական մշակութային և հոգևոր միջավայրի հետ, դրա հիմնական հարցադրումները՝ սիրո, պարտքի, հավատքի, ազատության, անձնական երջանկության և ինքնազոհողության վերաբերյալ, ունեն լայն համամարդկային նշանակություն։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ներկայացնել ստեղծագործությունը որպես գաղափարական և գեղարվեստական ամբողջական համակարգ, որտեղ սյուժեն, կերպարները, խորհրդանիշները, լեզուն և դրամատիկական կառուցվածքը ծառայում են մարդու հոգևոր աշխարհի ու գոյաբանական ընտրությունների բացահայտմանը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ գնահատելու Լևոն Շանթի դրամատուրգիական վարպետությունը և ստեղծագործության նշանակությունը հայ փիլիսոփայական ու խորհրդանշական դրամատուրգիայի զարգացման պատմության մեջ։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ջրային ռեսուրսների օգտագործման տնտեսական մեխանիզմի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ջրային պաշարների արդյունավետ, խնայող և կայուն կառավարման տնտեսական մոտեցումների տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ջրային ռեսուրսների տնտեսական արժեքավորման, օգտագործման, բաշխման և կառավարման հետ կապված հիմնական խնդիրները, ինչպես նաև դրանց կարգավորման գործում տնտեսական գործիքների դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրօգտագործման վճարների, սակագնային քաղաքականության, հարկային և ֆինանսական մեխանիզմների, ներդրումային խթանների և տնտեսական պատասխանատվության միջոցների կիրառմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է, թե որքանով են գործող տնտեսական մեխանիզմները նպաստում ջրի խնայող օգտագործմանը, կորուստների նվազեցմանը, ջրային համակարգերի պահպանմանը և ռեսուրսի երկարաժամկետ վերարտադրությանը։ Քննության են առնվում նաև գյուղատնտեսության, արդյունաբերության, էներգետիկայի և բնակչության կողմից ջրի օգտագործման առանձնահատկությունները, դրանց տնտեսական ազդեցությունը և ջրային ռեսուրսների նկատմամբ պահանջարկի կառավարման խնդիրները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ ջրային ռեսուրսների սահմանափակության, ենթակառուցվածքների մաշվածության, ջրի կորուստների, ֆինանսավորման անբավարարության և կառավարման արդյունավետության հետ կապված հիմնախնդիրներին՝ դրանք դիտարկելով տնտեսական քաղաքականության համատեքստում։ Կարևորվում է նաև միջազգային փորձի և ժամանակակից տնտեսական մոտեցումների կիրառման հնարավորությունը՝ Հայաստանի պայմաններին համապատասխան արդյունավետ մեխանիզմների ձևավորման նպատակով։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտակար լինել ջրային ռեսուրսների կառավարման համակարգի կատարելագործման, ջրօգտագործման տնտեսական խթանների բարելավման և ջրային պաշարների կայուն օգտագործման քաղաքականության մշակման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, բնապահպանական կառավարման մասնագետներին, ջրային ոլորտի պատասխանատուներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Գրականություն

Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Եվգինե» ստեղծագործությունը սոցիալ-հոգեբանական բնույթի պատմություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է կնոջ ճակատագրի, սիրո և հասարակական միջավայրի բախումը։ Կենտրոնական կերպարը՝ Եվգինեն, ապրում է այնպիսի պայմաններում, որտեղ անձնական զգացմունքները հաճախ սահմանափակվում են սոցիալական կարծիքով, նյութական հաշվարկներով և շրջապատի ճնշումներով։ Շիրվանզադեն նրա կերպարի միջոցով բացահայտում է կնոջ ներքին ապրումները, հոգեբանական տառապանքները և այն դժվար ընտրությունները, որոնց նա բախվում է սիրո ու պարտականության, զգացմունքի ու հասարակական պահանջների միջև։ Ստեղծագործությունը նաև քննադատում է այն հասարակական բարքերը, որտեղ կնոջ ազատությունը սահմանափակված է և նրա ճակատագիրը հաճախ որոշվում է ոչ թե անձնական կամքով, այլ արտաքին պայմաններով՝ ընդգծելով մարդու երջանկության ու հասարակության կոշտ կանոնների հակասությունը։

Աշխարհագրություն

Աշխարհագրական-երկրագրական եզրույթների և հասկացությունների հայերեն-պարսկերեն, պարսկերեն-հայերեն բառարան աշխատությունը մասնագիտական երկլեզու տեղեկատու բառարան է, որը նախատեսված է աշխարհագրության և երկրագիտության ոլորտներում օգտագործվող հիմնական տերմինների համակարգված թարգմանության և մեկնաբանության համար, այն ընդգրկում է աշխարհագրական երևույթների, ռելիեֆի ձևերի, կլիմայական հասկացությունների, ջրաբանական և էկոլոգիական տերմինների լայն շրջանակ՝ ներկայացնելով դրանց հայերեն և պարսկերեն համարժեքները, գիրքը բացատրում է նաև գիտական տերմինների կիրառության համատեքստային առանձնահատկությունները, ինչը օգնում է ճիշտ հասկանալ մասնագիտական գրականությունը երկու լեզուներով, միաժամանակ այն կարևոր օժանդակ աղբյուր է թարգմանիչների, ուսանողների, աշխարհագրագետների և տարածաշրջանային ուսումնասիրություններով զբաղվող մասնագետների համար, քանի որ նպաստում է գիտական հաղորդակցության ճշգրտությանը և տերմինաբանական միասնությանը։

Այլ առարկաներ

«Լազարևների հայկական ուսումնական հաստատությունը երիտասարդության կրթության համար» անվանումով կրթական հաստատությունը (հայտնի որպես Լազարյան/Լազարևյան ուսումնարան կամ հետագայում՝ Լազարյան ճեմարան) հիմնադրվել է 1815 թվականին Մոսկվայում՝ Լազարևների (Լազարյանների) հարուստ և ազդեցիկ հայ ընտանիքի բարեգործական միջոցներով։ Այն ստեղծվել է որպես հատուկ կրթական կենտրոն՝ նպատակ ունենալով ապահովել հայ երիտասարդության կրթությունը Ռուսական կայսրության միջավայրում, միաժամանակ ծառայելով նաև որպես արևելյան լեզուների և մշակույթների ուսումնասիրման կարևոր օջախ։ Հաստատության հիմնադիրների նախաձեռնությամբ ուսումնարանը սկզբնական փուլում գործել է որպես հայկական ուսումնական հաստատություն, որտեղ կրթություն են ստացել ինչպես հայ, այնպես էլ այլ ազգերի պատանիներ՝ հիմնականում ազնվական և պետական ծառայության համար պատրաստվող ընտանիքներից։ Ուսումնական ծրագրում ընդգրկված են եղել ընդհանուր կրթական առարկաներ, ինչպես նաև արևելյան լեզուներ՝ հայերեն, պարսկերեն, թուրքերեն և արաբերեն, ինչը պայմանավորված էր Ռուսաստանի պետական հետաքրքրություններով Արևելքի հետ հարաբերություններում։ Ժամանակի ընթացքում հաստատությունը զարգացել և ստացել է ավելի բարձր կարգավիճակ՝ վերածվելով Լազարյան ճեմարանի, որը համարվել է Ռուսաստանի լավագույն ուսումնական հաստատություններից մեկը իր ժամանակի համար և կարևոր դեր է խաղացել ինչպես հայ մտավորականության ձևավորման, այնպես էլ արևելագիտության զարգացման գործում։ Այն միաժամանակ եղել է կրթական, մշակութային և գիտական կենտրոն, որտեղ ձևավորվել են ռուս-հայկական մշակութային կապերը, և որտեղ ուսանողները պատրաստվել են պետական ծառայության, թարգմանչական աշխատանքի և ուսուցչական գործունեության համար։ Հաստատությունը հետագայում շարունակել է գործել տարբեր անվանումներով և կարգավիճակներով՝ պահպանելով իր գիտակրթական նշանակությունը մինչև XX դարի սկիզբը՝ դառնալով կարևոր հուշարձան հայ կրթության պատմության մեջ։