Проблема легитимации властных отношений в архаическом и современном общественных устройствах

Տեխնոլոգիա

Աշխատանքը նվիրված է Ջաջուռի թերթաքարերի կիսակոքսացման արդյունքում ստացվող մնացորդների՝ կլինկերագոյացման գործընթացի և ստացվող ցեմենտի հատկությունների վրա ունեցած ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է անօրգանական նյութերի տեխնոլոգիայի ոլորտի գիտական հետազոտություն և 2012 թվականին պաշտպանված թեկնածուական աշխատանքի համառոտ նկարագրություն է՝ Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի հիմքով։ Աշխատանքի մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ այն ունի 22 էջ և վերաբերում է Ե.17.01՝ անօրգանական նյութերի տեխնոլոգիա մասնագիտությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը տեղական հանքային հումքի վերամշակումից առաջացող մնացորդների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունների բացահայտումն է՝ դրանք ցեմենտի արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացում կիրառելու միջոցով։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են գնահատվել թերթաքարերի կիսակոքսացման մնացորդների քիմիական և հանքաբանական կազմը, դրանց ակտիվությունը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և փոխազդեցությունը կլինկերի հիմնական հումքային բաղադրիչների հետ բարձր ջերմաստիճանային մշակման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կլինկերագոյացման գործընթացի վրա մնացորդների ազդեցությանը, մասնավորապես՝ հումքային խառնուրդի հանքաբանական փոխակերպումներին, կլինկերային նորագոյացությունների առաջացման պայմաններին և թրծման գործընթացի արդյունավետությանը։ Աշխատանքը կարող է ներառել տարբեր բաղադրություններով հումքային խառնուրդների փորձարկում, ջերմային մշակման ռեժիմների ուսումնասիրություն և ստացված կլինկերի կառուցվածքային ու ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի համեմատություն։ Կարևոր ուղղություն է նաև մնացորդների ազդեցության գնահատումը պատրաստված ցեմենտի հիմնական տեխնիկական հատկությունների վրա՝ ամրության, կարծրացման ընթացքի, ծավալային կայունության, մանրացման և այլ ցուցանիշների տեսանկյունից։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը կապված է արդյունաբերական թափոնների և երկրորդային հումքային ռեսուրսների օգտագործման ընդլայնման հետ, քանի որ դրանց ներառումը ցեմենտի արտադրության մեջ կարող է միաժամանակ լուծել հումքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և թափոնների նվազեցման խնդիրները։ Այս մոտեցումը կարևոր է նաև տեղական հանքային հումքի կիրառման, արտադրության նյութական արդյունավետության բարձրացման և ցեմենտի ստացման տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել Ջաջուռի թերթաքարերի կիսակոքսացման մնացորդների նպատակային օգտագործման տեխնոլոգիական պայմանների որոշման և դրանց կիրառմամբ համապատասխան հատկություններով ցեմենտային նյութերի ստացման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ցեմենտի արտադրության տեխնոլոգներին, նյութագետներին, քիմիկոսներին, շինարարական նյութերի մասնագետներին, հանքային հումքի վերամշակմամբ զբաղվող հետազոտողներին և անօրգանական նյութերի տեխնոլոգիայի ոլորտի ուսանողներին։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը վերաբերում է Ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորման խնդրին՝ այն դիտարկելով պատմական, քաղաքական, դիվանագիտական և հասարակական հարաբերությունների համատեքստում։ Բովանդակության առանցքում կարող են լինել հակամարտության ծագման և զարգացման նախադրյալները, դրա տարբեր փուլերը, կողմերի ներկայացրած դիրքորոշումները և խաղաղության հաստատմանն ուղղված քաղաքական ու դիվանագիտական նախաձեռնությունները։ Հատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել բանակցային գործընթացին, միջազգային միջնորդությանը, հրադադարի պահպանման խնդիրներին և այն մեխանիզմներին, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում քննարկվել են երկարաժամկետ կարգավորման հասնելու նպատակով։ Նյութը հնարավորություն է տալիս հակամարտությունը դիտարկել ոչ միայն որպես տարածքային և քաղաքական խնդիր, այլև որպես մարդկանց անվտանգության, տեղահանության, համայնքների միջև հարաբերությունների, պատմական հիշողության և փոխադարձ վստահության հետ կապված բազմաշերտ երևույթ։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել Հայաստանի, Ադրբեջանի և Ղարաբաղի հայ բնակչության հետ կապված քաղաքական ու հասարակական դիրքորոշումների ներկայացումը՝ հաշվի առնելով, որ հակամարտության պատմության և իրավական հարցերի վերաբերյալ կողմերի մեկնաբանությունները հաճախ էապես տարբերվել են։ Այդ պատճառով աղբյուրագիտական քննության տեսանկյունից կարևոր է տարբերակել փաստաթղթավորված իրադարձությունները կողմերի քաղաքական հայտարարություններից և պատմական մեկնաբանություններից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև միջազգային կազմակերպությունների, միջնորդ պետությունների և տարածաշրջանային դերակատարների գործունեությանը՝ ներկայացնելով նրանց մասնակցությունը բանակցային գործընթացների ձևավորման և խաղաղության հնարավոր պայմանների քննարկման մեջ։ Առանձին ուշադրության են արժանի խաղաղ գոյակցության, անվտանգության երաշխիքների, քաղաքական երկխոսության և հակամարտությունից տուժած բնակչության իրավունքների հետ կապված հարցերը։ Հնարավոր է նաև քննարկվի տեղեկատվական միջավայրի և հանրային խոսույթի ազդեցությունը հակամարտության ընկալման վրա, քանի որ երկարատև հակամարտությունների պայմաններում հասարակական պատկերացումները, պատմական հիշողությունը և փոխադարձ անվստահությունը կարող են էական դեր ունենալ խաղաղ գործընթացների զարգացման մեջ։ Պատմական աղբյուրների, պաշտոնական փաստաթղթերի, հրապարակախոսական նյութերի և քաղաքական գնահատականների համադրումը կարող է հնարավորություն տալ վերականգնելու այն ժամանակաշրջանի քննարկումների հիմնական ուղղությունները։ Իր բնույթով աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել Ղարաբաղյան հակամարտության պատմության և դրա խաղաղ կարգավորման վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանի մոտեցումների ուսումնասիրության համար՝ միաժամանակ ծառայելով որպես նյութ Հարավային Կովկասի միջազգային հարաբերությունների, հակամարտությունների կարգավորման և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների պատմության հետազոտման համար։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ավազակության՝ որպես սեփականության և անձի անվտանգության դեմ ուղղված հանցավոր վարքագծի քրեաիրավական ու կրիմինալոգիական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են տվյալ արարքի իրավական բնույթը, հանցակազմի կառուցվածքը, քրեական պատասխանատվության հիմքերը և իրավական որակման ընթացքում առաջացող տեսական ու գործնական խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հանցագործության օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշների մեկնաբանությանը, մեղքի ձևին, նպատակին, հանցագործության սուբյեկտին և պատասխանատվության տարբերակման սկզբունքներին։ Քննվում են նաև հարակից հանցակազմերից սահմանազատման խնդիրները, քանի որ իրավակիրառ պրակտիկայում կարևոր է տարբեր իրավական բնույթ ունեցող սեփականության դեմ ուղղված արարքների հստակ տարբերակումը։ Հետազոտության քրեաիրավական հատվածում կարող են դիտարկվել պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների նշանակությունը, հանցակցության առանձնահատկությունները, հանցագործության փուլերի իրավական գնահատումը և պատժի անհատականացման սկզբունքները։ Կրիմինալոգիական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են նման հանցավոր վարքագծի տարածվածության, կառուցվածքի և փոփոխությունների ընդհանուր միտումները, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող սոցիալական, տնտեսական, ընտանեկան և անհատական գործոնները։ Կարևորվում է հանցագործություն կատարող անձանց սոցիալ-ժողովրդագրական և վարքային բնութագրերի ուսումնասիրությունը՝ ոչ թե մեկ միասնական «հանցագործի կերպար» ձևավորելու, այլ տարբեր ռիսկային գործոնների և օրինաչափությունների բացահայտման նպատակով։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կրկնահանցավորության, խմբային հանցավոր վարքագծի և սոցիալական միջավայրի ազդեցության խնդիրներին։ Հետազոտվում են նաև կանխարգելման ընդհանուր ուղղությունները՝ ներառելով իրավական, սոցիալական և կազմակերպական միջոցների փոխկապակցվածությունը, իրավապահ մարմինների կանխարգելիչ գործունեության նշանակությունը և հանցավոր վարքագծի պատճառների ու պայմանների նվազեցման հնարավորությունները։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է օրենսդրության և իրավակիրառ պրակտիկայի փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իրավական կարգավորման հնարավոր հակասությունները և քրեական պատասխանատվության կիրառման ընթացքում առաջացող խնդիրները։ Քրեաիրավական ու կրիմինալոգիական մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս խնդիրը դիտարկել ոչ միայն որպես քրեական օրենքով նախատեսված արարք, այլև որպես սոցիալական երևույթ՝ ուսումնասիրելով դրա պատճառները, դրսևորումների առանձնահատկությունները և կանխարգելման մեխանիզմները։ Այսպիսի համալիր ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել քրեական օրենսդրության գիտական վերլուծությանը, իրավակիրառ մոտեցումների կատարելագործմանը և հանցավորության կանխարգելման քաղաքականության տեսական հիմքերի զարգացմանը։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է արտադրական և հասարակական շենքերում կիրառվող ցածր հաճախականության ձայնամարիչ ռեզոնանսային կառուցվածքների մշակման և կատարելագործման հարցերին։ Գրքում վերլուծվում են աղմուկի տարածման ֆիզիկական մեխանիզմները փակ և բաց տարածքներում, ինչպես նաև ցածր հաճախականության տատանումների առանձնահատկությունները, որոնք առավել դժվար են ճնշման ենթարկվում ավանդական ձայնամեկուսիչ միջոցներով։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ռեզոնանսային կլանիչների կառուցվածքային տարբեր մոդելներ՝ ներառյալ Հելմհոլցի ռեզոնատորներ, բազմաշերտ կլանիչ համակարգեր և կոմպոզիտային ակուստիկ վահանակներ՝ ընդգծելով դրանց արդյունավետությունը տարբեր հաճախականային տիրույթներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագծման պարամետրերի օպտիմալացմանը, նյութերի ընտրությանը և արդյունաբերական ու քաղաքացիական շենքերում աղմուկի նվազեցման ինժեներական լուծումներին։ Քննարկվում են նաև փորձարարական չափումների արդյունքները, թվային մոդելավորման մոտեցումները և ակուստիկ հարմարավետության չափանիշները։ Աշխատությունը նախատեսված է ինժեներների, ակուստիկայի մասնագետների, շինարարների և շրջակա միջավայրի աղմուկի վերահսկման ոլորտի հետազոտողների համար։

Բնապահպանություն

Գիրքը ներկայացնում է օվկիանոսների, ծովերի, գետերի, լճերի, ստորերկրյա ջրերի և սառցադաշտերի ընդհանուր բնութագիրը՝ բացատրելով դրանց փոխկապակցվածությունը գլոբալ ջրաշրջապտույտի համակարգում։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է ջրային ռեսուրսների տարածական բաշխումը, քիմիական և ֆիզիկական հատկությունները, ինչպես նաև դրանց դերը կլիմայի ձևավորման և էկոհամակարգերի կայունության մեջ։ Աշխատությունում հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեսուրսների օգտագործման, աղտոտման խնդիրների և պահպանության միջոցառումների քննարկմանը՝ ընդգծելով մարդածին գործոնների ազդեցությունը հիդրոսֆերայի վրա։ Ներառված են նաև ջրաբանական գործընթացների մոդելավորման և մոնիթորինգի հիմնական սկզբունքները, որոնք կարևոր են բնապահպանական և աշխարհագրական հետազոտությունների համար։ Գիրքը նախատեսված է աշխարհագրության, էկոլոգիայի, բնապահպանության և հարակից ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես հիմնարար ուսումնական աղբյուր Երկրի ջրային համակարգերի ուսումնասիրության մեջ։

Կրոն

Գիրքը հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության մեծարժեք ստեղծագործություններից մեկի՝ Գրիգոր Նարեկացու աղոթական ժառանգության հրատարակությունն է։ Այն ներկայացնում է հայ մեծանուն բանաստեղծի, աստվածաբանի և վանականի հոգևոր աշխարհը, որի ստեղծագործությունների հիմնական առանցքը մարդու և Աստծո հարաբերությունն է, մեղքի ու փրկության խնդիրը, ապաշխարությունը, աստվածային ողորմության որոնումը և հոգու մաքրագործման ձգտումը։ Աղոթական խոսքի միջոցով բացահայտվում են մարդկային ներաշխարհի ամենախոր ապրումները՝ սեփական անկատարության գիտակցումը, մեղավորության զգացումը, հոգևոր տագնապը, տառապանքը, հույսը և աստվածային սիրո հանդեպ վստահությունը։ Մարդու խոստովանությունը վերածվում է անկեղծ հոգևոր երկխոսության, որի ընթացքում նա դիմում է Աստծուն՝ հայցելով ներողամտություն, հոգու բժշկություն, մխիթարություն և փրկություն։ Ստեղծագործության կարևոր առանձնահատկություններից է անձնական ապրումների համամարդկային իմաստավորումը․ անհատի հոգևոր պայքարը ներկայացվում է որպես յուրաքանչյուր մարդու ինքնաճանաչման և բարոյական կատարելագործման ճանապարհ։ Գրիգոր Նարեկացու լեզվին բնորոշ են պատկերների հարստությունը, հռետորական դիմումները, հակադրությունները, աստվածաշնչյան խորհրդանիշների կիրառությունը, արտահայտչական բարձր լարվածությունն ու աստվածաբանական գաղափարների բանաստեղծական խորությունը։ Նրա խոսքում միահյուսվում են աղոթքը, խոստովանությունը, փառաբանությունը և խորհրդածությունը՝ ստեղծելով հոգևոր ներգործության առանձնահատուկ ուժ ունեցող գրական ամբողջություն։ Աղոթքների գաղափարական հիմքում են Աստծո անսահման ողորմածությունը, մարդու բարոյական պատասխանատվությունը, մեղքերի թողությունը, հավատքի զորությունը և փրկության հույսը։ Այս երկը դարեր շարունակ կարևոր դեր է ունեցել հայ եկեղեցական և անհատական աղոթական կյանքում՝ ծառայելով որպես հոգևոր մխիթարության, ինքնաքննության և հավատքի ամրապնդման աղբյուր։ Այն նաև հայ գրական լեզվի և միջնադարյան բանաստեղծական մտածողության բացառիկ արտահայտություններից է, որի ազդեցությունը զգալի է հայ հոգևոր մշակույթի ու ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Հրատարակությունը արժեքավոր է Գրիգոր Նարեկացու ստեղծագործական ժառանգության տարածման, հայ միջնադարյան գրականության, աստվածաբանական մտքի և Կոստանդնուպոլսի հայկական տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով գրականագետների, աստվածաբանների, պատմաբանների, լեզվաբանների և հոգևոր գրականության ընթերցողների համար։