Проблемы управления интеллектуальным капиталом в РА

Գրականություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ջոն Դոս Պասոսի վեպերի փորձարարական բնույթին, նրա գեղարվեստական մեթոդների, կառուցվածքային նորարարությունների և մոդեռնիստական գրականության զարգացման մեջ ունեցած նշանակության քննությանը։ Դոս Պասոսի ստեղծագործական աշխարհում ավանդական վիպական պատմելաձևը ենթարկվում է էական փոփոխությունների․ անհատի կյանքի պատմությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես մեկ կենտրոնական հերոսի շուրջ զարգացող ամբողջական սյուժե, այլև որպես բազմաթիվ մարդկանց ճակատագրերից, հասարակական իրադարձություններից, քաղաքական գործընթացներից, լրատվական նյութերից, հիշողություններից և ներքին ապրումներից կազմված բարդ ամբողջություն։ Նրա փորձարարական վեպերի գլխավոր առանձնահատկություններից մեկը բազմաձայնությունն է, որի շնորհիվ ընթերցողը միաժամանակ հանդիպում է տարբեր սոցիալական շերտերի ներկայացուցիչների, նրանց աշխարհայացքների, խնդիրների և հակասությունների։ Այս կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս անհատի պատմությունը կապել հասարակության ընդհանուր կյանքի հետ և ցույց տալ, որ մարդու ճակատագիրը հաճախ ձևավորվում է ոչ միայն սեփական ընտրությունների, այլև տնտեսական, քաղաքական և սոցիալական ուժերի ազդեցությամբ։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում հեղինակի կիրառած կինեմատոգրաֆիական մտածողությունը։ Տեսարանների արագ փոփոխությունը, տարբեր ժամանակային և տարածական հարթությունների միավորումը, կտրուկ անցումները և զուգահեռ պատմությունների զարգացումը ստեղծում են շարժուն ու դինամիկ պատում, որը հիշեցնում է կինոմոնտաժի սկզբունքները։ Այդպիսի կառուցվածքը կոտրում է ավանդական ժամանակագրական հաջորդականությունը և ընթերցողին ստիպում է ինքնուրույն կապեր ստեղծել տարբեր դրվագների ու կերպարների միջև։ Նորարարական կարևոր հնարք է նաև տարբեր տեսակի նյութերի համադրումը։ Գեղարվեստական պատմությանը զուգահեռ կարող են հայտնվել թերթային վերնագրեր, հանրային իրադարձությունների արձագանքներ, կենսագրական հատվածներ և ներքին մենախոսություններ։ Այս եղանակով վեպի գեղարվեստական տարածքը ընդլայնվում է՝ ընդգրկելով ոչ միայն հերոսների անձնական կյանքը, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական իրականությունը։ Դոս Պասոսի մոտ հատկապես կարևոր է անհատի և զանգվածային հասարակության փոխհարաբերությունը։ Նրա կերպարները հաճախ հայտնվում են արագ փոփոխվող Ամերիկայի սոցիալական և տնտեսական միջավայրում, որտեղ քաղաքային զարգացումը, արդյունաբերացումը, կապիտալիստական հարաբերությունները, պատերազմները և քաղաքական հակասությունները անմիջական ազդեցություն են ունենում մարդու կյանքի վրա։ Այս համատեքստում վեպը դառնում է ոչ միայն անձնական ճակատագրերի պատմություն, այլև մի ամբողջ հասարակության գեղարվեստական պատկերը։ Ուսումնասիրության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև հեղինակի լեզվական ու ոճական բազմազանությանը։ Տարբեր կերպարների համար օգտագործվող խոսքային առանձնահատկությունները, ներքին մենախոսությունը, փաստագրական նյութի և գեղարվեստական պատումի միաձուլումը ստեղծում են բազմաշերտ տեքստ, որտեղ միաժամանակ գործում են տարբեր ձայներ և տեսանկյուններ։ Դրանով հեղինակը հրաժարվում է միակողմանի պատմողի դիրքից և ընթերցողին ավելի ակտիվ դեր է տալիս։ Փորձարարական ձևը նաև հնարավորություն է տալիս վերանայել իրականության ներկայացման ավանդական սկզբունքները։ Դոս Պասոսի համար իրականությունը մեկ ամբողջական և միանշանակ պատմություն չէ․ այն կազմված է բազմաթիվ անհատական ընկալումներից, իրար հակասող տեսակետներից և երբեմն անկապ թվացող, բայց ընդհանուր ժամանակաշրջանի մեջ փոխկապակցված իրադարձություններից։ Հենց այդ պատճառով նրա վեպերի կառուցվածքային մասնատվածությունը ոչ թե պարզապես ձևական հնարք է, այլ ժամանակակից աշխարհի բարդությունն արտահայտելու գեղարվեստական միջոց։ Այս ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Ջոն Դոս Պասոսի փորձարարական վեպը կարևոր դեր ունի ամերիկյան մոդեռնիստական գրականության մեջ։ Նրա ստեղծագործական նորարարությունները՝ բազմակենտրոն կառուցվածքը, կինոմոնտաժային սկզբունքների կիրառումը, փաստագրական և գեղարվեստական նյութի համադրությունը, ներքին մենախոսությունը և բազմաձայն պատումը, ընդլայնում են վեպի արտահայտչական հնարավորությունները։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ամերիկյան գրականությամբ, մոդեռնիզմով, XX դարի վեպի պատմությամբ և գրական ձևերի զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ օգնելով հասկանալ, թե ինչպես է Դոս Պասոսը փոխակերպում ավանդական վիպական կառուցվածքը և այն դարձնում ժամանակակից հասարակության բազմաշերտ իրականությունը ներկայացնելու միջոց։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ճաքեր և անցքեր պարունակող հեծանների մեխանիկական վարքագծի ուսումնասիրմանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց ծռման, տատանումների և կայունության խնդիրներին։ Գրքում ներկայացվում են կառուցվածքային տարրերում առկա թերությունների ազդեցությունը լարվածա-դեֆորմացիոն վիճակի, բնական հաճախականությունների, դինամիկական բնութագրերի և կրողունակության վրա։ Քննարկվում են տարբեր տեսակի ճաքերի և անցքերի առկայության պայմաններում հեծանների աշխատանքի առանձնահատկությունները, դրանց ազդեցությունը կառուցվածքի կոշտության նվազման, տեղային լարվածությունների կենտրոնացման և հնարավոր վնասվածքների զարգացման գործընթացների վրա։ Հեղինակը կիրառում է ժամանակակից մաթեմատիկական մոդելներ և հաշվարկային մեթոդներ՝ վերլուծելու ինչպես ստատիկական, այնպես էլ դինամիկական բեռնվածությունների պայմաններում առաջացող երևույթները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նաև կառուցվածքների կորուստային կայունության պայմանները, վնասվածքների հայտնաբերման և գնահատման մոտեցումները, ինչպես նաև ինժեներական համակարգերի հուսալիության բարձրացմանն ուղղված մեթոդները։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում մեխանիկայի, քաղաքացիական և մեքենաշինական ճարտարագիտության ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և կառուցվածքային վերլուծությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է որոշ դեղաբույսերի էքստրակտների ազդեցության ուսումնասիրությանը բույսերի արգինինի և պրոլինի փոխանակության, ինչպես նաև Candida guilliermondii ՆՊ-4 խմորասնկերի կենսազանգվածի կուտակման գործընթացների վրա։ Ներկայացվում են բույսերից ստացված կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի հատկությունները, դրանց ազդեցության հնարավոր կենսաքիմիական մեխանիզմները և ամինաթթվային փոխանակության կարգավորման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են բույսերի ֆիզիոլոգիական գործընթացների փոփոխությունները, սթրեսային պայմաններում արգինինի և պրոլինի դերը, ինչպես նաև դեղաբուսական էքստրակտների ազդեցությունը խմորասնկերի աճի, զարգացման և կենսազանգվածի ձևավորման վրա։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև փորձարարական հետազոտությունների մեթոդներին, կենսաքիմիական վերլուծություններին և կենսատեխնոլոգիական կիրառությունների հնարավորություններին։ Գիրքը նախատեսված է կենսաբանների, կենսաքիմիկոսների, կենսատեխնոլոգների, մանրէաբանների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատանքը նվիրված է ցանցային տնտեսության ձևավորման և զարգացման տեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների տարածման ազդեցությունը ժամանակակից տնտեսական հարաբերությունների, շուկաների և կազմակերպությունների գործունեության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում է ցանցային տնտեսության էությունը, դրա հիմնական բնութագրերը և ավանդական տնտեսական համակարգերից տարբերակող առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային տեխնոլոգիաների, տեղեկատվության, գիտելիքի և հաղորդակցական ցանցերի դերին տնտեսական արժեքի ստեղծման ու բաշխման գործընթացներում։ Վերլուծվում են ցանցային փոխազդեցությունների, ցանցային էֆեկտների, մասշտաբի աճի, տեղեկատվության արագ տարածման և տնտեսական գործակալների փոխկապակցվածության հետ կապված տեսական հարցերը։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև ցանցային տնտեսության պայմաններում շուկաների կառուցվածքի փոփոխությունները, մրցակցության և համագործակցության նոր ձևերի առաջացումը, թվային հարթակների նշանակությունը և տնտեսական գործունեության կազմակերպման նոր մոդելների ձևավորումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ցանցային տնտեսության զարգացման նախադրյալներին, այդ թվում՝ ինտերնետի և թվային ենթակառուցվածքների ընդլայնմանը, տեղեկատվության հասանելիության աճին, էլեկտրոնային առևտրի զարգացմանը և տնտեսության տարբեր ոլորտների թվայնացմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ նաև ցանցային տնտեսության արդյունավետության, կառավարման, կարգավորման և տնտեսական անվտանգության տեսական խնդիրներին, ինչպես նաև գնահատել դրա ազդեցությունը արտադրողականության, գործարար գործընթացների և տնտեսական աճի վրա։ Առանձին նշանակություն ունի ավանդական տնտեսական հասկացությունների վերաիմաստավորումը նոր թվային միջավայրում, քանի որ ցանցային փոխկապակցվածությունը փոխում է արտադրողի և սպառողի, շուկայի և միջնորդի, ինչպես նաև նյութական և ոչ նյութական ռեսուրսների միջև հարաբերությունների բնույթը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, կառավարման, թվային տնտեսության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազդեցության տնտեսական ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար:

Տնտեսագիտություն

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանում անշարժ գույքի գնահատման համակարգի ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է անշարժ գույքի արժեքի որոշման տեսական և գործնական հիմքերին, գնահատման մեթոդների կիրառությանը, ոլորտի իրավական ու կազմակերպական կարգավորմանը և գնահատման համակարգի փոխկապակցվածությանը անշարժ գույքի շուկայի ու կադաստրային կառավարման հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են անշարժ գույքի շուկայական, կադաստրային և այլ տեսակի արժեքների որոշման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գնահատման հիմնական՝ համեմատական, ծախսային և եկամտային մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները։ Կարևորվում է գնահատման գործընթացի օբյեկտիվության, ճշգրտության և թափանցիկության ապահովումը, քանի որ անշարժ գույքի արժեքի ճիշտ որոշումը կարևոր նշանակություն ունի գույքի առքուվաճառքի, վարկավորման, ներդրումային որոշումների, հարկման, ապահովագրության և այլ տնտեսական գործընթացների համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ Հայաստանում անշարժ գույքի գնահատման համակարգի զարգացման տարբեր փուլերին, ոլորտում իրականացված բարեփոխումներին, մասնագիտական գործունեության կազմակերպմանը և գնահատողների աշխատանքի նկատմամբ ներկայացվող պահանջներին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում անշարժ գույքի շուկայում տեղի ունեցող փոփոխությունների, շուկայական տեղեկատվության հասանելիության և դրա հավաստիության ազդեցությանը գնահատման արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրությունը նաև հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գործող համակարգի հիմնական խնդիրները, գնահատման մեթոդների կատարելագործման անհրաժեշտությունը և ժամանակակից տեղեկատվական ու թվային տեխնոլոգիաների կիրառման հեռանկարները։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանում անշարժ գույքի գնահատման համակարգի հետագա զարգացմանը, գնահատման գործընթացների արդյունավետության և հուսալիության բարձրացմանը, շուկայական արժեքների ավելի ճշգրիտ որոշմանը և անշարժ գույքի շուկայի կառավարման մեխանիզմների կատարելագործմանը։

Մշակույթ

Այս աշխատությունը նվիրված է Անիի կարասների դեկորատիվ հարդարանքի, գեղարվեստական առանձնահատկությունների և մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է միջնադարյան Անիում կիրառված խեցեգործական ավանդույթներին՝ վերլուծելով կարասների արտաքին ձևավորումը, զարդանախշային համակարգերը, կիրառված մոտիվները և դրանց խորհրդանշական բովանդակությունը։ Գրքում ուսումնասիրվում են բուսական, երկրաչափական և երբեմն նաև պատկերային տարրերի կիրառման առանձնահատկությունները, դրանց կապը ժամանակաշրջանի գեղարվեստական ճաշակի, արհեստագործական հմտությունների և տարածաշրջանային մշակութային ազդեցությունների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կարասների արտադրության տեխնոլոգիական կողմերին, օգտագործված նյութերին և հարդարման մեթոդներին, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնել Անիի խեցեգործական արվեստի զարգացման մակարդակը։ Աշխատությունը նաև լուսաբանում է կարասների գործնական և կենցաղային նշանակությունը՝ դրանք դիտարկելով ոչ միայն որպես տնտեսական օգտագործման առարկաներ, այլև որպես գեղարվեստական մշակույթի արժեքավոր վկայություններ։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է միջնադարյան հայկական կիրառական արվեստի, հնագիտության և նյութական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և հետաքրքրված ընթերցողների համար։