Разработка динамических моделей управления многомерных систем на основе экспериментальных данных

Գրականություն

Pierre Corneilleի «Le Cid» ողբերգությունը համարվում է կլասիցիստական գրականության կարևորագույն արտահայտություններից մեկը, որտեղ առավել ընդգծված կերպով երևում են դասականության հիմնական սկզբունքները՝ կարգապահ կառուցվածք, բարոյական ընտրության կենտրոնացում և զգացմունքների ու պարտքի միջև հակասություն․ ստեղծագործության հիմքում ընկած է Ռոդրիգի և Խիմենայի ողբերգական սիրո պատմությունը, որը բախվում է պատվի և ընտանիքի հանդեպ պարտականության խիստ պահանջներին, և հենց այս հակադրության միջոցով Կոռնեյը բացահայտում է մարդու ներքին պայքարը՝ անձնական զգացմունքների և հասարակական պարտադրանքի միջև․ կլասիցիզմին բնորոշ «երեք միասնությունների» սկզբունքը՝ գործողության, ժամանակի և տեղի միասնություն, այստեղ մասամբ պահպանվում է՝ ապահովելով սյուժեի տրամաբանական և հավասարակշռված զարգացում, մինչդեռ հերոսների խոսքը և վարքը կառուցված են բարձր ոճով՝ ընդգծելով ազնվական արժեքների և պատվախնդրության կարևորությունը․ «Սիդ»-ը նաև արտահայտում է կլասիցիստական դրամայի հիմնական գաղափարը՝ մարդը պետք է զսպի իր կրքերը հանուն բարձրագույն բարոյական օրենքների, նույնիսկ եթե դա հանգեցնում է անձնական երջանկության կորստի, և հենց այդ պատճառով ստեղծագործությունը դառնում է ոչ միայն սիրային ողբերգություն, այլ նաև բարոյափիլիսոփայական երկխոսություն մարդու պարտքի և ազատության մասին․ այսպես Կոռնեյը ձևավորում է այնպիսի դրամատուրգիական մոդել, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել ֆրանսիական դասական թատրոնի զարգացման վրա։

Քաղաքագիտություն

Սա տարածաշրջանագիտական և քաղաքական-պատմական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է Nagorno-Karabakh տարածաշրջանի համապարփակ դիմանկարը՝ անդրադառնալով նրա պատմական զարգացմանը, ժողովրդագրական առանձնահատկություններին, մշակութային ժառանգությանը, քաղաքական գործընթացներին և սոցիալ-տնտեսական պայմաններին։ Աշխատությունում վերլուծվում են տարածաշրջանի ձևավորման պատմական նախադրյալները, բնակչության կազմը, ինքնության հարցերը և տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունները, ինչպես նաև քննարկվում են տարածաշրջանային հակամարտությունների, անվտանգության և միջազգային հարաբերությունների հետ կապված հիմնախնդիրները։ Նյութը կարող է ներառել նաև աշխարհագրական, վարչական և տնտեսական տվյալներ՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին տրամադրել ամբողջական պատկերացում տարածաշրջանի անցյալի և ներկա իրողությունների վերաբերյալ, ինչպես նաև նպաստել Հարավային Կովկասի քաղաքական և պատմական զարգացումների ավելի խորը ընկալմանը։

Այլ առարկաներ

Հանդիսանում է ուսումնական և մեթոդական ձեռնարկ, որը նախատեսված է կենսագործունեության անվտանգության առարկայի գործնական հմտությունների ձևավորման համար։ Այն ընդգրկում է լաբորատոր և գործնական աշխատանքների համակարգված հավաքածու, որոնց միջոցով ուսանողները կարող են կիրառել տեսական գիտելիքները իրական կամ մոդելավորված իրավիճակներում։ Գրքում ներկայացվում են մարդու կենսագործունեության վրա ազդող վտանգավոր և վնասակար գործոնները, դրանց գնահատման մեթոդները, ինչպես նաև անվտանգության ապահովման հիմնական սկզբունքները տարբեր միջավայրերում՝ ուսումնական, արտադրական և կենցաղային պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված ռիսկերի նույնականացման, կանխարգելման միջոցառումների մշակման, անհատական և կոլեկտիվ պաշտպանության միջոցների կիրառման և արտակարգ իրավիճակներում ճիշտ վարքագծի ձևավորման վրա։ Ներառված են նաև գործնական հանձնարարություններ՝ կապված աշխատանքային հիգիենայի, առաջին օգնության հիմունքների և անվտանգության կանոնների պահպանման հետ, որոնք նպաստում են ուսանողների գործնական պատրաստվածության բարձրացմանը։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և անվտանգության ոլորտով հետաքրքրված մասնագետների համար՝ ապահովելով կենսագործունեության անվտանգության հիմնարար գիտելիքների և կիրառական հմտությունների զարգացում։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հայոց տեղանունների բառակազմական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով հայկական աշխարհագրական անունների կազմավորման հիմնական եղանակները, կառուցվածքային օրինաչափությունները և դրանցում դրսևորվող լեզվական գործընթացները։ Քննության են առնվում տեղանունների բաղադրիչները, դրանց փոխհարաբերությունները և այն բառակազմական միջոցները, որոնց միջոցով ձևավորվել են Հայաստանի և հայաբնակ տարբեր տարածքների բնակավայրերի, գետերի, լեռների, դաշտավայրերի և այլ աշխարհագրական օբյեկտների անվանումները։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում պարզ, ածանցավոր, բարդ և բարդածանցավոր կազմություններին, ինչպես նաև տեղանունների ձևավորման մեջ ածանցների, արմատների, բառերի միավորման և այլ լեզվական միջոցների կիրառությանը։ Առանձին կարևորություն է տրվում տեղանունների հիմքում ընկած բառապաշարին, որը կարող է արտացոլել բնաշխարհի առանձնահատկությունները, բնակչության զբաղմունքը, պատմական իրադարձությունները, անձնանունները, ցեղանունները, հասարակական հարաբերությունները, մշակութային արժեքներն ու ավանդույթները։ Տեղանունների բառակազմական քննությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն հասկանալու դրանց լեզվական կառուցվածքը, այլև վեր հանելու հայոց լեզվի պատմական զարգացման տարբեր փուլերի հետքերը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայոց լեզվի բառապաշարի, պատմական լեզվաբանության և տեղանունագիտության ուսումնասիրության համար, քանի որ աշխարհագրական անունները հաճախ պահպանել են հին բառեր, լեզվական ձևեր և անվանակազմական կաղապարներ, որոնք այլ ոլորտներում կարող են այլևս չգործածվել։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, բանասերներին, պատմաբաններին, աշխարհագրագետներին և հայոց լեզվի պատմական զարգացման ու հայկական տեղանունների ծագման նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողներին։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է գլխուղեղի լիմբիական համակարգի կեղևային բաժինների նեյրոնային կազմակերպման կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նյարդային բջիջների տարբեր տեսակները, դրանց տեղաբաշխումը կեղևի առանձին շերտերում, բջիջների միջև ձևավորվող կապերը և նեյրոնային ցանցերի կազմակերպման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն կառուցվածքներին, որոնք մասնակցում են հուզական արձագանքների, հիշողության, ուսուցման, մոտիվացիայի և վարքային գործընթացների կարգավորմանը։ Քննվում են նեյրոնների ձևաբանական առանձնահատկությունները, դրանց ելուստների տարածական կազմակերպումը, տեղային և հեռավոր նյարդային կապերի համակարգերը, ինչպես նաև տարբեր կառուցվածքներից ստացվող և դեպի այլ բաժիններ ուղղվող ազդակների փոխանցման հնարավոր ուղիները։ Նյարդային համակարգի տվյալ հատվածը դիտարկվում է ոչ թե որպես մեկուսացված կազմավորում, այլ որպես փոխկապակցված ցանցի մաս, որը հաղորդակցվում է գլխուղեղի կեղևային և ենթակեղևային բազմաթիվ կենտրոնների հետ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են համադրվել նեյրոանատոմիական, հյուսվածաբանական, էլեկտրաֆիզիոլոգիական և փորձարարական տվյալներ՝ նեյրոնային կառուցվածքի և գործառույթի միջև կապերը բացահայտելու նպատակով։ Կարևորվում է տարբեր տեսակի նեյրոնների մասնակցությունը ազդակների ընդունման, մշակման և փոխանցման գործընթացներին, ինչպես նաև նյարդային ակտիվության տեղային կարգավորման մեխանիզմները։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել գրգռող և արգելակող փոխազդեցությունների հավասարակշռությանը, քանի որ դրանց համակարգված գործունեությունը կարևոր է նեյրոնային ցանցերի բնականոն աշխատանքի համար։ Կառուցվածքային կազմակերպման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ, թե ինչպես են բջջային մակարդակում ձևավորվում բարդ նյարդաֆիզիոլոգիական գործընթացների հիմքերը։ Միաժամանակ նման ուսումնասիրությունները նշանակություն ունեն կենտրոնական նյարդային համակարգի տարբեր խանգարումների կենսաբանական հիմքերի հետազոտման համար, քանի որ նեյրոնային կապերի կամ դրանց կարգավորման փոփոխությունները կարող են առնչվել հիշողության, հուզական և վարքային գործառույթների խանգարումների հետ։ Նյութի համակարգված վերլուծությունը նպաստում է գլխուղեղի կառուցվածքի և գործունեության փոխկապակցվածության վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նեյրոգիտության, նեյրոանատոմիայի, նյարդաֆիզիոլոգիայի, հյուսվածաբանության և կենտրոնական նյարդային համակարգի կառուցվածքային կազմակերպման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Գյուղատնտեսություն

Հրատարակությունը գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր գրքերի վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողին և մասնագետին ներկայացնել համապատասխան ժամանակաշրջանում հրատարակված կամ շրջանառության մեջ մտած նոր գրականության վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվություն։ Նյութը կարող է ներառել գյուղատնտեսական գիտությունների տարբեր ուղղություններին վերաբերող գրքերի մատենագիտական նկարագրություններ՝ ընդգրկելով բուսաբուծությունը, անասնաբուծությունը, հողագիտությունը, ագրոնոմիան, գյուղատնտեսական տեխնիկան, բույսերի պաշտպանությունը, գյուղատնտեսական տնտեսագիտությունը և հարակից ոլորտները։ Յուրաքանչյուր գրքի վերաբերյալ մատենագիտական տվյալները հնարավորություն են տալիս պարզելու հրատարակության հեղինակին, վերնագիրը, հրատարակման տվյալները և թեմատիկ ուղղվածությունը՝ դյուրացնելով անհրաժեշտ մասնագիտական գրականության որոնումն ու ընտրությունը։ Նման տեղեկատուի կարևոր նշանակությունն այն է, որ այն միավորում է գյուղատնտեսության վերաբերյալ նոր հրատարակությունների մասին տեղեկատվությունը և հնարավորություն է տալիս հետազոտողներին, մասնագետներին, ուսանողներին ու գրադարանավարներին հետևելու ոլորտի գրականության համալրմանը։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել նաև որպես մասնագիտական գրականության ընտրության և հետագա մատենագիտական որոնումների սկզբնական աղբյուր՝ օգնելով բացահայտել անհրաժեշտ թեմային վերաբերող աշխատություններ։ Գյուղատնտեսության տարբեր բնագավառների ընդգրկումը տեղեկատուն դարձնում է օգտակար ինչպես տեսական հետազոտությունների, այնպես էլ կիրառական խնդիրների ուսումնասիրման համար։ Այն հատկապես արժեքավոր է պատմական և մատենագիտական տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս վերականգնելու որոշակի ժամանակաշրջանում գյուղատնտեսական գիտության և մասնագիտական հրատարակչության զարգացման պատկերը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գյուղատնտեսության մասնագետներին, գիտաշխատողներին, ագրոնոմներին, կենսաբաններին, հողագետներին, անասնաբույժներին, ուսանողներին, գրադարանավարներին և գյուղատնտեսական գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մատենագետներին։