More in Chemistry

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Pedagogy

    Դեռահաս դպրոցականներին ստեղծագործական գործունեության մղող դրդապատճառները դաստիարակության պայմաններում

    Գիրքը նվիրված է դեռահաս դպրոցականների ստեղծագործական գործունեության խթանմանն ուղղված դրդապատճառների ուսումնասիրությանը և դաստիարակության գործընթացում դրանց ձևավորման առանձնահատկություններին։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են այն հոգեբանամանկավարժական գործոնները, որոնք ազդում են դեռահասների ստեղծագործական ներուժի բացահայտման, ինքնարտահայտման ձգտման և նոր գաղափարներ ստեղծելու կարողությունների զարգացման վրա։ Հեղինակը վերլուծում է ստեղծագործական գործունեության դերը անձի ձևավորման գործընթացում, դեռահասների տարիքային առանձնահատկությունները, հետաքրքրությունների ձևավորման մեխանիզմները և ուսումնական ու դաստիարակչական միջավայրի ազդեցությունը նրանց ստեղծագործական ակտիվության վրա։ Գրքում ներկայացվում են ներքին և արտաքին դրդապատճառների տեսակները, ստեղծագործական նախաձեռնության խթանման պայմանները, ուսուցչի և ընտանիքի դերը, ինչպես նաև կրթական միջավայրի կազմակերպման արդյունավետ եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեթոդներին ու մանկավարժական մոտեցումներին, որոնք նպաստում են սովորողների ինքնուրույնության, երևակայության, քննադատական մտածողության և ստեղծագործական մտածողության զարգացմանը։ Աշխատությունը բացահայտում է դաստիարակության գործընթացում ստեղծագործական կարողությունների ձևավորման կարևորությունը՝ որպես անհատի սոցիալականացման և ինքնազարգացման կարևոր պայման։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, հոգեբանների, կրթության ոլորտի մասնագետների, ուսանողների, ինչպես նաև դեռահասների զարգացման և ստեղծագործական ներուժի բացահայտման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-09-06
    Դեռահաս դպրոցականներին ստեղծագործական գործունեության մղող դրդապատճառները դաստիարակության պայմաններում
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1986, թիվ 9)

    Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1986, թիվ 9)
    Online

    History

    Նախիջևանի հայկական հուշարձանները

    Նախիջևանի հայկական հուշարձանները գիրքը նվիրված է հայկական պատմամշակութային ժառանգության կարևորագույն հատվածներից մեկին՝ Նախիջևան տարածքում գտնվող հայկական եկեղեցիների, վանքերի, խաչքարերի, գերեզմանատների և այլ հուշարձանների պատմությանն ու նշանակությանը։ Ստեղծագործությունը ներկայացնում է դարերի ընթացքում ձևավորված հայկական մշակութային ներկայությունը Նախիջևանում՝ բացահայտելով այդ տարածքի հոգևոր, ճարտարապետական և ազգային արժեքները։ Գրքում մանրամասն նկարագրվում են բազմաթիվ հուշարձանների կառուցման պատմությունները, ճարտարապետական առանձնահատկությունները, արձանագրությունները և դրանց ունեցած դերը հայ ժողովրդի մշակութային ու կրոնական կյանքում։ Հեղինակները կարևոր ուշադրություն են դարձնում նաև հայկական ժառանգության պահպանման խնդրին՝ ներկայացնելով պատմական փաստեր և վկայություններ, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես են ժամանակի ընթացքում որոշ հուշարձաններ ավերվել, վնասվել կամ անհետացել։ Գիրքը ոչ միայն գիտական ուսումնասիրություն է, այլ նաև մշակութային հիշողության պահպանման կարևոր փորձ, որը նպատակ ունի փաստագրել և փոխանցել ապագա սերունդներին հայկական ներկայության հետքերը Նախիջևանում։ Ստեղծագործությունը հարուստ է պատմական տվյալներով, լուսանկարներով, քարտեզներով և վերլուծություններով, ինչի շնորհիվ այն արժեքավոր աղբյուր է ինչպես պատմաբանների, արվեստաբանների և մշակութային հետազոտողների, այնպես էլ յուրաքանչյուր ընթերցողի համար, ով հետաքրքրված է հայկական պատմությամբ և մշակութային ժառանգությամբ։ «Նախիջևանի հայկական հուշարձանները» ընթերցողին հիշեցնում է մշակույթի պահպանման կարևորության, ազգային հիշողության արժեքի և պատմական ժառանգության նկատմամբ պատասխանատվության մասին՝ ներկայացնելով հայկական քաղաքակրթության հարուստ հետքը տարածաշրջանում։

    Updated: 2026-10-23
    Նախիջևանի հայկական հուշարձանները
    Online

    Mathematics

    Problems of stability,vibrations and optimal design of multylayered plates and shells

    Աշխատությունը նվիրված է բազմաշերտ սալերի և թաղանթների կայունության, տատանումների և օպտիմալ նախագծման հիմնախնդիրների տեսական ու կիրառական ուսումնասիրությանը՝ կառուցվածքային մեխանիկայի, առաձգականության տեսության և ինժեներական հաշվարկների համատեքստում։ Քննարկվում են բազմաշերտ կառուցվածքների մեխանիկական վարքագծի առանձնահատկությունները, տարբեր նյութերից կազմված շերտերի փոխազդեցությունը, արտաքին բեռնվածքների ազդեցությունը և կառուցվածքային տարրերի ամրության ու հուսալիության ապահովման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սալերի և թաղանթների կայունության կորստի, ճկման, դեֆորմացիաների առաջացման և կրիտիկական բեռնվածքների որոշման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են ազատ և հարկադրական տատանումների օրինաչափությունները, սեփական հաճախականությունների և տատանման ձևերի որոշման մեթոդները, ինչպես նաև դինամիկական բեռնվածքների ազդեցությունը բազմաշերտ կառուցվածքների աշխատանքի վրա։ Դիտարկվում են շերտերի հաստության, նյութերի առաձգական հատկությունների, երկրաչափական պարամետրերի և ամրացման պայմանների ազդեցությունները կառուցվածքների մեխանիկական բնութագրերի վրա։ Կարևորվում են մաթեմատիկական մոդելավորման, դիֆերենցիալ հավասարումների, վերլուծական և թվային հաշվարկային մեթոդների կիրառման հնարավորությունները բազմաշերտ համակարգերի վարքագիծը նկարագրելու և կանխատեսելու համար։ Անդրադարձ է կատարվում օպտիմալ նախագծման սկզբունքներին, որոնց շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել կառուցվածքի զանգվածի նվազեցման, նյութերի արդյունավետ օգտագործման, կոշտության բարձրացման և կայունության անհրաժեշտ ցուցանիշների ապահովման խնդիրները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև կոմպոզիտային նյութերից պատրաստված սալերի և թաղանթների հաշվարկման առանձնահատկությունները, շերտերի դասավորության օպտիմալ տարբերակների ընտրությունը և կառուցվածքային պարամետրերի ազդեցության գնահատումը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բարակապատ կառուցվածքների մեխանիկայի զարգացման, բազմաշերտ տարրերի հաշվարկային մեթոդների կատարելագործման և ինժեներական նախագծման արդյունավետության բարձրացման համար։ Ներկայացվող տեսական մոտեցումները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ավիատիեզերական տեխնիկայի, մեքենաշինության, շինարարության և կոմպոզիտային կառուցվածքների նախագծման ոլորտներում։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել մեխանիկոսների, ինժեներ-կոնստրուկտորների, կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետների, նյութագիտության հետազոտողների և տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-15
    Problems of stability,vibrations and optimal design of multylayered plates and shells
    Online

    Literature

    Հայ մատենագիրները 19-րդ դարում

    Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի հայ մատենագիրներին՝ այն հեղինակներին, որոնց գրական, գիտական, պատմական, կրոնական և հասարակական գործունեությունը նշանակալի դեր է ունեցել հայ մշակույթի ու մտավոր կյանքի զարգացման գործում։ Այն ներկայացնում է հայ գրավոր ժառանգության ձևավորման և հարստացման մի կարևոր ժամանակաշրջան, երբ հայ մտավորականները, գրողները, պատմաբանները, հոգևորականներն ու գիտնականները նպաստել են ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդմանը, հայոց լեզվի ու գրականության զարգացմանը և պատմական հիշողության պահպանմանը։ Նյութի առանցքում հայ մատենագրության բազմազանությունն է՝ տարբեր բնագավառներում ստեղծված երկերը, հեղինակների մտավոր գործունեությունը և նրանց թողած ժառանգության նշանակությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու 19-րդ դարի հայ գրական ու գիտական միջավայրի, ժամանակի մշակութային միտումների, ազգային և հոգևոր արժեքների պահպանման ու փոխանցման գործընթացների մասին։ Այն կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականության և մատենագրության պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ ուշադրություն է հրավիրում այն անհատների ու ստեղծագործությունների վրա, որոնք իրենց ներդրումն են ունեցել հայ մշակույթի շարունակականության և զարգացման գործում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայագիտությամբ, գրականագիտությամբ, մատենագիտությամբ և հայ ժողովրդի մշակութային պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-11-14
    Հայ մատենագիրները 19-րդ դարում
    Online

    Geography

    Աշխարհագրության համառոտ դասագիրք դպրոցական տղաների համար

    Աշխատությունը դպրոցական կրթության համար նախատեսված աշխարհագրական ուսումնական ձեռնարկ է, որի հիմնական նպատակն է սովորողներին ծանոթացնել Երկիր մոլորակի բնական կառուցվածքին, աշխարհագրական առանձնահատկություններին, աշխարհամասերին, երկրներին, ժողովուրդներին և բնակեցված տարածքների բազմազանությանը։ Այն նախատեսված է աշխարհագրական տարրական և ընդհանուր գիտելիքների համակարգված փոխանցման համար՝ նպաստելով երեխաների տարածական մտածողության, աշխարհաճանաչողության և շրջակա միջավայրի վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ձևավորմանը։ Աշխատության բովանդակային շրջանակը ներառում է ընդհանուր աշխարհագրության հիմնական բաժինները՝ անդրադառնալով Երկրի մակերևույթին, ցամաքներին, ծովերին, օվկիանոսներին, լեռնաշղթաներին, հարթավայրերին, գետերին, լճերին և կլիմայական պայմաններին։ Բնական աշխարհագրության հետ մեկտեղ կարևոր տեղ է հատկացվում քաղաքական և բնակչության աշխարհագրությանը՝ տարբեր երկրների, պետությունների, քաղաքների, ժողովուրդների և նրանց բնակության տարածքների ճանաչմանը։ Այսպիսի համադրությունը հնարավորություն է տալիս սովորողներին պատկերացում կազմելու ոչ միայն Երկրի բնական միջավայրի, այլև մարդկային հասարակության տարածքային կազմակերպման ու տարբեր տարածաշրջանների առանձնահատկությունների մասին։ Աշխարհագրական գիտելիքի մատուցման հիմնական նպատակներից է երեխաների մեջ ձևավորել աշխարհի ամբողջական պատկերը՝ բացահայտելով բնական պայմանների, բնակչության տեղաբաշխման, տնտեսական գործունեության և պետությունների աշխարհագրական դիրքի փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության ուսուցողական նշանակությունը դրսևորվում է նաև տեղանունների, աշխարհագրական ուղղությունների, տարածքային հարաբերությունների և տարբեր աշխարհագրական օբյեկտների ճանաչման միջոցով։ Այն նպաստում է քարտեզագրական մտածողության զարգացմանը, տարածությունների ու ուղղությունների ընկալմանը և տարբեր երկրների ու տարածաշրջանների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Դպրոցականների համար նախատեսված լինելը պայմանավորում է նյութի բացատրական և ճանաչողական ուղղվածությունը՝ աշխարհագրական գիտելիքը դարձնելով կրթական գործընթացի հասանելի ու կիրառական բաղադրիչ։ Գրական և մեթոդական առումով աշխատությունը պատկանում է դասագրքային աշխարհագրության ավանդույթին, որտեղ գիտելիքը ներկայացվում է նկարագրական, դասակարգող և բացատրական եղանակներով։ Նման կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս սովորողներին աստիճանաբար յուրացնելու աշխարհագրական հասկացությունները, ճանաչելու բնական ու քաղաքական աշխարհագրության հիմնական բաղադրիչները և ձևավորելու ինքնուրույն աշխարհաճանաչողության հմտություններ։ Աշխարհագրության ուսուցումը կարևոր նշանակություն ունի նաև այլ գիտությունների ուսումնասիրման համար, քանի որ այն կապում է բնագիտական, պատմական և հասարակագիտական գիտելիքները՝ ընթերցողին օգնելով հասկանալու մարդկային քաղաքակրթությունների զարգացման աշխարհագրական պայմանները։ Պատմամշակութային տեսանկյունից աշխատությունը կարևոր տեղ ունի XIX դարի հայ դպրոցական և գիտալուսավորչական գրականության զարգացման պատմության մեջ։ Այդ ժամանակաշրջանում աշխարհագրության ուսուցումը դիտվում էր որպես ընդհանուր կրթության անհրաժեշտ բաղադրիչ, իսկ հայերեն դասագրքերի ստեղծումն ու տարածումը նպաստում էին գիտական գիտելիքի մատչելիության ընդլայնմանը և ազգային կրթական համակարգի զարգացմանը։ Մխիթարյան միաբանության գործունեությունը նշանակալի դեր է ունեցել հայերեն աշխարհագրական գրականության ձևավորման, եվրոպական գիտական գիտելիքի տարածման և հայերեն ուսումնական տերմինաբանության հարստացման գործում։ Այս աշխատությունը ներկայացնում է այդ լուսավորչական ավանդույթի կարևոր դրսևորումներից մեկը՝ ընդգծելով մայրենի լեզվով աշխարհագրական կրթության անհրաժեշտությունը։ Այն արժեքավոր է հայ աշխարհագրական մատենագրության, XIX դարի դպրոցական դասագրքերի, մանկավարժական մեթոդների և հայ կրթական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։ Հատկապես հետաքրքրություն է ներկայացնում աշխարհագրության դասավանդման պատմությամբ, հայերեն գիտական լեզվի զարգացմամբ և Մխիթարյան միաբանության կրթական ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է աշխարհի բնական և քաղաքական կառուցվածքի վերաբերյալ համակարգված գիտելիք ստանալու, տարբեր երկրների ու ժողովուրդների մասին պատկերացումները հարստացնելու և աշխարհագրական մտածողությունը զարգացնելու հնարավորությամբ։ Աշխատությունը միաժամանակ արտացոլում է հայ կրթական միջավայրում գիտելիքի տարածման այն ձգտումը, որի համաձայն աշխարհագրական կրթությունը կարևոր միջոց էր աշխարհաճանաչող, կրթված և գիտական մտածողությամբ օժտված սերունդ ձևավորելու համար։

    Updated: 2026-11-11
    Աշխարհագրության համառոտ դասագիրք դպրոցական տղաների համար