Регуляция окислительного стресса протеогликанами эмбрионального генеза при стрептозотошин-инлупирова сахарном диабете

Биология

Այս աշխատությունը նվիրված է ցիկլոպրոպան և ցիկլոբութան կառուցվածքային հատվածներ պարունակող նոր միջատասպան միացությունների կառուցվածք-ակտիվություն կախվածության ուսումնասիրմանը՝ նատրիումական իոնային անցուղիների մոդելների կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել քիմիական կառուցվածքի և միջատասպան ակտիվության միջև առկա օրինաչափությունները և հասկանալ, թե մոլեկուլի կառուցվածքային փոփոխություններն ինչպես կարող են ազդել թիրախային կենսաբանական համակարգի հետ փոխազդեցության վրա։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում ցիկլոպրոպանային և ցիկլոբութանային օղակների կառուցվածքային առանձնահատկություններին, դրանց տարածական դասավորվածությանը և մոլեկուլի ընդհանուր էլեկտրոնային ու ստերիկ հատկությունների վրա ունեցած ազդեցությանը։ Նատրիումական անցուղիների մոդելների օգտագործումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել այն հնարավոր մոլեկուլային մեխանիզմները, որոնց միջոցով միջատասպան միացությունները խաթարում են նյարդային ազդակների փոխանցումը և հանգեցնում միջատների ֆիզիոլոգիական ֆունկցիաների խանգարման։ Կառուցվածք-ակտիվություն կախվածության վերլուծության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր կառուցվածքային տարբերակներ՝ գնահատելով փոխարինիչների, մոլեկուլի չափի, լիպոֆիլության, էլեկտրոնային հատկությունների և տարածական կառուցվածքի ազդեցությունը կենսաբանական ակտիվության վրա։ Աշխատանքը կարող է ներառել մոլեկուլային մոդելավորում և հաշվարկային մեթոդներ, որոնց միջոցով ուսումնասիրվում են միացությունների և թիրախային սպիտակուցային կառուցվածքների հնարավոր փոխազդեցությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել առավել ակտիվ և ընտրողական միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները բացահայտելու, հետագա հետազոտությունների համար հեռանկարային քիմիական շարքեր ընտրելու և նոր միջատասպանների նախագծման գիտական հիմքերը զարգացնելու նպատակով։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև ակտիվության և կառուցվածքի փոխկապակցվածության քանակական կամ որակական գնահատումը, որը հնարավորություն է տալիս համակարգված կերպով հասկանալու, թե մոլեկուլային մակարդակում ինչ փոփոխություններ կարող են նպաստել կենսաբանական ազդեցության ուժեղացմանը կամ թուլացմանը։ Աշխատանքը գտնվում է օրգանական քիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, քիմիական կենսաբանության և թունաբանության հատման ոլորտում և կարող է նպաստել միջատասպան նյութերի գործողության մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը և նոր միացությունների գիտականորեն հիմնավորված հետազոտությանը։

История

Գավազանագիրը հայ գրավոր մշակույթի պատմական ժանրերից է, որը սովորաբար ներկայացնում է հոգևորականների, եկեղեցական առաջնորդների կամ այլ հեղինակավոր անձանց հաջորդականությունը՝ պահպանելով նրանց անուններն ու գործունեության հիշատակությունը։ Նման գրական հուշարձանները կարևոր նշանակություն ունեն պատմական հիշողության, ժամանակագրական տեղեկությունների և հաստատությունների շարունակականության պահպանման գործում։ Դրանք կարող են ծառայել որպես սկզբնաղբյուր՝ տարբեր ժամանակաշրջաններում գործածված անձնանունների, պաշտոնների, տիտղոսների և պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրության համար։ Գավազանագրերի կառուցվածքը հաճախ հիմնված է հաջորդականության սկզբունքի վրա, որի շնորհիվ ընթերցողը կարող է պատկերացում կազմել տվյալ հոգևոր կամ հասարակական կառույցի ղեկավարների հերթափոխի և պատմական զարգացման մասին։ Հայ գրական ու եկեղեցական ավանդության մեջ նման աշխատությունները նպաստել են պատմական տեղեկությունների փոխանցմանը, հիշատակությունների պահպանմանը և համայնքային ինքնության ամրապնդմանը։ Դրանք արժեքավոր են նաև հայերեն պատմագրության, եկեղեցական պատմության և ձեռագրական ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Հրատարակության վերնագիրը թույլ է տալիս այն կապել գավազանագրական ժանրի հետ, սակայն առանց բովանդակության լրացուցիչ տվյալների նպատակահարմար չէ որոշակի անձանց, հաստատությունների կամ ժամանակագրական ընդգրկման մասին պնդումներ անել։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, պատմաբաններին, եկեղեցական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հայ գրավոր մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Այն նաև կարևոր է 19-րդ դարի հայկական տպագրական ժառանգության և Կալկաթայի հայ համայնքի գրահրատարակչական գործունեության ուսումնասիրության համար։

Религия

Աշխատությունը աստվածաշնչյան իմաստասիրական և մարգարեական գրականության արժեքավոր ժողովածու է, որն ընդգրկում է Հիսուս Սիրաքի որդու իմաստասիրական գիրքը և Երեմիա մարգարեի՝ Բաբելոն գերեվարվածներին ուղղված նամակը։ Այս երկու բնագրերը ներկայացնում են աստվածաշնչյան մտքի կարևոր ուղղություններ՝ մի կողմից մարդու բարոյական դաստիարակությունը, իմաստության ձեռքբերումը և աստվածային պատվիրաններով առաջնորդվող կյանքի սկզբունքները, մյուս կողմից՝ հավատարմությունը ճշմարիտ Աստծուն, կռապաշտության մերժումը և հոգևոր ինքնության պահպանումը պատմական փորձությունների պայմաններում։ Ժողովածուի առաջին և գաղափարական առումով հիմնական մասը նվիրված է Հիսուս Սիրաքի որդու իմաստությանը, որը հայտնի է նաև որպես Սիրաքի գիրք կամ Եկեղեցական գիրք։ Այն պատկանում է աստվածաշնչյան իմաստասիրական գրականության ավանդույթին և առանձնանում է իր բարոյախոսական, դաստիարակչական ու կրոնափիլիսոփայական բովանդակությամբ։ Գրքի հիմնական թեման մարդկային իմաստության բնույթն է, դրա աստվածային աղբյուրը և մարդու կյանքի տարբեր ոլորտներում դրա գործնական կիրառությունը։ Իմաստությունը ներկայացվում է որպես Աստծուց բխող հոգևոր պարգև, որը մարդուն հնարավորություն է տալիս ճանաչելու բարին, ճիշտ դատելու, կառավարելու սեփական վարքը և ապրելու աստվածային պատվիրաններին համապատասխան։ Այն չի սահմանափակվում մտավոր գիտելիքով կամ աշխարհիկ խելամտությամբ, այլ ներառում է հավատք, խոնարհություն, բարեպաշտություն, ինքնատիրապետում և բարոյական պատասխանատվություն։ Ստեղծագործության կարևոր գաղափարներից է Աստծո երկյուղը՝ որպես իմաստության սկզբնաղբյուր և ճշմարիտ հոգևոր կյանքի հիմք։ Մարդու իմաստությունը դրսևորվում է ոչ միայն գիտելիքների ձեռքբերման, այլև աստվածային կամքին հնազանդվելու, արդարություն պահպանելու և սեփական գործողությունների համար պատասխանատվություն ստանձնելու մեջ։ Այս գաղափարի միջոցով ընդգծվում է մարդու և Աստծո հարաբերության կարևորությունը, ինչպես նաև այն համոզմունքը, որ իրական իմաստությունը պետք է առաջնորդի մարդուն դեպի բարոյական կատարելություն։ Սիրաքի գրքում առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում մարդկային վարքի և հասարակական հարաբերությունների բարոյական կարգավորումը։ Այն անդրադառնում է ծնողների նկատմամբ հարգանքին, ընտանեկան պարտականություններին, ընկերությանը, հավատարմությանը, խոսքի չափավորությանը, ազնվությանը, աշխատասիրությանը, խոնարհությանը և մերձավորի նկատմամբ գթասրտությանը։ Մարդու խոսքը դիտարկվում է որպես նրա ներքին նկարագրի արտահայտություն, ուստի կարևորվում են լեզվի զսպվածությունը, ճշմարտախոսությունը և անտեղի դատողություններից խուսափելը։ Գրքում իմաստուն կյանքի կարևոր պայմաններ են համարվում սեփական ցանկությունների կառավարումը, հպարտության հաղթահարումը, զայրույթի զսպումը և նյութական հարստության նկատմամբ չափավոր վերաբերմունքը։ Ընտանիքը ներկայացվում է որպես բարոյական դաստիարակության և հասարակական կայունության կարևոր միջավայր, որտեղ ծնողների պատասխանատվությունը, երեխաների հնազանդությունն ու փոխադարձ հարգանքը դիտարկվում են որպես ներդաշնակ կյանքի հիմքեր։ Ընկերության թեման նույնպես ունի նշանակալի դեր։ Ճշմարիտ բարեկամությունը գնահատվում է որպես մարդու կյանքի կարևոր հարստություն, սակայն միաժամանակ շեշտվում է, որ բարեկամությունը պետք է հիմնված լինի անկեղծության, վստահության և փոխադարձ նվիրվածության վրա։ Սիրաքի իմաստասիրական ուսմունքում կարևոր տեղ ունեն նաև աղքատների, կարիքավորների և անօգնականների նկատմամբ ունեցած պարտականությունները։ Գթասրտությունը, ողորմածությունը և արդարությունը դիտարկվում են որպես աստվածահաճո կյանքի անբաժանելի հատկանիշներ։ Մարդուն հորդորվում է չարհամարհել կարիքավորին, չչարաշահել սեփական դիրքն ու հնարավորությունները և իր բարեկեցությունը չկառուցել ուրիշների տառապանքի հաշվին։ Այս սկզբունքներով գիրքը ներկայացնում է ոչ միայն անհատական բարոյականության, այլև հասարակական պատասխանատվության ամբողջական համակարգ։ Ստեղծագործության մեկ այլ կարևոր ուղղություն է իմաստության և մարդկային գիտելիքի փոխհարաբերությունը։ Գիտելիքը գնահատվում է որպես արժեքավոր ձեռքբերում, սակայն այն պետք է զուգակցվի խոհեմության և բարոյական գիտակցության հետ։ Մարդը պետք է կարողանա սովորել, լսել իմաստունների խորհուրդները, գնահատել փորձառությունը և խուսափել անհիմն ինքնավստահությունից։ Հատկապես կարևորվում է խոնարհությունը, քանի որ սեփական սահմանափակումների գիտակցումը համարվում է հոգևոր հասունության կարևոր պայման։ Սիրաքի գիրքը ներառում է նաև Աստծո արարչագործության, բնության կարգի, մարդկային կյանքի անցողիկության և աստվածային արդարության վերաբերյալ խորհրդածություններ։ Բնության բազմազանությունն ու աշխարհի ներդաշնակությունը ներկայացվում են որպես Արարչի իմաստության արտահայտություն։ Մարդը կոչված է ճանաչելու այդ կարգը, գնահատելու իրեն տրված կյանքը և իր հնարավորություններն օգտագործելու բարու համար։ Գրքի կարևոր հատվածներից է նաև նախնիների և Իսրայելի պատմության նշանավոր անձանց հիշատակությունը, որտեղ ներկայացվում են աստվածաշնչյան պատմության կարևոր դեմքերը՝ որպես հավատի, առաջնորդության, իմաստության և նվիրվածության օրինակներ։ Այս պատմական-հոգևոր անդրադարձը ցույց է տալիս անհատի կյանքի և ժողովրդի կրոնական հիշողության փոխկապակցվածությունը՝ ընդգծելով սերունդների միջև հոգևոր ժառանգության փոխանցման կարևորությունը։ Ժողովածուի երկրորդ բաղադրիչը Երեմիա մարգարեի նամակն է՝ ուղղված Բաբելոն գերեվարվածներին։ Այն կապված է Հին Կտակարանի այն պատմական միջավայրի հետ, երբ Երուսաղեմի անկումից և բաբելոնյան գերությունից հետո հրեա ժողովուրդը հայտնվեց հայրենիքից հեռու՝ օտար իշխանության և այլ կրոնական ու մշակութային ազդեցությունների պայմաններում։ Նամակի հիմնական նպատակն է զգուշացնել գերեվարվածներին կռապաշտության վտանգների մասին և ամրապնդել նրանց հավատարմությունը մեկ ճշմարիտ Աստծուն։ Բաբելոնյան միջավայրում տարածված կուռքերի պաշտամունքը հակադրվում է կենդանի Աստծո գաղափարին։ Մարգարեական խոսքը բացահայտում է կուռքերի անզորությունը՝ ընդգծելով, որ դրանք մարդու ձեռքով պատրաստված առարկաներ են և չունեն իրական աստվածային զորություն։ Նամակը կոչ է անում չխաբվել արտաքին փայլով, ծիսական հանդիսավորությամբ կամ կուռքերի շուրջ ձևավորված սովորույթներով, այլ պահպանել հավատքի ճշմարտությունը և չընդունել օտար աստվածությունների պաշտամունքը։ Այս պատգամը հատկապես կարևոր է գերության պայմաններում, երբ ժողովրդի կրոնական ինքնությունը և նախնիներից ժառանգած հավատը ենթարկվում էին լուրջ փորձության։ Նամակի գաղափարական առանցքում հավատարմության և հոգևոր ինքնության պահպանման խնդիրն է։ Այն ցույց է տալիս, որ նույնիսկ հայրենիքից հեռու, քաղաքական անազատության և մշակութային օտար միջավայրում մարդը կարող է պահպանել իր հավատը՝ չկորցնելով հոգևոր կողմնորոշումը։ Կռապաշտության քննադատությունը միաժամանակ դառնում է ճշմարիտ և կեղծ արժեքների տարբերակման միջոց։ Այսպիսով, ժողովածուի երկու բաղադրիչները լրացնում են միմյանց։ Սիրաքի գիրքը ներկայացնում է իմաստուն և առաքինի կյանքի դրական սկզբունքները, իսկ Երեմիա մարգարեի նամակը զգուշացնում է կեղծ հավատալիքներից և հոգևոր մոլորությունից։ Առաջինը շեշտադրում է մարդու ներքին կատարելագործումը, երկրորդը՝ հավատքի պահպանությունը արտաքին ճնշումների ու օտար ազդեցությունների պայմաններում։ Երկուսն էլ միավորված են աստվածային ճշմարտության, բարոյական պատասխանատվության և հոգևոր հավատարմության գաղափարներով։ Գրական առումով ժողովածուն ներկայացնում է աստվածաշնչյան երկու տարբեր, բայց գաղափարապես փոխլրացնող ժանրային ավանդույթներ։ Սիրաքի գրքում գերակշռում են խրատական խոսքը, իմաստասիրական դատողությունը, բարոյական պատվիրաններն ու խորհրդածական շարադրանքը։ Դրա խոսքը հաճախ կառուցվում է կարճ, ընդհանրացնող և հիշվող խրատների միջոցով, որոնք հեշտությամբ կարող են կիրառվել առօրյա կյանքում։ Իսկ Երեմիա մարգարեի նամակին բնորոշ են մարգարեական հորդորը, զգուշացումը, կրոնական հակադրությունը և համոզիչ դատողությունը։ Այս ժանրային բազմազանությունը ժողովածուին հաղորդում է բովանդակային հարստություն և ընդգծում աստվածաշնչյան գրականության գաղափարական լայն ընդգրկումը։ Պատմական և մշակութային տեսանկյունից աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ քրիստոնեական կրթության, աստվածաշնչյան գրականության տարածման և իմաստասիրական մտքի ուսումնասիրության համար։ Սիրաքի գիրքը քրիստոնեական ավանդության մեջ մեծ հեղինակություն է վայելել՝ որպես բարոյական դաստիարակության և հոգևոր իմաստության կարևոր աղբյուր։ Այն լայնորեն կիրառվել է եկեղեցական ուսուցման, քարոզչության և անհատական հոգևոր կրթության մեջ։ Երեմիա մարգարեի նամակն իր հերթին կարևոր վկայություն է աստվածաշնչյան միաստվածության պաշտպանության և կռապաշտության քննադատության պատմության համար։ Հայերեն այս երկերի հրատարակությունը նպաստել է աստվածաշնչյան գիտելիքների մատչելիությանը և հայ ընթերցողի ծանոթությանը Հին Կտակարանի իմաստասիրական ու մարգարեական ժառանգությանը։ Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանության գործունեության շրջանակում նման գրքերի տպագրությունը կարևոր դեր է ունեցել հայ կրոնական կրթության և ազգային գրավոր մշակույթի զարգացման գործում։ Մխիթարյանները հետևողականորեն զբաղվել են աստվածաշնչյան բնագրերի հրատարակությամբ, հայերեն թարգմանական ավանդության պահպանմամբ և կրոնական գիտելիքների տարածմամբ։ Այս հրատարակությունը արժեքավոր է նաև հայ աստվածաշնչագիտության, գրականության պատմության և տասնիններորդ դարի հայ գրահրատարակչության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել աստվածաբաններին, հայագետներին, պատմաբաններին, բանասերներին, աստվածաշնչյան գրականության ուսումնասիրողներին և քրիստոնեական բարոյախոսությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է հատկապես նրա համամարդկային պատգամներով՝ իմաստուն ապրելակերպ, բարոյական պատասխանատվություն, ընտանեկան սեր, արդարություն, գթասրտություն, խոնարհություն և հավատարմություն հոգևոր սկզբունքներին։ Աշխատությունը միաժամանակ ներկայացնում է մարդու անձնական կատարելագործման և ժողովրդի հավաքական հոգևոր ինքնության պահպանման գաղափարները՝ ցույց տալով, որ ճշմարիտ իմաստությունը դրսևորվում է ինչպես անհատի առաքինի վարքում, այնպես էլ հավատքի ու ավանդության նկատմամբ գիտակցված նվիրվածության մեջ։ Այն հայերեն աստվածաշնչյան գրականության կարևոր հրատարակություն է, որը միավորում է բարոյական իմաստությունը և մարգարեական պատգամը՝ ընթերցողին հաղորդակից դարձնելով Հին Կտակարանի հոգևոր, փիլիսոփայական և պատմամշակութային ժառանգությանը։

Религия

Այս հրատարակությունը պատկանում է քրիստոնեական հոգևոր և ուխտագնացության գրականության այն շրջանակին, որի հիմնական նպատակն է ներկայացնել, մեծարել և հոգևոր իմաստով արժևորել Երուսաղեմի սրբավայրերը։ Վերնագրում գործածված «գովասանաց» բառը մատնանշում է գովաբանական բնույթ ունեցող շարադրանք կամ խոսք, իսկ «տետրակ» բառը տվյալ համատեքստում նշանակում է փոքրածավալ գիրք կամ առանձին գրավոր աշխատություն։ «Տնօրինական սուրբ ուխտատեղիք» արտահայտությունը վերաբերում է քրիստոնեական հավատքի համար առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող այն վայրերին, որոնք կապված են Հիսուս Քրիստոսի երկրային կյանքի, գործունեության, չարչարանքների, խաչելության և հարության ավանդության հետ։ Այսպիսի սրբավայրերը քրիստոնեական ավանդույթում ընկալվում են որպես Ավետարանի կարևոր իրադարձությունների հիշատակման վայրեր և դարեր շարունակ եղել են հավատացյալների ուխտագնացության հիմնական նպատակակետերից։ Աշխատության վերնագիրը ցույց է տալիս, որ դրա ուշադրության կենտրոնում գտնվում է «աստվածահրաշ քաղաք» բնորոշմամբ ներկայացված Երուսաղեմը՝ քրիստոնեական աշխարհի կարևորագույն հոգևոր կենտրոններից մեկը։ Քաղաքը սուրբ է համարվում ոչ միայն իր պատմական անցյալի, այլև Աստվածաշնչյան իրադարձությունների հետ ունեցած կապի շնորհիվ։ Երուսաղեմի սրբավայրերը քրիստոնեական հիշողության մեջ միավորում են աստվածաշնչյան պատմությունը, եկեղեցական ավանդությունը, ծիսական կյանքը և ուխտագնացության դարավոր սովորույթները։ Այդ վայրերի այցելությունը հավատացյալների համար կարող է ունենալ ապաշխարության, աղոթքի, հոգևոր վերազարթոնքի և հավատքի ամրապնդման նշանակություն։ Վերնագրից կարելի է եզրակացնել, որ գրքույկը նվիրված է Երուսաղեմում գտնվող տնօրինական սրբավայրերի փառաբանմանը՝ դրանք դիտարկելով որպես քրիստոնեական հավատքի և հոգևոր ժառանգության կարևոր հանգրվաններ։ Հնարավոր է, որ շարադրանքում տեղ են գտել սրբավայրերի վերաբերյալ կրոնական խորհրդածություններ, դրանց հետ կապված ավանդություններ կամ ուխտագնացության հոգևոր նշանակության մասին դատողություններ, սակայն միայն մատենագիտական նկարագրության հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել, թե այդ նյութերից որոնք են ներառված գրքում, ինչ հերթականությամբ են ներկայացված սրբավայրերը կամ որքան մանրամասն են նկարագրված դրանք։ Երուսաղեմի սուրբ վայրերի նկատմամբ առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ունեցել նաև Հայ Առաքելական եկեղեցին, որի հոգևորականներն ու ուխտավորները դարեր շարունակ այցելել են քաղաք և մասնակցել այնտեղի եկեղեցական կյանքին։ Հայկական ներկայությունը Երուսաղեմում ձևավորել է հարուստ հոգևոր, մշակութային և ձեռագրական ժառանգություն, որի կարևոր բաղադրիչներից են սրբավայրերի մասին պատմությունները, աղոթքները, ուխտագնացության նկարագրությունները և կրոնական բնույթի հրատարակությունները։ Այս տեսանկյունից գիրքը կարող է հետաքրքրել ոչ միայն կրոնական գրականության ընթերցողներին, այլև Երուսաղեմի հայկական համայնքի պատմությամբ, Հայ Առաքելական եկեղեցու սրբավայրային ավանդույթներով և քրիստոնեական ուխտագնացության մշակույթով զբաղվող հետազոտողներին։ Այն կարող է դիտարկվել նաև որպես նյութ՝ ուսումնասիրելու, թե ինչպես են հայերեն գրավոր աղբյուրներում ներկայացվել սուրբ վայրերը և ինչպես է դրանց հոգևոր նշանակությունը փոխանցվել հավատացյալներին։ Հրատարակության պատմական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն արտացոլում է տասնիններորդ դարի հայերեն կրոնական գրքի տպագրության և տարածման միջավայրը։ Երուսաղեմում լույս տեսած նման աշխատությունները նպաստել են սրբավայրերի հետ կապված հոգևոր գիտելիքի պահպանմանը, եկեղեցական ավանդությունների տարածմանը և ուխտագնացության նկատմամբ հետաքրքրության ամրապնդմանը։ Գրքի ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հայ կրոնական գրականության ժանրերի, սրբավայրերի նկարագրության ավանդույթի և Երուսաղեմի՝ հայ հոգևոր կյանքում ունեցած դերի հետազոտության համար։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ վերնագիրը հստակորեն մատնանշում է աշխատության գովաբանական և հոգևոր ուղղվածությունը, սակայն ինքնին բավարար չէ՝ դրա ամբողջական բովանդակությունը, առանձին սրբավայրերի ցանկը, օգտագործված աղբյուրները կամ հեղինակի մեկնաբանությունները ճշգրտորեն որոշելու համար։ Այդ մանրամասները պարզելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել գրքի բնագիրը։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում սովորող օտարերկրացի ուսանողների սոցիալ-մշակութային ինտեգրման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուսուցման գործընթացի կազմակերպման և միջմշակութային հաղորդակցության զարգացման համատեքստում։ Դիտարկվում են օտարերկրացի ուսանողների կրթական միջավայրին հարմարվելու, լեզվական և մշակութային տարբերությունները հաղթահարելու, հասարակական հարաբերություններում ներգրավվելու և նոր սոցիալական պայմաններին ինտեգրվելու հիմնական հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման գործընթացում լեզվական պատրաստվածության, հաղորդակցական կարողությունների, ազգային և մշակութային ինքնության պահպանման, ինչպես նաև միջմշակութային փոխըմբռնման նշանակությանը։ Քննարկվում են ուսանողների սոցիալական հարմարման հոգեբանական և մանկավարժական գործոնները, կրթական հաստատությունների աջակցող միջավայրի ձևավորման հնարավորությունները և դասախոսների ու տեղացի ուսանողների հետ արդյունավետ փոխգործակցության պայմանները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի պատմության, մշակույթի, ավանդույթների և հասարակական արժեքների ճանաչման դերին օտարերկրացի ուսանողների ինտեգրման գործընթացում։ Կարևորվում են կրթական ծրագրերի մշակութային բաղադրիչների զարգացումը, հայերենի ուսուցման հնարավորությունները, ուսանողական նախաձեռնություններին մասնակցությունը և սոցիալ-մշակութային միջոցառումների կազմակերպումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել բարձրագույն կրթության միջազգայնացմանը, բազմամշակութային կրթական միջավայրի զարգացմանը և օտարերկրացի ուսանողների ուսումնառության արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, սոցիոլոգների, հոգեբանների, միջմշակութային հաղորդակցության մասնագետների, բուհերի միջազգային համագործակցության պատասխանատուների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Литература

Միջնադարյան Եվրոպայի հերոսական էպոսը. դիցաբանություն․ պատմություն․ պոետիկա․ համեմատաբանության խնդիրներ աշխատությունը համապարփակ գիտական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է միջնադարյան Եվրոպայի հերոսական էպոսի ձևավորումը և զարգացման փուլերը՝ միաժամանակ դիտարկելով դրա դիցաբանական արմատները, պատմական հիմքերը և պոետիկական կառուցվածքը, այն ընդգրկում է տարբեր ազգային էպիկական ավանդույթներ՝ փորձելով բացահայտել հերոսական պատումների ընդհանուր մոդելները և դրանց առանձնահատկությունները տարբեր մշակույթներում, ուսումնասիրության մեջ մեծ տեղ է տրվում էպոսի հերոսների կերպարային կառուցմանը, արժեքային համակարգերին, մարտական և առասպելական դրվագների խորհրդաբանությանը, ինչպես նաև բանավոր ավանդույթի ազդեցությանը գրավոր ձևավորման վրա, միաժամանակ քննարկվում են համեմատական գրականագիտության խնդիրները՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է համադրել տարբեր ժողովուրդների էպոսները և բացահայտել ընդհանուր ինդոեվրոպական կամ տարածաշրջանային մշակութային շերտերը, գիրքը նաև դիտարկում է պոետիկական ձևերի էվոլյուցիան և դրանց կապը միջնադարյան հասարակական ու քաղաքական իրականության հետ։