Регуляция окислительного стресса протеогликанами эмбрионального генеза при стрептозотошин-инлупирова сахарном диабете

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կաթի իրացման գործընթացում առկա տնտեսական, կազմակերպական և շուկայական խնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հիմնական ուղղությունների հիմնավորմանը։ Այն Իլոնա Զավենի Ալեքսանյանի՝ 2013 թվականին Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանում պաշտպանված տնտեսագիտության թեկնածուի ատենախոսությունն է՝ «Տնտեսության, նրա ոլորտների տնտեսագիտություն և կառավարում» մասնագիտությամբ։ Հետազոտության հիմքում գյուղատնտեսության՝ շուկայական հարաբերություններին անցման պայմաններում ձևավորված իրացման դժվարությունների ուսումնասիրությունն է, մասնավորապես՝ կաթ արտադրող գյուղացիական տնտեսությունների և կաթը մթերող ու վերամշակող կազմակերպությունների միջև տնտեսական հարաբերությունների վերլուծությունը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են կաթի արտադրության և իրացման ծավալները, շուկայի կառուցվածքը, արտադրողների և վերամշակողների փոխհարաբերությունները, կաթի մթերման գների ձևավորման առանձնահատկությունները, արտադրանքի որակի և քանակի նկատմամբ պահանջները, ինչպես նաև կաթի տեղափոխման, պահպանման և իրացման կազմակերպման խնդիրները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է արտադրողից մինչև վերջնական սպառող կաթի շարժի ամբողջ շղթայի դիտարկումը, քանի որ իրացման արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն արտադրության ծավալով, այլև հավաքման, սառեցման, փոխադրման, պահպանման, վերամշակման և վաճառքի կազմակերպմամբ։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոքր և մասնատված գյուղացիական տնտեսությունների խնդրին։ Նման տնտեսությունները հաճախ սահմանափակ հնարավորություններ ունեն մեծածավալ և կայուն մատակարարումներ իրականացնելու, անհրաժեշտ որակական չափանիշներն ապահովելու և շուկայում իրենց արտադրանքի համար բարենպաստ պայմաններ բանակցելու հարցերում։ Այս պայմաններում կարևոր լուծումներից մեկը արտադրողների համագործակցության և կոոպերացիայի զարգացումն է, որը կարող է հնարավորություն տալ համատեղ կազմակերպելու կաթի հավաքումը, սառեցումը, պահեստավորումը և մթերողներին մատակարարումը։ Նման մոտեցման անհրաժեշտությունը հետագայում ևս ընդգծվել է Հայաստանի գյուղատնտեսական քաղաքականության շրջանակում․ կաթի իրացման խնդրի լուծման հնարավոր միջոցների շարքում քննարկվել են տեղում մթերող փոքր ձեռնարկությունների և կոոպերատիվների ստեղծումը։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև կաթի գնի ձևավորման խնդիրը։ Գինը կախված է արտադրության ինքնարժեքից, կաթի որակից, յուղայնությունից և այլ ցուցանիշներից, շուկայական առաջարկից ու պահանջարկից, ինչպես նաև վերամշակող ձեռնարկությունների գնողունակությունից։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ արտադրության սեզոնայնությունը կարող է լուրջ անհավասարակշռություն առաջացնել շուկայում։ Այդ խնդիրը շարունակում է արդիական մնալ նաև այսօր. ՀՀ կառավարության 2026 թվականի ծրագրային հիմնավորման համաձայն՝ ապրիլ-օգոստոս ամիսներին կաթի արտադրությունը զգալիորեն գերազանցում է աշնանային և ձմեռային ամիսների մակարդակը, ինչի հետևանքով առաջարկի ավելցուկը կարող է հանգեցնել մթերման գների նվազմանը։ Հետևաբար աշխատության տրամաբանության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում շուկայի սեզոնային տատանումների մեղմացման խնդիրը։ Դրան կարող են նպաստել կաթի վերամշակման և պահպանման հնարավորությունների ընդլայնումը, արտադրանքի ավելի երկար պահպանման ժամկետ ունեցող տեսակների արտադրությունը, մթերման համակարգի կատարելագործումը և արտադրողներին ավելի կանխատեսելի գնային պայմանների ապահովումը։ Աշխատության մեջ կարևոր դեր ունի նաև կաթի որակի խնդիրը։ Որակական չափանիշների բարելավումը անհրաժեշտ է ոչ միայն սպառողների անվտանգության և կաթնամթերքի մրցունակության, այլև արտադրողի համար ավելի բարձր իրացման գին ապահովելու տեսանկյունից։ Այդ նպատակով անհրաժեշտ է կատարելագործել կաթի որակի վերահսկողությունը, պահպանել հիգիենիկ պահանջները, բարելավել կթման և պահպանման պայմանները և ներդնել կաթի արագ սառեցման ու անվտանգ տեղափոխման արդյունավետ համակարգեր։ Հետազոտության արդյունքների մեջ առանձնացվում են կաթի ապրանքայնության մակարդակի բարձրացման և իրացման խնդիրների լուծման ուղղությունները, ինչպես նաև առաջարկվում են կաթի իրացման կառուցակարգեր՝ դրանց ներդրման արդյունավետության գնահատմամբ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական աջակցության մեխանիզմներին, որոնք կարևոր են հատկապես փոքր արտադրողների համար։ Դրանց շարքում կարող են ընդգրկվել ֆինանսական աջակցության, վարկավորման, կոոպերացիայի խթանման, արտադրական ենթակառուցվածքների զարգացման և խորհրդատվական ծառայությունների բարելավման միջոցառումները։ Նման քաղաքականության նպատակը պետք է լինի ոչ միայն կաթի արտադրության ծավալների մեծացումը, այլև արտադրողի և շուկայի միջև արդյունավետ կապի ձևավորումը։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող լուծումները կարող են նպաստել կաթ արտադրող տնտեսությունների եկամտաբերության բարձրացմանը, մթերող և վերամշակող կազմակերպությունների հումքային ապահովվածության բարելավմանը, կաթի որակի բարձրացմանը և կաթնամթերքի շուկայի ավելի կայուն զարգացմանը։ Հետազոտության թեմատիկ ուղղությունները շարունակում են արդիական մնալ, քանի որ կաթի իրացման, գնի, որակի և արտադրողների կազմակերպվածության խնդիրները հետագա տարիներին ևս քննարկվել են ոլորտի ներկայացուցիչների մակարդակով, այդ թվում՝ կաթ արտադրողների առանձին միավորում ստեղծելու առաջարկի շրջանակում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կաթի իրացումը դիտարկում է որպես գյուղատնտեսական արտադրության ամբողջական շղթայի կարևորագույն փուլ, որի արդյունավետությունը պայմանավորված է արտադրության կազմակերպմամբ, արտադրողների համագործակցությամբ, կաթի որակով, մթերման և պահպանման ենթակառուցվածքներով, գնագոյացման մեխանիզմներով և պետական աջակցության արդյունավետությամբ։ Հետազոտության հիմնական արժեքն այն է, որ այն առաջարկում է կաթի շուկայի խնդիրները դիտարկել համակարգային տեսանկյունից՝ միաժամանակ հաշվի առնելով արտադրողի, մթերողի, վերամշակողի և սպառողի տնտեսական շահերը։

Лингвистика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Եզնիկ Կողբացու «Եղծ աղանդոց» երկի լեզվական և ոճական առանձնահատկությունների վերլուծությանը՝ այն դիտարկելով որպես վաղ միջնադարյան հայերեն փիլիսոփայական-աստվածաբանական արձակի կարևոր հուշարձան։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է, որ ստեղծագործության լեզուն հիմնված է գրաբար հայերենի զարգացած համակարգի վրա՝ բնորոշվելով հստակ շարահյուսական կառուցվածքներով, տրամաբանական կապերի ընդգծված արտահայտմամբ և բառապաշարի ճշգրտությամբ, որը պայմանավորված է հեղինակի բանավիճային և ապացուցողական նպատակներով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երկի ոճին, որը միավորում է փիլիսոփայական վերլուծական խոսքը և կրոնական-պոլեմիկական գրականության առանձնահատկությունները՝ ձևավորելով համոզիչ, երբեմն սուր քննադատական արտահայտչաձև։ Աշխատությունում դիտարկվում են նաև հռետորական միջոցները՝ կրկնությունները, հակադրությունները և հարցական կառուցվածքները, որոնք ծառայում են գաղափարների ամրապնդման և ընթերցողի համոզման նպատակին։ Միաժամանակ վերլուծվում է հունաբան ազդեցությունը հայերեն թարգմանական և ինքնուրույն աստվածաբանական գրականության վրա, որը որոշակիորեն արտացոլվում է երկի տերմինաբանության և տրամաբանական կառուցման մեջ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ «Եղծ աղանդոց»-ի լեզուն և ոճը ոչ միայն արտահայտում են հեղինակի փիլիսոփայական մտածողությունը, այլև կարևոր դեր ունեն վաղ միջնադարյան հայ գրական լեզվի ձևավորման և զարգացման գործընթացում։

Сельское хозяйство

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում պարենային ապահովվածության և գյուղատնտեսական արտադրանքի առևտրի տնտեսական գնահատմանը՝ դիտարկելով դրանց փոխադարձ կապերը երկրի ագրոպարենային համակարգի զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում բնակչության հիմնական պարենային պահանջների բավարարումը, տեղական գյուղատնտեսական արտադրության ներուժը, ներմուծման և արտահանման կառուցվածքը, ինչպես նաև ներքին ու արտաքին շուկաների ազդեցությունն են պարենային համակարգի կայունության վրա։ Քննվում են գյուղատնտեսական արտադրանքի արտադրության ծավալների, սպառման պահանջարկի, գների, առևտրային հոսքերի և ինքնաբավության մակարդակի փոխկապակցվածությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել պարենային ապրանքների ֆիզիկական և տնտեսական հասանելիության վրա՝ ներառյալ գյուղատնտեսության արտադրողականությունը, բնական ռեսուրսների սահմանափակումները, արտադրական ծախսերը, շուկայական ենթակառուցվածքները և արտաքին առևտրի պայմանները։ Գյուղատնտեսական արտադրանքի առևտուրը դիտարկվում է ինչպես ներքին պահանջարկի լրացման, այնպես էլ ազգային արտադրողների համար արտաքին շուկաների հնարավորությունների տեսանկյունից։ Վերլուծության շրջանակում կարող են գնահատվել տարբեր ապրանքախմբերի ներմուծման և արտահանման հարաբերակցությունը, առևտրային հաշվեկշիռը, շուկաների աշխարհագրական կառուցվածքը և առանձին պարենային ապրանքների նկատմամբ արտաքին կախվածության աստիճանը։ Կարևորվում է նաև պետական ագրարային և առևտրային քաղաքականության դերը՝ արտադրության խթանման, շուկաների կարգավորման, գյուղատնտեսական արտադրողների տնտեսական կայունության և պարենային համակարգի դիմակայունության ապահովման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ պարենային ապահովվածության գնահատման տնտեսական ցուցանիշներին՝ դրանց միջոցով բացահայտելով արտադրության, սպառման և առևտրի միջև գոյություն ունեցող կառուցվածքային հարաբերությունները։ Միաժամանակ դիտարկվում են միջազգային շուկաներում գների փոփոխությունների, առևտրային սահմանափակումների և մատակարարման շղթաների անկայունության հնարավոր ազդեցությունները երկրի ագրոպարենային համակարգի վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, միջազգային առևտրի և պարենային քաղաքականության մոտեցումները՝ գյուղատնտեսական արտադրության ու առևտրի զարգացման օրինաչափությունների գնահատման և պարենային համակարգի երկարաժամկետ կայունության ապահովման տնտեսական ուղղությունների բացահայտման նպատակով։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Экономика

Հետազոտության հիմնական նպատակը աշխարհատնտեսական, աշխարհաքաղաքական առկա բարդ և հակասական իրավիճակում Հարավային Կովկասի երկրների միջև երկկողմ և եռակողմ համագործացության բացահայտման հիման վրա տարածաշրջանային տնտեսական ինտեգրացիոն խմբավորման աստիճանական ձևավորման գործունեության մեխանիզմների, ողիների մշակումն ու առաջարկումն է / Диссертация посвящена раскрытию путей экономического сотрудничества, экономической интеграции между странами Южного Кавказа Հրատ.՝ Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան, Երևան, 2009, Սեղմագիր՝ 22 էջ [src=123456789/4371] [dspace.nla.am]

Лингвистика

Տրոհության նշանների ուղեցույցը ներկայացնում է հայոց լեզվի կետադրական նշանների կիրառման հիմնական կանոնները, որոնք օգնում են գրավոր խոսքը դարձնել հստակ, հասկանալի և տրամաբանորեն կառուցված։ Տրոհության նշաններն են այն հատուկ նշանները, որոնք օգտագործվում են նախադասության մեջ մտքերը բաժանելու, իմաստային հարաբերությունները ցույց տալու և խոսքի հնչերանգը փոխանցելու համար։ Հայերենում առավել հաճախ կիրառվում են կետը, ստորակետը, կետ-ստորակետը, երկու կետը, գծիկը, փակագծերը, հարցական և բացականչական նշանները։ Կետը դրվում է ավարտված նախադասության վերջում և ցույց է տալիս մտքի ավարտը։ Ստորակետը օգտագործվում է համազոր անդամները բաժանելու, բարդ նախադասության մասերը տարանջատելու և թվարկում կատարելու դեպքում։ Կետ-ստորակետը կիրառվում է այն իրավիճակներում, երբ նախադասության մասերն ավելի ինքնուրույն են, քան ստորակետով բաժանվողները, բայց դեռ կապված են իմաստով։ Երկու կետը օգտագործվում է բացատրություն, թվարկում կամ մեջբերում ներկայացնելուց առաջ։ Գծիկը կարող է ցույց տալ խոսքի ընդհատում, բացատրական հավելում կամ հակադրություն։ Փակագծերը օգտագործվում են լրացուցիչ, երկրորդական տեղեկություն տալու համար, որը չի փոխում հիմնական մտքի իմաստը։ Հարցական նշանը դրվում է հարցական նախադասությունների վերջում և արտահայտում է հարցում կամ անորոշություն, իսկ բացականչական նշանը ցույց է տալիս զգացմունքային արտահայտություն, զարմանք, ուրախություն կամ հրաման։ Տրոհության նշանների ճիշտ կիրառումը շատ կարևոր է, քանի որ դրանք ապահովում են տեքստի ընթերցելիությունը և կանխում են իմաստային սխալները։ Սխալ կետադրությունը կարող է փոխել նախադասության իմաստը կամ դժվարացնել դրա ընկալումը, այդ պատճառով անհրաժեշտ է լավ տիրապետել կանոններին և կիրառել դրանք գրավոր խոսքում։ Այսպիսով, տրոհության նշանները հայերեն գրավոր խոսքի անբաժանելի մասն են, որոնք ապահովում են լեզվի հստակությունը, արտահայտչականությունը և ճիշտ հաղորդակցությունը։