Роль лимфоцитарных медиаторов регуляции сердечно-сосудистой системы

Գրականություն

Ստեղծագործությունը ներկայացնում է հայկական ազգային էպոսի ամենահայտնի հերոսներից մեկի՝ Սասունցի Դավթի կերպարը և նրա շուրջ ձևավորված հերոսական ու ժողովրդական պատումները։ Պատմության կենտրոնում Դավթի պայքարն է օտար բռնության և անարդարության դեմ, որի միջոցով ընդգծվում են ազատության, հայրենիքի պաշտպանության, արժանապատվության և արդարության գաղափարները։ Հերոսը ներկայացվում է որպես քաջ, ուժեղ, անկեղծ և ժողովրդին նվիրված կերպար, որի գործողություններում միահյուսվում են անձնական խիզախությունն ու համայնքի պաշտպանության ձգտումը։ Պատումում կարևոր դեր ունեն նաև Սասունի բնակիչների կյանքը, ընտանեկան և տոհմական հարաբերությունները, հերոսների փոխհարաբերությունները, ժողովրդական պատկերացումները և ավանդական արժեքները։ Դավթի կերպարի միջոցով արտահայտվում է ժողովրդի իդեալականացված պատկերացումը արդար առաջնորդի և հայրենի հողի պաշտպանի մասին։ Ստեղծագործությանը բնորոշ են դյուցազնական չափազանցությունները, մարտական դրվագները, բանահյուսական մոտիվները և ժողովրդական լեզվամտածողությանը հատուկ պատկերավոր արտահայտությունները։ Այն ոչ միայն պատմում է հերոսական պայքարի մասին, այլև արտացոլում է հայկական մշակույթի և ազգային ինքնագիտակցության կարևոր շերտեր՝ փոխանցելով սերնդեսերունդ ձևավորված պատկերացումներ քաջության, հավատարմության, ազատության և հայրենասիրության վերաբերյալ։ Նյութը կարող է հետաքրքրել հայ բանահյուսությամբ, էպոսագիտությամբ, ազգային գրականությամբ և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Գրականություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Ումբերտո Էկոյի ստեղծագործության մեջ Միջնադարի գեղարվեստական և փիլիսոփայական ընկալման ուսումնասիրությանը՝ հատկապես երկու վեպերի համադրական վերլուծության միջոցով։ Հեղինակը Միջնադարը դիտարկում է ոչ միայն որպես պատմական ժամանակաշրջան կամ վեպերի գործողությունների ֆոն, այլ որպես մշակութային, մտավոր և նշանային համակարգ, որը Էկոն վերակառուցում է ժամանակակից ընթերցողի համար։ Էկոյի մոտ Միջնադարը ներկայացվում է բազմաշերտ և հակասական աշխարհ, որտեղ կրոնը, փիլիսոփայությունը, գիտությունը, քաղաքականությունը, իշխանությունը, հերետիկոսությունը, գրականությունը և առասպելը մշտապես փոխազդում են միմյանց հետ։ Նրա պատմական վեպերի ուսումնասիրության մեջ հատկապես կարևոր է այն հանգամանքը, որ գրողը չի փորձում պարզապես վերարտադրել անցյալը. նա ստեղծում է անցյալի մի մոդել, որի միջոցով հնարավոր է հարցեր բարձրացնել նաև պատմության, ճշմարտության, գիտելիքի և ժամանակակից մշակույթի մասին։ Գիտական ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ Էկոյի միջնադարյան վեպերում պատմական ժամանակը կառուցվում է հետմոդեռնիստական սկզբունքներով՝ անցյալի և ներկայի փոխներթափանցմամբ, միջտեքստայնությամբ, պատմողի դիրքի ընդգծմամբ և պատմության նկատմամբ իրատեսական ու միաժամանակ հեգնական վերաբերմունքով։ Առաջին վեպում Միջնադարի պատկերը ձևավորվում է հիմնականում ինտելեկտուալ և կրոնական միջավայրի միջոցով։ Գործողությունները տեղի են ունենում տասնչորսերորդ դարի բենեդիկտյան վանքում, իսկ հետաքննության դետեկտիվ կառուցվածքը զուգակցվում է միջնադարյան աստվածաբանության, փիլիսոփայության, տրամաբանության և գրքային մշակույթի լայն ներկայացման հետ։ Վանքը այստեղ դառնում է ամբողջ միջնադարյան հասարակության յուրօրինակ մոդել, որտեղ իշխանության, հավատքի և գիտելիքի շուրջ պայքարը բացահայտում է դարաշրջանի ներքին հակասությունները։ Հատկապես կարևոր է գրքի և գրադարանի թեման. գիտելիքը ներկայացվում է ոչ միայն որպես մարդու ազատագրման միջոց, այլև որպես իշխանության գործիք, որը կարող է վերահսկվել, սահմանափակվել կամ նույնիսկ ոչնչացվել։ Էկոյի միջնադարյան աշխարհում ճշմարտությունը երբեք ամբողջությամբ և անմիջականորեն հասանելի չէ․ այն ընթերցվում է նշանների, ձեռագրերի, մեկնությունների և տարբեր տեսանկյունների միջոցով։ Այդ պատճառով էլ սեմիոտիկան՝ նշանների և դրանց մեկնաբանության տեսությունը, դառնում է Էկոյի միջնադարյան աշխարհի ընկալման կարևոր բանալին։ Հետազոտություններում առաջին վեպը հաճախ դիտարկվում է որպես Էկոյի սեմիոտիկական և մշակութաբանական գաղափարների գեղարվեստական իրականացում։ Երկրորդ վեպում Միջնադարի պատկերը զգալիորեն փոխվում է։ Եթե առաջին դեպքում գերակշռում է փակ, գրքային, վանական և ինտելեկտուալ միջավայրը, ապա այստեղ ընթերցողը հայտնվում է շարժուն, բազմազան և արկածային աշխարհում, որտեղ իրական պատմական դեմքերն ու իրադարձությունները միախառնվում են առասպելների, կեղծ փաստաթղթերի, հրաշապատումների և երևակայական աշխարհագրության հետ։ Գործողությունների պատմական հիմքը կապված է Ֆրիդրիխ Բարբարոսայի ժամանակաշրջանի, խաչակրաց արշավանքների և հատկապես 1204 թվականի Կոստանդնուպոլսի գրավման հետ, սակայն պատմական նյութը վերածվում է ավելի լայն խաղի՝ փաստի և հորինվածքի սահմանների շուրջ։ Այստեղ առանցքային նշանակություն է ստանում գլխավոր հերոսի՝ Բաուդոլինոյի կերպարը։ Նա օժտված է պատմություններ ստեղծելու, փաստերը վերափոխելու և համոզիչ սուտ հորինելու բացառիկ կարողությամբ, ինչի հետևանքով ընթերցողը մշտապես ստիպված է հարցնել՝ ներկայացված պատմության որ մասն է իրական, իսկ որը՝ հորինված։ Այդ անորոշությունը կարևոր է ամբողջ աշխատության համար, քանի որ ցույց է տալիս Էկոյի վերաբերմունքը պատմության նկատմամբ․ պատմությունը միայն անցյալում տեղի ունեցած փաստերի ամբողջություն չէ, այլ նաև պատմողների, փաստաթղթերի, հիշողությունների և մեկնաբանությունների միջոցով ստեղծվող պատկեր։ Ժամանակակից հետազոտությունները հենց այս առանձնահատկությունն են կապում «անվստահելի պատմողի» և այսպես կոչված «պատմագրական ժամանակի» գաղափարի հետ։ Երկու վեպերի համադրությունը թույլ է տալիս տեսնել Էկոյի Միջնադարի հայեցակարգի գլխավոր առանձնահատկությունը․ նրա համար Միջնադարը ստատիկ և միատարր անցյալ չէ։ Այն բազմակարծիք, փոփոխվող, շարժուն և մշակութային տարբեր շերտերի փոխազդեցությամբ ձևավորվող ժամանակաշրջան է։ Մի գիտական աշխատություն Էկոյի «սեփական» Միջնադարը բնութագրում է որպես անցումային, բազմազանության և բազմակարծության դարաշրջան՝ ընդգծելով նաև դրա շարժունությունն ու ապագային ուղղվածությունը։ Այդ պատճառով Էկոն միաժամանակ հրաժարվում է ինչպես Միջնադարի իդեալականացումից, այնպես էլ այն միայն խավարի, սնահավատության և հետամնացության դարաշրջան ներկայացնելուց։ Նրա գեղարվեստական աշխարհում գիտական միտքը կարող է հարևան լինել միստիկային, բարձր աստվածաբանությունը՝ ժողովրդական հավատալիքներին, իսկ պատմական փաստը՝ գիտակցված կեղծիքին։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս Միջնադարը ներկայացնել որպես մշակութային լաբիրինթոս, որտեղ յուրաքանչյուր պատմություն կարող է ունենալ բազմաթիվ մեկնաբանություններ։ Հետազոտության կարևոր թեմաներից է նաև միջտեքստայնությունը․ Էկոյի վեպերը կառուցված են բազմաթիվ պատմական, փիլիսոփայական, կրոնական և գրական աղբյուրների հետ երկխոսության միջոցով։ Այդ պատճառով նրա Միջնադարը միաժամանակ և՛ պատմական իրականության վերակառուցում է, և՛ արդեն գոյություն ունեցող տեքստերի վերամշակում։ Երկրորդ վեպում այս սկզբունքը հատկապես ակնհայտ է, քանի որ գլխավոր հերոսի պատմությունները, միջնադարյան առասպելները և պատմական իրադարձությունները մշտապես փոխակերպվում են միմյանց ազդեցությամբ։ Արդյունքում աշխատանքը Միջնադարը ներկայացնում է որպես Էկոյի ստեղծագործության հիմնարար գեղարվեստական տարածք, որտեղ հեղինակը կարողանում է միավորել պատմական վեպը, դետեկտիվը, փիլիսոփայական վեպը, արկածային պատմությունը, առասպելը և սեմիոտիկական խաղը։ Երկու վեպերի համադրությամբ բացահայտվում է, որ Էկոյի նպատակը պարզապես ընթերցողին անցյալ տեղափոխելը չէ. նա ստիպում է վերանայել այն, թե ինչպես ենք մենք ընդհանրապես պատկերացնում անցյալը և ինչպես է ձևավորվում պատմական ճշմարտության մասին մեր պատկերացումը։ Այս տեսանկյունից Միջնադարը Էկոյի մոտ դառնում է ոչ միայն նկարագրվող պատմական դարաշրջան, այլև միջոց՝ ուսումնասիրելու մարդկային գիտելիքի սահմանները, ճշմարտության հարաբերականությունը, հիշողությունը, լեզուն, նշանները և պատմություն ստեղծելու մեխանիզմները։

Հոգեբանություն

Երազները ըստ Carl Jung-ի ընկալվում են որպես մարդու անգիտակցական աշխարհի կարևոր արտահայտություն, որը բացահայտում է անհատի ներքին հոգեկան վիճակը, խորքային մտքերը և այն բովանդակությունները, որոնք գիտակցական մակարդակում հաճախ չեն գիտակցվում։ Յունգի տեսության մեջ երազները չեն դիտվում միայն որպես պատահական պատկերների կամ ճնշված ցանկությունների արտահայտություն, այլ որպես իմաստալից խորհրդանիշների համակարգ, որը կապված է մարդու անձնական փորձի, ինչպես նաև կոլեկտիվ անգիտակցականի հետ։ Նրա կարծիքով անգիտակցականը բաժանվում է երկու հիմնական մասի՝ անձնական անգիտակցական, որը ձևավորվում է մարդու սեփական կյանքի փորձից, և կոլեկտիվ անգիտակցական, որը պարունակում է մարդկության ընդհանուր հոգեբանական փորձառությունները և արխետիպերը։ Երազներում հայտնվող պատկերները, ըստ Յունգի, հաճախ կրում են արխետիպային նշանակություն, օրինակ՝ հերոսը, ստվերը, մայրը կամ իմաստուն ծերունին, որոնք արտահայտում են մարդու հոգու տարբեր կողմերը և ներքին հակասությունները։ Յունգը կարևորում էր երազների մեկնաբանությունը որպես ինքնաճանաչման ճանապարհ, քանի որ դրանք օգնում են մարդուն հասկանալ իր ներքին հակամարտությունները, վախերը, ցանկությունները և զարգացման հնարավոր ուղիները։ Նրա մոտեցմամբ երազները նաև հոգեկան հավասարակշռության վերականգնման միջոց են, քանի որ անգիտակցականը երազների միջոցով փորձում է փոխհատուցել գիտակցական կյանքի միակողմանիությունը և բերել ամբողջականության զգացում։ Յունգը նաև կարծում էր, որ երազների խորհրդանիշները պետք է դիտարկվեն ոչ թե մեկ ընդհանուր իմաստով, այլ յուրաքանչյուր մարդու համար առանձին, քանի որ դրանք կապված են անձի կյանքի փորձի և հոգեբանական առանձնահատկությունների հետ։ Նրա տեսությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել հոգեբանության, հոգեթերապիայի, արվեստի և մշակութաբանության զարգացման վրա՝ բացելով նոր մոտեցումներ մարդու ներաշխարհի ուսումնասիրության համար։

Գրականություն

Գրքում ամփոփված են «Ոզնի» երգիծական հանդեսի գլխավոր խմբազիր, բանաստեղծ Արամայիս Սահակյանի զվարճալի զրույցները՝ գրականության, արվեստի, գիտության, աշխատանքի, սպորտի եւ այլ բնագավառների անվանի մարդկանց հետ: Փաստորեն սա հեղինակի «Մարդը մարդով է մարդ» գրքի շարունակությունն է՝ երգիծական թեքումով: Ներկա զրույցները նոր եւ անսպասելի կողմերով են բացում այդ անվանի մարդկանց հոգեկան եւ ստեղծագործական աշխարհը, երգիծանքի միջոցով բարձրացնում կենսական լուրջ հարցեր: «Զվարճալի հարցազրույցներ» ժողովածուն իր բնույթով եւ ժանրային առումով ինքնատիպ է:

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է ՋՋԷՌ տիպի միջուկային ռեակտորներում օգտագործվող վառելիքի կրիտիկության անվտանգության ուսումնասիրությանը՝ այրման խորության ազդեցության հաշվառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել միջուկային վառելիքի այրման աստիճանի փոփոխության և ռեակտորի նեյտրոնաֆիզիկական բնութագրերի միջև առկա կապերը, ինչպես նաև գնահատել այդ փոփոխությունների նշանակությունը կրիտիկության անվտանգության ապահովման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են վառելիքի այրման ընթացքում դրա իզոտոպային կազմի փոփոխությունները, նեյտրոնների բազմացման գործընթացների վրա դրանց ազդեցությունը և ռեակտորի ռեակտիվության փոփոխության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ վառելիքի այրման խորությունը կարող է էականորեն փոխել միջուկային համակարգի նեյտրոնային հավասարակշռությունը և, հետևաբար, պետք է հաշվի առնվի վառելիքի տարբեր վիճակների համար կրիտիկության գնահատման ժամանակ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կրիտիկության անվտանգության հիմնական չափանիշները, վառելիքի կազմի և տեղաբաշխման ազդեցությունը, ինչպես նաև հաշվարկային մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել համակարգի անվտանգությունը տարբեր շահագործման և վառելիքի վիճակների պայմաններում։ Քննարկվում են մոդելավորման և հաշվարկային վերլուծության մեթոդները, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ռեակտորի ակտիվ գոտու նեյտրոնաֆիզիկական վարքը, որոշել կրիտիկության հետ կապված պարամետրերը և գնահատել անվտանգության սահմանների պահպանման պայմանները։ Կարևորվում է նաև հաշվարկների արդյունքների համադրումը անվտանգության պահանջների հետ՝ վառելիքի շահագործման տարբեր փուլերում հնարավոր ռիսկերի բացահայտման և կանխարգելիչ միջոցառումների հիմնավորման նպատակով։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել միջուկային էներգետիկայի, ռեակտորային ֆիզիկայի, միջուկային վառելիքի և ճառագայթային անվտանգության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ինժեներների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողների համար։ Աշխատանքը տեսական և կիրառական տեսանկյուններից կարևորում է վառելիքի այրման խորության հաշվառումը կրիտիկության անվտանգության գնահատման գործընթացում և նպաստում է ՋՋԷՌ տիպի ռեակտորների շահագործման անվտանգության հետ կապված նեյտրոնաֆիզիկական խնդիրների առավել ամբողջական ուսումնասիրմանը։

Այլ առարկաներ

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։