Русский язык. Учебник для отделений французского языка вузов Армении

Մաթեմատիկա

Գործույթների հետազոտման մաթեմատիկական մեթոդներ աշխատությունը կիրառական մաթեմատիկայի և տնտեսագիտական վերլուծության ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է գործույթների հետազոտման հիմնական մոդելներն ու ալգորիթմները՝ նպատակ ունենալով օպտիմալացնել որոշումների ընդունման գործընթացները բարդ համակարգերում, այն ընդգրկում է գծային և ոչ գծային ծրագրավորման խնդիրներ, ցանցային մոդելներ, հերթերի տեսություն, դինամիկ ծրագրավորում և խաղերի տեսության տարրեր, ինչպես նաև դրանց կիրառությունները արտադրության, լոգիստիկայի, ֆինանսների և կառավարման ոլորտներում, գիրքը բացատրում է, թե ինչպես կարելի է մաթեմատիկական մոդելավորման միջոցով նվազեցնել ծախսերը, բարձրացնել արդյունավետությունը և գտնել օպտիմալ լուծումներ սահմանափակ ռեսուրսների պայմաններում, միաժամանակ ներկայացնելով հաշվարկային մեթոդներ և գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են կապել տեսական մոտեցումները իրական տնտեսական և կազմակերպչական խնդիրների հետ։

Պատմություն

Գիրքը ներկայացնում է XIX դարի վերջի Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված զանգվածային բռնությունների, կոտորածների և հալածանքների մանրամասն պատմական ուսումնասիրությունը՝ հիմնված ականատեսների վկայությունների, դիվանագիտական հաղորդագրությունների, միսիոներների զեկույցների և ժամանակի մամուլի հրապարակումների վրա։ Հեղինակը վերլուծում է հայկական հարցի քաղաքական և պատմական նախադրյալները, Օսմանյան իշխանությունների վարած քաղաքականությունը, միջազգային տերությունների արձագանքը և տարածաշրջանում ծավալված իրադարձությունների ազդեցությունը հայ ժողովրդի ճակատագրի վրա։ Աշխատությունը նկարագրում է բնակավայրերի ավերածությունները, խաղաղ բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնությունները, տեղահանությունները և մարդկային կորուստները՝ փորձելով փաստագրել տեղի ունեցած իրադարձությունների մասշտաբն ու բնույթը։ Միաժամանակ ներկայացվում են այն ժամանակաշրջանի սոցիալական, կրոնական և քաղաքական իրողությունները, ինչպես նաև միջազգային հանրության մարդասիրական նախաձեռնություններն ու օգնության փորձերը։ Գիրքը համարվում է ժամանակի կարևոր սկզբնաղբյուրներից մեկը, որն արժեքավոր նյութ է տրամադրում Օսմանյան կայսրության վերջին տասնամյակների պատմության, հայկական հարցի և հայ ժողովրդի դեմ իրականացված զանգվածային բռնությունների ուսումնասիրության համար։

Քաղաքագիտություն

Էթնոքաղաքական կոնֆլիկտները հասարակական և քաղաքական հակամարտությունների տեսակ են, որոնք ծագում են տարբեր էթնիկ խմբերի միջև պետական իշխանության, տարածքային վերահսկողության, ռեսուրսների բաշխման կամ մշակութային ինքնության պահպանման շուրջ առաջացող հակասությունների հետևանքով։ Դրանք բնորոշ են բազմազգ հասարակություններին, որտեղ էթնիկ տարբերությունները համընկնում են քաղաքական շահերի և իշխանության պայքարի հետ՝ վերածվելով խորքային հակամարտությունների։ Այս կոնֆլիկտների առաջացման հիմնական պատճառների թվում են պատմական անարդարությունները, սոցիալ-տնտեսական անհավասարությունները, քաղաքական խտրականությունը, ինչպես նաև պետական ինստիտուտների անկարողությունը՝ ապահովելու հավասար մասնակցություն բոլոր խմբերի համար։ Հաճախ էթնոքաղաքական լարվածությունը սրվում է նաև ազգային ինքնության հարցերի շուրջ հակադիր ընկալումներով, որտեղ լեզուն, կրոնը և պատմական հիշողությունը դառնում են քաղաքական մոբիլիզացիայի գործիք։ Այս գործընթացներում կարևոր դեր են խաղում նաև քաղաքական էլիտաները, որոնք երբեմն օգտագործում են էթնիկ տարբերությունները սեփական իշխանությունը ամրապնդելու կամ հասարակությանը վերահսկելու համար։ Էթնոքաղաքական կոնֆլիկտները կարող են ունենալ տարբեր մակարդակներ՝ սկսած քաղաքական վեճերից և քաղաքացիական անհնազանդությունից մինչև զինված բախումներ և քաղաքացիական պատերազմներ, որոնք սպառնում են պետության կայունությանը։ Դրանց վրա զգալի ազդեցություն են ունենում նաև արտաքին դերակատարները, որոնք աջակցելով տարբեր կողմերի՝ հաճախ խորացնում են հակամարտությունը և բարդացնում դրա լուծումը։ Կոնֆլիկտների կարգավորման համար կիրառվում են բանակցություններ, միջնորդություն, միջազգային կազմակերպությունների ներգրավում և երբեմն նաև ինքնավարության կամ դաշնային կառավարման մոդելներ, սակայն դրանց լուծումը սովորաբար երկարաժամկետ և բարդ գործընթաց է, քանի որ խնդիրը կապված է ոչ միայն քաղաքական, այլև խորքային սոցիալական և հոգեբանական գործոնների հետ։

Գրականություն

Պոլ Էլյուար (1895–1952) համարվում է ֆրանսիական սիմվոլիզմից մինչև էքզիստենցիալիզմը զարգացած ժամանակակից պոեզիայի ամենաազդեցիկ ներկայացուցիչներից մեկը, որի բանաստեղծություններում արտացոլվում են մարդու ներքին աշխարհը, սիրո, ազատության և մարդկային գոյության հարցերը։ Նրա ստեղծագործությունների լեզուն վառ, պատկերավոր և երաժշտական է, իսկ բանաստեղծությունների կառուցվածքը հաճախ ազատ՝ անկանոն ստրոֆաների և տարբեր ռիթմերի միջոցով արտահայտում է հոգեբանական և զգացմունքային խորությունը։ Էլյուարի պոեզիայում համատեղված են հակասական զգացմունքներ՝ սիրո, տառապանքի, հոգևոր ազատության ձգտման և ժամանակի անցման թեմաները, որոնք արտացոլում են մարդկային կյանքի բարդությունները։ Նա մեծապես ազդեց է սիրողական և քաղաքական թեմաների խառը մշակմամբ՝ օգտագործելով սոցիալական քննադատություն, անհատի ինքնության որոնում և համամարդկային արժեքների անդրադարձ։ Նրա հայտնի ստեղծագործություններից են «Ոսկրերի երգը», «Սեր և պատերազմ», որոնք համադրում են անհատի ներաշխարհի վերլուծությունը, սիրո և մարդու էթիկական պայքարի թեմաները։ Էլյուարի բանաստեղծությունները դարձրել են նրան ֆրանսիական և համաշխարհային պոեզիայի նշանավոր ձայն, որն ազդել է հետագա սերունդների գրողների ու բանաստեղծների վրա, պահպանելով իր ժամանակակիցության, խորության և նորարարության արժեքները։ Նա համարվում է նաև անհատի ազատության և մարդասիրության գաղափարների լեգենդար ներկայացուցիչ՝ պոեզիայի միջոցով քննարկելով մարդու ներքին աշխարհը և սոցիալական արդարությունը։

Պատմություն

19-րդ դարի 50-60-ական թվականների հասարակական-քաղաքական միտքը Ռուսաստանում և նրա արձագանքները արևելահայ իրականության մեջ ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Ռուսաստանի 19-րդ դարի 1850-60-ական թվականների հասարակական և քաղաքական մտքի զարգացումները՝ կենտրոնանալով այդ շրջանի գաղափարական հոսանքների, բարեփոխումների, հեղափոխական և պահպանողական մոտեցումների ձևավորման վրա, ինչպես նաև դրանց լայն ազդեցությունը կայսրության ծայրամասերում, մասնավորապես արևելահայ իրականության մեջ։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես են ռուսական մտավոր շարժումները՝ ներառյալ ազատական գաղափարները, նարոդնիկական շարժման նախադրյալները և պետական բարեփոխումների քաղաքականությունը, ներթափանցել հայ հասարակական մտածողության մեջ և ազդել ազգային ինքնագիտակցության, կրթական համակարգի և հասարակական-քաղաքական դիրքորոշումների ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արևելահայ մտավորականության արձագանքներին, նրանց կողմից ռուսական գաղափարների ընտրովի ընդունմանը, տեղայնացմանը և ազգային խնդիրների համատեքստում վերաիմաստավորմանը, ինչը նպաստել է նոր գաղափարական հոսքերի ձևավորմանը և ազգային վերածննդի գործընթացների խորացմանը։

Պատմություն

Աշխատությունը ներկայացնում է հակիրճ պատմական տեղեկություններ 1915 թվականի հուլիսին Օսմանյան կայսրության (Թուրքական Հայաստան) տարածքից դեպի Կովկաս տեղափոխված փախստականների մեծ ալիքի վերաբերյալ՝ ընդգծելով Առաջին համաշխարհային պատերազմի և Հայոց ցեղասպանության հետևանքով առաջացած հումանիտար ճգնաժամի ծավալները։ Հեղինակը վերլուծում է փախստականների զանգվածային տեղաշարժի պատճառները, նրանց սոցիալական և առողջական ծանր վիճակը, ինչպես նաև ընդունող շրջաններում ստեղծված արտակարգ պայմանները։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում Կովկասյան քաղաքների միության կոմիտեի (Кавказский комитет союза городов) կողմից իրականացված հակահամաճարակային միջոցառումներին՝ կարանտինային ճամբարների կազմակերպում, բժշկական օգնության ապահովում, սանիտարական վերահսկողություն և վարակիչ հիվանդությունների տարածման կանխարգելում։ Հեղինակը նկարագրում է նաև տեղական իշխանությունների, բարեգործական կազմակերպությունների և կամավորական խմբերի մասնակցությունը օգնության և փախստականների սոցիալական աջակցության գործընթացում։ Աշխատությունը ընդգծում է այդ պատմական ժամանակաշրջանում հումանիտար կառավարման դժվարությունները և համաճարակային վտանգների դեմ պայքարի փորձերը զանգվածային տեղաշարժերի պայմաններում։ Այն օգտակար է պատմաբանների, բժշկության պատմության հետազոտողների և հումանիտար օգնության կազմակերպման հարցերով զբաղվող մասնագետների համար։