Շահույթի պլանավորման էությունը

Բժշկություն

Այս գիտական և կլինիկական ուղղվածություն ունեցող ուսումնասիրությունը նվիրված է արտալյարդային լեղուղիների պրոթեզավորման հնարավորությունների գնահատմանը՝ որպես կենսաբանական նյութ դիտարկելով խոշոր եղջերավոր կենդանիների պերիկարդը։ Աշխատությունում վերլուծվում են լեղուղիների վնասվածքների և ստրիկտուրաների բուժման ժամանակ կիրառվող վիրաբուժական մոտեցումները, ինչպես նաև վերականգնողական մեթոդների արդյունավետությունը տարբեր կլինիկական իրավիճակներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բիոլոգիական իմպլանտների կենսահամատեղելիությանը, մեխանիկական դիմադրությանը, հյուսվածքային ինտեգրման գործընթացներին և երկարաժամկետ ֆունկցիոնալ կայունությանը։ Քննարկվում են նաև բորբոքային ռեակցիաների, ֆիբրոզի ձևավորման և ստենոզի կանխարգելման խնդիրները, որոնք կարող են ազդել պրոթեզավորման արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրությունը գնահատում է նաև բիկալ պերիկարդի օգտագործման առավելություններն ու սահմանափակումները՝ համեմատելով այն այլ սինթետիկ և կենսաբանական նյութերի հետ, և ընդգծում է լեղուղիների վերականգնողական վիրաբուժության զարգացման հեռանկարները ժամանակակից բժշկության մեջ։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է քաղցր գլիկոզիդների տրանսգլյուկոզավորման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ Stevia rebaudiana Bertoni բույսից ստացված կենսաբանական ակտիվ միացությունների փոփոխման նպատակով՝ տարբեր խմբերի միկրոօրգանիզմներից ստացված ցիկլոդեքստրինգլյուկանոտրանսֆերազների կիրառմամբ։ Ներկայացվում են ստեվիայի գլիկոզիդների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց քիմիական և կենսաբանական հատկությունները, ինչպես նաև ֆերմենտային փոխակերպումների հնարավորությունները՝ նոր հատկություններով ածանցյալներ ստանալու համար։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են տարբեր միկրոօրգանիզմների կողմից արտադրվող ֆերմենտների ակտիվությունը, տրանսգլյուկոզավորման ռեակցիաների պայմանները, արդյունավետության վրա ազդող գործոնները և ստացված արտադրանքների բնութագրերը։ Վերլուծվում են կենսատեխնոլոգիական մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս բարելավել բնական քաղցրացուցիչների լուծելիությունը, համային հատկությունները և կիրառման ոլորտները սննդարդյունաբերության ու կենսատեխնոլոգիայի մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆերմենտային սինթեզի մեխանիզմներին, մանրէաբանական աղբյուրների ընտրությանը և ստացված արդյունքների գործնական նշանակությանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կենսատեխնոլոգիայի, մանրէաբանության, ֆերմենտաբանության, սննդային քիմիայի և կենսաքիմիայի ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև բնական քաղցրացուցիչների և ֆերմենտային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է XII–XVII դարերում Վրաստանում հայկական թեմերի գործունեության, Հայոց եկեղեցու կարգավիճակի և հայ համայնքների կրոնական ու հասարակական կյանքի ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, սոցիալական և մշակութային պայմանները, որոնց ներքո ձևավորվել և զարգացել են հայկական եկեղեցական կառույցները Վրաստանի տարածքում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հայկական թեմերի վարչական կազմակերպումը, հոգևոր առաջնորդության առանձնահատկությունները, եկեղեցու դերը հայ համայնքների ինքնության պահպանման, կրթության և մշակութային ժառանգության փոխանցման գործում։ Քննարկվում են նաև Հայոց և Վրաց եկեղեցիների փոխհարաբերությունները, պատմական իրադարձությունների ազդեցությունը եկեղեցական կյանքի վրա, ինչպես նաև հայկական հոգևոր կենտրոնների նշանակությունը տարածաշրջանի պատմության մեջ։ Հետազոտությունը կարևոր աղբյուր է հայ-վրացական եկեղեցական և մշակութային հարաբերությունների, միջնադարյան և վաղ նոր շրջանի հայ համայնքների պատմության ուսումնասիրման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով պատմաբանների, հայագետների, եկեղեցագիտության մասնագետների և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրողների համար։

Աշխարհագրություն

Այս թեման վերաբերում է Յուրայի և ստորին կավճի ժամանակաշրջանների ռադիոլարիաների հնէաբանական և կենսաշերտագրական առանձնահատկություններին Հայաստանի տարածքում հանդիպող օֆիոլիթային համալիրներում՝ ընդգծելով դրանց նշանակությունը օվկիանոսային կեղևի էվոլյուցիայի, նստվածքագոյացման միջավայրերի վերականգնման և տարածաշրջանային տեկտոնական պատմության ուսումնասիրության համար։ Ռադիոլարիաները՝ որպես պլանկտոնային ծագման սիլիցիումային միաբջիջ օրգանիզմներ, առանձնահատուկ արժեք ունեն կենսաշերտագրության մեջ, քանի որ նրանց էվոլյուցիոն արագ փոփոխությունը և լայն տարածումը հնարավորություն են տալիս բարձր ճշգրտությամբ տարեթվագրել օվկիանոսային նստվածքային շերտերը։

Մանկավարժություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է բուհական կրթական գործընթացում քննադատական մտածողության զարգացման մեթոդական համակարգի կիրառման խնդիրներին՝ ընդգծելով ուսանողների վերլուծական կարողությունների, ինքնուրույն դատողության և հիմնավորված որոշումներ կայացնելու հմտությունների ձևավորման կարևորությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում է, թե ինչպես է Քննադատական մտածողություն-ը ինտեգրվում բարձրագույն կրթության ուսումնական գործընթացում՝ որպես միջդիսցիպլինար մոտեցում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մեթոդական գործիքներին՝ խնդիրահեն ուսուցում, քննարկումներ, դեպքերի վերլուծություն, նախագծային աշխատանքներ և ռեֆլեկտիվ ուսուցում, որոնք նպաստում են ուսանողների ակտիվ ներգրավվածությանը և գիտելիքի խորքային յուրացմանը։ Քննարկվում է նաև դասախոսի դերի վերափոխումը՝ տեղեկատվության փոխանցողից դեպի ուսումնական գործընթացի ուղղորդող և մոդերատոր, ինչը խթանում է ուսանողների ինքնուրույն ճանաչողական գործունեությունը։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ քննադատական մտածողության զարգացումը բուհում հանդիսանում է ժամանակակից կրթական պահանջներին համապատասխանող հիմնական ուղղություններից մեկը՝ ապահովելով մասնագիտական պատրաստվածության և հասարակական պատասխանատվության բարձր մակարդակ։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է արգենտինացի գրող Խուլիո Կորտասարի արձակում պատմվածքի ժանրի զարգացման առանձնահատկությունների, կառուցվածքային փոփոխությունների և գեղարվեստական նորարարությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրողի ստեղծագործական տարբեր փուլերում կարճ արձակի ձևափոխման ընթացքն է՝ վաղ շրջանի համեմատաբար ավանդական պատմողական կառուցվածքներից մինչև իրականության և երևակայականի սահմանները խախտող բարդ ու փորձարարական ձևերը։ Քննության են առնվում սյուժեի կազմակերպման, ժամանակի և տարածության կառուցման, պատմողի դիրքի, կերպարների համակարգի, կոմպոզիցիայի և լեզվաոճական միջոցների փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում առօրյա իրականության մեջ անսպասելի, խորհրդավոր կամ ֆանտաստիկ տարրերի ներթափանցման եղանակներին, որոնց միջոցով սովորական իրավիճակը աստիճանաբար ձեռք է բերում բազմիմաստ և անորոշ բնույթ։ Ուսումնասիրվում է նաև բաց ավարտի նշանակությունը, երբ հեղինակը խուսափում է իրադարձությունների միանշանակ բացատրությունից և ընթերցողին ներգրավում է ստեղծագործության իմաստային կառուցման գործընթացում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պատմողական հեռանկարի փոփոխականությունը, ժամանակային հաջորդականության խախտումը և տարբեր իրականությունների զուգահեռ ներկայացումը, որոնք պատմվածքի ավանդական կառուցվածքին հաղորդում են նոր հնարավորություններ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գրողի ստեղծագործություններում խաղի սկզբունքին, ինտերտեքստային կապերին, խորհրդանշական պատկերներին և լեզվական փորձարարությանը՝ բացահայտելով դրանց դերը ժանրային նորացման գործընթացում։ Պատմվածքների համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հեղինակի գեղարվեստական մտածողության զարգացմանը և պարզելու, թե ինչպես են նրա ստեղծագործական որոնումները փոխում կարճ արձակի ձևային ու բովանդակային սահմանները։ Կորտասարի ժանրային փորձարարությունները դիտարկվում են նաև լատինաամերիկյան և համաշխարհային գրականության զարգացման համատեքստում՝ ընդգծելով նրա ներդրումը XX դարի պատմվածքի նոր գեղագիտության ձևավորման մեջ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը պատմվածքը ներկայացնում է ոչ թե որպես անփոփոխ գրական ձև, այլ որպես շարունակաբար վերափոխվող ժանր, որի միջոցով գրողը փորձարկում է պատմողական նոր ռազմավարություններ և վերաիմաստավորում իրականության, երևակայության, ժամանակի ու ընթերցողի փոխհարաբերությունները։