Սովետական Հայաստանի 50 տարին: (Մեթոդական և մատենագիտական նյութեր)

Ինֆորմատիկա

Այս աշխատությունը վերաբերում է անլար սենսորային ցանցերում (Wireless Sensor Networks) ծածկույթի և կապակցվածության ցանկալի մակարդակի ապահովման համար օպտիմալ արձանագրությունների մշակմանը՝ համատեղելով ցանցային տեսության, օպտիմիզացիայի և էներգաարդյունավետ հաշվարկների մոտեցումները։ Այն ուսումնասիրում է այն հիմնարար խնդիրը, թե ինչպես կարելի է ապահովել տարածքի բավարար մոնիթորինգ (coverage) և միևնույն ժամանակ պահպանել ցանցի հանգույցների հուսալի հաղորդակցական կապը (connectivity)՝ նվազագույն էներգիայի ծախսով և առավելագույն շահագործման տևողությամբ։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են սենսորային հանգույցների տեղաբաշխման, ակտիվ/քնած ռեժիմների կառավարման, տվյալների փոխանցման և երթուղավորման մեխանիզմների տարբեր մոդելներ, որոնք ուղղված են ցանցի ընդհանուր արդյունավետության բարձրացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգիայի սպառման նվազեցմանը, քանի որ սենսորային ցանցերում հանգույցների մարտկոցային սահմանափակ ռեսուրսները վճռորոշ գործոն են համակարգի երկարաժամկետ աշխատանքի համար։ Բացի այդ, ներկայացվում են մաթեմատիկական մոդելներ և օպտիմիզացիոն ալգորիթմներ, որոնք թույլ են տալիս հավասարակշռել ծածկույթի և կապակցվածության միջև առկա հակասական պահանջները՝ հաճախ կիրառելով գրաֆների տեսություն, կլաստերավորման մեթոդներ և էվրիստիկ մոտեցումներ։ Ուսումնասիրվում են նաև դինամիկ միջավայրերում ցանցի հարմարվողականության խնդիրները, որտեղ հանգույցների խափանումները կամ տեղաշարժերը կարող են ազդել ընդհանուր կառուցվածքի վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի իրերի ինտերնետի (IoT), խելացի միջավայրերի, արդյունաբերական մոնիթորինգի և անվտանգության համակարգերի զարգացման համար, քանի որ առաջարկվող մեթոդները թույլ են տալիս ստեղծել ավելի կայուն, էներգաարդյունավետ և ինքնակազմակերպվող ցանցային համակարգեր։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքացիական դատավարությունում ներկայացուցչության ինստիտուտի իրավական հիմքերի, սկզբունքների և գործնական կիրառության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են դատավարական ներկայացուցչության տեսակները, ներկայացուցչի իրավական կարգավիճակը, իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև լիազորությունների ծագման, ձևակերպման և իրականացման կարգը։ Քննարկվում են դատավարության մասնակիցների շահերի պաշտպանության իրավական մեխանիզմները, ներկայացուցչության նշանակությունը արդար դատաքննության ապահովման գործում և դրա ազդեցությունը դատավարական գործընթացի արդյունավետության վրա։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև լիազորագրի ձևակերպման պահանջներին, օրենսդրական կարգավորումներին, դատական պրակտիկայում առաջացող խնդիրներին և դրանց լուծման հնարավոր մոտեցումներին։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, փաստաբանների, դատավորների, իրավագիտության ոլորտի ուսանողների և քաղաքացիական դատավարական իրավունքի հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է պարաթհորմոն-թիրեոկալցիտոնին համակարգի և մի շարք հումորալ գործոնների դերի ուսումնասիրությանը օրգանիզմի վաղ հարմարվողական ռեակցիաների ձևավորման գործընթացում։ Հետազոտության կենտրոնում օրգանիզմի հոմեոստազի պահպանման և արտաքին կամ ներքին փոփոխվող պայմաններին արագ հարմարվելու ընթացքում էնդոկրին ու հումորալ կարգավորման մեխանիզմներն են։ Ուսումնասիրվում է պարաթհորմոնի և թիրեոկալցիտոնինի փոխկապակցված գործունեությունը, դրանց մասնակցությունը կալցիումի և ֆոսֆորի փոխանակության կարգավորմանը և այդ գործընթացների հնարավոր նշանակությունը օրգանիզմի հարմարվողական պատասխանների ձևավորման գործում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև այլ հումորալ գործոններ, որոնք կարող են փոխազդել նշված հորմոնային համակարգի հետ և մասնակցել ֆիզիոլոգիական հավասարակշռության պահպանմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վաղ հարմարվողական ռեակցիաներին՝ որպես օրգանիզմի ֆունկցիոնալ համակարգերի արագ արձագանքման մեխանիզմների։ Քննարկվում են այն փոփոխությունները, որոնք կարող են առաջանալ հորմոնային կարգավորման համակարգերում տարբեր ֆունկցիոնալ կամ սթրեսային ազդեցությունների պայմաններում, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը օրգանիզմի կայունության և հարմարվողականության ապահովման համար։ Հետազոտությունը կարևորում է էնդոկրին համակարգի տարբեր օղակների փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, որ հարմարվողական ռեակցիաները ձևավորվում են ոչ թե մեկ հորմոնի մեկուսացված ազդեցությամբ, այլ բազմաթիվ հումորալ և կարգավորիչ մեխանիզմների համատեղ գործունեության արդյունքում։ Նյութը կարող է հետաքրքրել ֆիզիոլոգիայի, էնդոկրինոլոգիայի, կենսաքիմիայի և բժշկության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։ Այն կարող է օգտակար լինել օրգանիզմի հարմարվողականության, հորմոնային կարգավորման և հումորալ մեխանիզմների փոխազդեցության ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով ֆիզիոլոգիական գործընթացների և դրանց կարգավորման վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի ազգային գրադարանի 2015 թվականի գործունեության հիմնական ուղղություններն ու ծրագրային նպատակները՝ անդրադառնալով գրադարանի զարգացման, տեղեկատվական ռեսուրսների կառավարման և ընթերցողների սպասարկման կազմակերպման խնդիրներին։ Ներկայացվում են գրադարանային ֆոնդերի համալրման, պահպանման և թվայնացման աշխատանքները, մատենագիտական ու տեղեկատվական ծառայությունների կատարելագործման, մշակութային միջոցառումների կազմակերպման և գիտակրթական գործունեության ընդլայնման ուղղությունները։ Քննարկվում են գրադարանի դերը ազգային գրավոր ժառանգության պահպանման, գիտական տեղեկատվության հասանելիության ապահովման և հասարակության մշակութային զարգացման գործում։ Ծրագիրը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել ժամանակակից ազգային գրադարանի կառավարման, ռազմավարական պլանավորման և զարգացման առաջնահերթությունների մասին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, տեղեկատվական ոլորտի մասնագետների, մշակութաբանների, հետազոտողների, ուսանողների և գրադարանային համակարգի զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մանկավարժություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մտավոր զարգացման խնդիրներ ունեցող կրտսեր դպրոցականների ուսումնաաշխատանքային գործունեության կազմակերպման մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են նման սովորողների կրթական կարիքները, ուսումնական գործընթացի առանձնահատկությունները և այն մեթոդական մոտեցումները, որոնք նպաստում են նրանց ճանաչողական, սոցիալական և գործնական կարողությունների զարգացմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է ուսուցման կազմակերպման արդյունավետ ձևեր, անհատականացված մոտեցումներ, մանկավարժական աջակցության միջոցներ և կրթական միջավայրի հարմարեցման սկզբունքներ՝ հաշվի առնելով երեխաների զարգացման առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ քննարկվում է ուսուցչի դերը, ընտանիքի և դպրոցի համագործակցությունը, ինչպես նաև հատուկ մանկավարժական պայմանների ստեղծման նշանակությունը սովորողների ինքնուրույնության, աշխատանքի հմտությունների և կրթական առաջընթացի ձևավորման գործում։ Ներկայացված հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հատուկ և ներառական կրթության զարգացման, ուսումնական գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման և կրթական հավասար հնարավորությունների ապահովման համար։ Գիրքը նախատեսված է հատուկ մանկավարժների, ուսուցիչների, հոգեբանների, կրթության ոլորտի հետազոտողների, մանկավարժական բուհերի դասախոսների, ուսանողների և զարգացման առանձնահատկություններ ունեցող երեխաների կրթությամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և մասնագետների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրականության հոսքում։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ճյուղերին՝ մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, ավտոմատացմանը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին, էներգետիկային, շինարարությանը և այլ կիրառական ոլորտներին վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով գիտատեխնիկական առաջընթացի արդի միտումները և նորագույն հետազոտությունների ուղղությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտությունն ու համակարգված ներկայացումը, և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ գտնել անհրաժեշտ գրականություն, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառել այն ուսումնական կամ հետազոտական նպատակներով։