Сравнительная гистотопографическая и морфометрическая характеристика мягких тканей в стандартных биологически активных и контрольных проводниковых точках по ходу классического энергетического меридиана

Այլ առարկաներ

Լրագրողական և հասարակական-քաղաքական բնույթի այս նյութը վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ զարգացումների պայմաններում հայ հասարակության արձագանքներին և տուժած մարդկանց աջակցելու նախաձեռնություններին։ Ներկայացվում են մարդասիրական օգնության կազմակերպման, անհրաժեշտ պարագաների հավաքագրման, կամավորական գործունեության և հասարակական համախմբման տարբեր դրսևորումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մարդկանց և խմբերի գործունեությանը, որոնք ձգտում են աջակցություն տրամադրել իրենց հայրենակիցներին՝ արձագանքելով ստեղծված իրավիճակի սոցիալական և մարդասիրական հետևանքներին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հասարակության ներսում ձևավորվող համերաշխության, փոխօգնության և պատասխանատվության զգացման դրսևորումներին։ Նյութը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հակամարտության ազդեցությունը ոչ միայն քաղաքական ու ռազմական, այլև հասարակական և մարդասիրական տեսանկյուններից։ Միաժամանակ այն ներկայացնում է ճգնաժամային իրավիճակներում քաղաքացիական նախաձեռնությունների և հասարակական մասնակցության նշանակությունը։ Հրապարակումը կարող է հետաքրքրել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության, մարդասիրական խնդիրների, հասարակական գործընթացների և Հարավային Կովկասի ժամանակակից պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը նվիրված է Սևանա լճի հարավ-արևմտյան հատվածի գետային համակարգերի ջրերի էկոլոգիական և հիդրոքիմիական վիճակի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով գնահատել ջրային միջավայրի որակը, բացահայտել դրա վրա ազդող բնական ու մարդածին գործոնները և բնութագրել գետային ջրերի հնարավոր ազդեցությունը լճային էկոհամակարգի վրա։ Հետազոտության առանցքում գետերի ջրի ֆիզիկական և քիմիական ցուցանիշների համալիր գնահատումն է, որը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել ջրային միջավայրում ընթացող գործընթացների և աղտոտման հնարավոր աղբյուրների մասին։ Ուսումնասիրվում են ջրի ջերմաստիճանի, թթվահիմնային վիճակի, հանքայնացման, լուծված թթվածնի, կենսածին տարրերի և այլ հիդրոքիմիական բաղադրիչների փոփոխությունները՝ հաշվի առնելով դրանց տարածական ու սեզոնային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազոտի և ֆոսֆորի միացություններին, քանի որ դրանց ավելցուկային ներհոսքը կարող է նպաստել ջրային համակարգերում սննդանյութերի կուտակմանը և էկոլոգիական հավասարակշռության փոփոխությանը։ Քննվում են բնակավայրերից առաջացող կեղտաջրերի, գյուղատնտեսական տարածքներից մակերևութային հոսքերի, անասնապահության և հողօգտագործման այլ ձևերի հնարավոր ազդեցությունները գետերի ջրային միջավայրի վրա։ Միաժամանակ հաշվի են առնվում բնական գործոնները՝ գետավազանի երկրաբանական կառուցվածքը, տեղումների քանակը, ձնհալքը, հոսքի սեզոնային փոփոխությունները և ջրահավաք տարածքի առանձնահատկությունները։ Ջրի որակի տարբեր ցուցանիշների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գետերի առանձին հատվածների միջև տարբերությունները և գնահատելու հնարավոր աղտոտման տարածական օրինաչափությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գետային հոսքի միջոցով տարբեր նյութերի դեպի լիճ տեղափոխման գնահատումը, քանի որ վտակները կարևոր դեր ունեն լճի ջրային և նյութական հաշվեկշռի ձևավորման մեջ։ Երկարաժամկետ դիտարկումների դեպքում ստացված տվյալները կարող են օգտագործվել նաև ջրի որակի փոփոխությունների միտումները բացահայտելու և ջրային էկոհամակարգերի վիճակի գնահատման համար։ Կարևորվում է ջրային ռեսուրսների մշտադիտարկման և միասնական ցուցանիշներով գնահատման անհրաժեշտությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս ժամանակին հայտնաբերել էկոլոգիական անբարենպաստ փոփոխությունները։ Աշխատությունը միավորում է հիդրոքիմիայի, ջրաբանության և ջրային էկոլոգիայի մոտեցումները՝ նպաստելով գետային էկոհամակարգերի վիճակի առավել ամբողջական գնահատմանը և Սևանա լճի ջրահավաք ավազանի ջրային ռեսուրսների պահպանության գիտական հիմքերի զարգացմանը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ագրարային ոլորտում պետական կարգավորման տնտեսական գործիքների կիրառման առանձնահատկությունների, դրանց արդյունավետության և կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետության տնտեսական քաղաքականության այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով հնարավոր է նպաստել գյուղատնտեսական արտադրության կայունությանը, արտադրողների տնտեսական ակտիվությանը, ներդրումների խթանմանը և գյուղական տնտեսությունների զարգացմանը։ Քննության են առնվում հարկաբյուջետային, վարկային, ներդրումային, գնային և ֆինանսական աջակցության գործիքների դերը՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը գյուղատնտեսական արտադրողների եկամուտների, ծախսերի, մրցունակության և զարգացման հնարավորությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետական աջակցության ծրագրերի նպատակային կազմակերպմանը, ֆինանսական միջոցների արդյունավետ բաշխմանը, արտոնյալ ֆինանսավորման հնարավորություններին, գյուղատնտեսական ապահովագրության զարգացմանը և ներդրումային միջավայրի բարելավմանը։ Կարևորվում է նաև այն հանգամանքը, որ ագրարային արտադրությունը զգալիորեն կախված է բնական, կլիմայական, շուկայական և սեզոնային գործոններից, ինչի պատճառով պետական կարգավորման տնտեսական մեխանիզմները պետք է հաշվի առնեն ոլորտին բնորոշ ռիսկերը և արտադրական ցիկլերի առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման, ենթակառուցվածքների զարգացման, վերամշակող արդյունաբերության հետ կապերի ամրապնդման և արտադրողների համար ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության խնդիրները։ Առանձին նշանակություն ունի փոքր և միջին գյուղատնտեսական տնտեսությունների տնտեսական հնարավորությունների գնահատումը, քանի որ պետական քաղաքականության արդյունավետությունը պայմանավորված է նաև աջակցության միջոցների հասանելիությամբ տարբեր չափերի տնտեսավարողների համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ միջազգային փորձին՝ համադրելով ագրարային ոլորտի պետական կարգավորման տարբեր մոդելներ և գնահատելով դրանց առանձին տարրերի կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում։ Պետական տնտեսական լծակների կատարելագործումը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված միջոցառումների համակարգ, որը պետք է նպաստի ոչ միայն արտադրության ծավալների աճին, այլև արտադրողականության բարձրացմանը, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, գյուղական տարածքների տնտեսական կենսունակությանը և ագրարային ոլորտի երկարաժամկետ կայունությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, պետական կարգավորման, ֆինանսական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մոտեցումները՝ բացահայտելով ոլորտի զարգացմանն ուղղված տնտեսական մեխանիզմների կատարելագործման հիմնական հնարավորությունները։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է ֆրանսիական «Աննալների» պատմագիտական դպրոցի տեսական և մեթոդաբանական սկզբունքների կիրառման հնարավորություններին հայ առևտրական կապիտալի պատմության ուսումնասիրության մեջ՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով տնտեսական, սոցիալական և մշակութային գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են պատմության ուսումնասիրության այն մոտեցումները, որոնք պատմական իրադարձությունների պարզ ժամանակագրական շարադրանքի փոխարեն կարևորում են երկարատև տնտեսական ու հասարակական կառուցվածքների, առօրյա կյանքի, աշխարհագրական միջավայրի, ժողովրդագրական գործընթացների, մտածողության ձևերի և սոցիալական խմբերի գործունեության համակողմանի վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հայ վաճառականության ձևավորմանը, առևտրական կապիտալի կուտակման պայմաններին, ապրանքաշրջանառության կազմակերպմանը և հայկական առևտրական համայնքների մասնակցությանը տարածաշրջանային ու միջազգային տնտեսական հարաբերություններին։ Քննվում են առևտրական ուղիների, քաղաքային կենտրոնների, շուկաների և միջտարածաշրջանային կապերի նշանակությունը, ինչպես նաև այն տնտեսական ու քաղաքական պայմանները, որոնց ներքո հայ վաճառականները կարողացել են ստեղծել և պահպանել առևտրային ցանցեր։ Վերլուծվում են կապիտալի ձևավորման և շրջանառության մեխանիզմները, առևտրական գործունեության կազմակերպման ձևերը, գործընկերային և ընտանեկան հարաբերությունների դերը, վարկային գործառնությունները և առևտրային վստահության նշանակությունը։ Կարևորվում է տնտեսական պատմության ուսումնասիրությունը հասարակական կառուցվածքի հետ համադրելու մոտեցումը, որը հնարավորություն է տալիս առևտրական կապիտալը դիտարկել ոչ միայն որպես ֆինանսական երևույթ, այլև որպես սոցիալական հարաբերությունների և պատմական զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են օգտագործվել առևտրական փաստաթղթեր, նամակագրություն, հաշվեմատյաններ, պայմանագրեր, ճանապարհորդական նկարագրություններ և այլ սկզբնաղբյուրներ՝ տնտեսական հարաբերությունների իրական կառուցվածքը վերականգնելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հայ վաճառականների գործունեության աշխարհագրությանը, տարբեր տնտեսական կենտրոնների միջև նրանց միջնորդական դերակատարությանը և առևտրի միջոցով մշակութային ու տեղեկատվական փոխանակումների զարգացմանը։ «Աննալների» դպրոցի միջգիտակարգային մոտեցումների կիրառումը հնարավորություն է տալիս խնդիրը ուսումնասիրել տնտեսագիտության, սոցիոլոգիայի, պատմական աշխարհագրության և մշակութային պատմության տվյալների համադրությամբ։ Նման տեսանկյունը նպաստում է հայ տնտեսական պատմության գործընթացների առավել ամբողջական մեկնաբանմանը և հնարավորություն է տալիս դրանք դիտարկել ավելի լայն տարածաշրջանային ու համաշխարհային տնտեսական զարգացումների համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել պատմագիտության, հայոց պատմության, տնտեսական պատմության, առևտրի պատմության և պատմագիտական մեթոդաբանության խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Հոգեբանություն

Աշխատությունը նվիրված է սոցիալական դիրքորոշումների և սննդային վարքի միջև առկա հոգեբանական փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով այն սոցիալական ու հոգեբանական գործոնների վրա, որոնք կարող են մասնակցել սննդի հետ կապված ոչ առողջ վարքային օրինաչափությունների ձևավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում սոցիալական դիրքորոշումները դիտարկվում են որպես հասարակական միջավայրի, մշակութային պատկերացումների, միջանձնային հարաբերությունների և սոցիալական ակնկալիքների ազդեցությամբ ձևավորվող գնահատականների ու համոզմունքների համակարգ։ Քննության են առնվում ընտանիքի, հասակակիցների, սոցիալական խմբերի, զանգվածային հաղորդակցության և թվային միջավայրի հնարավոր ազդեցությունները մարդու՝ սննդի, առողջության և սեփական արտաքինի վերաբերյալ պատկերացումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սոցիալական համեմատության, շրջապատի գնահատականների, ընդունված կարծրատիպերի և հասարակական սպասումների հոգեբանական նշանակությանը՝ առանց դրանք ներկայացնելու որպես սննդային վարքի խնդիրների միակ կամ պարտադիր պատճառ։ Սննդային վարքի շեղումները դիտարկվում են որպես բազմագործոն երևույթ, որի ձևավորման մեջ սոցիալական գործոնների հետ միասին կարող են նշանակություն ունենալ անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունները, հուզական վիճակները, ընտանեկան միջավայրը և այլ պայմաններ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է սոցիալական դիրքորոշումների և վարքային դրսևորումների միջև հնարավոր կապերի բացահայտումը, ինչպես նաև այն պայմանների ուսումնասիրությունը, որոնց դեպքում սոցիալական ճնշումը կամ անիրատեսական ակնկալիքները կարող են մեծացնել խնդրահարույց վարքի առաջացման ռիսկը։ Կարևորվում է նաև պաշտպանիչ սոցիալական գործոնների ուսումնասիրությունը՝ աջակցող հարաբերությունների, առողջ հաղորդակցության, քննադատական մեդիագրագիտության և հոգեբանական բարեկեցությանը նպաստող միջավայրի տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է նպաստել կանխարգելիչ ծրագրերի և հոգեբանական աջակցության մոտեցումների գիտական հիմնավորմանը՝ հատկապես կրթական ու երիտասարդական միջավայրերում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է սոցիալական հոգեբանության, առողջության հոգեբանության և վարքային հետազոտությունների մոտեցումները՝ նպաստելով սննդային վարքի խնդիրների սոցիալ-հոգեբանական նախադրյալների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում դեղերի անվտանգ և ռացիոնալ օգտագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը, առկա իրավիճակի գնահատմանը և դրա բարելավման հնարավոր ուղղությունների մշակմանը։ Քննության են առնվում դեղերի նշանակման, տրամադրման և օգտագործման գործընթացները, դրանց արդյունավետության ու անվտանգության ապահովման սկզբունքները, ինչպես նաև ոչ նպատակային կամ ոչ պատշաճ դեղօգտագործման հետ կապված հնարավոր խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնաբուժմանը, առանց համապատասխան մասնագիտական խորհրդատվության դեղերի կիրառմանը, բազմադեղային բուժմանը, դեղաչափերի պահպանմանը և բուժման սահմանված ընթացակարգերին հետևելու հարցերին։ Վերլուծվում են դեղերի կողմնակի ազդեցությունների վերահսկման, դեղային փոխազդեցությունների, հակաբիոտիկների հիմնավորված կիրառման և դեղերի վերաբերյալ հավաստի տեղեկատվության հասանելիության նշանակությունը։ Քննարկվում են բժիշկների, դեղագետների և պացիենտների դերերը դեղերի անվտանգ օգտագործման ապահովման գործում, ինչպես նաև նրանց միջև արդյունավետ հաղորդակցության անհրաժեշտությունը։ Անդրադարձ է կատարվում դեղերի շրջանառության կարգավորման, դեղագործական հսկողության, դեղազգոնության համակարգի և հանրային իրազեկման միջոցառումների նշանակությանը։ Կարևորվում է դեղերի կիրառման վերաբերյալ մասնագիտական գիտելիքների շարունակական զարգացումը և բնակչության դեղագիտական գրագիտության բարձրացումը։ Իրավիճակի վերլուծության հիման վրա դիտարկվում են դեղօգտագործման մշակույթի կատարելագործման, հնարավոր ռիսկերի նվազեցման, վերահսկողական մեխանիզմների ամրապնդման և բուժման արդյունավետության բարձրացման ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել առողջապահական համակարգում դեղերի անվտանգ և հիմնավորված կիրառման վերաբերյալ համալիր պատկերացման ձևավորմանը և օգտակար լինել բժիշկների, դեղագետների, հանրային առողջության մասնագետների, առողջապահության կազմակերպիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար։