Сравнительная оценка результатов лечения переломов диафизов длинных костей нижних конечностей методами малоинвазивного и функционально-стабильного остеосинтезов

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է XIII դարի հայ նշանավոր մատենագիր, պատմիչ և աստվածաբան Հովհաննես Վանական Տավուշեցու՝ Վանական վարդապետի ինքնագիր ձեռագրի ուսումնասիրությանը։ Վանականը (1181–1251) Մխիթար Գոշի աշակերտն էր, Խորանաշատի դպրոցի հիմնադիրը և միջնադարյան հայ կրթամշակութային կյանքի կարևորագույն գործիչներից մեկը, որի աշակերտներից էին Կիրակոս Գանձակեցին և Վարդան Արևելցին։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է ոչ միայն ինքնագրի բովանդակային արժեքը, այլև դրա ձեռագրագիտական, պատմական և գրական նշանակությունը։ Ինքնագրային վկայությունները հատկապես կարևոր են միջնադարյան հեղինակների ստեղծագործությունների իսկությունը, գրության առանձնահատկությունները, լեզվական միջավայրը և մատենագրական ժառանգության փոխանցման ընթացքը պարզելու համար։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Վանականի գործունեության պատմական միջավայրին, նրա գրական և գիտական ժառանգությանը, ինչպես նաև XIII դարի հայ մշակույթի զարգացման պայմաններին։ Վանականի կորած պատմական երկի մասին տեղեկություններ պահպանվել են նրա աշակերտների՝ Կիրակոսի, Վարդանի և Մաղաքիայի աշխատություններում, իսկ նրա պահպանված ժառանգության մեջ կարևոր տեղ են զբաղեցնում աստվածաշնչյան մեկնությունները, քարոզները և հարց ու պատասխանի բնույթի աշխատությունները։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նաև որպես հայկական ձեռագրական մշակույթի պատմության աղբյուր, քանի որ ինքնագիրը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ժամանակաշրջանի գրության ավանդույթները, ձեռագրի ստեղծման և պահպանման հանգամանքները և հեղինակի անմիջական մասնակցության հետքերը։ Հրատարակության մատենագիտական տվյալները վկայում են, որ նյութը Ս. Վ. Տեր-Ավետիսյանի ուսումնասիրությունն է, որը տպագրվել է 1926 թվականին Թիֆլիսում՝ «Կովկասյան պատմահնագիտական ինստիտուտի տեղեկություններում», հատոր IV-ում, էջ 51–54։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, միջնադարագետներին, ձեռագրագետներին, աղբյուրագետներին, գրականագետներին, պատմաբաններին, մատենագետներին, ինչպես նաև հայկական միջնադարյան մշակույթի և ձեռագրական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Իրավաբանություն

Հայաստանի Հանրապետությունում Սահմանադրական դատարանի սահմանադրաիրավական կարգավիճակը պայմանավորված է երկրի սահմանադրական համակարգում նրա հատուկ տեղով՝ որպես սահմանադրական արդարադատություն իրականացնող բարձրագույն մարմին։ Սահմանադրական դատարանը կոչված է ապահովելու Սահմանադրության գերակայությունը և վերահսկելու օրենքների, ենթաօրենսդրական ակտերի, պետական մարմինների որոշումների և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի համապատասխանությունը Սահմանադրությանը։ Այն հանդես է գալիս որպես անկախ դատական իշխանության առանձնահատուկ օղակ, որը չի մտնում ընդհանուր դատական համակարգի մեջ և գործում է բացառապես Սահմանադրությամբ սահմանված լիազորությունների շրջանակում։ Սահմանադրական դատարանի անկախությունը ամրագրված է Սահմանադրությամբ, և այն իր գործունեության ընթացքում ենթարկվում է միայն Սահմանադրությանը՝ բացառելով որևէ այլ պետական մարմնի միջամտությունը։ Դատարանի կազմավորման, դատավորների նշանակման և գործունեության կարգը սահմանվում է Սահմանադրությամբ և «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքով, որտեղ նախատեսված են նաև դատավորների լիազորությունների ժամկետները, անկախության երաշխիքները և պատասխանատվության սահմանները։ Սահմանադրական դատարանն իրականացնում է ինչպես վերացական, այնպես էլ կոնկրետ սահմանադրական վերահսկողություն՝ քննելով օրենքների և այլ իրավական ակտերի սահմանադրականությունը, ինչպես նաև լուծելով սահմանադրական վեճեր պետական իշխանության մարմինների միջև։ Դրա որոշումները վերջնական են, պարտադիր կատարման ենթակա և ուժի մեջ են մտնում հրապարակման պահից՝ ապահովելով իրավական համակարգի կայունությունը և Սահմանադրության անմիջական գործողությունը։ Այս կարգավիճակը թույլ է տալիս Սահմանադրական դատարանին հանդես գալ որպես սահմանադրական կարգի պահապան, մարդու իրավունքների պաշտպանության կարևոր երաշխավոր և իրավական պետության հիմնարար ինստիտուտներից մեկը Հայաստանի Հանրապետությունում։

Գյուղատնտեսություն

Աշխատությունը նվիրված է Արագածոտնի և Կոտայքի մարզերի կարտոֆիլի ցանքատարածություններում չրխկանների տարածվածության, տեսակային կազմի, կենսաբանական առանձնահատկությունների և մշակաբույսերին պատճառվող վնասի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց դեմ արդյունավետ պայքարի միջոցառումների մշակմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է վնասատուների տարածման տարածքային օրինաչափությունների բացահայտման, պոպուլյացիաների խտության գնահատման և կարտոֆիլի մշակության տարբեր պայմաններում դրանց վնասակարության աստիճանի որոշման վրա։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի բույսերի պաշտպանության տեսանկյունից, քանի որ հողաբնակ վնասատուները և հատկապես դրանց թրթուրային փուլերը կարող են վնասել կարտոֆիլի ստորգետնյա օրգանները՝ բացասաբար անդրադառնալով բերքի քանակական և ապրանքային ցուցանիշների վրա։ Քննության են առնվում Արագածոտնի և Կոտայքի մարզերի բնակլիմայական ու հողային առանձնահատկությունները, գյուղատնտեսական նշանակության տարածքների կառուցվածքը, կարտոֆիլի մշակության պայմանները և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել վնասատուների բազմացման ու տարածման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր բարձրադիր գոտիներում, հողատեսակներում և մշակության համակարգերում դրանց հանդիպման հաճախականությանը։ Հետազոտությունների ընթացքում կարևոր է վնասատուների տեսակային կազմի ճշգրտումը, քանի որ տարբեր տեսակներ կարող են տարբերվել զարգացման տևողությամբ, կենսակերպով, սննդային նախասիրություններով և վնասակարության աստիճանով։ Տեսակային կազմի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված ընտրել պայքարի մեթոդները և կանխատեսել վնասատուների զարգացման հնարավոր փոփոխությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում չրխկանների կենսաբանական զարգացման փուլերին և սեզոնային դինամիկային։ Դիտարկվում են ձվադրման, թրթուրների զարգացման, հողում պահպանման և հասուն միջատների ակտիվության առանձնահատկությունները։ Հողում բնակվող թրթուրների տարածվածության ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ դրանց առկայությունը միշտ չէ, որ հնարավոր է ժամանակին նկատել միայն բույսերի վերգետնյա մասերի զննությամբ։ Այդ պատճառով կարևորվում են հողի հետազոտության և վնասատուների քանակական հաշվառման համապատասխան մեթոդները։ Ուսումնասիրվում է վնասատուների թվաքանակի փոփոխությունը կարտոֆիլի աճի և զարգացման տարբեր փուլերում, ինչպես նաև դրա կապը ջերմաստիճանի, հողի խոնավության, տեղումների և այլ բնապահպանական գործոնների հետ։ Նման դիտարկումները հնարավորություն են տալիս որոշել վնասակարության առավել բարձր ռիսկ ունեցող ժամանակաշրջանները և համապատասխանաբար կազմակերպել բույսերի պաշտպանության միջոցառումները։ Կարևոր ուղղություն է չրխկանների տարածվածության և նախորդ մշակաբույսերի միջև հնարավոր կապերի ուսումնասիրությունը։ Ցանքաշրջանառության կառուցվածքը, բազմամյա խոտաբույսերի առկայությունը, հողի մշակման եղանակները և դաշտերի նախկին օգտագործումը կարող են ազդել հողաբնակ վնասատուների պոպուլյացիաների ձևավորման վրա։ Այս գործոնների համադրումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել վնասատուների բարձր թվաքանակի ձևավորմանը նպաստող ագրոտեխնիկական պայմանները։ Քննության են առնվում նաև կարտոֆիլի պալարների վնասման բնույթը և բերքի վրա դրա ազդեցությունը։ Վնասված պալարները կարող են կորցնել ապրանքային արժեքի մի մասը և ավելի խոցելի դառնալ պահպանման ընթացքում առաջացող որոշ երկրորդային խնդիրների նկատմամբ։ Հետևաբար վնասակարության գնահատման ժամանակ կարևոր է հաշվի առնել ոչ միայն բերքի ընդհանուր զանգվածը, այլև պալարների որակական վիճակը և վնասված արտադրանքի բաժինը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչներից է վնասատուների քանակի հաշվառման և տարածվածության գնահատման մեթոդների կատարելագործումը։ Դաշտային ուսումնասիրությունների միջոցով հնարավոր է առանձնացնել առավել վարակված տեղամասերը, համեմատել տարբեր համայնքների կամ գյուղատնտեսական գոտիների ցուցանիշները և կազմել վնասատուների տարածման վերաբերյալ տարածական պատկերացում։ Նման տեղեկատվությունը կարող է օգտագործվել բուսասանիտարական մշտադիտարկման և կանխատեսման համակարգերի զարգացման համար։ Առանձին տեղ է հատկացվում ագրոտեխնիկական պայքարի միջոցառումներին։ Հողի մշակման ճիշտ կազմակերպումը, ցանքաշրջանառության կիրառումը, մոլախոտային բուսականության կառավարումը, տնկանյութի և դաշտերի ճիշտ ընտրությունը կարող են նպաստել վնասատուների համար անբարենպաստ պայմանների ձևավորմանը։ Ագրոտեխնիկական մեթոդները դիտարկվում են որպես համալիր պաշտպանության կարևոր բաղադրիչ, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս երկարաժամկետ հեռանկարում նվազեցնել վնասատուների պոպուլյացիաների զարգացման համար նպաստավոր պայմանները։ Ուսումնասիրվում են նաև կենսաբանական և այլ բնապահպանական առումով հիմնավորված մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները։ Վնասատուների բնական թշնամիների պահպանությունը, կենսաբանական միջոցների կիրառման հեռանկարները և ագրոէկոհամակարգի կայունության բարձրացումը կարող են լրացնել ավանդական պայքարի միջոցառումները։ Քիմիական պաշտպանության միջոցները դիտարկվում են նպատակային և հիմնավորված կիրառման տեսանկյունից՝ հաշվի առնելով վնասատուների իրական թվաքանակը, վնասակարության տնտեսական նշանակությունը և շրջակա միջավայրի պահպանության պահանջները։ Կարևորվում է անհարկի մշակումների սահմանափակումը և այնպիսի մոտեցման ձևավորումը, որի դեպքում պաշտպանության միջոցառումների ընտրությունը հիմնվում է դաշտային մշտադիտարկման արդյունքների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում պայքարի տարբեր մեթոդների համակցմանը։ Ինտեգրված բույսերի պաշտպանության սկզբունքներով ագրոտեխնիկական, կենսաբանական, կազմակերպական և անհրաժեշտության դեպքում բուսապաշտպանական միջոցների համատեղ կիրառումը կարող է ապահովել ավելի կայուն արդյունք, քան որևէ առանձին մեթոդի մեկուսացված օգտագործումը։ Այս մոտեցման դեպքում վնասատուի ամբողջական ոչնչացումը չի դիտարկվում որպես հիմնական նպատակ․ առավել կարևոր է դրա թվաքանակը պահել այնպիսի մակարդակում, որը չի առաջացնում տնտեսապես նշանակալի վնաս։ Ուսումնասիրվում է նաև առաջարկվող միջոցառումների տնտեսական արդյունավետությունը։ Պաշտպանության համակարգի գնահատման ժամանակ կարևոր է համադրել կատարվող ծախսերը, պահպանված բերքի քանակը և ստացված արտադրանքի որակը։ Այսպիսի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գյուղացիական տնտեսությունների համար ընտրել ոչ միայն կենսաբանական տեսանկյունից արդյունավետ, այլև տնտեսապես հիմնավորված միջոցառումներ։ Արագածոտնի և Կոտայքի մարզերի պայմաններում ստացված տվյալների համադրումը կարող է ցույց տալ, թե ինչպես են տեղական բնակլիմայական և ագրոտեխնիկական առանձնահատկությունները պայմանավորում վնասատուների տարածվածության տարբերությունները։ Դա հնարավորություն է տալիս ընդհանուր հանձնարարականների փոխարեն մշակել առանձին գյուղատնտեսական գոտիների պայմաններին առավել համապատասխանեցված պաշտպանության մոտեցումներ։ Կարևորվում է նաև պարբերական բուսասանիտարական մոնիթորինգը, որի միջոցով հնարավոր է հետևել վնասատուների պոպուլյացիաների փոփոխություններին և ժամանակին արձագանքել դրանց թվաքանակի աճին։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է կարտոֆիլի ագրոցենոզներում չրխկանների տարածման, կենսաբանության և վնասակարության առանձնահատկությունների համալիր գնահատմամբ, իսկ կիրառական նշանակությունը՝ Հայաստանի կարևոր կարտոֆիլագործական շրջաններից երկուսում վնասատուների դեմ արդյունավետ և տնտեսապես հիմնավորված պաշտպանության համակարգի ձևավորման հնարավորությամբ։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել կարտոֆիլի բերքատվության և ապրանքային որակի պահպանմանը, բույսերի պաշտպանության միջոցների ավելի նպատակային կիրառմանը և գյուղատնտեսական արտադրության կայունության բարձրացմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել բույսերի պաշտպանության, գյուղատնտեսական միջատաբանության, կարտոֆիլաբուծության և ագրոնոմիայի ոլորտների հետազոտողների, գյուղատնտեսների, բույսերի պաշտպանության մասնագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Մենեջմենթ

Գիրքը ներկայացնում է մենեջմենթի տեսական հիմքերը և կառավարման ժամանակակից մոտեցումները՝ ընդգրկելով կազմակերպությունների արդյունավետ ղեկավարման հիմնական սկզբունքները, կառավարչական գործառույթները և որոշումների կայացման գործընթացները։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են պլանավորման, կազմակերպման, մոտիվացիայի և վերահսկման գործառույթները, ինչպես նաև ղեկավարության տարբեր ոճերը և դրանց ազդեցությունը կազմակերպության աշխատանքի արդյունավետության վրա։ Հեղինակը վերլուծում է կառավարման կառուցվածքների ձևավորման առանձնահատկությունները, մարդկային ռեսուրսների կառավարման հիմնախնդիրները, թիմային աշխատանքի կազմակերպման մեթոդները և կազմակերպական մշակույթի դերը հաջող կառավարման համակարգում։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմավարական կառավարմանը, փոփոխությունների կառավարմանը, առաջնորդության զարգացմանը և ժամանակակից կազմակերպությունների մրցունակության ապահովման գործոններին։ Ներկայացվում են նաև գործնական օրինակներ և մոտեցումներ, որոնք օգնում են հասկանալ կառավարման տեսության կիրառումը իրական բիզնես միջավայրում՝ դարձնելով այն օգտակար աղբյուր ուսանողների, դասախոսների և գործարար ոլորտի մասնագետների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է կորպորատիվ կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի գործունեության և համապատասխան ֆինանսատնտեսական ցուցանիշների հիման վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են բանկերում կորպորատիվ կառավարման էությունը, սկզբունքները, կազմակերպական կառուցվածքը և դրա ազդեցությունը ֆինանսական կայունության, ռիսկերի կառավարման, շահութաբերության ու բանկի երկարաժամկետ զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանկի կառավարման մարմինների՝ բաժնետերերի, խորհրդի, գործադիր կառավարման և վերահսկողության գործառույթների տարանջատմանը, նրանց միջև արդյունավետ փոխհարաբերությունների ձևավորմանը և որոշումների կայացման թափանցիկության ապահովմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կորպորատիվ կառավարման համակարգում ռիսկերի կառավարման, ներքին վերահսկողության և ներքին աուդիտի մեխանիզմների դերը, քանի որ բանկային գործունեության առանձնահատկությունները պահանջում են ֆինանսական ռիսկերի ժամանակին բացահայտում, գնահատում և սահմանափակում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև բանկերի տեղեկատվական թափանցիկությանը, ֆինանսական հաշվետվողականության որակին, շահերի բախման կանխարգելմանը, փոքրամասնություն կազմող բաժնետերերի իրավունքների պաշտպանությանը և կառավարման որոշումների նկատմամբ վերահսկողության արդյունավետությանը։ Հայաստանի բանկային համակարգի օրինակով վերլուծվում են այն գործոնները, որոնք կարող են խոչընդոտել կորպորատիվ կառավարման կատարելագործմանը, ինչպես նաև բացահայտվում են կառավարման համակարգի զարգացման և միջազգային լավագույն փորձին դրա համապատասխանեցման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում կառավարման որակի և բանկի ֆինանսական արդյունքների փոխկապակցվածությանը, քանի որ արդյունավետ կորպորատիվ կառավարումը կարող է նպաստել ռիսկերի նվազեցմանը, ներդրողների և ավանդատուների վստահության բարձրացմանը, ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և բանկի մրցունակության ամրապնդմանը։ Աշխատության շրջանակում ներկայացվող առաջարկությունները կարող են ուղղված լինել կառավարման կառուցվածքի կատարելագործմանը, վերահսկողական մեխանիզմների ուժեղացմանը, թափանցիկության բարձրացմանը, ռիսկերի կառավարման համակարգերի զարգացմանը և բանկերի շահակիցների իրավունքների առավել արդյունավետ պաշտպանությանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել բանկային ոլորտի մասնագետների, ֆինանսիստների, տնտեսագետների, կորպորատիվ կառավարման և ռիսկերի կառավարման մասնագետների, հետազոտողների, պետական կարգավորող մարմինների ներկայացուցիչների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։