Судебный прецедент в правовых системах постсоветских государств (проблемы теории и практики)

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արժեթղթերի առաջնային շուկայի ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության նպատակն է բացահայտել առաջնային շուկայի տնտեսական նշանակությունը, դրա ձևավորման ինստիտուցիոնալ և իրավական հիմքերը, զարգացման վրա ազդող գործոնները և շուկայի արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Առաջնային շուկան այն հատվածն է, որտեղ իրականացվում է նոր թողարկված արժեթղթերի տեղաբաշխումը, և այդ գործընթացի միջոցով թողարկողները հնարավորություն են ստանում ներգրավել ֆինանսական միջոցներ՝ ներդրումային ծրագրերի, բիզնեսի ընդլայնման կամ պետական ծախսերի ֆինանսավորման համար։ Հայաստանի արժեթղթերի շուկայի կարևոր բաղադրիչը պետական պարտատոմսերի շուկան է, որոնց առաջնային տեղաբաշխումն իրականացվում է աճուրդների միջոցով։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են առաջնային շուկայի կառուցվածքը, դրա մասնակիցները, թողարկողների, ներդրողների, ֆինանսական միջնորդների, բորսայական և պահառության ենթակառուցվածքների փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական և կորպորատիվ արժեթղթերի առաջնային տեղաբաշխման առանձնահատկություններին, տեղաբաշխման մեխանիզմներին և ներդրողների կողմից արժեթղթերի ձեռքբերման գործընթացին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում շուկայի իրավական և կարգավորող հիմքերին, քանի որ արժեթղթերի թողարկման և տեղաբաշխման գործընթացների թափանցիկությունն ու կանոնակարգվածությունը կարևոր պայմաններ են ներդրողների վստահության և շուկայի կայունության ապահովման համար։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել արժեթղթերի թողարկման ծավալները, տեղաբաշխման արդյունքները, ներդրողների կազմը, պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցությունը, եկամտաբերության մակարդակները և շուկայի ակտիվության դինամիկան։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պետական պարտատոմսերի առաջնային աճուրդների կազմակերպման մեխանիզմներին, մրցակցային և ոչ մրցակցային հայտերի կիրառմանը, ինչպես նաև առաջնային շուկայի մասնակիցների գործունեության արդյունավետությանը։ ՀՀ պետական պարտատոմսերի առաջնային շուկայի համար նախատեսված կարգավորումները սահմանում են աճուրդային գործընթացի, մասնակիցների հայտերի և տեղաբաշխման արդյունքների հաշվառման ու հրապարակման մեխանիզմները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է առաջնային շուկայի զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրների բացահայտումը։ Դրանց շարքում կարող են դիտարկվել ներդրումային պահանջարկի սահմանափակությունը, բնակչության ֆինանսական գրագիտության մակարդակը, կորպորատիվ արժեթղթերի թողարկման համեմատաբար փոքր ծավալները, շուկայի գործիքների և մասնակիցների բազմազանության անհրաժեշտությունը, տեղեկատվության հասանելիությունը և ներդրողների վստահության ամրապնդման խնդիրը։ Կարևոր է նաև առաջնային և երկրորդային շուկաների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ նոր թողարկումների նկատմամբ ներդրողների հետաքրքրվածությունը մեծապես կախված է արժեթղթերի հետագա իրացվելիությունից և շուկայական շրջանառության հնարավորություններից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև արժեթղթերի շուկայի թվայնացմանը, էլեկտրոնային տեղաբաշխման մեխանիզմների զարգացմանը և ֆինանսական տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ որպես շուկայի հասանելիության և գործառնությունների արդյունավետության բարձրացման միջոցներ։ Հայաստանում որոշ պարտատոմսերի տեղաբաշխում արդեն իրականացվում է Հայաստանի ֆոնդային բորսայի էլեկտրոնային տեղաբաշխման հարթակի միջոցով, ինչը վկայում է առաջնային շուկայի տեխնոլոգիական զարգացման ուղղությամբ ընթացող գործընթացների մասին։ Հետազոտության արդյունքների հիման վրա կարող են մշակվել առաջնային շուկայի զարգացմանն ուղղված առաջարկություններ՝ նոր ֆինանսական գործիքների ընդլայնման, կորպորատիվ թողարկումների խթանման, ներդրողների շրջանակի ընդլայնման, շուկայի տեղեկատվական թափանցիկության բարձրացման, ֆինանսական գրագիտության զարգացման և շուկայական ենթակառուցվածքների կատարելագործման ուղղություններով։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանի ֆինանսական շուկայի խորացմանը, տնտեսության մեջ երկարաժամկետ կապիտալի ներգրավման ընդլայնմանը և տնտեսավարող սուբյեկտների ֆինանսավորման այլընտրանքային աղբյուրների զարգացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսական վերլուծաբաններին, ներդրումային և բանկային ոլորտի մասնագետներին, արժեթղթերի շուկայի մասնակիցներին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի պատմական զարգացումներին Լանկ-Թամուրի և թուրքմեն ցեղերի արշավանքների շրջանում (1386–1500)՝ ընդգրկելով քաղաքական, ռազմական և սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները ուշ միջնադարում։ Գրքում ներկայացվում են Թամերլանի արշավանքների ընթացքը, դրանց ավերիչ հետևանքները հայկական բնակավայրերի, քաղաքների և տնտեսական համակարգի վրա, ինչպես նաև տարածաշրջանում իշխանության փոփոխվող կառուցվածքը՝ թուրքմենական ցեղային միությունների՝ Կարա-Կոյունլուի և Աք-Կոյունլուի ազդեցությամբ։ Հեղինակը վերլուծում է հայկական իշխանությունների և բնակչության գոյատևման ռազմավարությունները, տեղական իշխանական կառույցների վերաձևավորումը, ինչպես նաև եկեղեցու և մշակութային կենտրոնների դերը ազգային ինքնության պահպանման գործում։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմական գործողությունների աշխարհագրությանը, բնակչության տեղաշարժերին և տնտեսական անկման ու վերակազմավորման գործընթացներին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է պատմաբանների, միջնադարյան պատմության մասնագետների և տարածաշրջանային հետազոտողների համար՝ նպաստելով ուշ միջնադարյան Հայաստանի պատմության համապարփակ և խորքային ըմբռնմանը։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Ալեքսանդրապոլի գավառի պատմաքաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և ռազմական դրության ուսումնասիրությանը 1918 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1921 թվականի ապրիլը։ Այս ժամանակահատվածը առանձնահատուկ նշանակություն ունի Հայաստանի նորագույն պատմության համար, քանի որ այն ընդգրկում է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության գոյության վերջին տարիները, հայ-թուրքական հարաբերությունների սրացումը, Հայաստանի խորհրդայնացումը և դրան հաջորդած քաղաքական ու վարչական փոփոխությունները։ Հետազոտության կենտրոնում Ալեքսանդրապոլի գավառն է՝ որպես Հայաստանի հյուսիսային կարևորագույն տարածաշրջաններից մեկը, որն իր աշխարհագրական դիրքի, բնակչության կազմի, հաղորդակցության ուղիների և ռազմական նշանակության շնորհիվ էական դեր էր զբաղեցնում հանրապետության ներքին և արտաքին քաղաքական կյանքում։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել գավառի վարչական կառուցվածքը, տեղական իշխանության մարմինների գործունեությունը, բնակավայրերի կառավարման առանձնահատկությունները և կենտրոնական իշխանության ու տեղական կառույցների փոխհարաբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում 1918 թվականի վերջին տեղի ունեցած հայ-վրացական պատերազմի հետևանքներին, քանի որ այդ իրադարձությունները անմիջական ազդեցություն ունեցան Ալեքսանդրապոլի տարածաշրջանի անվտանգության և քաղաքական իրավիճակի վրա։ Հետազոտության կարևորագույն ուղղություններից է 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ուսումնասիրությունը և դրա ազդեցությունը գավառի վրա։ Ալեքսանդրապոլը և հարակից տարածքները հայտնվեցին ռազմական գործողությունների անմիջական գոտում, ինչի հետևանքով բնակչությունը ենթարկվեց լուրջ սոցիալական և տնտեսական դժվարությունների, տեղի ունեցան տեղաշարժեր, խաթարվեց տնտեսական կյանքը, իսկ պետական կառավարման համակարգը բախվեց արտակարգ պայմաններում գործելու անհրաժեշտությանը։ Ռազմական իրադարձությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերլուծելու նաև հայկական բանակի տեղակայումը, զորահավաքի գործընթացները, պաշտպանական միջոցառումները և տեղական բնակչության մասնակցությունը տարածաշրջանի պաշտպանությանն ու ինքնապաշտպանությանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև 1920 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսների իրադարձություններին, երբ Հայաստանի Հանրապետությունում տեղի ունեցավ իշխանափոխություն և հաստատվեց խորհրդային իշխանություն։ Ալեքսանդրապոլի գավառի համար այդ գործընթացը ուղեկցվեց վարչական համակարգի փոփոխությամբ, պետական կառույցների վերակազմավորմամբ և քաղաքական նոր հարաբերությունների ձևավորմամբ։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել խորհրդային իշխանության հաստատման գործընթացը, տեղական հեղափոխական և վարչական մարմինների գործունեությունը, նախկին պետական կառույցների լուծարումը կամ վերափոխումը և բնակչության նկատմամբ նոր քաղաքականության իրականացումը։ Հետազոտության մեկ այլ կարևոր ուղղությունը 1920 թվականի վերջի և 1921 թվականի սկզբի հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացն է։ Ալեքսանդրապոլի պայմանագրի կնքումը և դրան հաջորդած իրադարձությունները անմիջական նշանակություն ունեցան տարածաշրջանի քաղաքական և վարչատարածքային վիճակի համար։ Այդ գործընթացների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու գավառի դերը Հայաստանի տարածքային, անվտանգային և քաղաքական խնդիրների համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև բնակչության սոցիալական վիճակին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից և նախորդ տարիների ռազմական ու ժողովրդագրական ցնցումներից հետո տարածաշրջանում առկա էին փախստականների, որբերի և տեղահանվածների խնդիրներ, սննդի և բնակարանային ապահովման դժվարություններ, համաճարակներ և տնտեսական անկայունություն։ Այդ պայմաններում տեղական իշխանությունների և հասարակական կազմակերպությունների գործունեությունը կարևոր դեր էր կատարում բնակչության կենսական կարիքների ապահովման գործում։ Տնտեսական կյանքի ուսումնասիրությունը ներառում է գյուղատնտեսության, անասնապահության, արհեստների, առևտրի և տրանսպորտային հաղորդակցության վիճակի վերլուծությունը։ Պատերազմական պայմանները, աշխատուժի պակասը, նյութական ռեսուրսների սահմանափակությունը և շուկաների խաթարումը բացասաբար էին անդրադառնում տարածաշրջանի տնտեսության վրա, իսկ Ալեքսանդրապոլ քաղաքի ռազմավարական և առևտրային դիրքը շարունակում էր պահպանել իր կարևորությունը։ Աշխատության պատմագիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն թույլ է տալիս ուսումնասիրել Հայաստանի Առաջին Հանրապետության վերջին փուլը ոչ միայն համապետական, այլև տարածաշրջանային մակարդակով։ Գավառի օրինակով հնարավոր է բացահայտել այն խնդիրները, որոնց առջև կանգնած էր երիտասարդ հայկական պետությունը՝ սահմանների պաշտպանության, պետական կառավարման, բնակչության սոցիալական ապահովության, տնտեսական վերականգնման և արտաքին քաղաքական ճնշումների պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Ալեքսանդրապոլի գավառի կյանքի բարդ և հակասական շրջանը՝ համադրելով քաղաքական, ռազմական, վարչական, սոցիալական և տնտեսական գործընթացները։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու 1918-1921 թվականների Հայաստանի պատմության, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության առջև ծառացած մարտահրավերների, հայ-թուրքական հարաբերությունների և խորհրդային իշխանության հաստատման գործընթացի վերաբերյալ։

Տնտեսագիտություն

Գլուխ1. Ինեկոբանկի ֆինանսատնտեսական գործունեության արդյունքների գնահատումը ՙԻնեկոբանկ՚-ի հիմնադրման ժամկետը և կազմակերպման կառուցվածքը ՙԻնեկոբանկ՚-ի հաշվապահական հաշվեկշռի իրացվելիության գնահատման վերլուծությունը ՙԻնեկոբանկ՚-ի ֆինանսական արդյունքների, շահույթի և շահութաբերության վերլուծությունը

Քիմիա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է չհագեցած 5(4H)-օքսազոլոնների և 2-ամինոմեթիլպիպերիդինի փոխազդեցության ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքի շրջանակում դիտարկվում են օքսազոլոնային կառուցվածք ունեցող օրգանական միացությունների քիմիական հատկությունները, դրանց ռեակցիոնունակությունը և ամինային բաղադրիչի հետ փոխազդեցության հնարավոր ուղիները։ Հետազոտության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում ռեակցիայի պայմանների, ստացվող միացությունների կառուցվածքի և դրանց հնարավոր փոխակերպումների ուսումնասիրմանը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն օրգանական սինթեզի համար, քանի որ օքսազոլոնները համարվում են բազմաֆունկցիոնալ հետերոցիկլային միացություններ, որոնք կարող են մասնակցել տարբեր քիմիական փոխակերպումների և ծառայել որպես նոր օրգանական միացությունների ստացման ելանյութեր։ 2-ամինոմեթիլպիպերիդինի ներգրավումը թույլ է տալիս ուսումնասիրել ազոտ պարունակող կառուցվածքների ձևավորման և փոփոխման հնարավորությունները՝ կախված սկզբնական նյութերի կառուցվածքից և ռեակցիայի պայմաններից։ Աշխատանքը կարող է ներառել ստացված նյութերի սինթեզ, մաքրման և նույնականացման գործընթացներ, ինչպես նաև դրանց կառուցվածքային բնութագրերի համեմատական վերլուծություն։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել հետերոցիկլային քիմիայի, օրգանական սինթեզի և նոր կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների որոնման ուղղություններում՝ ընդլայնելով չհագեցած օքսազոլոնների և պիպերիդինային ածանցյալների քիմիական փոխակերպումների վերաբերյալ գիտական պատկերացումները։

Մշակույթ

Այս աշխատանքը նվիրված է William Saroyan-ի դրամատուրգիական ժառանգության բեմական առանձնահատկությունների և հայ թատրոնի հետ նրա ստեղծագործությունների փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով հեղինակի պիեսների գեղարվեստական կառուցվածքը, բեմական ներուժը և թատերական մեկնաբանությունների հնարավորությունները։ Հեղինակը վերլուծում է դրամատիկական երկերի թեմատիկ և գաղափարական առանցքները՝ մարդու արժանապատվության, ընտանիքի, հիշողության, ինքնության և հումանիզմի խնդիրները, որոնք կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում ստեղծագործական աշխարհում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կերպարների կառուցման սկզբունքներին, երկխոսությունների բնականությանը, հումորի և քնարականության համադրմանը, ինչպես նաև այն գեղարվեստական միջոցներին, որոնք նպաստում են պիեսների բեմական կենսունակությանը։ Աշխատությունը ուսումնասիրում է William Saroyan-ի դրամատուրգիայի ընկալումը և ներկայացումը հայկական թատերական միջավայրում՝ անդրադառնալով տարբեր բեմադրությունների փորձին, ռեժիսորական մեկնաբանություններին և ազգային մշակութային համատեքստում դրանց ընդունմանը։ Ներկայացվում է նաև հեղինակի դրամատիկական մտածողության կապը հայ ժողովրդի պատմական փորձառության, սփյուռքյան ինքնության և համամարդկային արժեքների հետ, ինչը նրա ստեղծագործությունները դարձնում է արդիական տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Շեշտվում է, որ William Saroyan-ի դրամատուրգիան առանձնանում է բեմական ճկունությամբ, հուզական ազդեցությամբ և մարդակենտրոն աշխարհայացքով, ինչի շնորհիվ այն կարևոր տեղ է զբաղեցնում ինչպես համաշխարհային, այնպես էլ հայկական թատերարվեստի զարգացման գործընթացում։