Վիլյամ Սարոյանի դրամատուրգիայի բեմականությունը և հայ թատրոնը

Բժշկություն

Այս ռազմական-բժշկական և սոցիալհիգիենիկ ուսումնասիրությունը նվիրված է զինծառայողների առողջական վիճակի որոշ բժշկասոցիալական առանձնահատկությունների վերլուծությանը և ռազմական բժշկական փորձաքննության կազմակերպման մոտեցումների կատարելագործմանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են զինվորական ծառայության պայմաններում անձնակազմի հոգեֆիզիոլոգիական հարմարման խնդիրները, ինչպես նաև մի շարք ֆունկցիոնալ և առողջական վիճակների տարածվածության գնահատման հարցերը՝ առողջապահական մոնիթորինգի և կանխարգելիչ միջոցառումների համատեքստում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է զինվորական բժշկական փորձաքննության կազմակերպչական և մեթոդաբանական հիմքերը՝ ընդգծելով առողջական վիճակի գնահատման չափանիշների, դասակարգման համակարգերի և որոշումների ընդունման ընթացակարգերի դերը ծառայության պիտանիության որոշման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելիչ բժշկության, հոգեբանական աջակցության և հիգիենիկ պայմանների բարելավման միջոցառումների արդյունավետությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև առողջապահական վերահսկողության համակարգերի արդիականացման և տվյալների վրա հիմնված բժշկական որոշումների կայացման հնարավորությունները զինված ուժերում։ Հետազոտությունը նախատեսված է ռազմական բժիշկների, առողջապահության կազմակերպիչների, հետազոտողների և համապատասխան ոլորտի մասնագետների համար։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է ավագ նախադպրոցական տարիքի երեխաների ֆիզիկական դաստիարակության համակարգում պարապմունքների բարձրացված ռեժիմի կազմակերպման և կիրառման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է դիտարկել այնպիսի ֆիզիկական ակտիվության կազմակերպման ձևերը, որոնք կարող են նպաստել երեխաների շարժողական կարողությունների, ֆիզիկական պատրաստվածության, դիմացկունության, ճկունության, արագաշարժության և կոորդինացիայի զարգացմանը՝ միաժամանակ հաշվի առնելով նախադպրոցական տարիքի երեխաների օրգանիզմի տարիքային և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ բարձրացված պարապմունքային ռեժիմը կարող է դիտարկվել որպես ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի ինտենսիվացման միջոց, որի դեպքում մեծանում են երեխաների շարժողական ակտիվության ծավալը, պարապմունքների նպատակային ուղղվածությունը և ֆիզիկական վարժությունների համակարգված կիրառումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ճիշտ չափավորմանը, քանի որ նախադպրոցական տարիքում չափազանց բարձր կամ ոչ համապատասխան ծանրաբեռնվածությունը կարող է հակասել երեխայի բնական զարգացման պահանջներին, մինչդեռ ճիշտ ընտրված ակտիվությունը կարող է նպաստել օրգանիզմի ֆունկցիոնալ հնարավորությունների աստիճանական ընդլայնմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ պարապմունքների կառուցվածքին, դրանց հաճախականությանը, տևողությանը, վարժությունների հաջորդականությանը, շարժողական խաղերի կիրառմանը և երեխաների անհատական առանձնահատկություններին համապատասխան ծանրաբեռնվածության ընտրությանը։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև մանկավարժական վերահսկողությունը, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել երեխաների արձագանքը ֆիզիկական ակտիվությանը և անհրաժեշտության դեպքում փոփոխել պարապմունքների ինտենսիվությունը։ Աշխատության գործնական արժեքը կայանում է նրանում, որ դրա մոտեցումները կարող են կիրառվել նախադպրոցական ուսումնական հաստատություններում ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի կազմակերպման և կատարելագործման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել նախադպրոցական մանկավարժներին, ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետներին, մանկավարժական բուհերի ուսանողներին, մարզական մանկավարժության հետազոտողներին և վաղ մանկության զարգացման ոլորտում աշխատող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ֆիզիկական դաստիարակությունը դիտարկում է որպես երեխայի ամբողջական զարգացման կարևոր բաղադրիչ՝ ընդգծելով համակարգված, տարիքին համապատասխան և գիտականորեն հիմնավորված շարժողական ակտիվության նշանակությունը ավագ նախադպրոցական շրջանում։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային հանցագործությունների համար քրեական պատասխանատվության իրավական, տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը հարկային պարտավորությունների խախտման այն դրսևորումների քննությունն է, որոնք իրենց հանրային վտանգավորության աստիճանով անցնում են զուտ հարկային կամ վարչական իրավախախտման սահմանները և առաջացնում քրեաիրավական պատասխանատվության անհրաժեշտություն։ Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ հարկերի և պարտադիր վճարների ապահովումը պետության ֆինանսական համակարգի բնականոն գործունեության կարևոր նախապայմաններից է, իսկ հարկային պարտավորություններից դիտավորյալ խուսափելը կարող է վնաս հասցնել պետական բյուջեին, խաթարել օրինական մրցակցությունը և նվազեցնել հարկային համակարգի նկատմամբ վստահությունը։ Աշխատության մեջ հարկային հանցագործությունը դիտարկվում է քրեական իրավունքի և հարկային իրավունքի հատման կետում։ Այդ պատճառով կարևոր խնդիր է սահմանազատել քրեական հանցագործությունը հարկային այն խախտումներից, որոնց համար նախատեսվում են ոչ քրեական պատասխանատվության միջոցներ։ Այս սահմանազատումը անհրաժեշտ է, որպեսզի քրեական իրավունքը կիրառվի միայն հանրային վտանգավորության համապատասխան աստիճան ունեցող արարքների նկատմամբ և չվերածվի հարկային պարտավորությունների կատարման սովորական վարչական գործիքի։ Քրեական պատասխանատվության հիմքը, ընդհանուր առմամբ, հանցակազմի բոլոր հատկանիշները պարունակող մեղավոր արարքի առկայությունն է, իսկ քրեական օրենսդրության հիմնարար սկզբունքներից են օրինականությունը, անձնական և ըստ մեղքի պատասխանատվությունը, արդարությունն ու պատասխանատվության անհատականացումը։ Հետազոտության կարևոր հատվածը վերաբերում է հարկային հանցագործության օբյեկտի, օբյեկտիվ կողմի, սուբյեկտի և սուբյեկտիվ կողմի բացահայտմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննության առնվել հարկային պարտավորությունների չկատարման կամ ոչ պատշաճ կատարման տարբեր ձևերը, դրանց կատարման եղանակները, պատճառված վնասի չափը, արարքի դիտավորությունը և այլ հանգամանքներ, որոնք նշանակություն ունեն արարքի ճիշտ իրավական որակավորման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հարկային հանցագործությունների դեպքում ֆինանսական վնասի չափը հաճախ էական նշանակություն ունի արարքի հանրային վտանգավորության գնահատման և պատասխանատվության տարբերակման համար։ Աշխատության առանցքային խնդիրներից է նաև քրեական և հարկային պատասխանատվության հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Միևնույն արարքի կապակցությամբ պետության կողմից կարող են կիրառվել հարկի, տույժի, տուգանքի կամ այլ բնույթի միջոցներ, սակայն դրանց և քրեական պատժի նպատակներն ու իրավական բնույթը նույնական չեն։ Հետևաբար անհրաժեշտ է հստակեցնել այն պայմանները, որոնց դեպքում հարկային պարտավորության խախտումը պետք է հանգեցնի քրեական հետապնդման, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ բավարար են հարկային կամ վարչական ներգործության միջոցները։ Այս հարցը հատկապես կարևոր է արդարության և համաչափության տեսանկյունից։ Հետազոտության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև հարկային հանցագործությունների բացահայտման և քննության պրակտիկան։ Նման գործերի առանձնահատկությունն այն է, որ դրանց բացահայտման համար հաճախ անհրաժեշտ են ֆինանսական փաստաթղթերի, հաշվապահական տվյալների, հարկային հաշվետվությունների, բանկային գործարքների և այլ տնտեսական տեղեկությունների համադրում։ Այդ պատճառով հարկային վերահսկողության, նախաքննության և դատական քննության փուլերում մասնագիտական գիտելիքների արդյունավետ օգտագործումը կարող է էական նշանակություն ունենալ հանցագործության հանգամանքների ամբողջական բացահայտման համար։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև ապացուցման խնդիրների ուսումնասիրությունը, հատկապես՝ հարկային պարտավորության չափի, իրական տնտեսական գործունեության, հարկերից խուսափելու մտադրության և մեղքի ձևի որոշման հարցերում։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի քրեական պատասխանատվությունից ազատման կամ պատասխանատվության մեղմացման հնարավորությունների խնդիրը։ Հայկական օրենսդրության զարգացման տարբեր փուլերում քննարկվել է պետությանը պատճառված վնասի հատուցման և քրեական պատասխանատվության հարաբերակցությունը։ Օրենսդրական քննարկումներում ընդգծվել է, որ քրեական պատասխանատվությունը պետք է տարանջատվի հարկային պատասխանատվությունից, իսկ կիրառվող միջոցը պետք է համաչափ լինի կատարված արարքի ծանրությանը։ Այս մոտեցումը կարևոր է այն պատճառով, որ պետության ֆինանսական շահերի վերականգնումը և հանցավոր վարքագծի համար պատժի կիրառումը փոխկապակցված, բայց ոչ նույնական նպատակներ են։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև իրավաբանական անձանց պատասխանատվության խնդրին։ Հայաստանի նոր քրեական օրենսդրության շրջանակում նախատեսվել են իրավաբանական անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու պայմաններ, ինչը հարկային և տնտեսական հանցագործությունների համատեքստում նոր իրավական հարցեր է առաջացնում։ Այս հանգամանքը կարևոր է հատկապես այն դեպքերում, երբ հանցավոր գործողությունը կատարվում է ընկերության կառավարման, ներկայացուցչության կամ որոշումների կայացման լիազորություն ունեցող անձանց կողմից և կարող է նպատակ ունենալ իրավաբանական անձի համար գույքային կամ այլ օգուտ ապահովելու։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև պատժի համաչափության հարցը։ Հարկային հանցագործությունների համար սահմանվող պատիժը պետք է արտացոլի արարքի իրական հանրային վտանգավորությունը և միաժամանակ ապահովի ինչպես կանխարգելիչ, այնպես էլ արդարադատական նպատակների իրականացումը։ Չափազանց մեղմ պատժամիջոցները կարող են չապահովել հարկային կարգապահության անհրաժեշտ մակարդակ, մինչդեռ անհամաչափ խիստ քրեական քաղաքականությունը կարող է հանգեցնել քրեական իրավունքի անհարկի ընդլայնման։ Հետևաբար անհրաժեշտ է գտնել քրեական, հարկային և վարչական ներգործության միջոցների հավասարակշռված հարաբերակցություն։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը հարկային հանցագործությունների համար քրեական պատասխանատվությունը դիտարկում է որպես պետության ֆինանսական շահերի պաշտպանության, հարկային կարգապահության ապահովման և տնտեսական հանցավորության դեմ պայքարի իրավական մեխանիզմ։ Այն համադրում է քրեական իրավունքի տեսական դրույթները, հարկային իրավունքի առանձնահատկությունները և իրավակիրառ պրակտիկայի խնդիրները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել գործող համակարգի թերությունները և առաջարկել դրա կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քրեական և հարկային իրավունքի մասնագետներին, իրավաբաններին, դատախազության և նախաքննության ոլորտի աշխատակիցներին, հարկային վարչարարությամբ զբաղվող մասնագետներին, իրավագիտության դասախոսներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Գյուղատնտեսություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է վարչակառավարչական անձնակազմի աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրմանը՝ որպես հետազոտության օրինակ դիտարկելով Իրանի Իսլամական Հանրապետության Խորասան Ռազավի նահանգի գյուղատնտեսության Ջիհադ կազմակերպությունը։ Հեղինակը վերլուծում է կառավարման կառուցվածքը, մարդկային ռեսուրսների կազմակերպման սկզբունքները, աշխատանքի գնահատման համակարգերը, ղեկավարության և աշխատակիցների փոխգործակցությունը, ինչպես նաև արդյունավետության վրա ազդող կազմակերպական, տնտեսական և սոցիալական գործոնները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են կառավարման գործընթացների կատարելագործման, աշխատակազմի մոտիվացիայի բարձրացման, մասնագիտական զարգացման, ժամանակակից կառավարման մեթոդների ներդրման և որոշումների ընդունման արդյունավետության բարելավմանն ուղղված առաջարկություններ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել կառավարման ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, պետական կառավարման համակարգի աշխատակիցների, գիտաշխատողների և կազմակերպությունների արդյունավետ գործունեության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Արցախի տարածքներում տարածված որոշ բուսատեսակների կենսաակտիվ միացությունների ուսումնասիրմանը՝ ներառելով դրանց անջատման, ֆիզիկաքիմիական բնութագրման, կենսաբժշկական հատկությունների հետազոտման և հալենային պատրաստուկների ստացման գործընթացները։ Հետազոտության հիմքում ընկած է բուսական հումքի կենսաբանական ներուժի բացահայտման և այն գործնականորեն կիրառելի նյութերի ու պատրաստուկների վերածելու խնդիրը։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում բույսերի քիմիական բաղադրությանը, դրանցում պարունակվող կենսաակտիվ նյութերի հայտնաբերմանը և առանձնացմանը, ինչպես նաև ստացված միացությունների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրմանը։ Քննարկվում են կենսաակտիվ բաղադրիչների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, դրանց հնարավոր կենսաբանական ազդեցությունները և օրգանիզմի վրա դրսևորվող հատկությունները։ Կենսաբժշկական ուսումնասիրությունների միջոցով գնահատվում է առանձնացված նյութերի և բուսական պատրաստուկների հնարավոր կիրառական նշանակությունը՝ հաշվի առնելով դրանց կենսաբանական ակտիվությունը և բժշկակենսաբանական գործընթացների վրա ազդեցությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև հալենային պատրաստուկների ստացումը, որը հնարավորություն է տալիս բուսական հումքի ուսումնասիրված հատկությունները կապել դեղագործական կիրառության հետ։ Այս համատեքստում կարևորվում են հումքի ընտրությունը, կենսաակտիվ նյութերի արդյունավետ կորզումը, պատրաստուկների ստացման տեխնոլոգիական պայմանները և ստացված արտադրանքի որակի գնահատումը։ Հետազոտությունը միավորում է բուսաբանության, կենսաքիմիայի, ֆիզիկական և դեղագործական քիմիայի ու կենսաբժշկության մեթոդներն ու մոտեցումները՝ ստեղծելով համալիր պատկեր ուսումնասիրվող բույսերի կենսաբանական ներուժի վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև Հայաստանի բուսական աշխարհի արժեքավոր տեսակների գիտական ուսումնասիրման և տեղական բուսական հումքի հնարավոր դեղագործական ներուժի բացահայտման տեսանկյունից։ Նյութը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, դեղագետներին, դեղաբուսաբաններին, կենսաբժշկական հետազոտողներին, բուսաբաններին, դեղագործական տեխնոլոգիայի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։

Հոգեբանություն

Երիտասարդների սպառողական վարքի բնութագրիչները-ը սոցիոլոգիական և մարքեթինգային բնույթի հետազոտական աշխատություն է, որը վերլուծում է երիտասարդների սպառողական վարքի ձևավորման գործոնները, կառուցվածքը և դրսևորումները ժամանակակից հասարակությունում, աշխատությունում դիտարկվում են այն հիմնական ազդեցությունները, որոնք ձևավորում են երիտասարդների գնումների և սպառման ընտրությունները՝ սոցիալական միջավայր, ընտանիք, կրթություն, մեդիա ազդեցություն և թվային տեխնոլոգիաներ, միաժամանակ առանձնացվում են սպառողական վարքի հոգեբանական հիմքերը՝ արժեքային կողմնորոշումներ, ինքնության ձևավորում, խմբային ազդեցություն և ապրանքանիշերի նկատմամբ վերաբերմունք, ուսումնասիրությունը նաև ընդգրկում է թվային տնտեսության պայմաններում սպառման փոփոխությունները՝ սոցիալական ցանցերի, առցանց հարթակների և ինֆլուենսերների դերի աճը, աշխատությունը նպատակ ունի հասկանալու երիտասարդների սպառողական վարքի առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը շուկայի ու հասարակական գործընթացների վրա՝ տրամադրելով կիրառական տվյալներ մարքեթինգային և սոցիալական քաղաքականությունների համար։