Վարչակառավարչական անձնակազմի աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման ուղիները (ԻԻՀ Խորասան Ռազավի նահանգի գյուղատնտեսության Ջիհադ կազմակերպության օրինակով)

Պատմություն

Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանակիր ՀՍՍՀ Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի 1989 թվականի պլանը ձևավորվել է խորհրդային գրադարանային համակարգի ավարտական փուլում և արտացոլում էր ինչպես ավանդական գրադարանային գործունեության շարունակությունը, այնպես էլ աստիճանաբար ուժեղացող տեղեկատվական-մեթոդական արդիականացման միտումները։ Այդ տարվա հիմնական նպատակներից էր գրադարանի ֆոնդերի համալրումը՝ ապահովելով հանրապետությունում լույս տեսնող բոլոր հրատարակությունների պարտադիր օրինակների հավաքագրումը, ինչպես նաև գիտական, կրթական և մշակութային արժեք ունեցող գրքերի, պարբերականների և տեղեկատու նյութերի ձեռքբերումը տարբեր աղբյուրներից։ Կարևոր ուղղություն էր ֆոնդերի համակարգված պահպանումը և դասակարգումը՝ գրադարանի գիտական, մատենագիտական և տեղեկատվական սպասարկման արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով։ 1989 թվականի պլանում զգալի տեղ էր հատկացվում մատենագիտական աշխատանքներին, այդ թվում՝ ազգային մատենագիտության հրատարակությունների շարունակմանը, գրքային կատալոգների թարմացմանը և տեղեկատու-հղումային ապարատի կատարելագործմանը, ինչը հնարավորություն էր տալիս ավելի արագ և ճշգրիտ սպասարկել ընթերցողներին և գիտական աշխատողներին։ Գրադարանի գործունեության կարևոր բաղադրիչ էր նաև ընթերցողական սպասարկման կազմակերպումը՝ ընթերցասրահների աշխատանքի բարելավումը, գրքերի տրամադրման համակարգի կարգավորումը և օգտվողների պահանջների ավելի արդյունավետ բավարարումը։ Պլանի մեջ ներառված էին նաև գիտամեթոդական և մշակութային միջոցառումներ՝ գրքի ցուցահանդեսներ, գիտաժողովներ, հանդիպումներ հեղինակների և գիտնականների հետ, որոնք նպաստում էին գրքի և ընթերցանության հանրահռչակմանը։ 1989 թվականին արդեն սկսում էին ավելի նկատելի դառնալ տեխնիկական արդիականացման և գործընթացների մեքենայացման գաղափարները, թեև դրանք դեռ հիմնականում փորձարարական և նախապատրաստական փուլում էին։ Գրադարանը նաև ամրապնդում էր համագործակցությունը այլ հանրապետությունների և միջազգային գրադարանների հետ՝ տեղեկատվական փոխանակման և մասնագիտական փորձի ուսումնասիրման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, 1989 թվականի պլանը արտացոլում էր կայուն, բայց արդեն փոփոխությունների նախաշեմին գտնվող համակարգ, որը փորձում էր համատեղել խորհրդային գրադարանային ավանդույթները և նոր ժամանակների տեղեկատվական պահանջները։

Այլ առարկաներ

Գրքում ներկայացվում են գեոդեզիական չափումների հիմնական մեթոդները՝ հորիզոնական և ուղղաձիգ անկյունների չափում, հեռավորությունների որոշում, ինչպես նաև բարձրությունների հաշվարկ։ Բացատրվում են տարբեր գեոդեզիական գործիքների կիրառման սկզբունքները և դրանց օգտագործման առանձնահատկությունները դաշտային աշխատանքներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գեոդեզիական ցանցերի ստեղծմանը, տեղագրական նկարահանմանը և քարտեզների կազմման հիմունքներին։ Քննարկվում են նաև չափումների ճշգրտության ապահովման մեթոդները և սխալների գնահատման սկզբունքները։ Գիրքը ներառում է ինչպես տեսական նյութ, այնպես էլ գործնական առաջադրանքներ, որոնք օգնում են ամրապնդել ստացված գիտելիքները և զարգացնել մասնագիտական հմտությունները։

Lեզվաբանություն

Լեզվաբանական և համեմատական տեղանվանագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անգլերեն բնակավայրերի անվանումների՝ օյկոնիմների, բառաիմաստային և կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հայերեն համապատասխան տեղանունների հետ համեմատության հիման վրա։ Քննության են առնվում օյկոնիմների ձևավորման պատմալեզվական նախադրյալները, դրանց ծագումնաբանական առանձնահատկությունները և տեղանունների դերը ժողովուրդների լեզվական ու մշակութային ժառանգության պահպանման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անգլերեն բնակավայրերի անվանումների բառային կազմին, իմաստային խմբերին, բառակազմական կաղապարներին և անվանակազմության հիմնական սկզբունքներին։ Վերլուծվում են աշխարհագրական միջավայրի, պատմական իրադարձությունների, անձնանունների, բնակչության զբաղմունքների և մշակութային ավանդույթների արտացոլման հնարավորությունները օյկոնիմների իմաստային կառուցվածքում։ Քննարկվում են անգլերեն և հայերեն բնակավայրերի անվանումների պարզ, ածանցավոր և բարդ կառուցվածքները, դրանց բաղադրիչների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև լեզվական տարբեր համակարգերում տեղանվանակազմության ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են օյկոնիմների ստուգաբանական վերլուծության, բառաիմաստային դասակարգման, կառուցվածքային նկարագրության և համադրական լեզվաբանական հետազոտության մեթոդաբանական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում տեղանունների պատմական փոփոխություններին, լեզվական փոխազդեցությունների հետևանքով առաջացած անվանակազմական առանձնահատկություններին և օյկոնիմների թարգմանության ու փոխանցման խնդիրներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության, անգլերենի և հայերենի բառագիտության, տեղանվանագիտության, ստուգաբանության և լեզվամշակութային հետազոտությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի հարկային եկամուտների ձևավորման, կարգավորման և դրանց ավելացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հարկային եկամուտների կառուցվածքը, պետական ֆինանսների համակարգում դրանց նշանակությունը և բյուջետային միջոցների ձևավորման հիմնական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային քաղաքականության, հարկային վարչարարության, հարկման սկզբունքների և հարկային պարտավորությունների կատարման արդյունավետության հետ կապված հարցերին։ Վերլուծվում են հարկային եկամուտների վրա ազդող տնտեսական և կազմակերպական գործոնները, հարկային բազայի ընդլայնման, հարկերի հավաքագրման արդյունավետության բարձրացման և հարկային խախտումների նվազեցման հնարավոր մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև հարկային համակարգի կատարելագործման, վարչարարական ընթացակարգերի պարզեցման, վերահսկողության մեխանիզմների զարգացման և պետական բյուջեի եկամտային ներուժի բարձրացման ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու հարկային եկամուտների կառավարման մեխանիզմները և բացահայտելու դրանց արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հանրային ֆինանսների, հարկային քաղաքականության, բյուջետային կառավարման և պետական ֆինանսական կարգավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Քաղաքագիտություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի Հանրապետության տարածաշրջանային քաղաքականության ուսումնասիրությանը Հարավային Կովկասում՝ հատկապես «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության իշխանության շրջանում։ Գրքում ներկայացվում են Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, ռազմավարական նպատակները և գործիքակազմը՝ կապված տարածաշրջանային ազդեցության ընդլայնման հետ։ Հեղինակը վերլուծում է Անկարայի քաղաքականությունը Հայաստանի, Ադրբեջանի և Վրաստանի նկատմամբ, էներգետիկ և տրանսպորտային նախագծերի դերակատարությունը, ինչպես նաև անվտանգային և տնտեսական համագործակցության ձևերը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև աշխարհաքաղաքական մրցակցության գործոնները, Ռուսաստանի, Իրանի, Եվրամիության և ԱՄՆ-ի ազդեցությունը Հարավային Կովկասում, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը Թուրքիայի քաղաքականության հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գաղափարական բաղադրիչին, ներառյալ նեոօսմանական մոտեցումների ազդեցությունը արտաքին քաղաքական դոկտրինի վրա, ինչպես նաև տարածաշրջանային հակամարտությունների կառավարման մեխանիզմներին։ Գիրքը նախատեսված է քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, վերլուծաբանների, պատմաբանների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական վերլուծություններ տարածաշրջանային քաղաքականության վերաբերյալ։

Տնտեսագիտություն

ՀՀ գրապիտույքների շուկան հանդիսանում է ֆինանսական համակարգի կարևոր բաղադրիչ, որտեղ պետությունը կամ ընկերությունները ներդրողներից վարկ են ստանում՝ սահմանափակ ժամկետով և կանխորոշված տոկոսադրույքով: Այս շուկան ապահովում է պետական և մասնավոր հատվածների ֆինանսավորման տարբերակներ՝ ներկայացնելով տնտեսության զարգացման հնարավորություններ, պետական պարտավորությունների կառավարման գործիքներ և ներդրողների համար եկամտաբեր հեռանկարներ: Գրապիտույքները կարող են լինել կարճաժամկետ կամ երկարաժամկետ, պետական կամ կորպորատիվ, որոնք տարբերվում են ռիսկի մակարդակով և եկամտաբերությամբ: ՀՀ-ում գրապիտույքների շուկայի զարգացումը կապված է ֆինանսական ենթակառուցվածքների կատարելագործման, օրենքների և կանոնակարգերի ամրապնդման, ներդրողների վստահության բարձրացման և շուկայական ինստիտուտների զարգացման հետ: Այս շուկայի միջոցով ոչ միայն կառավարությունը կարող է ֆինանսավորել հասարակական նախագծերը և պետական բյուջեի դեֆիցիտը, այլև քաղաքացիներն ու մասնավոր ընկերությունները հնարավորություն են ստանում անվտանգ ներդրումներ կատարել և ստանալ կայուն եկամուտ, ինչը նպաստում է ընդհանուր տնտեսական կայունության և ֆինանսական շուկայի զարգացման բարելավմանը: