Свободнорадикальные процессы в мембранных липидах при действии некоторых фармакологических препаратов

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է գլխուղեղում արտադրվող և սրտանոթային համակարգի գործունեության կարգավորմանը մասնակցող նեյրոհորմոնների ու նորահայտ ցիտոկինների ուսումնասիրմանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց տեղակայմանը, բաշխվածությանը և արտահայտվածության փոփոխություններին օրգանիզմի բնականոն վիճակում և տարբեր ախտաբանական պայմաններում։ Ուսումնասիրության առանցքում իմունահիստոքիմիական հետազոտության մեթոդն է, որը հնարավորություն է տալիս հյուսվածքային մակարդակում հայտնաբերել և բնութագրել կենսաբանական ակտիվ նյութերը, պարզել դրանց կապը նյարդային և նեյրոսեկրետոր համակարգերի կառուցվածքների հետ և գնահատել դրանց փոփոխությունները հիվանդությունների ու ախտաբանական գործընթացների ժամանակ։ Աշխատությունը կարևոր տեղ է հատկացնում ուղեղի նեյրոսեկրետոր բջիջների կողմից արտադրվող կենսաբանական ակտիվ պեպտիդների ուսումնասիրմանը և դրանց հնարավոր դերակատարությանը սրտի ու անոթային համակարգի ֆունկցիոնալ կարգավորման գործընթացներում։ Հեղինակի գիտական ուղղությունը կապված է այն գաղափարի հետ, որ գլխուղեղի և սրտանոթային համակարգի միջև գոյություն ունի բարդ նեյրոէնդոկրին կապ, որի շրջանակում ուղեղում ձևավորվող որոշ հորմոնային գործոններ կարող են մասնակցել սրտի աշխատանքի, կորոնար արյան շրջանառության և օրգանիզմի հոմեոստազի կարգավորմանը։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն նեյրոքիմիայի և հյուսվածաբանության, այլև սրտաբանության, էնդոկրինոլոգիայի, իմունոլոգիայի և ախտաբանական ֆիզիոլոգիայի համար։ Ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունի նեյրոհորմոնների և ցիտոկինների փոխկապակցվածության խնդիրը, քանի որ ժամանակակից կենսաբժշկական պատկերացումների համաձայն՝ նյարդային, էնդոկրին և իմունային համակարգերը գործում են ոչ թե մեկուսացված, այլ փոխկապակցված կարգավորման միասնական համակարգի շրջանակում։ Այդ պատճառով տարբեր ախտաբանական վիճակներում դրանց արտադրության կամ հյուսվածքային տեղակայման փոփոխությունների ուսումնասիրությունը կարող է օգնել բացահայտելու հիվանդությունների զարգացման որոշակի մեխանիզմներ և նոր թիրախներ՝ ախտորոշման ու բուժական մոտեցումների համար։ Աշխատանքը ներկայացնում է Սիլվա Սամսոնի Աբրահամյանի դոկտորական ատենախոսության սեղմագիրը, որը պաշտպանվել է 2004 թվականին ՀՀ ԳԱԱ Գ.Հ. Բունյաթյանի անվան կենսաքիմիայի ինստիտուտում՝ «Կենսաքիմիա» մասնագիտությամբ։ Գրառման համաձայն՝ հրատարակությունը 53 էջանոց գիտական աշխատություն է։ Թեմայի գիտական հիմքը կապված է նաև հայկական նեյրոքիմիական դպրոցի ավանդույթի հետ, որի կարևոր ներկայացուցիչներից էր Ա.Ա. Գալոյանը․ նրա հետազոտություններում ուսումնասիրվել են ուղեղի նոր նեյրոհորմոնները, դրանց սրտանոթային ազդեցությունները, ինչպես նաև նեյրոէնդոկրին և իմունային կարգավորման փոխհարաբերությունները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը արժեքավոր է նրանով, որ միավորում է մորֆոլոգիական, իմունահիստոքիմիական, կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական մոտեցումները՝ փորձելով ավելի ամբողջական պատկերացում ձևավորել ուղեղի կենսաակտիվ ազդանշանային համակարգերի և դրանց նշանակության մասին նորմայում ու պաթոլոգիայում։ Այն հատկապես կարող է հետաքրքրել բժշկական և կենսաբանական մասնագիտությունների ուսանողներին, հետազոտողներին, նեյրոկենսաբանության, կենսաքիմիայի, հյուսվածաբանության, իմունոլոգիայի, ախտաբանական ֆիզիոլոգիայի և սրտաբանության ոլորտների մասնագետներին։

Արտասահմանյան գրականություն

Ալբեր Կամյուի փիլիսոփայական վեպն է, որը ներկայացնում է մարդու գոյության խոր իմաստն ու հարցերը, երբ նա կանգնում է առաքելության ու կյանքի անիմաստության առջև։ Պատմությունը կենտրոնանում է Մերսոյի՝ գլխավոր հերոսի վրա, ով ապրում է Ալժիրում և դառնում մի մարդ, ով կորցնում է կապը աշխարհի հետ՝ ապրելով մի լարված ու անտարբեր կյանք։ Երբ նա էական իրադարձության միջով է անցնում՝ սպանելով մեկին, նրան մեղադրում են այս արարքի համար, սակայն պատմությունը ցույց է տալիս, որ կռիվը ոչ թե պարզապես իր հանցանքի վերաբերյալ է, այլ մարդու և այդ կյանքի անիմաստության նկատմամբ։ Վեպը քննարկում է գոյության անիմաստությունը, մարդու փոխհարաբերությունների լրջությունը, նրա պատիվը և պատասխանատվությունը՝ ինչպես այն դիտարկվում է նորմատիվ հասարակության կողմից։ Կամյուն ներկայացնում է գոյության փիլիսոփայություն՝ առանց դիպուկ լուծումների, այն մարդու փնտրում է, ով դիմանում է անճշտությունների ու բացթողումների։ **«Անկումը»** եզակի ու յուրահատուկ ստեղծագործություն է, որն խորապես անդրադառնում է մարդկության հիմնարար հարցերին՝ կյանքի նպատակը, իրազեկության սահմանները և ապագայի հետ կապված մտահոգությունները։ Կամյուի գրությունը սուր և անցուդարձի մեջ ստեղծում է անտեսանելի, սակայն վառ առարկաներ, որոնք շարունակում են մնալ ժամանակի հետ։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-76-364-4

Գեղարվեստական հայ․

«Չարենց-Նամե: Հուշեր, հոդվածներ»՝ Գուրգեն Մահարիի գրքույկը, որն ընդգրկում է Գրիգոր Չարենցի մասին հուշեր, հոդվածներ և վերլուծական շարադրություններ, հետաքրքիր և կարևոր աղբյուր է այն բոլորի համար, ովքեր ցանկանում են ավելի խորը հասկանալ մեծ բանաստեղծի կյանքն ու ստեղծագործությունը։ Գուրգեն Մահարի, լինելով Չարենցի ժամանակակիցը, խորապես ծանոթ էր նրա կյանքի և գործունեության բոլոր մանրամասներին։ Այս գրքում Մահարին չի միայն ներկայացնում Չարենցի անձը, այլև անդրադառնում է նրա գրական ժառանգությանը՝ փնտրելով բանաստեղծի տաղանդի ու նրա ժամանակաշրջանի կոնտեքստի միությունը։ Գրքույկը պարունակում է ինչպես հիշողություններ Չարենցի հետ ունեցած շփումներից, այնպես էլ հոդվածներ ու վերլուծություններ, որոնք անպայման հետաքրքրություն կարժենան գրականության, պատմության և մշակույթի սիրահարներին։ Մահարիի գրածները միտված են Չարենցի գրական մեծությունը բացահայտելուն՝ նրա ստեղծագործությունները համադրելով պատմական համատեքստի հետ։ Նա նաև խոսում է Չարենցի կյանքի դժվարություններն ու անձնական տառապանքները, որոնք առանցքային դեր են խաղացել նրա ստեղծագործական ոճի ձևավորման մեջ։ Չարենցը մնում է խորհրդավոր ու բարդ կերպար, որի հայացքները և քառատվող կյանքը անմիջականորեն ազդել են նրա գրական աշխատանքների վրա։ «Չարենց-Նամե» գրքում Մահարին ընթերցողին հասցնում է ոչ միայն բանաստեղծի ֆիգուրի մարդասիրական, բարոյական և էթիկական կողմերը, այլ նաև գեղարվեստական նոր մոտեցումներ է առաջարկում Չարենցի ստեղծագործություններին։ Միևնույն ժամանակ, հեղինակը բացահայտում է նաև գրողի ժամանակակիցներին ու նրանց հարաբերությունները Չարենցի հետ՝ ի ցույց դնելով, թե ինչպիսի ազդեցություն է ունեցել նա իր շրջապատի վրա։ Այս գրքի միջոցով Գուրգեն Մահարին ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել Չարենցի հոգեվիճակը, նրա գրական կերտվածքը, պատմական մեծության մեջ նրա տեղն ու նշանակությունը։ «Չարենց-Նամե» ոչ միայն գրական, այլ նաև պատմական արժեք է ներկայացնում։ Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2012 ISBN - 978-9939-66-049-3

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան արվեստի պատմագրության ձևավորման, զարգացման և լուսաբանման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը 19-րդ դարի և 20-րդ դարասկզբի հայ պարբերական մամուլի էջերում։ Գրքում վերլուծվում են այն գաղափարական, գիտական և մշակութային գործընթացները, որոնց շրջանակներում հայ մտավորականները, պատմաբանները, արվեստաբանները և հրապարակախոսները անդրադարձել են հայկական միջնադարյան ճարտարապետությանը, քանդակագործությանը, մանրանկարչությանը և արվեստի այլ ճյուղերին։ Հեղինակը բացահայտում է, թե ինչպես են ժամանակի պարբերականները նպաստել ազգային մշակութային ժառանգության արժևորմանը, գիտական շրջանառության մեջ մտցրել արվեստագիտական նոր նյութեր և ձևավորել հայ միջնադարյան արվեստի վերաբերյալ հանրային ու գիտական պատկերացումները։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է տարբեր մամուլային աղբյուրներում տեղ գտած հոդվածների, ակնարկների, հետազոտությունների և բանավեճերի համեմատական քննություն՝ ցույց տալով դրանց դերը արվեստի պատմության ազգային դպրոցի կայացման գործում։ Աշխատության մեջ առանձնակի ուշադրություն է դարձվում նաև հայ մշակութային ինքնության, պատմական հիշողության և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման գործընթացներում միջնադարյան արվեստի նշանակության ընկալմանը։ Գիրքը նախատեսված է արվեստաբանների, պատմաբանների, հայագետների, մշակութաբանների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հայկական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրման պատմությամբ և հայ պարբերական մամուլի գիտամշակութային դերակատարությամբ։

Այլ առարկաներ

Visual Basic 6.0-ը Microsoft-ի կողմից մշակված ծրագրավորման լեզու և ինտեգրված զարգացման միջավայր (IDE) է, որը լայնորեն կիրառվել է 1990-ականների վերջում և 2000-ականների սկզբում՝ Windows համակարգերի համար ծրագրեր ստեղծելու նպատակով։ Այն Visual Basic լեզվի դասական տարբերակներից մեկն է և առանձնանում է իր պարզ, ինտուիտիվ միջավայրով, որը թույլ է տալիս արագ ստեղծել գրաֆիկական ինտերֆեյս ունեցող հավելվածներ՝ օգտագործելով «drag-and-drop» մոտեցումը։ Visual Basic 6.0-ի միջոցով ծրագրավորողները կարող էին հեշտությամբ կառուցել ձևեր (forms), կոճակներ, մենյուներ և այլ GUI տարրեր՝ առանց խորքային համակարգային ծրագրավորման անհրաժեշտության։ Այն հատկապես տարածված էր բիզնես հավելվածների, տվյալների բազաների հետ աշխատող ծրագրերի և փոքր-միջին Windows հավելվածների մշակման մեջ։ Չնայած իր պարզությանը, VB6-ը նաև աջակցում էր օբյեկտային ծրագրավորման որոշ գաղափարներ, թեև ոչ ամբողջական OOP մոդելով։ Ժամանակի ընթացքում այն փոխարինվեց ավելի նոր տեխնոլոգիաներով, ինչպիսիք են Visual Basic .NET-ը, որը մաս է կազմում .NET շրջանակի։ Այսօր Visual Basic 6.0-ը համարվում է հնացած տեխնոլոգիա, սակայն դեռևս որոշ հին համակարգերում օգտագործվում է և ունի պատմական նշանակություն ծրագրավորման զարգացման մեջ։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է հայերենում կրկնասեռության երևույթի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրա քերականական, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում են այն բայերը և լեզվական միավորները, որոնք կարող են գործածվել տարբեր սեռային նշանակություններով, ուսումնասիրվում են դրանց կիրառության պայմանները, իմաստային փոփոխությունները և կապը նախադասության կառուցվածքի հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է հայերենի սեռային համակարգի առանձնահատկությունները, համեմատում կրկնասեռության դրսևորումները այլ քերականական երևույթների հետ և անդրադառնում լեզվի պատմական զարգացման ընթացքում դրանց ձևավորմանը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև կրկնասեռ բայերի դասակարգման, գործածության օրինաչափությունների և լեզվական նորմավորման հարցերը՝ հիմնվելով տեսական ու գործնական լեզվաբանական նյութի վրա։ Գիրքը նախատեսված է հայագետների, լեզվաբանների, հայոց լեզվի ուսուցիչների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայերենի քերականական կառուցվածքով, բայական համակարգով և լեզվական երևույթների ուսումնասիրությամբ։