Տարածքային տնտեսության զարգացման և կառավարման համակարգիկատարելագործման ուղղությունները (ՀՀ Տավուշի մարզի օրինակով)

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Syria-ում իսլամական արմատական շարժումների ձևավորման և զարգացման գործընթացներին 1960-80-ական թվականների քաղաքական ու սոցիալական համատեքստում։ Գրքում վերլուծվում են այդ շրջանում երկրում հաստատված Բաասիստական իշխանության քաղաքականությունը, պետական գաղափարախոսության առանձնահատկությունները և դրանց արձագանքը տարբեր իսլամական խմբավորումների կողմից։ Հեղինակը ուսումնասիրում է իսլամական ընդդիմադիր շարժումների կազմակերպական կառուցվածքը, գաղափարական հիմքերը և սոցիալական հենարանը՝ ընդգծելով քաղաքային և գյուղական միջավայրերի դերակատարությունը դրանց ձևավորման մեջ։ Քննարկվում են նաև պետություն–կրոն հարաբերությունների սրացման պատճառները, քաղաքական բռնաճնշումների ազդեցությունը ընդդիմադիր շարժումների ռադիկալացման վրա, ինչպես նաև տարածաշրջանային գործոնների ազդեցությունը Սիրիայի ներքաղաքական գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 1970-ականների վերջի և 1980-ականների սկզբի ճգնաժամային զարգացումներին, որոնք ձևավորեցին իսլամական արմատականության նոր փուլը երկրում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ քաղաքական իսլամի դինամիկան և դրա տեղը Մերձավոր Արևելքի պատմական զարգացումներում։

Պատմություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Սկևռայի վանքի պատմական, հոգևոր և մշակութային դերի ուսումնասիրությանը XII–XIV դարերում, ինչպես նաև այնտեղ գործունեություն ծավալած նշանավոր գիտնական և հոգևոր գործիչ Gevorg Skevratsi-ի գործունեությանը։ Գրքում ներկայացվում է Սկևռայի վանքի տեղը Կիլիկիայի հայկական մշակութային և կրթական համակարգում՝ որպես կարևոր ուսումնագիտական կենտրոն, որտեղ զարգացել են ձեռագրական արվեստը, աստվածաբանական մտածողությունը և լեզվաբանական ուսումնասիրությունները։ Հեղինակը վերլուծում է վանքի պատմական զարգացման փուլերը, նրա կապերը Կիլիկիայի հայկական պետականության հոգևոր ու քաղաքական կենտրոնների հետ, ինչպես նաև ձեռագրական ժառանգության պահպանման և փոխանցման գործընթացները։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Գևորգ Սկևռացու գիտական և մանկավարժական գործունեությանը, նրա ներդրմանը հայ քերականական մտքի զարգացման և միջնադարյան կրթական համակարգի ձևավորման մեջ։ Քննարկվում են նաև վանական միջավայրի ազդեցությունը մտավոր կյանքի վրա, ձեռագրերի ստեղծման և խմբագրման ավանդույթները, ինչպես նաև Կիլիկիայի մշակութային ժառանգության ընդհանուր համատեքստը։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, միջնադարագետների, հայագիտության մասնագետների, ձեռագրագետների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով համապարփակ պատկերացում Սկևռայի վանքի և միջնադարյան հայկական գիտական մտքի մասին։

Lեզվաբանություն

Աշխատանքը նվիրված է «Շահնամե»-ի բառապաշարի համակողմանի քննությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երկի լեզվական կազմի առանձնահատկությունները, բառային շերտերի ծագումն ու գործածության բնույթը, ինչպես նաև բառապաշարի կապը ստեղծագործության թեմատիկ, պատմամշակութային և գրական բովանդակության հետ։ Հետազոտության կենտրոնում պարսկերենի դասական շրջանի այս կարևորագույն հուշարձանի բառային համակարգն է, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու ոչ միայն տվյալ երկի լեզվի, այլև միջնադարյան պարսկերենի զարգացման և բառապաշարի ձևավորման գործընթացների մասին։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել բառերի ծագումնաբանական շերտերը՝ առանձնացնելով իրանական բնիկ բառապաշարը, փոխառությունները և տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում լեզվի մեջ ներթափանցած օտարածին տարրերը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել արաբական ծագում ունեցող բառերի տարածվածությանը, դրանց իմաստային և ոճական գործառույթներին, ինչպես նաև այն հարցին, թե ինչպես են դրանք համադրվում պարսկական հին և միջին լեզվական ժառանգության հետ։ Բառապաշարի քննությունը կարող է ներառել նաև հոմանիշների, հականիշների, բազմիմաստ բառերի, դարձվածային միավորների և կայուն բառակապակցությունների ուսումնասիրություն։ Երկի հարուստ բառային կազմը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես է հեղինակը տարբեր բառային միջոցներով արտահայտում հերոսների բնավորությունը, գործողությունների ընթացքը, զգացմունքային վիճակները, ռազմական իրադարձությունները և պատմական միջավայրը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ռազմարվեստին, զենքերին, ձիերին և ձիասարքին, թագավորական իշխանությանը, արքունական կյանքին, կենցաղին, կրոնական պատկերացումներին և սոցիալական հարաբերություններին վերաբերող բառերը։ Այդ բառային խմբերի ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել ստեղծագործության մեջ արտացոլված հասարակական և մշակութային իրականության բազմաթիվ կողմեր։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև բառերի իմաստային փոփոխություններին և պատմական բառագիտության խնդիրներին։ Դասական պարսկերենի բառերը ժամանակի ընթացքում կարող էին ձեռք բերել նոր իմաստներ, կորցնել նախկին նշանակությունները կամ փոխել իրենց գործածության ոլորտը, ուստի «Շահնամե»-ում դրանց նշանակության ճիշտ մեկնաբանությունը պահանջում է հաշվի առնել պատմական և համատեքստային գործոնները։ Այս տեսանկյունից բառային միավորների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հին և ժամանակակից պարսկերենի միջև լեզվական շարունակականությունն ու փոփոխությունները հասկանալու համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բառապաշարի ոճական քննությունը։ Ստեղծագործության տարբեր հատվածներում բառերի ընտրությունը կարող է պայմանավորված լինել ոչ միայն իմաստային անհրաժեշտությամբ, այլև գեղարվեստական նպատակներով։ Բարձրաճաշակ, հանդիսավոր և հերոսական բառապաշարը կարող է ընդգծել արքայական կամ մարտական տեսարանների վեհությունը, մինչդեռ կենցաղային և խոսակցական բնույթի միավորները կարող են ստեղծել ավելի անմիջական ու կենդանի միջավայր։ Բառապաշարի ոճական շերտավորման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու ստեղծագործության գեղարվեստական լեզվի կառուցվածքն ու արտահայտչական հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև հատուկ անունների ուսումնասիրությունը՝ անձնանուններ, տեղանուններ, ցեղային և աշխարհագրական անվանումներ, որոնք ոչ միայն նույնականացնող գործառույթ ունեն, այլև հաճախ կապված են առասպելական, պատմական կամ մշակութային իմաստների հետ։ Դրանց լեզվական կառուցվածքի և ծագման ուսումնասիրությունը կարող է լրացուցիչ տեղեկություններ տալ ստեղծագործության աշխարհագրական և պատմամշակութային պատկերացումների մասին։ Աշխատանքի ընթացքում բառային նյութի համակարգումը կարող է իրականացվել թեմատիկ, իմաստաբանական, ծագումնաբանական և ոճական սկզբունքներով՝ հնարավորություն տալով ստանալ երկի բառապաշարի բազմակողմանի նկարագիրը։ Նման մոտեցումը կարևոր է նաև բառարանագրական տեսանկյունից, քանի որ ստեղծագործության բառային հարուստ նյութը կարող է ծառայել դասական պարսկերենի բառարանների և պատմական բառագիտական ուսումնասիրությունների համար։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ բառապաշարի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս միաժամանակ դիտարկել լեզվական և գրական երևույթները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է բառային համակարգը կապված ստեղծագործության բովանդակության, գեղարվեստական ոճի և պատմամշակութային միջավայրի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը «Շահնամե»-ի բառապաշարը ներկայացնում է որպես դասական պարսկերենի կարևոր լեզվական շտեմարան և ուսումնասիրում է դրա ծագումնաբանական, իմաստաբանական, թեմատիկ ու ոճական առանձնահատկությունները՝ նպաստելով պարսկերենի պատմության, իրանագիտության և միջնադարյան արևելյան գրականության լեզվական ժառանգության ավելի խոր ըմբռնմանը։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է սահմանափակ մեղսունակության իրավական և դատահոգեբուժական հիմնախնդիրների բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ վերլուծելով դրա էությունը, իրավական նշանակությունը և կիրառման առանձնահատկությունները քրեական դատավարության շրջանակներում։ Քննարկվում են անձի հոգեկան վիճակի գնահատման չափանիշները, մեղսունակության տարբեր աստիճանների սահմանազատման հարցերը, փորձագիտական եզրակացությունների դերը և դրանց ազդեցությունը քրեական պատասխանատվության ու պատժի նշանակման գործընթացում։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև տարբեր երկրների օրենսդրական մոտեցումների համեմատական վերլուծությանը, իրավակիրառական պրակտիկայում առաջացող խնդիրներին և դրանց հնարավոր լուծումներին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, դատավորների, դատախազների, փաստաբանների, դատահոգեբույժների, իրավագիտության ուսանողների և քրեական արդարադատության ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է քրոնիկ միելոիդ լեյկոզով հիվանդների բուժման ընթացքում իմատինիբի արդյունավետության մոնիթորինգի հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում քրոնիկ միելոիդ լեյկոզի բուժման ժամանակ թիրախային դեղաբուժության արդյունքների գնահատումն է, ինչպես նաև բուժման նկատմամբ հիվանդների արձագանքի ժամանակին և օբյեկտիվ վերահսկումը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են հիվանդության զարգացման և ախտորոշման հիմնական առանձնահատկությունները, դրա ընթացքի գնահատման սկզբունքները և բուժման արդյունավետության որոշման ժամանակակից մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իմատինիբի ազդեցության մեխանիզմին և այն հանգամանքին, որ դեղամիջոցը նպատակաուղղված կերպով ազդում է քրոնիկ միելոիդ լեյկոզի զարգացման հետ կապված մոլեկուլային մեխանիզմների վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչն է բուժման ընթացքում հեմատոլոգիական, ցիտոգենետիկ և մոլեկուլային պատասխանների գնահատումը, որոնք հնարավորություն են տալիս հետևել հիվանդության վերահսկման աստիճանին և բացահայտել բուժման արդյունավետության նվազման կամ հիվանդության առաջընթացի հնարավոր նշանները։ Քննարկվում են նաև բուժման նկատմամբ ոչ բավարար արձագանքի, ռեզիստենտության և հիվանդության կրկնության հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև դրանց վաղ հայտնաբերման նշանակությունը հետագա բուժական մարտավարության ընտրության համար։ Աշխատությունը կարևորում է պարբերական լաբորատոր և կլինիկական վերահսկողության դերը՝ ընդգծելով, որ հիվանդի վիճակի երկարաժամկետ հսկողությունը հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտության դեպքում ժամանակին վերանայել բուժման մոտեցումները։ Նյութում անդրադարձ է կատարվում նաև դեղամիջոցի տանելիությանը, հնարավոր անցանկալի ազդեցությունների գնահատմանը և բուժման նկատմամբ հիվանդի հետևողականության նշանակությանը, քանի որ թիրախային թերապիայի արդյունավետությունը կախված է ոչ միայն դեղամիջոցի կենսաբանական ազդեցությունից, այլև դրա պատշաճ և շարունակական կիրառությունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել քրոնիկ միելոիդ լեյկոզի բուժման ընթացքում հիվանդների անհատականացված հսկողության և թերապևտիկ որոշումների կատարելագործմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել արյունաբանների, ուռուցքաբանների, կլինիկական դեղագետների, բժշկական հետազոտողների, բժշկության ոլորտի ուսանողների և քրոնիկ միելոիդ լեյկոզի ժամանակակից բուժման ու մոնիթորինգի մեթոդներով հետաքրքրվող մասնագետների։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայոց մեծ եղեռնի՝ Օսմանյան կայսրությունում 1915 թվականին և դրա շուրջ տարիներին իրականացված զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների և ցեղասպանական քաղաքականության ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են պատմական նախադրյալները, քաղաքական իրավիճակը և գաղափարական հիմքերը, որոնք հանգեցրին հայ բնակչության համակարգված ոչնչացմանը և բռնի տեղահանմանը իրենց պատմական հայրենիքից։ Հեղինակը անդրադառնում է ցեղասպանության ընթացքին՝ ներառյալ զանգվածային ձերբակալությունները, մահվան երթերը, կոտորածները և հայկական համայնքների ոչնչացումը տարբեր շրջաններում։ Միաժամանակ քննարկվում են վերապրածների ճակատագրերը, սփյուռքի ձևավորումը և հայ ժողովրդի հիշողության ու ինքնության պահպանման գործընթացները։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային արձագանքին, դիվանագիտական դիրքորոշումներին և պատմական փաստերի փաստագրմանը՝ ընդգծելով արդարության և ճանաչման խնդիրները։ Աշխատությունը վերլուծում է նաև Հայոց մեծ եղեռնի ազդեցությունը հայ ժողովրդի մշակույթի, ժողովրդագրության և ազգային գիտակցության վրա։ Այն միավորում է պատմական աղբյուրների ուսումնասիրությունը և վերլուծական մոտեցումը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին ներկայացնել այդ ողբերգական իրադարձությունների ամբողջական պատկերը և դրանց երկարաժամկետ հետևանքները։