Տարեգիրք:(Զանգվածային լրատվամիջոցների արձագանքներ) 2009

Մաթեմատիկա

Այս աշխատությունը նվիրված է կանգուն ալիքի տարածապարբերական դաշտում ատոմի համընթաց շարժման քվանտամեխանիկական վիճակների տեսական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմքում քվանտային մեխանիկայի այն խնդիրն է, թե ինչպես է արտաքին պարբերական դաշտը ազդում ատոմի շարժման վրա և ինչպիսի առանձնահատկություններ են առաջանում, երբ ատոմը փոխազդում է կանգուն ալիքի տարածականորեն փոփոխվող դաշտի հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են քվանտային վիճակների ձևավորման պայմանները, դրանց էներգետիկ կառուցվածքը և տարածական բաշխումը, ինչպես նաև ատոմի ներքին և համընթաց շարժման փոխազդեցության հնարավոր դրսևորումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածապարբերական պոտենցիալի ազդեցությանը, որի հետևանքով ատոմի ազատ շարժումը կարող է վերափոխվել ավելի բարդ քվանտային դինամիկայի, իսկ մասնիկի շարժման վիճակները՝ ձեռք բերել պարբերական դաշտին բնորոշ հատկություններ։ Աշխատության մեջ կարևոր դեր ունեն քվանտամեխանիկական ալիքային ֆունկցիայի, էներգետիկ մակարդակների և հավանականության բաշխման ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև պարբերական դաշտերում մասնիկների շարժումը նկարագրող տեսական մեթոդները։ Քննարկվում են այն երևույթները, որոնք կապված են ատոմի ալիքային հատկությունների և արտաքին դաշտի տարածական կառուցվածքի փոխազդեցության հետ, ներառյալ քվանտային միջամտության, դիսպերսիայի և վիճակների վերակառուցման հնարավոր դրսևորումները։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն հարցին, թե ինչպես են դաշտի պարամետրերի փոփոխությունը, դրա պարբերությունը և ինտենսիվությունը ազդում ատոմի շարժման քվանտային վիճակների բնույթի ու կայունության վրա։ Տեսական արդյունքները կարևոր են ատոմների և լույսի փոխազդեցության, քվանտային օպտիկայի, ատոմական համակարգերի կառավարման և պարբերական քվանտային համակարգերի ֆիզիկայի ավելի խոր ըմբռնման համար։ Աշխատությունը արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ համադրում է քվանտային մեխանիկայի հիմնարար սկզբունքները և արտաքին պարբերական դաշտերում նյութի վարքի ուսումնասիրությունը՝ հնարավորություն տալով բացահայտել միկրոսկոպական համակարգերի շարժման այն օրինաչափությունները, որոնք չեն դրսևորվում դասական մեխանիկայի շրջանակում։ Այն կարող է հետաքրքրել տեսական ֆիզիկայի, քվանտային մեխանիկայի, ատոմային և մոլեկուլային ֆիզիկայի, ինչպես նաև քվանտային օպտիկայի ոլորտներում մասնագիտացող հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը մեթոդական բնույթի ուղեցույց է, որը նախատեսված է հանրային գրադարաններում տպագիր հրատարակությունների մատենագիտական մշակման միասնական սկզբունքների կիրառման համար։ Այն ներկայացնում է գրքերի, պարբերականների և այլ տպագիր նյութերի մատենագիտական տվյալների ընտրության, համակարգման, գրանցման և միասնական ձևաչափով ներկայացման հիմնական պահանջները՝ նպաստելով գրադարանային տեղեկատու-որոնողական համակարգերի ճշգրտությանն ու միատեսակությանը։ Հիմնական ուշադրությունը հատկացվում է մատենագիտական գրառման կառուցվածքին, դրա պարտադիր և լրացուցիչ տարրերի հաջորդականությանը, հեղինակային տվյալների, հրատարակության վերաբերյալ տեղեկությունների, հրատարակության վայրի, հրատարակչության, տարեթվի, ծավալի և այլ բնութագրերի ճիշտ արտացոլմանը։ Քննարկվում են նաև տարբեր կառուցվածք ունեցող հրատարակությունների նկարագրման առանձնահատկությունները՝ անհատական և կոլեկտիվ հեղինակությամբ աշխատություններ, բազմահատոր հրատարակություններ, ժողովածուներ, շարունակական և պարբերական հրատարակություններ ու այլ նյութեր։ Մեթոդական նշանակություն ունի մատենագիտական նկարագրության տարրերի սահմանազատման, կետադրական նշանների հետևողական կիրառման և տեղեկատվության աղբյուրների ընտրության սկզբունքների պարզաբանումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ տպագիր նյութի տվյալները թերի են, ներկայացված են տարբեր լեզուներով կամ պահանջում են լրացուցիչ ճշտում՝ գրադարանային գրառման ամբողջականությունն ապահովելու համար։ Ուղեցույցի կարևոր նպատակներից է տարբեր գրադարաններում նույնատիպ հրատարակությունների նկարագրման մոտեցումների միասնականացումը, ինչը հեշտացնում է գրացուցակների վարումը, մատենագիտական տեղեկությունների փոխանակումը և ընթերցողների կողմից անհրաժեշտ նյութերի որոնումը։ Ներկայացվող կանոնները կարող են կիրառվել ինչպես այբբենական և համակարգային գրացուցակների ձևավորման, այնպես էլ ընթացիկ մատենագիտական աշխատանքի ընթացքում։ Աշխատանքը կարևորում է գրադարանավարի մասնագիտական ճշգրտությունը, քանի որ մատենագիտական գրառման նույնիսկ փոքր անհամապատասխանությունները կարող են դժվարացնել փաստաթղթի նույնականացումը և որոնումը։ Ընդհանուր առմամբ մեթոդական նյութը ծառայում է որպես գործնական և ուսուցողական ձեռնարկ՝ ուղղված մատենագիտական նկարագրության կանոնների յուրացմանը, գրադարանային մշակման որակի բարձրացմանը և տպագիր ֆոնդերի վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը։

Պատմություն

Աշխատանքը ներկայացնում է Լեռնային Ղարաբաղի հայերի ազգագրական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրություն՝ անդրադառնալով տարածաշրջանում հայ բնակչության ձևավորված կենցաղին, նյութական և հոգևոր մշակույթին, ավանդույթներին ու հասարակական հարաբերություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են բնակավայրերի և բնակչության կազմակերպման առանձնահատկությունները, ընտանիքի ու համայնքի կառուցվածքը, առօրյա կյանքի կազմակերպումը, զբաղմունքներն ու տնտեսական գործունեության հիմնական ձևերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ժողովրդական մշակույթի դրսևորումներին, ազգային սովորույթներին, ծեսերին, տոներին, ընտանեկան ավանդույթներին, ժողովրդական հավատալիքներին և բանավոր մշակութային ժառանգությանը։ Ներկայացվում են նաև բնակարանային պայմանների, տարազի, սննդի, արհեստների և կենցաղային մշակույթի առանձնահատկությունները, որոնք ձևավորվել են տարածաշրջանի բնական միջավայրի, պատմական զարգացման և սոցիալ-տնտեսական պայմանների ազդեցությամբ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տեղի հայ բնակչության ինքնության պահպանման և մշակութային ավանդույթների փոխանցման մեխանիզմների մասին՝ միաժամանակ բացահայտելով տարածաշրջանի ազգագրական մշակույթի յուրահատուկ տեղը հայկական ընդհանուր մշակութային համակարգում։ Ուսումնասիրության նյութը կարող է արժեքավոր լինել հայ ժողովրդի պատմության և մշակույթի, ազգագրության, ժողովրդական բանահյուսության և տարածաշրջանային մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն օգտակար է ազգագրագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, հետազոտողների, ուսանողների, ինչպես նաև Լեռնային Ղարաբաղի հայության ավանդական մշակույթով և կենցաղով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը տեղեկատու և մատենագիտական բնույթի աշխատանք է, որը ներկայացնում է տարբեր հեղինակների կյանքի, ստեղծագործական գործունեության, մասնագիտական ուղու և գրական կամ գիտական ժառանգության վերաբերյալ համակարգված տվյալներ։ Հիմնական նպատակն է ընթերցողին տրամադրել համառոտ, բայց բովանդակային տեղեկություններ ներկայացված անձանց կենսագրության, կրթության, գործունեության հիմնական փուլերի, մասնագիտական հետաքրքրությունների և ստեղծագործական ձեռքբերումների մասին։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հեղինակների գործունեության ժամանակաշրջանին, նրանց ստեղծագործությունների թեմատիկ ու ժանրային առանձնահատկություններին, ինչպես նաև գրականության, գիտության, մշակույթի կամ հասարակական կյանքի համապատասխան բնագավառներում ունեցած ներդրմանը։ Կենսագրական տվյալները հնարավորություն են տալիս հեղինակների ստեղծագործական ժառանգությունը դիտարկել նրանց ապրած ժամանակաշրջանի պատմական և մշակութային միջավայրի համատեքստում՝ բացահայտելով այն պայմանները, որոնք կարող էին ազդեցություն ունենալ նրանց աշխարհայացքի, հետաքրքրությունների և մասնագիտական գործունեության ձևավորման վրա։ Նյութերում կարող են ներկայացվել հեղինակների հիմնական աշխատությունները, հրատարակությունները, ստեղծագործական զարգացման փուլերը, զբաղեցրած պաշտոնները, մասնակցությունը գիտական կամ մշակութային կյանքին, ինչպես նաև նրանց գործունեության վերաբերյալ գնահատականներ։ Մատենագիտական բաղադրիչը նպաստում է յուրաքանչյուր հեղինակի ժառանգության առավել համակարգված ներկայացմանը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով կողմնորոշվել նրա ստեղծագործությունների և գործունեության վերաբերյալ առկա գրականության մեջ։ Նման տեղեկատուները կարևոր նշանակություն ունեն նաև գրադարանային և կրթական աշխատանքի համար, քանի որ կարող են օգտագործվել գրականության ընտրության, թեմատիկ ցուցակների կազմման, ցուցահանդեսների ու կրթական միջոցառումների կազմակերպման ժամանակ։ Հեղինակների մասին տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել տարբեր ժամանակաշրջանների գրական, գիտական և մշակութային կյանքի զարգացման առանձնահատկությունները, հեղինակների միջև ստեղծագործական կապերը և առանձին գաղափարական կամ գեղարվեստական ուղղությունների ձևավորման գործընթացները։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես սկզբնական տեղեկատվական աղբյուր որևէ հեղինակի գործունեության ուսումնասիրությունը սկսելու համար՝ միաժամանակ ուղղորդելով դեպի նրա ստեղծագործական ժառանգության առավել խորքային ուսումնասիրություն։ Այն արժեքավոր է նաև կենսամատենագիտական աշխատանքի տեսանկյունից, քանի որ մեկտեղում և համակարգում է անձի կենսագրության ու ստեղծագործական գործունեության վերաբերյալ տարբեր բնույթի տեղեկություններ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, բանասերների, մատենագետների, գրադարանային աշխատողների, ուսուցիչների, ուսանողների և տարբեր հեղինակների կյանքով ու ստեղծագործական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրություն, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Քաղաքագիտություն

Գիրքը նվիրված է էկոլոգիական անվտանգության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը ռազմավարական գնահատման համատեքստում՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով՝ դիտարկելով շրջակա միջավայրի պահպանության և կայուն զարգացման փոխկապակցվածությունը պետական քաղաքականության և ռազմավարական պլանավորման գործընթացներում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են էկոլոգիական անվտանգության հիմնական սպառնալիքները, բնական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման սկզբունքները և ռազմավարական էկոլոգիական գնահատման մեթոդաբանությունը՝ որպես շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցությունների կանխատեսման և նվազեցման գործիք։ Հեղինակը ուսումնասիրում է բնապահպանական քաղաքականության իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, ռազմավարական ծրագրերի և զարգացման նախագծերի գնահատման ընթացակարգերը, ինչպես նաև միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում։ Գրքում քննարկվում են նաև էկոլոգիական ռիսկերի գնահատման, որոշումների կայացման գործընթացում բնապահպանական գործոնների ինտեգրման և հանրային մասնակցության ապահովման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շրջակա միջավայրի պահպանության, տնտեսական զարգացման և սոցիալական շահերի միջև հավասարակշռության ապահովման հիմնախնդիրներին։ Աշխատությունը համադրում է տեսական և կիրառական մոտեցումները՝ առաջարկելով ռազմավարական գնահատման համակարգի կատարելագործման և էկոլոգիական անվտանգության բարձրացման արդյունավետ ուղիներ։ Գիրքը նախատեսված է բնապահպանների, պետական կառավարման մասնագետների, տնտեսագետների, իրավաբանների, գիտահետազոտողների, ուսանողների և շրջակա միջավայրի կառավարման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։