Տարեգիրք:(Զանգվածային լրատվամիջոցների արձագանքներ) 2009

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսական գործունեության ֆինանսավորման և վարկավորման համակարգի ուսումնասիրությանը, ոլորտում առկա խնդիրների բացահայտմանը և դրա կարգավորման ու կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում գյուղատնտեսական արտադրողների ֆինանսական ռեսուրսների պահանջարկը, վարկային միջոցների հասանելիության պայմանները, տոկոսադրույքների, մարման ժամկետների, գրավային ապահովման և վարկունակության գնահատման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսությանը բնորոշ ռիսկային գործոններին՝ արտադրության սեզոնայնությանը, բնակլիմայական պայմաններից կախվածությանը, բերքատվության տատանումներին, իրացման շուկաների անկայունությանը և եկամուտների ոչ հավասարաչափ ձևավորմանը, որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ վարկառուների վճարունակության և ֆինանսական կազմակերպությունների վարկային քաղաքականության վրա։ Վերլուծվում է առևտրային բանկերի, վարկային կազմակերպությունների և պետական աջակցության ծրագրերի դերը գյուղատնտեսական արտադրության ֆինանսավորման գործում, ինչպես նաև վարկավորման խթանման համար կիրառվող տոկոսադրույքների սուբսիդավորման, երաշխիքային և այլ ֆինանսական մեխանիզմների նշանակությունը։ Քննության են առնվում փոքր և միջին գյուղացիական տնտեսությունների ֆինանսական միջոցների հասանելիության սահմանափակումները և դրանց հաղթահարման հնարավոր մոտեցումները։ Կարևորվում է վարկային ռիսկերի գնահատման մեթոդների կատարելագործումը, գյուղատնտեսական ապահովագրության և վարկավորման փոխկապակցումը, ֆինանսական ծառայությունների հասանելիության ընդլայնումը և արտադրողների ֆինանսական իրազեկվածության բարձրացումը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են համադրվել ոլորտի տնտեսական ցուցանիշները, վարկավորման ծավալներն ու կառուցվածքը և պետական կարգավորման գործիքները՝ գնահատելու դրանց ազդեցությունը գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման վրա։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ձևակերպելու առաջարկություններ՝ ուղղված վարկային ռեսուրսների առավել արդյունավետ բաշխմանը, ֆինանսական ռիսկերի նվազեցմանը, գյուղատնտեսական տնտեսությունների ներդրումային հնարավորությունների ընդլայնմանը և ֆինանսավորման համակարգի կայունության բարձրացմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել գյուղատնտեսական և ֆինանսական քաղաքականության կատարելագործման, գյուղացիական տնտեսությունների տնտեսական ակտիվության խթանման և Հայաստանի գյուղատնտեսության կայուն զարգացման համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է ենթահարմոնիկ և անընդհատ ֆունկցիաների սահմանային վարքագծի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դրանց հատկությունները, սահմանային արժեքների գոյության պայմանները և անալիտիկ մեթոդներով հետազոտության խնդիրները։ Ներկայացվում են հարմոնիկ և ենթահարմոնիկ ֆունկցիաների տեսության հիմնական դրույթները, դրանց կապը պոտենցիալների տեսության և կոմպլեքս անալիզի խնդիրների հետ։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են սահմանային կետերում ֆունկցիաների վարքի առանձնահատկությունները, մոտարկման և շարունակականության հարցերը, ինչպես նաև տարբեր պայմանների ազդեցությունը սահմանային հատկությունների ձևավորման վրա։ Վերլուծվում են տեսական արդյունքներ, ապացուցման մեթոդներ և մաթեմատիկական գործիքներ, որոնք կիրառվում են ֆունկցիաների սահմանային վարքի գնահատման համար։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից մաթեմատիկական անալիզի, մասնավորապես՝ պոտենցիալների տեսության, դիֆերենցիալ հավասարումների և կոմպլեքս փոփոխականի ֆունկցիաների տեսության զարգացման համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկոսների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների, ինչպես նաև մաթեմատիկական անալիզի խորացված խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Economics

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության զբոսաշրջային կազմակերպություններում ներքին վերահսկողության և աուդիտի համակարգերի կատարելագործման հիմնահարցերին՝ ուսումնասիրելով դրանց դերը կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության, արդյունավետ կառավարման և ռիսկերի նվազեցման գործում։ Աշխատության մեջ ներքին վերահսկողությունը դիտարկվում է որպես կառավարման կարևոր բաղադրիչ, որի միջոցով հնարավոր է վերահսկել ֆինանսական և գործառնական գործընթացները, կանխել սխալներն ու չարաշահումները, ապահովել ռեսուրսների նպատակային օգտագործումը և բարձրացնել կազմակերպության գործունեության թափանցիկությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում զբոսաշրջային կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկություններին՝ հաշվի առնելով ծառայությունների բազմազանությունը, հաճախորդների հետ ֆինանսական հարաբերությունների առանձնահատկությունները, սեզոնայնությունը, գործընկերային կապերը և եկամուտների ու ծախսերի կառավարման խնդիրները։ Գիրքը ներկայացնում է ներքին վերահսկողության կառուցվածքը, դրա հիմնական տարրերը, վերահսկողական ընթացակարգերը, պատասխանատվության բաշխման սկզբունքները և տեղեկատվական հոսքերի կազմակերպումը։ Աուդիտի շրջանակում ուսումնասիրվում են ֆինանսական հաշվետվությունների ստուգման, ներքին գործընթացների գնահատման, ռիսկերի բացահայտման և վերահսկողության արդյունավետության վերլուծության մեթոդները։ Հեղինակը կարևորում է աուդիտի և ներքին վերահսկողության փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են աուդիտորական արդյունքները օգտագործվել կառավարման համակարգի թերությունների բացահայտման և դրանց վերացման համար։ Աշխատության գործնական ուղղվածությունը դրսևորվում է զբոսաշրջային կազմակերպություններում վերահսկողության համակարգի բարելավման հնարավորությունների ուսումնասիրությամբ՝ ներառելով ռիսկերի կառավարման, փաստաթղթավորման, հաշվապահական հաշվառման, ներքին աուդիտի կազմակերպման և կառավարման տեղեկատվական համակարգերի կատարելագործման հարցերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառմանը, վերահսկողական գործընթացների ավտոմատացմանը և կազմակերպության գործունեության նկատմամբ շարունակական վերահսկողության ապահովմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել զբոսաշրջային կազմակերպությունների ղեկավարների, ֆինանսական և հաշվապահական ծառայությունների աշխատակիցների, ներքին և արտաքին աուդիտորների, տնտեսագետների, կառավարման մասնագետների, ինչպես նաև զբոսաշրջության և ֆինանսների ոլորտների ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Informatics

Теория графов աշխատությունը մաթեմատիկայի և դիսկրետ կառուցվածքների կարևոր բաժիններից մեկին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է գրաֆների տեսության հիմնական հասկացությունները՝ գագաթներ, կողեր, կապակցվածություն և ենթագրաֆներ, ինչպես նաև գրաֆների տարբեր տեսակները՝ ուղղորդված և չուղղորդված, կշռված և չկշռված, ծառեր և ցանցեր, այն բացատրում է գրաֆների վրա կիրառվող հիմնական ալգորիթմները, ինչպիսիք են ամենակարճ ճանապարհի որոնումը, նվազագույն ծածկող ծառերի կառուցումը և հոսքային ցանցերի վերլուծությունը, գիրքը նաև անդրադառնում է կոմբինատոր խնդիրներին և դրանց լուծման մաթեմատիկական հիմքերին, միաժամանակ ցույց տալով գրաֆների կիրառությունները համակարգչային գիտության, լոգիստիկայի, սոցիալական ցանցերի և օպտիմալացման խնդիրների մեջ, ընդգծելով դրանց կարևորությունը ժամանակակից ալգորիթմների և տվյալների կառուցվածքների ուսումնասիրության համար։

Economics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արժույթի փոխարինման երևույթի մոդելավորման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես մակրոտնտեսական և դրամավարկային գործընթաց, որը կարող է էական ազդեցություն ունենալ տնտեսության ֆինանսական կայունության, դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետության և ազգային արժույթի նկատմամբ վստահության վրա։ Հետազոտության կենտրոնում արժույթի փոխարինման դրսևորումների, դրանց առաջացման պատճառների, տնտեսական հետևանքների և քանակական գնահատման ու մոդելավորման հնարավորությունների ուսումնասիրությունն է։ Արժույթի փոխարինումը կարող է արտահայտվել տնտեսության տարբեր հատվածներում օտարերկրյա արժույթի լայն կիրառմամբ՝ խնայողությունների, վարկավորման, գնագոյացման, վճարումների կամ այլ ֆինանսական գործարքների ընթացքում, ինչի հետևանքով ազգային արժույթի դերը որոշ ոլորտներում կարող է նվազել։ Աշխատությունը կարևորում է այն գործոնների բացահայտումը, որոնք կարող են նպաստել նման գործընթացների ձևավորմանը և խորացմանը։ Դրանց թվում կարող են լինել գնաճային սպասումները, ազգային արժույթի նկատմամբ վստահության մակարդակը, փոխարժեքի տատանումները, ֆինանսական շուկաների զարգացվածությունը, արտաքին առևտրի ծավալները, արտերկրից դրամական փոխանցումները, բնակչության եկամուտների կառուցվածքը և տնտեսության արտաքին բացվածության աստիճանը։ ՀՀ պայմաններում թեմայի ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է փոքր և բաց տնտեսության առանձնահատկությունների, արտաքին տնտեսական կապերի և ֆինանսական համակարգի կառուցվածքի պատճառով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են մշակվել տնտեսագիտական և վիճակագրական մոդելներ, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել արժույթի փոխարինման մակարդակը և դրա վրա ազդող հիմնական գործոնների ազդեցությունը։ Մոդելավորման ընթացքում կարող են օգտագործվել ժամանակային շարքերի, ռեգրեսիոն վերլուծության և այլ քանակական մեթոդներ՝ բացահայտելու տարբեր մակրոտնտեսական ցուցանիշների և արժույթի փոխարինման միջև առկա կապերը։ Կարևոր խնդիր է նաև արժույթի փոխարինման ցուցանիշների ճիշտ ընտրությունը, քանի որ երևույթը կարող է դրսևորվել ֆինանսական համակարգի տարբեր հատվածներում և ունենալ տարբեր ինտենսիվություն։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ ավանդների և վարկերի արժութային կառուցվածքին, ֆինանսական ակտիվների արժութային բաշխմանը, փոխարժեքային սպասումներին և բնակչության ու տնտեսավարող սուբյեկտների վարքագծային որոշումներին։ Արժույթի փոխարինման բարձր մակարդակը կարող է սահմանափակել կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականության փոխանցման մեխանիզմների արդյունավետությունը, քանի որ տնտեսական գործակալների վարքագիծը կարող է ավելի զգայուն դառնալ օտարերկրյա արժույթների նկատմամբ։ Միաժամանակ այն կարող է մեծացնել փոխարժեքային ռիսկերը այն կազմակերպությունների և տնային տնտեսությունների համար, որոնց եկամուտներն ու պարտավորությունները տարբեր արժույթներով են ձևավորվում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև հակադարձ գործընթացի՝ ապադոլարացման կամ ազգային արժույթի դերի վերականգնման հնարավորությունների ուսումնասիրությունը։ Մոդելավորման արդյունքները կարող են օգտագործվել դրամավարկային և ֆինանսական քաղաքականության այնպիսի միջոցառումների գնահատման համար, որոնք ուղղված են ազգային արժույթի նկատմամբ վստահության ամրապնդմանը, ֆինանսական համակարգի կայունության բարձրացմանը և արժութային ռիսկերի նվազեցմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսական վերլուծաբաններին, դրամավարկային քաղաքականության մասնագետներին, բանկային ոլորտի ներկայացուցիչներին, պետական կառավարման և ֆինանսական կարգավորման մասնագետներին, ինչպես նաև մակրոտնտեսական մոդելավորմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես ՀՀ տնտեսության պայմաններում արժույթի փոխարինման քանակական գնահատման և դրա տնտեսական վարքագծային ու մակրոտնտեսական պատճառների մոդելավորման տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով ավելի հիմնավորված գնահատել երևույթի ազդեցությունը ֆինանսական կայունության և դրամավարկային քաղաքականության վրա։

Finance

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տարածքային ֆինանսների կառավարման և համայնքային բյուջեների ձևավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով տեղական ինքնակառավարման համակարգի ֆինանսական արդյունավետության, համայնքների եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքի, ֆինանսական ինքնուրույնության և բյուջետային գործընթացների կազմակերպման վրա։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են համայնքների ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման հիմնական աղբյուրները, տեղական հարկերն ու վճարները, պետական բյուջեից տրամադրվող ֆինանսական միջոցները, միջբյուջետային հարաբերությունները և համայնքների սեփական եկամուտների դերը տեղական զարգացման ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք կարող են սահմանափակել համայնքների ֆինանսական անկախությունը, արդյունավետ բյուջետային պլանավորումը և հանրային միջոցների նպատակային օգտագործումը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ համայնքի բյուջեն ոչ միայն ֆինանսական փաստաթուղթ է, այլև տեղական զարգացման առաջնահերթությունների արտահայտման հիմնական գործիքներից մեկը․ դրա միջոցով որոշվում են ենթակառուցվածքների, կոմունալ ծառայությունների, սոցիալական ծրագրերի, համայնքային տնտեսության և այլ տեղական նշանակության ոլորտների ֆինանսավորման հնարավորությունները։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել Հայաստանի տարբեր համայնքների ֆինանսական հնարավորությունների տարբերությունները, եկամուտների հավաքագրման արդյունավետությունը, բյուջետային պլանավորման և կատարման խնդիրները, ինչպես նաև համայնքների ֆինանսական կայունության բարձրացման հնարավոր ուղիները։ Կարևորվում է նաև պետական և տեղական ֆինանսների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ համայնքների ֆինանսական կարողությունները մեծապես պայմանավորված են ինչպես սեփական եկամուտների ծավալով, այնպես էլ պետական աջակցության և միջբյուջետային փոխանցումների մեխանիզմներով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսների ոլորտի մասնագետների, համայնքային կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, հետազոտողների և տեղական ինքնակառավարման համակարգն ուսումնասիրող ուսանողների համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Հայաստանի համայնքների ֆինանսական կառավարման առկա խնդիրների և դրանց բարելավման հնարավոր ուղղությունների վերաբերյալ։